De jutro ecclesiae acquirendi et possidendi bona temporalia : dissertatio canonica ...

141쪽

- l25 tem n lj, quo sensu et in illo serm0ne necnon in epistola saepe cit ad Sororem, idem verbum pluries assumit. In hac tandem epistola liae etiam occurrunt si Habeo arma, sed in Christi nomine habeo Serendi mei corporis potestatem n 2j. Quibus in l0cis, vocem si potestas , de legitimo quodam exercendo jure unice adhiberi c0ntendi nequit. Neque melior Suecessu sensum alterius vostis vindicandorum quis urgere tentaret. Ῥ0rrebam quippe anim0, cum armato a basilicam Ecclesiae occupandam mi SSO cognos sterem; ne dum basilicam vindieant, aliqua strages fieret s . t ubi de dep0 sitis illis agit Ambro-Sius quae imperatori, si exposita divinae legis auetoritate , denegata sunt ipse tamen ait Interpellante enim e qui sibi illud imperiali rescripto vindicare cupiebatis ι . Ex his igitur vocibus nil erui p0sse manifestum St.

Quod autem his aliis verbis p0test pauperibus collatio p0puli redundare , ii pessime abutantur qui supremum jus Status de undationibus disponendi 3 agnosci 0ntendant, Sola comparatione cum loco proxime cit Deost miniStr. c. XXIX uberrime c0nstat. Id unice significat Ambrosius, etiamsi Ecclesiae agri diripiantur, pauperibus inexhausta fidelium charitate subventum iri.

l Dia. n. 4, col. 1008. 2 Epist. XX n. 23. Ed MIGNE, P. L. XVI, col. 100 l. 3 It a. n. 9, col. 997. 4 De ossiciis Ministrorum, lib. I, cap. XXIX, n. 50. d. IGNE,

P. L. XVI, col. 144. - Cf. Supra, p. 12I, 8 4.-Ibi t. n. I46, col. I42 : Quae cum Heliodorus ereptum ire vellet, et regis vinclicare commodi S... - 5 I petat, par exemple, si 'est o bon plui sir appli luer Ru Service docia charit te solidation crouos par a nation, collatio populi, en suu0urdu Culte is seris eccl. aroit ae a nation. a Letoique Iuuicia ire, I 889, D. I, col. 88.

142쪽

nostrae veritate plenius conVincatur, ea animadvertere sum ei quibus Ambrosius Statim Serm0nem pro Sequitur, enumeraudo ei licet varia ex quibus ipsius adversarii, sicuti de agris Ecelesiae, re invidiam sadiant , - quod nempe aurum pauperibus er0getur quod exinde deseu-Sionem quaerat, quam ipse Se quaerere agnoscit. Sed tu orationibus pauperum qu0d hymn0rum cantu p0pulum

decipiat, quibus in ore populi 0nit consessionem Trinitatis i quam invidiam in Ambrosium legitime excitari, nemo, ut putamus, exiStimabit.b Quaedam adhu ex Ambrosii operibus allegantur

u Et tu si vis u0n esse obnoxius Caesari, noli habere quae mundi sunt sed si habes divitias, obnoxius es Caesar v vj. - Si enim censum Dei Filius solvit quis tu tantus S, qui non putes esse Solvendum n 3 . Quibus hunc locum adjicere possumus, ex ipS Sermous contra Iulentium desumptum, qui larsan dissicultatem sal esset Solvimus quae sunt Caesaris CaeSari, et quae sunt ei Deo. Tributum Caesaris est, non negatur

Ecclesia Dei est Caesari utique n0 debet addiciis ιj.

Respondemus imprimis ab his verbis hunc sensum certissime arcendum esse, juxta quem admitteret Ambrosius eclesiam, in exercendo jure suo possidendi bona temp0ralia saeculari potestati subjici, eamdemque civilem potestatem auctoritate propria jurisdictionem in

143쪽

l2 Ecclesiae bona exercere. Muod jam de uitalis verbis liquet, si modo ad contextum re SpiciamUS. In eo textu quem ultimo loco retulimus, Ambrosius ipse Caesaris uribus jura Dei pl)0nit allatisque verbis praecise subjicit Quid enim h0norificentius quam ut imperator Ecclesiae filius esse dicatur Quod eum dicitur, Sine peccato dicitur, cum gratia dicitur. Imperator enim intra Ecclesiam, non supra deles iam est D ij. In epist. VII rationem reddit S. Ambrosius cur eo Christus neque Apostoli censum Caesari solvere debuerint Ideo Dominus ait : Reddite, id est v0 reddite qui protulistis imaginem Caesaris apud qu0 invenitur ego autem nihil debeo Caesari, quia nihil hujus mundi habeo. . . Nihil debet Petrus nihil ap0stoli mei quianoi sunt de hoc mundo et Si in hos mundo sint. Ego misi eos in hune mundum; sed jam non sunt de hoc

mundo, quia mecun Sunt Supru mundum. Ergo quod

divinae legis est solvi jubetur didrachmumj, non quod Caesari s 2J. Qui igitur, juxta mentem Ambrosii et

Christi Ecclesia, quae de hoe mundo non est, etsi in hoc mundo sit Caesari obnoxia esse posset Ideoque Superius allegata verba, non quidem delesiae, Sed Christianis in saeculo viventibus applicari debent : de quo nullum remanebit dubium si ad eontexta verba attendatur. Ita lib. IV u Christiani viri sublimioribus 90testatibus docentur debere esse subjecti ne quis constituti0nem regis terreni pulet esse Solvendam. Si enim censum Dei

Filius solvit quis tu tantus es qui nou putes SSE S0lvendum Et ille censum solvit qui illi possidebat

144쪽

subjeotus h l . Neque derelinquendas omnes eclesiae saeullates intendebat Ambrosius, quum citatis e lib. IX verbis addebat Si vis nihil regi debere terreno, ' relinque omnia tua, et Sequere Christum n 2 . Denique, ad Sermonem contra Iurentium quod attinet, indieat ibi S. Antistes Christian0s, 0 mini exemplo, obedientiae Ossicia non negligere legitimamque ab ipso Christo didicisse observare auctoritatem Christiani quae Caesaris sunt ipsi praestant, tributa s0lvunt ubi Caesari solvenda, quia tribul0rum jus ad imperatorem pertinet Sed neque ipsi quae Deo debentur negligunt, neque quae Dei Sunt Caesari ad distunt. S. LGUSTINU duris eclesiae adversarii, prouti Ambr0sium sibi in autorem indubitanter vindieant, ad illustrem si Ambrosi di sui pulum δε eadem sidustia prov0cant f . De 00trina . Ambrosii quid sit dicendum, Supra vidimus; ideoque praejudicium qu0 innuunt ab initi jam meliori jure retorquemUS. 4 Booti in S. Augustini de jure eelesiae possidendi

bonu temporalia.

a trigo putrimoiit eoolesiastio ab ipso Christo institutore repetenda est Exemplum D0mini adstipite conversanti in terra.

145쪽

infra in eodem commentario ducente Vangelidae narrationis serie, repetit Habebat ergo et Dominus l00u-lOS... Tun primum eccleSistStico pecunis torma est

instituta η 2J.b Be cd eclesiam pertinente e US Sucroe Sunt, imo Christi ipsiu8 Sunt. vade audite quia Iudas iste n0n tunc perversus saetus est, quando a Judaei 00rruptus Dominum tradidit. Plerique enim incuriosi vangelii, Xistimant tunc periisse udam quando aecepit a Iudaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jum tur erat, et

D 0minum perditus sequebatur ... este su est Iudas, et, ne contemnas, fur et 8stcrilegu8, 0n quali Sstumque sur sui loquiorum sed domini orum loculorum. Sed Sucrorum. Si crimina dis sternuntur in flaro, qualis eumque surti et peculatus peculatus enim dicitur sui tum de republiea; et non si judicatur furtum rei privatae qu0m0do publieae quanto vehementius udieandus est fur sacrilegu8, qui auδus fuerit non undecumque tollere, sed

de Leelesia tollere seu aliquid de Leolesia furntur, Judae

perdit comparatur D 3j. S. Augustinus fideles h 0rtatur ut neuessitatibus ministrorum delesiae pr0spidi an Si vultis non esse steriles, ut reddalis pro pluvia seeunditatem, ne damnetur p0Stea Sterilitas vestra . . . mei te ut 0 ipsos exi

146쪽

- l 30 gatis emcimini exactores veStri Chri8tus tacitus eXigit. . Si non habet rempublicum Suam Christus, non habet siseum uum ... pSum habebat Dominus hi in terra quando l00ul0s habebat; et ipsi loculi Iudae erant cona- missi Iudam tradit 0rem patiebatur Dominus et urem et in ipso ostendens ubique patientiam Suam tamenta illi qui conserebant in l00ul0 Domini conserebant. Nisi sorte putatis, quia D0 minus ibat, et petebat, aut indigebat cui Angeli Serviebant, qui de quinque panibus t 0t

millia h0minum pavit. Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibuS, Ut parerent senum, ne contra

pluviam sterilitatem redderent Praecidite ergo aliquid et deputate aliquid Xum n I .e Euineolesi jure divino re eaeterna po8sidet quin sera Christi Ecclesia est. In tradi. I in Joannis Evangelium, quo de lodo fusius mox agemuS, S. Augustinus cum D0natis la his verbis disputat Sed de divino jure ago ait. Ergo Evangelium recitemuM; Videamus quousque celesia eatholion Chrusti St, Super quem Venit columba, quaed0euit lito est qui baptizat 2 h. Qui textus adeo manifesti sunt ut cuilibet legenti jam

constet ea quae in pp0Si tum asseruntur non posse de S. Augustini sententia dubium ingerere, ae nonnisi prodissiduitatibus explicandis habenda SSe. 2 Solvuntur objectiones eae augustino allatae. Ut clarius quae ex Augustin proponi solent dissicultates enucleentur, locum e quo potissimul desumuntur

147쪽

nostros luterunt. Proserunt festamenta hominum. Ecce

ubi Gaius eius donavit undum uetesiae cui laeerat Faustinus. Cujus episcopus erat Faustinus I 00lesiae' Quid est Eeclesia Ε00lesiae dixit cui praeerat Faustinus sed non Ecclesiae praeerat Faustinus sed parti praeerat. Columba autem celesia est. Quid clamas 'Non devoravimus villas columba illas habeat quaeratur quae sit 00 limaba et ipsa habeat. . . de sunt villae

quo jure defendis villas divisio an humano Respondeant Divinum jus in Scripturis habemus humanum jus in legibus regum. Unde quisqit possidet quod θ8sidet Notine jure humano Nam jure div mo Domini est terra et plenitudo ejus Psul. XXIII. pauperes et divites Deus de uno limo secit et pauperes et divites

una terra Supportat. Jur tamen humano dicit, life villum est Si hin domus est, hic Servus meu8 St. Jur ergo

humano jure imperatorum. Quare quia ipsa jura humana per imperatores et reges seduli Deus distribuit generi humano Vultis legamus lege imperat0rum, et secundum ipsas agamus de villis Si jure humano vultis possidere, restilemus leges imperatorum videamus si

voluerint aliquid ab haeretistis possideri. Sed quid mihi

est imperator Secundum jus ipsius possides terram Iuttolle jura imperatorum, et qui studet dicere mea est illa villa, aut meus est ille servus aut domus tinc meuest Si autem ut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum, vultis recitemus leges, ut gaudeatis quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansuetudini columbae, quia vel ibi vobis permittitur per-

148쪽

l32 naanere Leguntur enim leges manifestae, ubi praeceperunt imperatoreS, 08 qui praeter Oglesiae cath0licae communionem usurpant ibi n0men Christianum, nec volunt in pae colere pacis auetorem, nihil nomine Ecelesiae audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori Sed jam dixi de jure humano agitur. Et tamen Apostolus voluit serviri regibus voluit h0n0rari reges et dixit et gen reveremini I Petr. II 17j. Noli dieere Quid mihi et regi sei id tibi ergo et possessioni Per jura

regum poSSidentur p08Se8sione8. Diaeisti. uid mihi et 1 egi Noli dicere possessione tuu8; qui ad ipsa ura humanu renuntiasti, quibu pos8identur 988eSSiones. Sed de divino jure ago, ait. Ergo vangelium recitem US; Videamus quo usque Ecclesia catholida Christi eSt, Super quem Venit 00 lumba, quae docuit. Hic est qui bapti ut Quomodo ergo ure diviti possideat qui diuit, Ego baptigo cum dicat columba, io est qui baptizat: cum dieat scriptura, Una S columba mea una est matri εum Quare laniastis columbam Ini lautastis viseeravestra : nam vobis laniati S columba integra perSeverat. Ergo fratres mei, si ubique non habent qu0 dicant. ego die quod adian veniant ad Catholidam et nobiscum habebunt non solum terram, sed etiam illum qui sedit caelum et terram o ij. ΙIae igitur ab Augustino adversus Donatista proseruntur ex his Ver Verba quaedam, neglecta serm0nis serie, desumuntur, ut exinde concludatur si Supremum

jus priueipis in res Ecelesiae , a S. D 00t0re agnitum e SSe. Utrum imprimis ea mens S. Augustin fuerit ut sun-

1 In Ioannis Evano. tract. VI, n. 25, Sq. Ed MIONE, P. L. XXXV, coli. 1436, Sq.

149쪽

legis civilis h0m in ructum lab0ris sui jus haberet, et quidquid si aluerit te illa eo ipso justum esset quidquid ab aliquo abstulerit eo ipso ad jus illius pertinere desineret, hujusmodi, inquam. 00 trinam a S. Augustino pr0 pugnatam non suisse quisque acile Suspicabitur. Ut autem de hoc plane constet jam satis sit si ad ea pr0V0demus quae ab Augustino ad Alypium in causa Honorati presbyteri rescripta sunt ij. Quum enim Io noratus in monasterio Thagastensi monadhus suisset ad hoc quidem monasterium bona ipsius pertinere debui S Sent ea tamen X postulabant fideles hi avenses cujus est clesiae Ionoratus presbyter obierat. S. Augustinu Sinitio quidem sententiam Alypii approbasse videtur Secundum quam dimidia pars bonorum utrique litiganti parti addicenda esset in hau tamen epistola LXXXIII priorem Sententiam mutat decernitque ita fidelibus illis

recenter conversi consulendum esse ut apertissime

intelligarat episcop0s nullatenus in talibus causis de pecunia Satagere, si quod ait nullo modo intelle uturi Sunt nisi illam rem quam Semper presbyteri esse puta-Verunt, Drum usibus relinquamus; quia etsi ejus nouerat, hoc ab initio dire debuera ut is q). Quare hanc regulam proponit, ut ea de re juxta civiles leges statuatur Ea jura eis bonis servare oportet, quae talibus habendis vel n0n habendis seeundum civilem societatem sunt instituta ut ab omni non solum re Sed etiam Specis

150쪽

l34 muligna, quantum OSSUIBUS, OS ab Stineamus, et 0- nam amam custodiamus, dispensati0ni nostrae multum necessariam Cum nimirum Honoratus ipse in monasteri constitulus bona sua non vendiderit nec permani se stam donationem in quempiam transtulerit bona illa juxta legem civilem ita ipsius erant ut, Si in monasterio ut 0rtuus esset, haeredes ejus horum bonorum

susscessionem excipere debuissent ideoque Augustinus bona ab Honorato relicta Thi avensibus ad distit. Quam sententiam his verbis ulterius vindicat Si sorte illid Thagas se illud qu0 nempe primitus visum suerat j justum apertissime pervides non ogantur infirmi modo discere qu0d ego nondum intelligo, ut o circa eos in hau causa Servetur quod Dominus ait Multa habeo vobis dicere, sed non potestis ill porture lodo Iosin. , XVI. 42j. Tali quippe infirmitati parcens etiam illud de tributo solvendo, ait Ergo liberi sunt silii sed ne eundalizemus 68, et caetera, quando Petrum misit, ut didrae imas quae tunc exigebantur solverentinuith. XVII. 26 . Noverat nim aliud jus, quo nihil tale debebat: sed eo jure tribulum ei ille solvebat, quo jure diximus

hueredem presbyteri Honorati su cessurum fuiδSe, Si antequam τεm Suam vel donaret, vel venderet, morere

tur D 2J Advertatur denique in hae ipsa causa Honorati de bonis agi a presbyter relictis de quibus litem agebante una parte monasterium Thaga Slen Se ex alia veroe est lesia Thi avensis Caeterum quod in specie ad Eccle-