De moribus Germanorum ; et, De vita Agricolae

191쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. I75 et icti prioelio castris Uuoque binis e ritti Sunt Fusius Paulus Orosius V l 6. Manlius consul e Q. Cyis, proconSul, adter Sus Cimbros et Teutones, et i ur

nos et Ambronus, Gallorum et crina/iorum gentes, quo tunc ut imperium Roma/mm e. t SlinxICrent, C 'H. Dirarerant, missi, protincias sibi Rhodano, tu Rhone, furio medio diriserunt. Ubi dum inter se erat issime inridici et conlentione disceptant, cremni uenci ignominia et periculo Romani nomini dicti sunt-Octoginta millia Romanorum, Ociorumquc, e idem tempestate trucidata, Antias scribit. Cuni Caepio hujus Cladis Causa fuisset, Secundympopuli Roma ii jussionem, C. planis, cujus temeritate clades accepta erat, damnati, bona publicata sunt. Dies, quo haec Clades Contigit alino Urbis Conditae DC NUX, intor nefasto relatus St, teste Plutarcho in lucullo pag. Il0. Uno ante anno Caepio Consul, direpta Tolosa, nune ou lorise, abstulerat argenti pondo centum decem millia, Gallicae monetae libras , l89,875, auri pondo quindecies decies centum millia. At error est in auri numero Immani enim summa Emendandum puto auri pondo quindecim millia Gallicae monetae libras l4, 175,000 Justin. XXXII. 3. δ' - Populo Romano. J Vigente republica. ' Cesari abstulerunt. J Caesar Augusto quia clade adeo consternatum eum suiSSe. rtrit, it per continuo. mense barbύ capilloque summisso, caput interdisn foribus illideret, ociferans esu in fili arre, legiones redde diemque cladis quotannismo xtum habuerit ac lugubrem, Sueton in Aue .XXIII. De hac Variana clade totum satis Annal. I. 10 etit Pacem sine dubio postlimo, verum cruentam Lollianas Vari mas lue Clados.

192쪽

I 6 NOT E ET EMENDATIONES

Ann. I. pag. I 6. Prinna Vara Castra, lato ambi ii, o dimensis principiis, trium legionum manus ostentabant dein semiruto vallo, humili fossa, necisse jam reliquit Consedisse intelligebantur: medio campi albentia ossa, ut fugHrant, Ut restiterant, disjecta vel 9ggerata adjacebant fragmina telorum, quorumque artus, simul trunCis arborum antefixa ora lucis propinquis barbarae arae, apud quas tribunos, a primorum ordinum centurione DidCiaverant et Cladis ejus superstites

pugnam aut vincula elapsi reserebant, hic cecidisse legatos illi a rapin aquilas primum ubi vulnus Varo adactum ubi infelici deXtra, et suo ictu mortem invenerit; quo tribunali concionatus Arminius quot patibula CaptiviS, quae CrobeS; utque Signis et aquilis per Superbiam inluserit. Ania. I. Pag. 2. d. β' C. Marit/y. J Tot cladibus acceptis, populus Romanus non alium repellendis tantis hostibus magis idoneum imperatorem, quὰm Marium estratus. Nec salsa sui spes publica. Uarto Suo Consulatu, anno Urbis condito DCLII. Marius trans Alpes circa quas ea tiax, mn Aix en Provenee, cum Teutonis conuiuit amplius CL vultibus hostium priore ac postero die trucidatis, gensque ercis Teutonum, Vellei iis sterculus II.

12. Vide et Livium in Epit. LXVIII qui ait

caesa hostium ducenta millia, capia nonaginta. Quinto autem suo Consulatu anno Urbis conditae

DCLIII. Cimbros in Ita a transgressos AtheSim, PAdige in campo Raudio, ubi nunc Bubio, vicit, caesa aut capta amplius M hominum, Velleius Paterculus, II. I 2. At non impune victor fuit Marius, ut Constat e immensis belli apparatibus,

quos vide apud Plutarchum Mario. Nec

193쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. Ii Tadversus Cimbros tantum sed et adversus eorum Conjuges fuit pugnandum. Unde Florus III. 3.

ipsis fuit clim, Hectis undique plaustris atque carpentis, altae drauper, quaSi e turribus, lanceis contisque pugnarent. Perinde SpCcisSa mors earum fuit, quam pugna. Nam cit , missi ad Marium legatione, libertatem ac sacerdotium Vestalium non impetrassent, nec fas erat Sufffocatis elisisque passim irmantibus suis, aut mutuis concirere Dulneribus, aut inculo e crinibus suis facto ab arboribus jugisque peperiderunt Boior X et in acie lini an impigre nec in ultris occubuit. Ob tantas victorias anno Urbis conditae DCLII. juxta fastos Capitolinos, C. MARIUS C. FILIUS CONSUL. V. DE TEUTONEIS AMBRONIBUS ET CIMBREIS triumphaVit. β' Dicus Iulius. Julius Caesar Ariovistum, Germanorum regem, prope amplem' dans a Frariche- ρnte vicit, fusosque Germanos ingenti strage triginta millia quingento paSSUS Sque ad Rhenum insecutus est, totumque hUn Campum Cadaveribus a spolii Complevit mino . . DCXCVI. Jul Caes. Beli. Gall. I. 33 et Q. et

PhitarCh. in Caesare, pag. 675. Ante a Jutio Caesare mustati fuerant Tigurini, qui olim L.

Cassium, ut supra dictum St, interfecerant, Romanumque Xercitum sub iugum miSerant.

Vide ut Caesar Bed Gall. I. 12. β' Di usus ac Nero et Germanicus. J Nero Claudius Drusus, qui ob res in Germania prae-Clare gestas sibi suisque Germanici Cognomen meruit. Vide Stemma Caesarum, num 79. Vide not. 282, partem tili imam Tiberius ero, Tiberii Claudi Neronis et Liviae filius, natu seXto decimo

194쪽

IT NOTAE ET EMENDATIONES Kalendas Decembris, anno V. C. DCCXII. at Augusto adoptatus anno DCCLVI. PrinCeps anno DCCLXVII. Ortuus septimo decimo Kalendas Aprilis, anno DCCXC. Stem Cae S. Om. I. num.

68 pag. 474. E L Neronis, id St, Tiberii, ab

Augusto in Germaniam miSsi, et Germanici operosas victorias vidimus in libris Annalium Ι. o II. Vide quoque Stemma Caesa D, Dum 68 et 8 l. Germanicus Caesar, Nerone Claudio Druso et Antonia minore genitus, Ptimori1m parentum filius optimus, et populo Romano CurisSimus. Tiberius, jubente Augusto, illum adoptavit anno U. C. DCCLVII. actus rinceps, invidit Livia Pisonis et lancinae Veneno interemit ann U. C. DCCLXXII haud multiam triginta annos gremum Stenam Cae S. Om. I. Irima. l. pag. 476. d.

βρ C. Cesaris. t ait Caligulae Minas ejus in ludibrium versas dicemus in Supplemento Annalium, VIII. 23. Ad bellum ut ad ludum

prosectus, recta petiit Germaniam superiorem, cui loco Lentuli Gaetulici Servium Galbam, obsequio tam egregium, quam dominationi postea imparem praes erat. Adventus sui laetitiam intempestiva severitate, deinde turpiore ignavia corrupit. Vi enim castra attigit, statim Cum ignominia dimittere legatos, qui auXilia serius

adduXerant ita repensere eXercitum, Ut pleri Sque centurionum maturis, et nonnullis ante pauCissimos, quam ConsummatUri essent, dies, primos pilos adimeret, Senium cujusque et imbecillitatem Causatus: Ceterorum in Crepita Cupiditate, Commoda emeritae militiae ad se millium . . summam recidere. Sup. Anii. VIII pag. 3II. d. in Ici,nio=ntra hibernis. J In bello Civili, de quo dictum satis supra Hist. IV. et V.

195쪽

AD LIB. DE MORIBUS GERMANORUM. l79 yy Triumphati magis. J A Domitiano, ut dicetur insta in Vita Agricolae cap. XXXIX.

βλ De Suevis. J Silevi immensum terrarum tractum inter Albim t. Elbe, istulam, a Vistuse, oceanum, a mei Ballique, et Danubium, e Danube, obtinebant Latii is adhuc olim habi- tmere, et usque ad Rhenum tenuere. Inde Strabo, Julius Caesar, Florus, Ptolemaeus aliique ad Suevos referunt, quae ad Cattos pertinent. Jy Propriis adhuc nationibus. J De quibus mox dicetur usque ad caput XLV. β' Obliquare crinem. J Suevi Crinem non Purgebant, ut solent barbari, sed obliquabant, et intortum in occipite nodo Substringebant. y A ceteris Germanis. J Ergo ceteri Germani non obliquabant crinem eum tamen in nodum pluresque Cirro cogebant. Unde Seneca de Ira, III. T. Crinis rufus et in nodum coactus apud Germanos. Et Martialis, in Spectaculorum libro,

CR . S. Vers. . Crinibus in nodum tortis venere Sicambri.

*y A sero is separantur. Apud SueVOS, Ut apud

ceteros Germanos, tonsi videntur fuisse Servi aut saltem ita fuere decurtati, ut obliquare Crinem, nodoque Substringere non potuerint. βλ Ornatiorem habent. J Capillum, non retro et in occipite, Sed in Solo VertiCe, religatum, principes Ornatiorem habent. λ' Ut hostium oculis. J Non ornantur ut amentamenturve sed ut hostium GCutis terribiliores

196쪽

I80 NOTAE ET EMENDATIONES videantiir, crinibus in hane altitudinem terrorem. que Comptis. in Senmo)ies. Utramque Viadri, Odur, ripam, niin C, parti de a Pomerante, de a Marche de Arandebo urg, et desta risaee, tenuere SemnoneS. Veterem Semnonum gloriam saCtis scriptisque illustravit, magisque ac magis in dies illustrat Fredericus III. russi a reX, Uem appellaSSe, laudasse est. Vide Memoires porti uer irta Histoire de a Maison de Brandebourg, pag. 292. δ' At guriis patrum. Ex imitatione Virgiliana,

aut e veteri aliquo poeta VerSUS:

Ruguriis patrum et prisca formidine sacram.

' Regnator omnium deus. J Haec est prima hominum iides, REGNATOR OMNIUM DEUS, cui

Cetera Subjecta sunt atque parentia. QUO Bntiquiora sunt et sinceriora gentium monumenta,

eo illlistrior effulget divinitatis veneratio, maXime apud Scythas, quorum propago erant Gemaani. At a puro simplicique cultu ita degeneraverant SemnoneS, ut et secreto filiae, de quo jam supra CZΡ. . et Caeso homine, barbare Supplicarent. δ' Centum pagis. J Ne existimes suisse vicos

de Villa es, sed pagos, de Cantoris. Vide quae

Dotata Sunt Supra Cap. 6.δ2 Laneobardos. Augusti prinoipatu Langobardi cis Albim intor Lunebour et Magdebourg, habitavere. A Tiberio victi, et trans Albim pulsi, Strabo, VII pag. 290. Velleius Patercus 1 I. 06. Sueton in Aug. XXI. loca illa tenuere, ubi nunc Prienitz, uuin et partis de lairovenne

Marche. Postea regnum Langobardicum in Italia condiderunt, quod capto rege DeSiderio, AEuh-

197쪽

ΛD LIB. DE MORIBUS GERMAXORUM. l81 Actaque Italia, a Carolo Magno excisum est aiano Jesu Christi 774. EXstant adhuc lege Lango bardorum apud Lindenbrogium Burgundione ghic omisit Tacitus, quod tunc sane Arva fuerit

eorum Civitas. Postea Cum ungobardis Decu-rnates agro limitenti ue Romanum insedere. Inde in Galliam erupere, eaSque terru OCCUPAVOro, quas de eorum nomine adhu dicimus es Duche et Co=nte de Bourgogne Exstant quoque Bur

gundionum leges, quas ide apud Lindenbrogium. βῆ, elidi ni. E Taciti descriptione Lango- lini dis vicini fuere Reudigni, ergo ibi habitavere, ubi nunc parti des Duche de abollen borer et de

Lata bourr Antea Cis albim habitavere, ubi est sabuletum Liuieburgicum les landeside Luneboure. Inde sorte nomen traXere, ut vult ruditus ECCArdus, de Rebus Franche Orientalis. Om. I. Pag. 3. - Atio)r s. J Forte iidem sunt, Ouo Mamer tinus in Panegyrico Maximiani COP. I. Chalboni Sappellat Langobardi et Reudigni quoque proX-imi, nunc partis illi Duche de Mec te ibou g. Ante cis Albi in ripas amnis hia enaviae Lune- Lurgici tenuere Amnis ille e Corum noni in Q incolis adhuc dicitur Λἰa, teste erudito ECCardo,

- Angli. J Ni in partis da IL, Diein et de Stestote . Ibi adhuc est regi Angein, inter Flenuebor et lota P . Saeculo post Christum

natum ii into Angli, Comitibu SaXonibus, in Britanniam immigravere, Nomen Ue Ingliae dere quo uno faCi perennitati Suae melius, quam Suevi Cimbrique Consuliere. - arini. Nunc lapartie Orientales durueck-

198쪽

J82 NOTAE ET EMENDATIONES Ibi adhuc oppidillum Caren, ad lacum Muritet

situm. EXstant leges Veteres, quae Anglis et Varinis Communes fuere. Eas vide apud Lindenbrogium et Cl. Leibnitium, Scriptores rerum AminSvicensium, Om. I. pag. 8L 7 Eudoses. J EX Taciti descriptione, Bliorumque populorum Si tu, patet Eudoses fuisse, ubi nunc ismar et Bosto k Suardones ubi nunc Strabit nil la Ponterani Suedo ise, et partie de a Pomerant cithrierire. uit hones, ubi nun Cpartis de a Ponterani cit)risure et de a Marche cherane. Eos tamen mulio latius habitasse eX- istimat eruditus EC ardus loc Cit Eudoses enim indrum, Oder, Suardones ad artam, lamarte, uitliones ad et gam, a Netze, di nundit. '' Ierimon. Ianet adhu Germanis Vetus nomen terraque appellatur Erde. Multi pronuntiant Erdi. Quod nonnihil sinitatis habet

Cum Hebraica appellatione 17 N. Invaliuit autem apud omnes serme Ollialos hae superstitio, ut terretam Colerent. Apud il,sos Romanos, Sem

pronius, domitis Picentibus, Tellurem deam pro-1Misy 'de placarit. Florus L l9. ββ In insui . Lasula haec multis vid Otur 8See3, quae hinc di Cilii D sle de Lugon dans a morBallique. At, ut probabilius, alia est insula, Albis ostio proxima, quae dicitur i. te de Hel e- lanis, O Iolliget in , id est, . te Sa infe prps de embonchure Elbe id enim magis On-

199쪽

AD IIB. DE NORIBUS GERMANORUM. I 83 SSe, et e margine irrepsisse pittat Ernestus. Alii

tentant, sacrum, Vel ra. t lim nemus. Forte Tacitus

nemus illud dixit castum, quasi Terrae deae SRCriam. Castum enim de Cybeles religionibus proprio dicebatur. Sic Tertullianus, de ejirariis, Cap. XVI. Casto Isidis et Cybeles eas nostra Xerophagias j ad equas. Mese Berouidus, castritan nemuS. Ed. δ' Penetrali. Dicato nempe vehi Culo. V L et tunc dies. J laus Budbeckius, vir eruditus, sed opiniosissimus, qui Germaniam omnem in suam Candi naviam transtulit, Con- tondit festum ilhi bruma fuisse Celebratum, manereque adhue, et dici Iuli red, seu pacem Juliam Rudbei)k. Atlanti a I. 24. At estum illud uul, non in Terrae, sed in Solis, quem Tlior, aut Taranim, dicebant, honorem agebatur. Sertiis menseque Februario Colebatur Terra ut videre est apud Cl. Masset, Introduction His-foire de Dannem arch, Ig. l. et Seqq. J Templo reddat. Templo, id est, Sacro

nemori ut merito observat Cl. Ernestus. β. Numen ipsum. Vehiculum deae, quam mortalium Conversatione foedatam opinantur. ' Locus haurit. In lacum detrusos, ne Vana

. Hermundurorum tritas. Populos illos a virtute, IIDei manner, et a Romanis Hermunduros

dictos volunt. Inter Albim, Elbe, Salam, lari iere de Sala, et olemum, a Bohone, ubi nunc Anhali, olitanii. V Sale, parti de lu

200쪽

184 NOT E ET EMENDATIONES J Astii et de a Francome, habitavere. Deinde cum Marcomanni, Boiis a Maroboduo pulsis,

Bolemum occupassent, ipsi InrComannorum sedes sedibus suis addidere hucque nomen Suevorum intulere, unde regionem hanc adhuc dicimusta Suabe Fida Bomonis. J Tunc fida postea Cum

Marcomannis aliisque Germanis adversiis Romanos, M. Aurelii, qui eos vicit, principatu, Conspiravere. Vide Capitolin in Marc. Aurel.

XXII.

δ' Coloni 1. Augusta Vindeli Corum,nmaCAuS- bourg, splendidissima colonia provinciae Baetiae, Cujus tunc pars erat Vindelicia Sine custode. Ob pacem et societatem Cum Romanis incustoditi erant transitus et Sine pretio. Vide supra Hist. IV. o. Sint transitus inCustoditi, sed diurni, et inermes donec OV et recentia jura, in vetustatem Consuetudine Vertantur. Hist. IV pag. 27 l. d. ἶ- Non concupiscentibus. J Has opes Romanorum atque delicias non OnCupiscebant Hermunduri,

suis contenti.

Albis oritur. J Hic erras graviter TaCitus, si fontem Egrae, Der, qui in Hermunduris Oritur, cum fonte Albis, Albe, qui erat apud MarCO- mannos in Bolemo, a Loheme confuderit. Inclytum quidem olina ac notum Albis flumen Drusi, Tiberii, Domitii victoriis ut, diu in hoc Germania penetrali silentibus bellis, Romae tantum

fama audiebatur. Inde in signando Albis sonto