장음표시 사용
71쪽
I. 1motheus, Cononis filius, Atheniensis. 1 a patre acceptam gloriam multis auxit virtutibus fuit enim disertus, impiger, laborioSUS, rei militari peritus neque minus civitatis regendae. ulta huius sunt praeclare facta, sed haec maxime inlustria. Olynthios et Bygantios bello sube sgit Samum Cepit in quo oppugnando superiore bello Athenienses mille et duCenta talenta Consumpserant, id ille sine ulla publica impensa populo restituit. Adversus Cotum bella gessit ab eoque mille et ducenta talenta praedae in publicum rettulit Cyzicum obsidione libe- oravit Ariobargam simul cum Agesilao auxilio prosectus
est, a quo Cum ac peCuniam numeratam CCepisset,
ille Cives suos agro atque urbibus augeri maluit quam id Sumere, Cuiu partem domum Suam ferre posset. Itaque accepit Crithoten et Sestum. 13ΙΙ. Idem classi praefectus Circumvehens eloponneSum, Laconicen populatuS, ClaSSem eorum fugavit, OrCyram sub imperium Atheniensium redegit sociosque dein adiunxit Epirotas, Athamanas, Chaona omneSque ea gentOS, quae mare illud adiacent. Quo facto Lacedaemonii de odiutina contentione destiterunt et sua ponte Atheniensibus imperii maritimi principatum ConCeSSerunt, PaCemque ei legibus constituerunt, ut Athenienses mari duces essent. Quae victoria tantae fuit Atticis laetitiae, ut tum primum arae ac publice sint factae eique deae pulvinar assit institutum. Cuius laudis ut memoria maneret, Timo
72쪽
uni ante id tempus Contigit, ut, Cum patri populus statuam posuisset, filio quoque daret. Sic iuxta posita
recens filii veterem patri renovavit memoriam. III. Hic cum esset magno natu et magiStratu gerere
desisset, bello Athenienses undique premi Sunt Coepti. Defecerat Samus deSCierat Hellespontus, Philippus iam tum valens multa moliebatur Cui oppositus Chares cum esset, non Satis in eo praesidii putabatur. Fit enestheus praetor, filius Iphicratis, gener Timothei, et ut adio bellum proficiscatur decernitur. Hui in consilium dantur viri duo usu sapientiaque praeStanteS pater et OCer, quod
in his tanta erat auctoritas, ut magna Spe CSSet per OSam1SSA POSSe reCuperari. I Cum Samum profeCt essent et eodem Chares illorum adventu Cognito Cum sui Copiasi proficisceretur, ne quid abSente e geStum videretur, C-cidit, cum ad insulam appropinquarent, ut magna tempeSta oreretur; quam evitare duo eteres imperatores utile arbitrat suam ClasSem suppresserunt. At ille temeraria usus ratione non essit maiorum natu auctoritat1, et velut in sua manu esSet fortuna. Quo Contenderat pervenit, eodemque ut Sequerentur, ad Timotheum et Iphi-
Hinc male re gesta, Compluribus amissis navibu eo unde erat profectus e recepit litterasque Athenas publice et misit, sibi proclive fuisse Samum Capere, nisi a Timotheo et Iphicrate desertu esset. Populus Cer, Suspica Ob
eamque rem mobiliS, adversarius, invidus itenim potentia in crimen vocabaturi domum revocat; CCuSantur
proditionis. Hoc iudicio damnatur Timotheus Esque eius 3 aestimatur Centum talentis. Ille odio ingratae Civitatis exactus Chalcidem se Contulit. IV. Huius post mortem Cum populum iudicii sui pae-
73쪽
TIMOTHEUS niteret, multae novem partes detraxit et decem talenta Cononem, filium eius, ad muri quandam partem refiCiendam iussit dare. In quo fortunae varietas est animad-VOrSR. Nam quo avus muro ex hostium praeda patriae reStituerat, OSdem nepos Cum summa ignominia familiae ex sua re familiari reficere CoaCtus est. Timothei autem moderatae sapientisque Vitae Cum pleraque POSSImUS PIO- ferre testimonia, uno erimus Contenti, quod ex eo a Cile Conici poterit, quam Carus suis fuerit. Cum Athenis adulesCentulus Causam diCeret, non solum amici privatique
hospites ad eum defendendum Convenerunt, sed etiam in ei IaSOn tyrannus Thessaliae, qui illo tempore fuit omnium potentissimus. Hic Cum in patria sine satellitibus Se tutum non arbitraretur, Athenas sine ullo praesidio venit tantique hospitem fecit, ut mallet se capitis periculum adire quam Timotheo de fama dimicant deesse. Hunc adversus tamen Timotheus postea populi iussu bellum gessit patriae enim sanctiora iura quam hospitii
esse duxit. Hae extrema fuit aetas imperatorum Atheniensium,
Iphicratis, Chabriae, Timothei, neque post illorum obitum quisquam dux in illa urbe fuit dignus memoria.
Venio nunc ad fortissimum virum maximique Consilii omnium barbarorum, XCeptis duobus Carthaginiensibus, Hamilcare et Hannibale. De quo ho plura reseremuS, quod et obscuriora sunt eius gesta pleraque et ea quae PTOSPere ei CeSSerunt, non magnitudine Copiarum, Sed Consilii, quo tum omnes superabat, CCiderunt; quorum nisi ratio explicata fuerit, res apparere non Poterunt.
74쪽
I. Datames, patre Camisare, natione Care, matre Scythissa natus, primum militum in numero fuit apud Artaxerxen eorum Qui regiam tuebantur. Pater eius Camisares, quod et manu fortis et bello strenuus et regi multis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Ciliciae iuxta Cappadociam, quam inColunt LeuCOSyri. Datames militare munus fungens primum qualis esset aperuit in bello quod rex adversus Cadusios gessit. Namque 1 magni fuit eius opera. Quo factum est, 1 cum in eo bello cecidisset Camisares, ut paterna ei
II. ari se virtute postea praebuit, cum Autophradates iussu regis bello persequeretur eos qu defecerant. Namque huius opera hostes, cum Castra iam intrassent, mult1S 1 milibus regiorum interfectis profligat sunt exercituSque reliquus Conservatus regis est; qua ex re maioribus
rebus praeesse Coepit. Erat eo tempore Thuys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a Patroclo interfectum ait.: I regi dicto audiens non erat. Quam ob causam bello eum persequi Constituit eique rei praefecit Datamen, Propinquum Paphlagonis namque ex fratre et Sorore erant nati. Quam ob causam Datames primum experiri voluit ut sine armis propinquum ad officium reduCeret.: Ad quem Cum venisset sine praesidio, quod ab amico nulla vereretur insidias, paene interiit; nam Thuys eum Clam interficere voluit. Erat mater cum Datame, amita
75쪽
quo Cum ab Ariobargane, praefecto Lydiae et Ioniae totiusque Phrygiae, desertu eSSet, nihil Segnius perseveravit vivumque Thuyn Cepit Cum uxore et liberis. III. Cuius facti ne prius fama ad regem quam ipse perveniret, dedit operam. Itaque omnibus insciis eo, ubi erat rex, venit poSteroque die Thuyn, hominem maximi
corporis terribilique facie, quod et niger et Capillo longo
barbaque erat promiSSa, optima veste texit, quam Satrapae oregii gerere OnSuerant, ornavit etiam torque atque armilli aureis Ceteroque regio Cultu ipse agresti duplici amiculo circumdatus hirtaque tuniCa, gerens in Capite galeam venatoriam, dextra manu lavam, SiniStra Copulam, ita vinctum ante se Thuynem agebat, ut si feram bestiam ueCaptam duceret. Quae Cum omne aSpicerent propter
novitatem ornatus ignotamque formam Ob eamque rem magnus SSet OnCurSUS, fuit non nemo qui agnOSCeret
Thuyn regique nuntiaret. Primo non accredidit itaque Pharnabagum misit Xploratum. o quo ut rem gestam Comperit, statim admitti iussit, magno opere delectatus Cum facto tum ornatu, imprimis quod nobilis rex in potestatem inopinant venerat. Itaque magnifice Datamen donatum ad exercitum misit, quitum Contrahebatur duce harnabago et Tithrauste ad uebellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iussit. Postea vero quam harnabazum rex revocavit, illi Summa imperii tradita est. IV. Hic cum maximo studio Compararet exercitum Aegyptumque proficisci pararet, Subito a rege litterae Sunt oe1 1SSae, ut Spim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat;
quae gens iacet Supra Ciliciam, Confinis Cappadociae.
76쪽
Namque Aspis, SaltuoSam regionem CaStellisque munitam incolens, non solum imperio regi non parebat, sed etiam finitimas regiones vexabat et quae regi portarentur abripiebat Datames etsi longe aberat ab eis regionibus et a maiore re abstrahebatur, tamen regi voluntati morem gerendum putavit. Itaque Cum pauCis, Sed viris sortibus navem OnSCendit, X1Stimans, quod CCidit, facilius se imprudentem parVa manu oppreSSUrum quam Paratum quamvis magno exerCitu Ha delatu in Ciliciam, egres- 1 sus inde, dies noCtesque iter faciens Taurum transiit eoque quo Studuerat Venit. Quaerit quibus locis sit Aspis cognoscit haud longe abesse profeCtumque tum venatum. Quem dum peculatur, adventus eius Causa cognosCitur Pisidas Cum eis quos secum habebat ad 1 resistendum Aspis Comparat. Id Datames ubi audivit, arma Sumit, Suo Sequi iubet; ipse equo concitato ad hostem vehitur. Quem procul Aspis conspiciens ad se ferentem pertimescit atque a Conatu resistendi deterritus sese dedidit Hunc Datames vinctum ad regem ducen-α dum tradit ithridati. V. Hae dum geruntur, Artaxerxe reminiscens aquanto bello ad quam parvam rem principem duCum misisset, Se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, a qui diceret ne ab exerCitu discederet. 1 priusquam perveniret quo erat profeCtus, in itinere Convenit, qui
Aspim ducebant. Qua Celeritate Cum magnam beneUΟ- lentiam regis Datames ConseCutu eSSet, non minorem
invidiam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam
36 se omnes fieri videbant. Quo facto uncti ad eum opprimendum OnSenserunt. Hae Pandantes gagae UStOS
regiae, amicus Datami, perscripta ei mittit, in quibus
77쪽
docet eum in magno fore periculo, Si quid illo imperante
adversi in Aegypto accidisset. Namque eam SSe Onsuetudinem regiam, ut Casus adversos hominibus tribuant, secundo fortunae suae. Quo fieri ut facile impellantur ad eorum perniciem, quorum ductu re male gestae nuntientur. Illum ho maiore fore in diSCrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimiCissimos. Talibus ille litteris cognitis, Cum iam ad exercitum Cenvenisset, quod non ignorabat a Vere Scripta, desciscerea rege Constituit. Io
Neque tamen quicquam fecit quod fide sua esset indignum. Nam androclem agnetem XerCitui praefecit; ipse cum Suis in Cappadociam discedit Coniunctamque huic aphlagoniam CCupat, Celan qua Voluntate esset in regem. Clam Cum Ariobarzane facit amicitiam, uemanum Comparat, urbe munita Sui tuenda tradit.
VI. Sed haec propter hiemale tempus minu prospere procedebant. Audit igidas quosdam copias adversus Separare. Filium eo Arsidaeum Cum exercitu mittit cadit in proelio adulescens. rosiC1Scitur eo pater non ita omagna Cum manu, Celan quantum Vulnus CCepiSSet,
quod prius ad hostem pervenire Cupiebat, quam de malere gesta fama ad uos perveniret, ne Cognita fili morte animi debilitarentur militum. Quo Contenderat pervenit eisque loCis Castra ponit, ut neque CirCumir multitudine ciueadVerSariorum posset neque impediri, quominus ipse ad dimicandum manum haberet expeditam. Erat cum eo MithrobarZanes, OCer eius, praefectus equitum. Is desperatis generi rebus ad hoStes transfugit. Id Datames ut audivit, sensit, si in turbam exisset ab ohomine tam necessario se relictum, futurum ut Ceteri idem Consilium sequerentur; itaque in vulgus edit suo
78쪽
iussu Mithrobarganem profectum pro perfuga, quo facilius
receptus interficeret hostes qua re relinqvi eum par non esse et omnes Confestim equi. Quod si animo strenuo fecissent, futurum ut adverSarii non OSSent reSistere, Cum et intra vallum et oris Caederentur. Ha re probata exercitum educit, ithrobarZanem perSequitur, qui tantum quod ad hostes pervenerat, Cum Datame S1gna inferri iubet Pisidae nova re Commoti in opinionem adducuntur perfugas mala fide CompoSitoque secisse, ut receptii maiori essent Calamitati. Primum eos adoriuntur. Illicum quid ageretur aut qua re fieret 1gnorarent, Coacti sunt Cum ei pugnare ad quo tran Si erant, ab 1sque stare quos reliquerant; quibus Cum neutri parcerent, Celeriter sunt Concisi. Reliquos isidas resistentes Datames in-i vadit primo impetu pellit, fugientes persequitur, multos
interficit, Castra hostium Capit. Tali consilio uno tempore et proditores perculit et hostes prorstigavit et, quod ad perniciem suam fuerat cogitatum, id ad salutem convertit. Quo neque Cutius ab ullius imperatoris Cogitatum neque Celerius DCtum, uSquam
VII. Ab hoc tamen viro Sisinas, maximo natu filiuS, desciit ad regemque transiit et de defectione patris detulit. Quo nuntio Artaxerxes Commotus, quod intellege-α bat sibi Cum viro forti a strenuo negotium Sse, qui et prius Cogitare quam Conari ConSueSSet et, Cum CogitaSSet,laCere auderet, Autophradatem in Cappadociam mittit. Hi ne intrare posset, saltum in quo Ciliciae portae Sunt Sitae Datames praeoccupare studuit Sed tam subito
a Copia Contrahere non potuit. A qua re depulsus Cum ea manu, quam Contraxerat, locum delegit talem, ut neque Circumiretur ab hostibus neque praeteriret adver-
79쪽
sarius, quin ancipitibu loci premeretur, et, si dimiCare vellet, non multum obesse multitudo hostium suae paucitati OSSet. VIII. Haec etsi Autophradates videbat, tamen statim maluit Congredi quam Cum tanti Copii refugere aut tam diu uno loco sedere. Habebat barbarorum equitum
viginti, peditum Centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum deCem milia, Paphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum o quinque milia, Spendiorum et isidarum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Captianorum totidem, ex Graecia Conductorum tria milia, levi armaturae maximum
Has adversus copias spes omnis Consistebat Datam in ues locique natura; namque huius partem non habebat vicesimam militum. Quibus fretus Conflixit adversariorumque multa milia Concidit, Cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille Cecidisset Quam ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum oerat. Hinc Cum Castra movisset semperque inferior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod numquam manum OnSereret, niSi Cum adversarios locorum angustiis Clausisset, quod perito regionum Callideque Cogitanti Saepe accidebat, Autophradates, Cum bellum duci uemaiore regis Calamitate quam adverSariorum videret, pacem amicitiamque pristinam memoran eum hortatu eSt, ut Cum rege in gratiam rediret Quam ille etsi 1dam non fore putabat, tamen condicionem accepit seque ad Artaxerxem legatos missurum dixit. Si bellum, quod rex o adversus Datamen suSCeperat, edatum est. Autophradates in Phrygiam e recepit.
80쪽
IX. At rex, quod implacabile odium in Datamen susceperat, postquam bello eum opprimi non posse animadvertit, insidiis interficere studuit; qua ille plerasque evitavit. Sicut, cum ei nuntiatum esset quosdam sibi
insidiari, qui in amicorum erant numero, me quibus, quod inimici detulerant, neque Credendum neque neglegendum putavit. experiri Voluit, verum falsumne sibi esset relatum. Itaque eo profectu est, in quo itinere futuras insidias dixerant. Sed elegit Corpore a Staturaio Simillimum sui eique Vestitum suum dedit atque eo loco ire, quo ipse ConSuerat, iuSSit ipse autem Ornatu VeSt1- tuque militari inter Corporis Custodes iter DCere Coepit. At insidiatores, postquam in eum locum agmen pervenit, decepti ordine atque vestitu impetum in eum faCiunt, quiis suppOSitu erat. Praed1Xerat autem 1 DatameS, Cum quibus iter faciebat, ut parati essent facere quod ipsum vidissent. Ipse, ut Concurrantes insidiatores animum advertit, tela in eos Coniecit. Hoc idem Cum universi fecissent, priuSquam pervenirent ad eum quem aggredia volebant, Confixi Conciderunt.
X. Hic tamen tam callidus vir extremo tempore captus est Mithridatis, Ariobarzanis filii, dolo. Namque is pollicitus est regi se eum interfecturum, Si re permitteret, ut quodcumque vellet liceret impune facere, fidema que de ea re more ersarum dextra dedisset. Han ut aCCepit a rege miSSam, Copia parat et absens amicitiam cum Datame facit, regis provincias exat, Castella X-
Pugnat, magna praeda Capit, quarum partim suis dis pertit, partim ad Datamen mittit pari modo Complura 36 Castella e tradit. Haec diu faciendo persuasit homini se infinitum adversu regem suscepisse bellum, cum nihilo magis, ne quam Suspicionem illi praeberet insidiarum,