De moribus Germanorum ; et, De vita Agricolae

111쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. s Pordre rostrat, Vide l. de Sigrais, Memoire det Academie ovale de Inscriptiolis Tom. XX pag. 440 et seqq.β Cedere loco. Exemplum vide stupra AnnaLII. I l. Qua Celerrimus amnis, Cariovalda dux Batavorum erupit eum CherusCi fugam simulantes in planitiem saltibus Circumjectam traxere dein Coorti, et undique estus trudunt adversos, instant Cedentibus, Collectosque in Orbem, Pars CongreSSi, quidam eminus proturbant. Ann VII pag. 78. d.

β Referisit. Sane ut eos patriis sepulcris

conderent.

V r.ecipuum stagitium J Id quoqiud miraerito objicere summa erat injuria. Inde in lege Salica Tit. XXXIII. I. Si quis immo ingetiuus allo

improperarerit, tibi Scutum suum jactasset, et iugii lapsus fuisset, et non potuerit adpro II e. MALB AUSTRAPO DC den qui faciunt Sol. V.

Gallicae monetae libras I96, culpabilis judicetur. Ciam ad explicandum illustrandumque hunc Tacili librum saepe laudanda sit e Sahca, satis sit hic

Praemonuisse apud Romanos semper Citari legem materiamque legis: Sic legem ambitus majestatis, PCCulatus, repetundarum diei haud aliter apud Germianos citari judicium et materiam judicii. Itaque ALB. Seu malburgiunt, idem est ac judicium Austranen signiti Cat fugere. MALB.

ΑVSTRAP est judicium de iugitidis. Vide eruditum Eccardum in Notis ad Legem Salicam. β' Duces et virtute. Reges regno duces bello

praeerant Echi Germatiorum ducibus originem

apud Gallos habuisse Majores domus, es uires H

112쪽

98 NOTE ET EMENDATIONES du Palais, merito sonsi Cl. de ' ertot Memoires de Lycodrini Rosale de Inscriptions Tom. 2.pag. 627. id et Cl. de Montes luteu, sprit

de Loi r XXXI. 4. Si reges virtute aeque, Cnobilitate praestabant, imperatoriam illam dignitatem obtinebant. Plures autem rege duCOSVeviilgo in bella conveniebant: tum praestantior imperabat, et communem in bello obtinebat mctgi Stratum, qui nulliis erat in pace. Inde Julius Caesar Beli. Gall. VI. 22. In pace rillus Stcommunis magistratus. Impositus autem Cuto,

et sustinentium humeris vibratus, duX eligebatur; Ut dictum est supra Hist. IV. 15. Erat in Canninefatibus, stolida audaciae Brinno, Claritate natalium insigni; pater ejus tuta hostilia USUS Caianarum expeditionum ludibrium impune prexerat. Igitur ipso rebellis amiliae omine plaCuit,

impOSitUSque scuto, more gentis, et SustinentiUm

humeris vibratus, dux deligitur. Hist. V. pag. 32. d. Apud bellicosam gentem idem regibus actitatum, ut videre est apud Gregorium

Turonensem II. 40. Plaudentes tam parmis, Huam Tracibus, eum ClodioVeChium clypeo et ectum Super Se regem constituunt. Apertitas autem Vitiges, Gothorum reX, apud CasSiodorum, .seriarum, Libr. X. Ep. 31. Indicamus parentes nostros olim inter procinctuales gladios, moremforum, Scuto Supposito, regalem nobis contulisse, proratante Deo, dignitatem. Ut honorem 'Inada/'ent, cui bella opinionem sepererant. Non enim in cubilibus a igustis, sed in campis late pateritibus siccitim me esse noeteritis nec inter blandienti mdclicata colloquia, sed, tibi concrepantibuS, Sumi fit. iliis ut tali fremitti concitatus desiderioir Tluti inge iit. m sibi martium Geticus seu

sthicus populus inreniret.

113쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. 99 ' Infinita, tu libera. Inde ambioriX, Eburolaum, genti Germanicae, reX, profitebatur sua se ejusmodi imperia, ut non minus haberet in se juris multitudo, quὰm ipse in nultitudinem, Jul. Caesar, Beli. Gall. V. 27. Si Germanorum Canadensiumque principum poteStatem ConseruS, eamdem omnino reperies. Videt de CharievoiX, loc cit Letire XVIII pag. 268. ' Nisi sacerdotibus permissum. Ita ut tamen

vitae necisque potestas maneret Pene magistratum,

de quo ut Caesar, Beli. Gall. VI. 23. Cymbellum ciuitas aut illatum defendit, aut infert,

maσistratus qui ei bello primini, ut ritor necisque habeant potestatem, defiguntur. Pinna SaCerdotibus commissa, ut imperantibus minus foret invidiae, punientibus plUS reUerentiae.' Ε hie et si ira quaedam. J Effigies serarum, ut vidimus supra Hist. IV. 22. Hinc veteranarum Cohortium signa, inde depromptae silvis lucisque ferarum imagines, ut Cuique genti inire proelium mos est, mixta belli Civilis externique facie obstupet Cerant obsessos Hist. IV pag. 38. Ed. Quas insigne religionis et tutelam habebant, ut di Cetur infra cap. 45. Signa quoque, laOStibu Capta, quae in lucis, diis patriis uspendebantur. Vide Annal. I. 9. Cerni adhuc Germanserum in lucis signa Romana, quae iis patrii SuSpenderit. Ann. I. pag. 0. d. Ut Germani, Si et Canadenses populi deos suos, quos OCant Manitoris In bellum proeliumque ferunt Iidet de Charievoix, Iourna Historique 'un et ovae de Amerique, Letires XIV et XV pag. 228 et 236. '' In protimo pignora. Talem eXercitus or-

114쪽

I00 NOTAE ET EMENDATIONES dinem vidimiis stupra Hist. IV. 18. Civilis, Captarum Ohortium signis circumdatus, ut suo militireCon gloria ante oculos, et hostes memoria cladis terrerentur matrem suam SororeSque, Simul OmniUm Conjuges parvosque liberos Consistere a

tergo jubet hortamenta viCtoriae, vel ulsis Pudorem Hist. IV pag. 35. d. Ita et apud Britannos in Annal. XIV. 34. At Britannorum

Copide paSSim per CaterVas, et turmas EXSultabant, quanta non alias multitudo et animo adeo sero, ut Conjuges quoque testes Vi Ctoriae Secum traherent, plaustrisque imponerent, quae SVPer XtremUm

ambitum campi posuerant. Ann. XIV pag. 175. Ed. Vide quoque Julium Caesarem, Beli. Gall.

' Erigere plagas. J Et expostulare, si ignavi illaesique redissent, aut indecora Vulnera C- cepiSSent. β Objectu pectorum. J Non modo objiciebant pectora, ne mariti diive fugerent; sed et ipsae, desperatis rebus, pugnabant. Han seminarum ferocism eXPertus cst Marius, ut notabitur infra cap. 37. et cum M. Aurelius Marcomannos,

Quados, Ceterosque sociosGermanos ViCiSset, inter cadatera barbaroru=n corpora Niliermi armata reperta sunt. Εὐμέντει τοῖς νεκροῖς των βαρζαξων, καὶ γυναι,μων σωματα. ω πλώετμένα ἐυρέθη Dio LXXI. pag. 802.

si Coptio itale. Sic in acie Ariovisti seminae,

passis crinibus, et sentes, orabant suos milites, ne se in servitutem Romanis traderent. Caesar. Boll. all. I. I. ββ Feminarum si rim nomine. Quam Sua ipsorum causa, Ut mo dicetur.

115쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. I0l' Imperantur. Huc forte speCtant, iis habet Suetonius in Aug. XXI. A quibusdam norum genus obsidum feminas erigere tentavit: quod negligere marium pigrwra Sentiebat. β' Nec aut consilia earum. Eadem de Celtarum seminis vide apud Plutarchum, de brtutibus niti lierum. Tom. II pag. 246. Par quoque Canadensium sentinarum auctoritas. Vide P. de Charievoix, loc. Cit Leti re XIII pag. 208. et

Letire VIII pag. 269. M' Responsa negligunt. Sustragatur Julius

Caesar Beli. Gall. I. 50. Cum e.r captitissu maeret C CSar, quam ob rem Arior istu pratio non decertaret hanc reperiebat causam, ubi apud

Germanos ea conSuetudo esset, ut matres familias eorum Sortibus et raticinatronibus declararent, utrum ratio committi e risu esset, ne ne eas ita dicere, non 'ne S GermansSSupcrare,Si antenor amlimam contendissent. Qua autem Crudelitate

apud Cimbros vaticinarentur illae feminae, vide Strabon. VII pag. 294.7 Veledam. De qua vide supra Hist. . sit, et 65. Hist. IV. l. vide Ot. d. Sed Coram adire, ad-lo luique Veledam, negatum ArCebantUr RSPOCt l, quo venerationi plus ineSSet. Ipsa edita in turre: delectus e propinquiS, OnSulta CSPonSA JUC, Ut internuntius numinis, portabat. Hi St. I pag.

27 l. d. 7 Numinis loco habitam. Sed postea captivam.

Adeo incerta vel fatidicarum sors De ea Statius. Silv. I. . Vere 90.

Non vacat Arctoas acies, Rhenumque rebellem, Captivaeque preces Veledae, et quae maxima nuper

Gloria depositam Dacis pereuntibus urbem

Pandere.

116쪽

l02 NOTAE ET IIENDATIONES Cum uillitis Gallicus ' eledam cepisset, sorte Romam lucta est in deque Tacitus dixit Vidimus sub dito Vespasiano Veledam. 7 Compluras. Antique pro conglurra.

I Deos. Nempe Clim viveret Aurinia, nondum invaliterat superstitio quae eas seCit deas. Inde Tacitus Hist. IV. I. Velei e apud Germanos Niore, quo plerasqν feminarum fatidicas et,aud cente superstitione, arbitratur deas. Plura

vide apud eruditum Keysterum, Antiquitates Septentrionales, in Dissertat de Mulieribus Fatidicis pug 456 et seqq. Effigiem seminae salidi s apud Gothos exhibo Columna Theodosiana, quam vid in L Banduri Imperio Orientali. Ostea vero tam immodice seminas illas fecere deas, ut

inter monum ut Germani CapasSim OCCurrant Brae

TRONIS SUEBIS, seu Suevis, TREVERIS,

AVFANIS, c. Unicum tantum Xemphim

ET SVIS. V. S. L. M

POSUIT ET DEDIT

Id est In honorem diriniae domiis diis deabusqtie omnibus, matribus apthiabus et Genio loci sacrum Caius Tauricius, beneficiarius consulis, pro Se et Suis Polum Solet ens lubens merito posuit et dedit, Si. - eorum. J A Tacito dissentire videtur Julius Caesar, Beli. GalL VII. I. Deoruνὶ ninter eo

117쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. l03Τolas ducimi, quo cernunt, et quorum opibus aperte jutantur, Solem et Vulcanum et Lunam: 1 eliquos ne fam quidem a ceperunt. Di Stingue tempora et silmma erit C:Psarcin inter ac Tacitum ConRensio. CAPSari aetate suos, et urbaris fere omnibus familiares, deos habuere emanni Solem, Lunam et I ilcanum, id est ignom, quem Si 'e silice elicerent, Sive veloCissimo diloletina lignorum astrictu, ut Canadensibus barbaris adhuC OS St, EXCitarent, sive Calida aquas, quae in regi Olao OCCurrunt, SpeCtarent, sive inter tonitrua stridontem audirent, admirari pariter a VenerRri CPPere. Postea Gallorum et Romanorum contaCtu, Ier- Curium, Herculem, Martem BCCOPere. Eorum Cultus aetate Taciti vigebat. Cum per Germaniam iter facerem plurima Neptuni monumenta reperi: Alia aliorum deorum occurrunt. Scilicet, labentibus annis, Neptunus, Ceteraque deorum uter u in

Germaniam Unere.

V Mercurium I Eadem sano sui apud Germanos quam apud Gallos, Mercurii Cultu Causu.

De Gallis Iulius Caesar Bes Gall. VI. 7. Deum

marini Mercurium colunt, hujus sunt hirima Simulacra hunc omnium intentorem artiumferunt; hunc iar'um atque itinerum ducem hunc ad quo tu 'oc mite nercaturasque habere Tim maTimam arbitrantur. Inde cum olim in civitate Aquensi, nunC Baden, Celebrarentur OmmCI Cia,

atque ita iter esset in Helvetios, praecipua ibi fuit Mercurii veneratio in monte lucoque Prope Raden. Quem locum cum adissem, ut ibi Mercurii monumentum inspicerem, reperi veterem lapidem, quem Votivum fuisse puto, cui rudis imago tercurii insculpta undequaque longeque disjecti ingentes

118쪽

104 NOT E ET EMENDATIONES lapides jacebant: aras sitisse, et antiquissim mreligionis, cum humanae hostiae litarentur, monumenta, arbitror. Hae Chim Cernerem, nimum

subibat Lucanus III. 399.

Lucus erat, longo numquam violatus ab aevo. Hie barbara ritu Sacra deum, structae diris seralibus arae, Omnisque humanis lustrata Cruoribus arbos.

7 mimanis quoque hostiis J Indo Lucanus I. 444.

Et quibus immiti placatur sanguine diro Teutates, iorrensque seris altaribus Hesus

Teutates est MerCurius Hesus, Mars. Concessis animalibus. Herculi quoque et ΛΙarti humanis hostiis litatum fuisse crediderim. De Marte Constat, saltem flagrantibus bellis. Sic enim Annal. XIII. T. Victores diversam aciem IIarti ac Mercurio sacrarere, quo Loto equi, iri, cuncta victa occidioni dantur. ProCopius quoque, Beli. Goth. Lib. II. omines Marti mactatos memorat. At ut Gormani Sythica sunt Origine, ita quoque mulium Cythi Cae religionis retinuere. Haec igitur, si lubot, conser cum iis quae de

Scythis habet Herodotus IV. 9 et seqq. pag. 240 et 24 L ' Isidi sacrificat. J Asiam Europamque Perre Vagata est religio AEgyptia Ca. Opertae in Germania Inscriptiones non modo ISIDI, Od et I . . M. SERAPIDI. Multa alia AEgyptiaCorum a Crorum npud Germanos monumenta Xhibet eruditus

119쪽

Αu LIB. DE NORIBUS GERMANORUM. 405 Cilitum autem Isidis in liburtiam figuratae illustrat Cl. Muratori, Thesaur. InSCript Tom. I. Rg. XXV. Ibi videre est deam CLATRAM, quae ludetuest a Isis Dextra sistrum et SerPentem enoti Finistra, mensuram Nili CreSCenti S: Supra Caput Calathum gerit retro est liburna. iam Gema anideos in humani oris speciem non dRi nudarent, Isidem, figuratam in liburnam, Venerati sunt Suevi. Ipsos autem, qui Albim, Danubium quoaCColerent, a mercatoribus Romani SI edoctos, Isidem navigantium deam, OlutSSO minime mirum est. Sacrum ilhid pervulgatum, a maXime

gatio. Inde in alendario vetere. III Nonas Martii. ISIDIS AVIGIUM. Vegetius . . memorat hunc natatim, ut ita dicani, narigationis, qrti solemni certamine, publicoque Spectaculo multarum gentium celebratur. Qui plausim volet docusti Isidis apud Suevos adeat Cl. de Fontenti, qui duas hoc de argumento dissertationes edidit, Memo ire de Academi Boi ale de InScriptions, TOm V pag. 63. Et Seqq. 7 Adiectam religionem. J Ut Romani in Veteribus sui nummis aereis, qui Xtant plurimi, Saturni adventum puppi testati sunt, sic lis gentes ad soadvectas religiones liburna in Iaminii Suis XPressa saepe deClarn, Ore. β' Arbitrantur. Postea non arbitrati sunt, tomplaque et Statuas dei sui POSVere. In nummo Postumi quem publicavit eruditus Sirmondus in notis ad Apollinarem Sidonium VIII li videre est templum, in Cujus vestibulo Stat Hercules, uni

epigrapho HERC DEI SOMENSI. Id si

Herculi DeuSoniensi, qui DeuSone, trarum hentina,

120쪽

106 NOT E ET EMENDATIONES colebatur. Immo temptitan Tanfanae memoratur stipra Amaal. I. II. rosana Simul et Sacra, et col0berrimum illis gentibus templum, ito Tan-

44. d. 'ide infra cap. 44. in Notis, templum

Suionum.' Ialcos ac veniora. J Silvam Herculi sacra ividimus supra Annal. II. 2. Caesar tranSgressus Visurgim indicio perfugae cognoSCit, deleCtum ab Armini locum pugnae convenisse et alius nationes in silvam HerCuli sacram Ann. II. pag. 78. d. Lucum Baduhennae, Annal. IV. 73. Mo compertiam a tranSsugis, nongentos Romanorum B Pud lucum, quem Bduhennae vocant, pugna in posterum XtraCta, CODDCtos. Ann. IV. Pag. 253. Ed Nemus sacrum Hist. IV. 14. Civilis primore gentis, et promptiSSimos vulgi, speCie epul9rum, saCrum in nemus VOCntos, ubi nOCteaClaetitia incaluisse videt, a laude gloriaque gentis Orsus injurias, et raptus, et aetera servitii mala enumerat. Hist. . pag. 230. d. Silvas, religione vacuas, voluptatique redditas gratulatur

Claudianus, de laudibus Stiliconis I. 228.

Ut procul Herc) nia per vasta silentia silvae I enari tuto liceat, lucosque Vetusia Relligione truces, et robora numinis instar Barbarici, nostrae seriant impune seCures.' Secretum illud. De quo Seneca Ep. XLI.

Si tibi occurrit vetustis arboribus, et Solitam altitudinem egressis, frequentlucus, et conSpectum cst ii densitate ramorum aliorum alios protegentium submorens illa proceritas sitror, et Secretum loci, et admiratio umbriae, in aperto tam densὶ atque

continuir, iidem tibi miminis facit. Breviter Plinius XII. l. Lucos atque in iis silentia ipsa

adoram HS.