Cornelii Nepotis Vitae: the Lives of Cornelius Nepos

41쪽

LYSANDER

lectores. Victor ex Si Cum reverteretur Thasumque devertisset, quod ea Civitas praecipua fide fuerat erga Athenienses, proinde a Si non iidem firmissimi solerent esse amici, qui ConStante fuiSSent inimici, pervertere eam concupivit. Vidit autem, niSi in eo CCultasset volunta uetem, futurum ut Thasii dilaberentur Consulerentque rebus

suiS. . . .

III. Itaque ii decemviralem potestatem ab illo Constitutam sustulerunt Quo dolore incensus iniit consilia reges Lacedaemoniorum tollere. Sed sentiebat id se sine ibope deorum facere non OSSe, quod Lacedaemonii omnia

ad oracula referre ConSuerant.

Primum Delphicum Corrumpere est Conatus. Cum id non potuisset, Dodonaeum adortus St. Hinc quoque repulsus dixit e vota SusCepiSSe, quae Iovi Hammon is solveret, existimans Se Afros facilius Corrupturum. HaCSpe Cum profeCtu esset in AfriCam, multum eum antistites Iovis fefellerunt; nam non Solum Corrumpi non potuerunt, sed etiam legato LaCedaemonem miSerunt, qui Lysandrum accusarent, quod SaCerdote fani Cor Iorumpere Onatus esset. ACCusatus o Crimine iudicumque absolutus sententiis, Orchomeniis missus subsidio occisus est a Thebanis apud Haliartum. Quam vere de eo secus foret iudicatum, oratio indicio fuit, quae post mortem in domo eius reperta est, in qua suadet Lace 23 daemoniis, ut regia potestate dissoluta ex omnibus dux deligatur ad bellum gerendum, sed si Scripta, ut deum videretur Congruere sententiae, quam ille se habiturum pecunia fidens non dubitarat. Hanc ei scripsisse Cleon Halicarnasius dicitur. 3o IV. Atque hoc loco non est praetereundum DCtum Pharnabagi, satrapis regii. Nam Cum Lysander praefeCtus

42쪽

CORNELII NEPOTIS VITAE

classis in bello multa Crudeliter avareque fecisset deque eis rebus suspicaretur ad Cive Suo esse perlatum, petiita harnabazo ut ad ephoros sibi testimonium daret, quanta sanctitate bellum gessisset sociosque traCtasset,

deque ea re CCurate scriberet magnam enim eiu auCtoritatem in ea re futuram. Huic ille liberaliter pollicetur librum grandem verbis multis Conscripsit, in quibus summis eum effert laudibus. Quem Cum hic legisset probaSSetque, dum Signatur, alterum pari magnitudine et tanta similitudine ut disCerni non poSSet, Signatum Subiecit, in quo CCuratissime eius avaritiam perfidiamque aCCuSarat Lysander domum Cum redisset, postquam de suis rebus gestis apud maximum magistratum quae voluerat dixerat, testimonii loco librum a Pharnabago datum tradidit. Hunc submoto Lysandro Cum ephori CognoSSent, ipsi legendum dederunt. Ita ille imprudens ipse suus fuit aCCUSator.

43쪽

VII. ALCIBIADES.

I. Alcibiades, Cliniae filius, Atheniensis. In hoc natura qui essicere possit videtur experta Constat enim inter omnes, qui de eo memoriae prodiderunt, nihil illo fuisse excellentius vel in vitiis vel in virtutibus. Natus

in amplissima Civitate summo genere, Omnium aetati Suae multo formosissimus, dives ad omnes res aptus Consiliique plenus mamque imperator fuit summus et mari et terra disertus, ut in primis dicendo valeret, quod tanta erat Commendatio oris atque rationiS, ut nemo ei OSSet reSiStere Cum tempuS OSCeret, laboriOSUS, patiens libe 1 oralis, splendidus non minus in vita quam victu adfabilis, blandus, temporibus Callidissime serviens dem, simul CSe remiSerat neque Causa suberat qua re animi laborem

perferret, luxuriosus, dissolutus, libidinosus, intemperans reperiebatur, ut omne. admirarentur in uno homine uetantam esse dissimilitudinem tamque 1Versam naturam. II Educatus est in domo ericli privignus enim eius fuisse dicitur eruditus a Socrate. Socerum habuit Hipponicum, omnium Graeca lingua loquentium ditissimum; ut, si ipse ingere vellet, neque plura bona oeminisci neque maiora poSSet Con Sequi, quam vel natura vel fortuna tribuerat. III. Bello eloponnesio huius Consilio atque auctoritate Athenienses bellum Syracusanis indixerunt Ad quod gerendum ipse dux delectus est, duo praeterea Conlegae uedati, Nicias et Lamachus ID Cum appararetur, priuSquam classis exiret, CCidit ut una OCte omne Hermae,

44쪽

CORNELII EPOTIS VITAE

qui in oppido erant Athenis, deicerentur praeter unum, qui ante ianuam erat AndoCid1 - itaque ille postea ercurius Andocidi vocitatus est. HOC Cum appareret non sine magna multorum ConSenSione SS laCtum, quae non ad privatam, sed ad publicam rem pertineret, magnuS multitudini timor est iniectus ne qua repentina vis in Civitate exsisteret, quae libertatem opprimeret populi Hoc maxime convenire in Alcibiadem videbatur, quod et potentior et maior quam privatus existimabatur; multosi enim liberalitate devinxerat, plures etiam opera forens1 suos reddiderat. Qua re fiebat ut omnium Culos, quotienscumque in publicum prod1Sset, ad Se Converteret neque ei par quisquam in Civitate poneretur. Itaque non solum spem in eo habebant maximam, sed etiam timo- 1 rem, quod et obesse plurimum et prodesse poterat. Aspergebatur etiam infamia, quod in domo sua facere mysteria dicebaturi quod nefas erat more Atheniensium idque non ad religionem, sed ad Coniurationem pertinere existimabatur. α IV. Hoc crimine in contione ab inimicis compellabatur. Sed instabat tempus ad bellum profisciscendi. Id ille intuens neque ignorans Civium suorum ConSuetudinem

postulabat, si quid de se agi vellent, potius de praesente

quaestio haberetur, quam absens invidiae Crimine CCuSa-α retur. Inimi C vero eius quiesCendum in praeSenti, quia nOCer e non poSSe intellegebant, et illud tempus exspectandum deCreverunt quo exisset, ut abSentem aggrederentur itaque fecerunt. Nam postquam in Siciliam eum pervenisse Crediderunt, absentem, quod SaCra vioso laSSet, reum fecerunt. Qua de re Cum e nuntius a magistratu in Siciliam m1SSuS SSet, ut domum ad Causam dicendam rediret,

45쪽

ALCIBIADES

essetque in magna spe provinCiae bene administrandae, non parere noluit et in triremem, quae ad eum erat deportandum missa, SCendit. Hac Thurios in Italiam pervectus, multa eCum reputan de immoderata civium suorum licentia Crudelitateque erga nobiles, utilissimum ratus impendentem evitare tempeStatem, Clam Se ab ustodibus subduxit et inde primum Elidem, dein Thebas venit. Postquam autem e Capitis damnatum bonis publicatis audivit, et id quod numquam antea Su Venerat, Eumolpidas sacerdote a populo CoaCto ut e devove 1orent, eiusque devotioni quo testatior SSet memoria, exemplum in pila lapidea incisum esse positum in publico, Lacedaemonem demigravit. Ibi, ut ipse praedicare ConSuerat, non adVerSu patriam, sed inimicos suos bellum gessit, qui idem hostes essent Civitati; nam Cum intel 13 legerent se plurimum prodesse OSSe rei publiCae, ex ea eiecisse plusque irae suae quam utilitati Communi paruisse. Itaque huius Consilio Lacedaemonii Cum erge rege amicitiam fecerunt, dein Deceleam in Attica munierunt praesidioque ibi perpetuo posito in obsidione Athenas otenuerunt. Eiusdem opera Ioniam a societate averterunt Atheniensium. Quo facto multo superiores bello esse

V. Neque vero his rebus tam amici Alcibiadi sunt facti quam timore ab eo alienati nam Cum Cerrim viri uepraestantem prudentiam in omnibus rebus CognoSCerent, Pertimuerunt ne Caritate patriae ductus aliquando ab ipsis deSCisceret et Cum suis in gratiam rediret. Itaque tempus eius interficiendi quaerere instituerunt. Id Alcibiades diutius celari non potuit; erat enim ea SagaCitate, Ut odeCipi non posset, praesertim Cum animum attendisset ad Cavendum. Itaque ad Tissaphernem, praefectum regis

46쪽

32 CORNELI NEPOTIS VITAE VI. Dares, se contulit. Cuius cum in intimam amicitiam pervenisset et Atheniensium male gestis in Sicilia rebus

ope SeneSCere, Contra LaCedaemoniorum reSCere videret,

initio Cum Pisandro praetore, qui apud Samum exercitum habebat, per internuntios Conloquitur et de reditu suo faCit mentionem. Is erat enim eodem quo Alcibiades SenSu, populi potentiae non amicus et optimatium fautor.

Ab hoc destitutus primum per Thrasybulum, Lyci filium, ab exercitu recipitur praetorque sit apud Samum, post

16 Suffragante Theramene populi cito restituitur parique absens imperio praeficitur simul cum Thrasybulo et

Theramene.

Horum in imperio tanta Commutatio rerum DCta est, ut Lacedaemonii, qui paulo ante V1Ctore Viguerant, Per- 1 territi paCem peterent. Victi enim erant quinque proelii Sterrestribus, tribus navalibus, in quibus ducenta naves trireme am1Serant, quae aptae in hostium venerant poteStatem Alcibiades simul Cum Conlegi receperat Ioniam, Hellespontum, multa praeterea urbe GraeCaS, quae insto ora sitae Sunt ThraeCiae, quarum expugnarant Complures, in eis Bygantium, neque minus multas Consilio ad amicitiam adiunxerant, quod in Capto Clementia fuerant usi. Ita praeda onuSti, locupletato exercitu, maximis rebus gestis Athena Venerunt. α VI. His Cum obviam universa civitas in iraeum de-SCendisset, tanta fuit omnium exspectatio visendi Alcibiadis, ut ad eius triremem vulgus Conflueret, proinde ac si solus advenisset. Si enim populo erat perSuaSum, et adverSa Superiores et praesente Secundas res CCidisses eiu opera. Itaque et exercitum in Sicilia amissum et Lacedaemoniorum victorias Culpae suae tribuebant, quod talem virum e Civitate expulissent. Neque id sine causa

47쪽

ALCIBIADES

arbitrari videbantur; nam postquam exercitui praeesse Coeperat, neque terra neque mari hoSte pares esse potuerant. Hi ut e navi egreSSUS St, quamquam Theramenes et Thrasybulus eisdem rebus praefuerant simulque venerant in iraeum, tamen unum Omne illum proSe uequebantur, et, id quod numquam antea Su Venerat nisi Olympiae victoribus, Coronis laureis taeniisque vulgo donabatur. Ille lacrimans talem benevolentiam Civium Suorum CCipiebat, reminiSCens pristini temporis Cerbi

tatem. Io

Postquam in astu venit, Contione advocata Si verba fecit, ut nemo tam ferus fuerit quin eius casu inlacrimari inimicumque eis se ostenderit quorum per patria pulsus fuerat, proinde a Si alius populus, non ille ipse qui tum flebat, eum Sacrilegii damnasset. ReStituta ergo uehuic sunt publice bona, eidemque illi Eumolpidae acer

pilaeque illae, in quibus devotio fuerat Scripta, in mare praecipitatae. VII. Haec Alcibiadi laetitia non nimis fuit diuturna. o Nam Cum ei omnes essent honore decret totaque respublica domi bellique tradita, ut unius arbitrio gereretur, et ipse postulasset ut duo sibi Conlegae darentur, Thrasybulus et Adimantus, neque id negatum esset, Classe in Asiam profectus, quod apud Cymen minus ex Sententia uerem gesserat, in invidiam recidit; nihil enim eum non efficere posse ducebant. Ex quo fiebat ut omnia minus prospere gesta Culpae tribuerent, Cum aut eum neglegenter aut malitiose fecisse loquerentur, Sicut tum C-Cidit; nam Corruptum a rege Capere Cymen noluisse oarguebant. Itaque huic maxime putamus malo fuisse nimiam opinionem ingenii atque virtutis; timebatur enim

48쪽

CORNELII NEPOTIS VITAE

non minus quam diligebatur, ne Secunda fortuna magnisque opibus elatus tyrannidem Concupisceret. Quibus rebus factum est ut absenti magistratum abrogarent et alium in eius locum subStituerent. Id ille ut audivit, domum reverti noluit et se Pactyen contulit ibique tria Castella Communiit, OrnOS, Biganthen, Neontichos, manuque ConleCta primus Graecae Civitatis in Thraeciam introiit, gloriosius existimans barbarorum praeda locupletari quam Graiorum. . Qua ex re reverat 1 Cum fama tum opibus, magnamque amicitiam sibi cum quibusdam regibus ThraeCiae pepererat. VIII. Neque tamen a Caritate patriae potuit recedere. Nam cum apud Aegos flumen hilocles, praetor AthenienSium, ClaSSem Constituisset Suam neque longe abeSsetis Lysander, praetor LaCedaemoniorum, qui in eo erat OCCupatus ut bellum quam dititissime duceret, quod ipsis pecunia a rege Suppeditabatur, Contra Atheniensibus exhaustis praeter arma et naves nihil erat super Alcibiades ad exercitum venit Atheniensium ibique praesente vulgo et agere Coepit: Si vellent, se Coacturum Lysandrum dimi-Care aut pacem petere Lacedaemonios eo nolle Classe

Confligere, quod pedestribus copiis plus quam navibus

valerent sibi autem esse facile Seuthem, regem Thrae-Cum adduCere ut eum terra depelleret quo DCto neces: Sario aut Classe Conflicturum aut bellum Compositurum. Id etsi vere dictum hilocles animadvertebat, tamen poStulata facere noluit, quod sentiebat se Alcibiade recepto nullius momenti apud exercitum futurum et Siquid secundi evenisset, nullam in ea re Suam partem 3 fore, Contra ea, si quid adversi CCidisset, se unum eius delicti futurum reum. Ab hoc discedens Alcibiades quoniam,' inquit victoriae patriae repugnas, illud mo-

49쪽

ALCIBIADES

neo, ne iuxta OStem Castra habeas nautiCa periculum est enim, ne immodestia militum vestrorum CCasio detur Lysandro vestri opprimend exercitus. ' Neque ea res illum fefellit; nam Lysander Cum per SpeCulatore Comperisset vulgum Atheniensium in terram praedatum X1SSe naVCSque paene inane relictaS tempus rei gerendae non

dimisit eoque impetu bellum totum delevit. IX. At Alcibiades, victis Atheniensibus non satis tuta eadem loca sibi arbitrans, penitus in ThraeCiam se Supra Propontidem abdidit, sperans ibi facillime suam fortunam o

eaque quae apportarat abStulerunt, ipSum Capere non potuerunt. Ille Cernens nullum locum sibi tutum in Graecia propter potentiam Lacedaemoniorum ad harna isbagum in Asiam transiit, quem quidem adeo sua Cepit humanitate, ut eum nemo in amicitia anteCederet. Namque ei Grynium dederat, in lirygia CaStrum, e quo quinquagena talenta vectigali Capiebat. Qua fortuna Alcibiades non erat Contentus neque Athena V1Cta zoLaCedaemonii servire poterat pati. Itaque ad patriam liberandam omni ferebatur cogitatione. Sed videbat id sine rege Perse non posse fieri, ideoque eum amiCum sibi cupiebat adiungi neque dubitabat facile Se OnSe-Cuturum, si modo eius Conveniendi habuisset poteStatem aue Nam Cyrum fratrem ei bellum Clam parare LaCedaemoniis adiuvantibus sciebat id si aperuisset, magnam Seiniturum gratiam videbat. X. Hoc Cum moliretur peteretque a harnabazo, ut ad regem mitteretur, eodem tempore Critias Ceterique o tyranni Atheniensium Certos homines ad Lysandrum in ASiam miSerant, qui eum Certiorem facerent, nisi Alcibia-

50쪽

36 CORNELI NEPOTIS VITAE XI. dem sustulisset, nihil earum rerum ore ratum, qua ipse

Athenis Constituisset qua re, Si Sua re geSta manere

vellet, illum persequeretur. 1 LaCo rebu Commotus statuit accuratius sibi agendum Cum harnabago. Huic ergo renuntiat quae regi Cum LaCedaemoniis Convenissent, nisi Alcibiadem vivum aut mortuum sibi tradidisset. Non tulit hoc satrapes et violare Clementiam quam regis opes minu maluit.

Itaque misit Susamithren et Bagaeum ad Alcibiadem 16 interficiendum, Cum ille esset in Phrygia iterque ad

regem Compararet. 1SSi iam V1Cmitati, in qua tum Alcibiades erat, dant negotium ut eum interficiant. Illi Cum ferro aggredi non auderent, noctu ligna Contulerunt Circa Casam eam, in qua quieSCebat, eaque SuCCenderunt, 1 ut incendio ConsiCerent, quem manu superari posse diff1debant. Ille autem ut soniti flammae est XCitatus, etsi gladius ei erat subductus, familiaris sui subalare telum eripuit. Namque erat Cum eo quidam ex Arcadia hospes, qui numquam diSCedere voluerat. Hunc sequi se iubeta et id quod in praesentia vestimentorum fuit adripit. His in ignem Coniectis flammae vim transiit. Quem ut barbar incendium et fugisse 1derunt, teli eminus 1SS1Sinterfecerunt Caputque eius ad Pharnabazum rettulerunt. At mulier, quae Cum e Vivere Consuerat, muliebri Suaa veste Contectum aedifici incendio mortuum Cremavit, quod ad vivum interimendum erat Comparatum. 1 Alcibiades annos Circiter quadraginta natus diem obiit

XI. Hunc infamatum a plerisque tres gravissim histo-36 ic summis laudibus extulerunt: Thucydides, qui eiusdem aetatis fuit, Theopompus, post aliquanto natuS, et Timaeus; qui quidem duo maledicentissimi nescio quo