De moribus Germanorum ; et, De vita Agricolae

171쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANOR LIM l 55 - hus Iulius tradit. Jul Caesar, Beli. Gall.

VI 24. Fuit antea te n s citur Germanos Galli virtute superarent, et ultro bella inferrent; ac, propter hominum nultitudine/n agrique λὶopiam, Ira1is Rhenum colonias λὶitterent. Itaque ea, riae jertilissi na sunt, Germanii loca cir chm Her Cyniam Silet atyr, quam ratostheni et quibus lana Grbecis a n4 rota λ esse video, quam illi Orciniam avellatri Volce Tectosages occuparunt, atque ibi co/ὶSederu=ri estis gelis ad hoc te irpus iis Sedibus Se contiriet, uiri yyramque habet justitiae et bellicde laudis opillione ne iu)icque in eddein i iopid, egestate, patieritici, qud Germani, perἹλὶ allent; eodem victu et cultu corporis utuntur.

β Heloetii. J Helvetii, les Suisses, latius lina,

quam nunc, Lugdunum versius habitavere. Praeterea in Germaniam ingressi, eam tenuere inter Rhenum loenumque amnes HerCyniamque SilVum,le Rhin, e Mein, et a foret de artet. '' Ulteriora Boii. Boii, Gallica gens et

Helvetiis contermina, ut patet ex Strabone IV. pag. 206. et Julio Caesare, Beli. Gall. I. 29. Victi a Caesare sedem illam ab AEduis CCepere, quam nunc dicimus te Bourbonnois Ante in

Germaniam profecti, et ultra Moenum provecti Hercyniam si iam tenuere. Manet adhuc Orum nomen in Boiomi nomine, a Bohe ne. Quo tempore Heli elii Boiique Germaniam penetrR-verint, haud ita compertum. Id tamen videtur contigisse Ciun Tarquinius Priscus Romae regnaret. Tun enim Ambigatus, re Biturigum,le ei ru, Sigovesum, sororis filium, in saltus HerC mios misit, ut praegravante turba regnumeXOneraret Livius. V. 3. et seqq. , Alia fuit

172쪽

l56 NOTA ET EMENDATIONES Boiorium in Italiam expeditio, sed infelicior, Plin. III. 5. Vide quae dixi supra Cum dissererem

in veteres Gallorum glorias. g. Mutalis cultori biis. J Augusti temporibus, Boii e Boionio a Marcommannis pulsi, in

NOriCum ConCessere; et eorum de nomine dicta est

Bloaria, nunc a Laoiere. λβ Ararisci. J Ptolemaeo quoque, II. 6. memorati. Hungariae inferiori partem, quam

dicimus e Palatina de Pilis, tenebant. Plinio II. 25 dicti videntur radisci, si valet eruditi Harduini conjeCtura. β' sis. J Litoni dirimere videtur Tacitus infra

cap. 43. eosque annoniCa lingua, aut potitus dialecto, et tributorum patientia Coarguit non esse .Germanos MarComannis Quadis lite ulteriores erant partemque Septemtrionalem Transdanimbianae ungaria o Cupabant forte protensi Silesiam usque, ubi Ossen, dans eitichρ 'Oeis, locus salinis et arte vitraria nobilis. Osos tamen Germanos esSe Contendit eruditus Pelioutier,

Ilisloire de Celtes, . II pag. 184. Sed non ita probabiliter. 7 Treteri et Nervii. J Treveri, e loces de Treres Nervii te Cambresis et e minati.*δ' Vangiones, Triboci, Nemetes. J Vangiones, te dioces de Morms: Triboci, te dioces de Sirasbourg Nemetes, e disces de Spire.

Cattis NOSOS, et in parte Romanorum PronOS,

173쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM lo 7 e Germania in Gallias transgressos, in fidem recepit Marcus Agrippa, anno Urbis conditae DCCXVII. Strabo Libr. IV pag. I94. Apud eos uata Agrippina, mater Neronis, Claudii uxor, in eorum oppidum veteranos Coloniamque deduci impetravit; cui nomen inditum X vocabulo ipsius, ut vidimus supra Annal. XII. 27. V Ut arcerent. J Super ipsam Rheni ripam Ubios collocavit Agrippa, ut e Iano RrCerent, non ut ipsi Custodirentur, Oxperimento side satis probati. ' Batavi. Batavi non modo insulam Rheni amnis, e Betuce, sed aliquid e ripa, ubi aliquot Batavorum oppida, oluere. De his dictum supra Hist. IV. 12 Batavi, done trans Rhenum agebant, ars attorum seditione domestica pulsi,

eXtrema Gallicae orae, vuCua cultoribus, simulque insulam, inter vada sitRm, OCCUPRVere, quum mare Oceanus a fronte, Rhenus amni tergum a latera

circumluit. Hist. IV pag. 229. d. et Hist. V. 9.

Civili Chaucorum auXilia venere non tamon RUSUS

oppida Batavorum armis tueri, raptis, quae ferri poterant, ceteris injeCto igni, in insulam concessit. Hi St. V pag. 317. d. y Antiqet a societatis. J Unde Batavi dicti sunt fratres et amici )opuli Romani, ut e Vetere lapide monuimus supra Annal. XI 26. HOl. 4.*- Publicanus. J De publicani dictum supra Annal. XIII 50. Eodem anno, Crebri S POP Ulisagitationibus, immodestiam publicanorUm urguentis, dubitavit Nero an cuncta vectigalia omitti

174쪽

158 ΝΟT ET EMENDATIONES juberet id ille pulcherrimum donum generImortalium daret. Ian. XIII. ag. 35. d. --ΤOneribus et collationibus. Donera, Collationes,

Resertantur. J Vide supra Hist. IV. 2. Nec opibus Romanis, societate validiorum, attriti, viros tanti uia armaque imperio ministrant. Hist. IV.

pag. 229. d. y- Mattiacorum gens Mattiaci terras illas

obtinuere, quas nunc dicimus partis de lameterarie, de la Hesse, 'Len bourg, de Fulde. Ibi Mattium, Marpurg, et Mattiaci fonteS, nunc IVD-badmi, res de MalyeuCf. - Finibi ςqrte. J Variis Germaniae populis sui erant times, quos solitudine defendebant. Id enim eniX Curabant, ut circa ipsos, quae jaCebant, vasta rerit, Mela III. 3. Quod quoque testatur

Julius Caesar Beli. Gall. IV. S. Public matim amputant esse laudem, quan latissim a diis inibus

vacare agros: hac re significari magnum numerrimcidiatum suam vim Sristinere non potuisse. Itaquedinci et parte a Sueris circiter millia passuum DC emendandum LX merito monuere viri eruditi agri vacare dicuntur et VI 23. Oritatibus marinia laus est, quam latissimas circum se vastatis./inibus solitudines habere. Hoc proprium Cirtutis zist

mant, ea pulsos agri nilimo cedere, neque quemquam prope Se audere consister e simul hoc seiore tutiores arbitrantur, repentime incursionis timore sublato.'- In sua ripa. Usque ad Rheni ripam diffusi Mattiaci, maxime cum Ubii cis Rhenum suere

175쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. I59 ' Solo et caelo. J Apud Batavos humidum Caelum solumque Contra apud Mattiacos siccum, unde Mattiaci acrius animabantur, pro solita lOCorum

animorumque Cognatione.' ' Decumates agros. J Decumates agri, nuneta Suabe. Clim, sub finem imperii Caesaris Augusti, Marcomanni, relictis suis sedibus Rheno

proximis, in Boiemum migraSSent, Vacua eorum

loca ex Gallis, Rauracis Cilicet et Sequanis, Ievissimus quisque occupavere. Agri illi Decumates inde dicti videntur, quod incolae, Germa-

Dorum incursionibus obnoxii, ut in Romanorum fidem reeiperentur, proventuum deCimam Sol Verint.

Eos vallo munivit Hadrianus. allum eostadio. Mustat, oppido ad Danubium haud procul Almoni, limiihi, fluvii ostiis sito, ad fluvium Nicrum, te e re versus oppidum impinam, IVM en, per seXaginta leucarum Francicarum spatia continuatum. De DeCumatibus agris, valloque, quod iis praetendebatur, plura vide apud eruditum Schoepsin, Alsati illustrata, Tom. I. pag. l74. 24 et seqq in Limite acto. J Cum Decumates agri in Romanorum fidem suissent recepti, tun ultra Rhenum actus est limes imperii, promotaque praesidia; et agri Decumates habiti sunt tamquam sinus imperii, et pars provinciae, Germaniae scilicet superioris. β Ultra hos Catii. J Ultra Decumates agros Catti, quoruni amplissima sedes inter Rhenum, Moenum, Salamque fluvios et Silvani Bacenim,

te Rhin, e Mein te serere Sala, et parti de lasorgi de Hart au-del du Meser ubi nune la Hesse, a Turinge, parti du diocese de Pad -

176쪽

160 NOTE ET EMENDATIONES born de Abbave de uide et de a Franconis.

Obseivandum, quod eruditi Viri Saepe jam monuere, ea, quae Julius Caesar, Florus, Ptolemaeus, de Suevis dixere, de Cattis esse intelligenda. Eruditus Leibi altius, Scriptores BrunsvicenseS, Tom. I. pag. 0. putat Catto dictos esse a selibus,aCerrimo animali, quod ab aliis Catte, ab aliis

2 a Sallus Hercy)i ius. De Silva Hercynia jam

dictum supra Annal. II. 45. Contra fugacem Maroboduum appellans, Praeliorum CXPCrtem, Hercyniae latebris defensum Ann. H. Pag. 101. Εd. Quae vero hujus silvae tune fuerit facies scribit Plinius Germaniae oculatus testis, XVI. 2.

Hercyniae Silos roborum vastitas infacta vis, et cogenita mundo, prope immortali sorte miracula ei edit. Ut alia omittaniiD side car itura, constat altolli colles occursantium inter Se radicum repercussu aut ubi secuta tellus non sit, arcus ad ramos Sque, et USOS infero riZantes, citrvari portarum patentium modo, ut tur1nas equitum transmittant.

'β S ricti artus J Artus nervis validi; unde Vegetius I. 6. Sis ergo adolescens Martio operi deputandus, vigilantibus oculis, erect ceroice, lato pectore, humeris muscidosis, Calentibus digitis, longioribus brachiis, ventre modicuS, Tilior cruribus, suris et pedibus non superstud carne distentis, sed neri orum duritici collectis.

β' Disponere diem. Disponere diem ad proelia:

vallare noctem Contra incursus. Contra solituml, arbaris latitare diu, noCtu adSultare, ut OCCUltarentur insidiae, majorque ingrueret teiror Si

177쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. l6lper noctem nihil molirentur tunc nulla lege, nullo ordine, somno ingluVieque oppreSSi JaCebant. Ratione disciplime . Ratione usuque disciplinae militaris ac Ceptum. ββ In duce. optim Florus II. 8. Tantiezercitus, quanti Imperiator. 47 Ferramentis I Ferramentis ad opus, copiis ad victum peditem onerabunt. β' Ad presium. J Alio videas ire ad proelium, unico impetu conficiendum; attos ad bellum arte, disciplina, tempore, administrandum. Pro limia, e combat bellum a glierre. 'β Fortu ita pug=ia. Apud Cattos rari eranteXCUrSUS, rara quoque PVgna fortuita. β' Formidinem. Quo quis timidior, eo velocior Qui cunctatur, OnStantior St. 'si Vertit. Id est, versum est. Sic Quintus Curtius IV. 6. Ira deinde Certit in rabiem.*ζ' Crinem barbamque. Sic privata audentia crinem barbamque summisit Civilis, ut vidimus supra Hist. IV. 6 l. Civilis, barbaro voto, post Caepta adversu Romanos Arni3, propeXUm Utilatumque Crinem, patrata demum Caede legionum, loposuit. Hist. IV pag. 268. d. Sic apud Pauluin Warnefridum, Hist. Langobard III. . Set millia Saronum, qali bello Superfuerant, de- et OV ruri se, neque barbam, neque capillos incisuros, nisi se de hostibus Saevi resciscerentur Recentior Μ

178쪽

l62 NOTAE ET EMENDATIONE smemoria Gulielmi Lumei ex comitibus a Marcu, qui se obstrinxit voto, mn positurrirn Se anu capilliDn, quam emonii atque Hornant mortem ultris esset. Strada, de Bello Belgico, Libr. VII. pag. 344. si Pretia i ascendi. Egregie dictum. In tot

tantasque miseria mortale genus DasCitur, Ut Uni Cum DasCendi pretium sit virtus. Singulare autem et atro fuit apud Canadenses populos illius Iroquaei, Iroquois, di Ctum, qui Chim patrem SI Um diverso in exercitu ostendisset, eum jugulatUrUS, restitit, et ait Vitam quam a te semel QCepi,

tibi hodie reddo. Noli alius occurrere. Nihil tibi jam ob o. Vide P. de CharievoiX, loe . it. Letire XXI pag. 309.*β Ferreum insuper antitum. J Servitutis, ut videtur, insigne. Institutum illud attorum multi POStea, sed amatorie magis, quam militariter, imitati sinat. Sic anno 1414, Johannes, duX Borbonius, ut dominae suae gratificaretur, Cum seXdecim equitibus nobilibusque vovit se et equites singulis diebus dominicis per duos annos sinistra

in tibia aureum anulum gestaturos, nobiles r- genteum, donec parem equitum nobiliumque, quibuscum OncertBrent, numerum CPOriSSent.

Vide Cl. de Vertot Memo ires det Academi Rosule des Inscriptions Tom. II. 99 g. 595. 'si Conent inflanes. J Multis jam caedibus insignes Canent, anulum serreum geStontes, tor 'oque habitu, ut se OVarum semper Caedium avidos probent.

179쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. 16sginta et centum Circiter post annis cum Cherus- Corum cis Visurgim te Te per reliquiis. Cum Attuariis, Sicambri S Cliamavis, Bria CieriS,Chaucis, Francicum foedus iniere, victisque RomaniS, Gallias occupavere. Inde nobis nomen. Inde mores Inde leges. 2G Certi jam ah eo. Ita latum profundumque, ut possit esse terminus, ne praesidiis Custodiisve indigecti. ' Vsipi ac Tencteri. Bellorum CaSuumque societate conjuncti, sedibus suis ad Rhenum paulo insta Moguntiacum, Moen e olim a Cattis pulsi fuerant. Menapiorum sedes trans Cisque Rhenum OCCUpavere, ut doCet Jul Caesar, Beli. Gal. IV. I. et seqq. Adversis adhue Casibus confictati, Sicambrorum ab Augusto Tiberii ductu, cis

Rhenum transveelorum, agro obtinUere, UNC

'' qui traduntrir. Ut jam dimus supra

*T' Brucieri. Olim habitavere inter Rhenum, Luppiam, a Line, Amisiam, Ems, et Frisios la rise, ubi nunc a Cesti halis et Olcer-Luel

Bructeros a Broe en et Bruchen, Seu paludibus, qua ibi frequentes erant, dictos fuisse existimat Cl. Alting, Notit Germari Afer pag. 20. Midiis adversiis Romano proelii et Civilis soCietate nobilitati, ut saepe vidimus Supra in An alium et Historiarum libris, superbiere. Ideo vicinis nationibus exosi, sedibus sui puli sunt, ac penitus

180쪽

164 NOTE ET EMENDATIONES*yy Chamaros et Angrisarios Antequam BruCterorum sedes CCuparent, Chamavi ad Amisiam, Ems, positi, ubi nunc ingen et oena ita Angrivarii ad Visurgim te meferri ubi nunc finden et charoenburg Antiquior liiit Chamavorum migratio ad Rhenum, Si CCurata sunt quae habet Tacitus Annal. XIII 55. Cha

post Usipiorum fuisse. An n. XIII pag. 140. d. Fuisse quoque Menapionina videtur ex Caesare de Bello Gallico IV. 4. Unde sorte pro Chamar oris emendandum Menapiorum Censet Cl. penCer, Notit German Antiq. ag. 245. Si quoqU Pro Tubantum conjectabat Sugambrormn Cluverius. At in tot ac tantis populorum mutationibus ViXquid certi definiri potest Brotier. d. Angrivarii aut in postea di Cti sunt Angrarii, parsque fuere SaXonum, et Communem cum iis legem habuere. Vide Legem Saxonum, apud Lindenbrogium. 87 Pelii nc et Dis. J Non ita excisi sunt, ut nullae remanerent reliquiae Immo et insignessuero in foedere Francico, uti diXimia SuprR. Memorantur quoque in Tabula eutingeriana. Sic Ct Claudianus, in Panegyrio de IV. Consulatu Honorii, vers. 450.

Venit accola silvae Bructerus Hercyniae.

Nempe post Cladem suam, pulsi suis sedibus, inter Coloniam, Colo ne et Hassiam, a Hesse habitavere, ut OCet eruditus E cardus, de Rebus Franciae Orientalis, Tom. I. pag. 304. S, perbi eodio.JRegnabantur Bructeri. Inde.