Ezechielis Spanhemii Dissertationes de praestantia et usu numismatum antiquorum

121쪽

7 . DIssERTATIO SECUNDA In Notis ad vir magnus, quod i γλιν vctustis illis sexdecim litterisi ' ς py Cad maris inserat, quam litteram tamen a Palamede ex hii gruum Volatu repertam & prioribus additam tradunt veteres, & ipse in superioribus etiam agnoverat. Sed

de his alias, qui in illa disputatione de priscis Graec

rum litteris ab eodem contra Scaligerum instituta, repugnantia id genus varia, & minus accurata eidem fe- sinanti cxcidisse, pluribus hic postem evincere. Et ut de hoc amumcnto mereamur ulterius, sic H apud votustiores Graecos, non litterae, quod cruditis notum,

sed adspirationis signum extitisse, adspiratis proinde

vocalibus vulgo Romanorum more pmpositum, pr

bant ctiamnum nummi antiquissimi Siciliae Urbis Hi merae, in quibus H illo ossicio iungitur; inscriptis u-

praeferant. Nec aliter in nummis Selinontiorum ejus.' dem Insulae , Η Υ Φ A Σ pro Υ Φ Α Σ , in aliis itidem Nummis obvio, Fluvio nempe in eo trami celebri, MLib. ii. speciosi pueri forma expressis: quod aliis Siculis famia H st liare observat alicubi AElianus. Eodem referenda seria

plura in nummo III ΣMEN In N apud Golirium, ciae xvii. quam ignoratione vetusti hujus moris frustra resing

re voluit Nonnius, & eri qua liquet adspirandam hanc vocem apud Auctores, Stephanum aliosque, quae cum leni vulso in iis occurrit. Ut certe vel inde, cum scripturae. illius veteris vestigia, tum luculentum nummorum id genus vetustatem adsequaris. Ita apua vi l. Qitin- Romanos pari ratione Κ pro C, C pro G , & E pro Di- '' h. platholigo PE, aliaque ejusdem generis in Caesarum Nummis juxta & Saxis non semel leguntur, ex prisca utique scribendi apud eos consuctudine retenra. Secundo orta nonnunquam illa litterarum pomutatio

122쪽

DEPRAEs T. ET UsU NUPIS M. 7 statio ex recentioris Scriptura mi tamentis , ut A vicissi in pro E in Nummo ΗΔΕΙΩΝ; EI pro I in ΙΛΙΠΠΟ-

celitis id genus: n pro O in ωPΘΩΣΙΕΩ N alibi o p- Θ Ω ΣIEVN ; Z pro Σ in Z M T P N A in N. Hoc enim postremum casu non contigisse, abunde licet ex Luciano colligere, apud quem in festivo litterarum Dialogo, Mκια queritur de illa vi sibi facta a Zῆ- in hae

alicro praeterea, quem in Musco Regio Parisiensi notabamus, cum Senatus & Liviae erigie ac inscriptione

P Ω N Y M o C, eadem scriptura occurrit cum in una Inscriptione Graeca apud Gruterum' quod in Indice praetermissiimb aliisque quibusdam Latinis et MYRN AEORUM , tum in altera etiam Athletica Romae p. nuper cum geminis aliis reperta. Rusdem cxempla memini etiam me vidisse in voce Sozimi, in quodam nummo Valeriani apud Illustrem Sevium , inscripto Z o C IM o Y. Ut praeteream inspecta illustri Busbequio

Amasiae numismata, cum eadem scriptura Z , loco Sic Σ rursus pro et sicut ΣΕΥ Σ'ΣEP ΑΠΙΣitidem legitur in Graeco im mmo Vespasiani, quem adservat eadem Gaza Medicaea, quod inter retonta antiquae scripturae vestigia haud minus venit reserendum. Non aliter nempe ac illum Getarum quidem Deum, Pythagorae vero famulum modo Zιαμολξιν , modo Σα-

μολξιν etiam scriptum videas in Codicibus antiquis. Ioncs nempe post additas superiores litteras prioribus sexdecim, & Alphabeto viginti quatuor litterarum in-Κ a sertas,

123쪽

Tab. x. Giaeclae. Lib. I. c.

6 DIMERTATIO SECUNDA sertas, casdem postea tanquam proprias libenter qu, vis occasione admisere; unde praeterea o in ΟΥ; Τ ino, & x in x, tape ab illis aliisque convcrsa; ut expriscis Nummorum & Lapidum monumentis non obscure licet ctiamnum colligere. Postremum videas in nummo Sardianorum inscripto NEn XoPωN apud Cl. Seguinum, & in altero Bizyenorum Gam Mediscessi, ubi X A I pro Κ Α I pari ratione legitur. Unde nata illa confusio in scriptura urbis Calehedonis, quae modo x, modo x praefert in scri3is codicibus, constanter vero in antiquis nummis ΚΑΛ XHΔΩN, ut hanc veram

esse&genuinam nefas sit amplius dubitare, quam tiam p seri Codex antiquus Canonum Ecclesiae uni versalis a Cl.Justello vulgatus: unde prosectum obse Vo errorem librariorum, qui varios codices & auctores antiquos obsedit & adhuc obsidet, ubi Κοαρχηδονιων ceu Carthaginensium, pro Καλ κηδονίων seu Calched niorum, proclivi utique unius litterae ρ & λ, permut tione facta non semel occurrit mentio. Alias vero Pro et simplici, Dorum illud seu 9Folum Σδ vidcas in v teri nummo Troezeniorum apud Golirium, inscripto

non Z E Υ Σ quidem , sed Σ ΔΕΥΣ ΕΛΕΥΘEPIΟΣ. Tertio ex pronuntiatione litterarum mter se ad tum auis milium , cx quibus frequentem & promiscuam multorum litterarum commutationem, cum alibi, tum in

Nummis maxime licet observare. Unde jam olim mo- . nuit Quintilianus , quari stet in scribendo praepositionesso NUM quem junctae efficiunt, an quem aratae observa

re conveniat; alibi vero concludit, ego misi quod consu

iuvi obtinuerit) sic ribendum quoque jussico I quomodo s o-N A T. Ex sono itaque promiscuo & cognatione vari rum litterarum , nata crebro illa scripturae.Varietas,

quam non Codices solum antiqui, sed haud paullo iisdena

124쪽

iisdem vetustiores Nummi aut Lapides satis superque

arguunt. Ita id crebro accidit Γ & N , quae cundem sonum ante Κ cfficiunt, unde pius ANKTPΑ ΣΥN-xΛΗΤΟΣ in Nummis efferuntur, quae alias ΑΓΚT PAvel ΣΥΓΚΛΗΤΟΣ scribi Qtcnt, sicut vicissim P pro N, ut in vetustissimis Epochis, ἐγκυcέλοις pro G. Ita N in 11 finale, & K in P conversa in iisdem Marmoribus Arundellianis videre est,quomodo & alibi eandem Ancyram, loco Α'γκυρος dictam aliquoties legas Α'κγ ρυν, ut apud Nicephorum Bryennium non semel. cio Lib. D. referri etiam possunt exempla superius adlata ex Num- p 7,'mis, ubi E pro H, o Pro , I pro E I, aut Vicissim o currunt. Sic B etiam & Π haud semel confusa, neque solum Macedonum Dialecto, qua dicebantur, sed & monente alibi eodem StUliano Byzantio, Insulae dictae quoque & regio

Lampsacena Α-αρνις prius, postea abusive nuncupata. Unde lucem etiam posset mutuari Nummus ille a Cl. Galliae Antiquario vulgatus, cum epigraphe BPo TZHNΩN, quam ad Prysam Bithyniae reinrebat, nisi omnino levi trajectione P&o, Bo P TZHNΩN l gendum ex Stephano existimarem, quod in margine libri continuo notaveram, antequam vidissem id Cl. quoque Cossartio observatum. Maritimi enim Pruscnses, ad quos ex ejusdem symbolis videbatur spectam

hic nummus, non Πφουσίμοι, sed dicti, ut in vcteri nummo apud coligium , Π POT CIERN ΤΩ NUPOC SALACCAN, unde illustratur Memnon apud Photium, qui eandem urbem Vocati ἀώ Cod. E'm λά-ον, ad distinctionem nempe cognominis urbis ejusdem tractus, ceu ΠPOT CIEΩN ΠPOC I Ω,

ut vocantur di praeclaris itidem Nummis Prusienses ad fluvium, non ut vulgo apud Geographos, Μ' K 3 Ilum,

125쪽

78 DissERTATIO SECUNDA aut ut Scaliger adfert similem nummum in Eusebianis I Π I n. Alia vero adhuc fuit urbs ejusdem Pr vinciae, non jam Προυmας sed dicta ad montem nempe Olympum, cujus gentile Προυσαιcς ut a Nικπια in eadem gente , vel ut constanter habent nummi Noιαιευς & ad quam rursus spectant aliquot nummi inscripti II PoYCAEs N. Quae certe, ut obiter hoc dicam, haud exiguam lucem adferunt illustratione harum urbium, quarum nomina & situm haud semel coniundunt Geographi, & viri etiam doctissimi. Ad has vero de quibus agimus hoc loco; similium i ter se litterarum isequentes in Nummis permutati nes, haud minus spectant crebra ejus rei exempla o via in denariis ac nummis Romanorum. Hinc nempex pro B, sicut ostendit DAN UvIUs in Nummo pulcherrimo Trajani v pro o, quas jam olim invicem per mutatas tradidit Gintilianus, & neque id in Gnucis selum, sed in Latinis etiam nominibus. Hinc illa scri-

. plura adhuc obvia in nummis aliquot Coloniae L A U-DICEON & LAODICE ON; ulide adscri potest v

tus scriptura in Codice Justinianeo, ubi pro Laussicen Alciatus, aliique cum sequuti Juris interpretes

Laodiceorum omnino legendum hactenus putaverunt,& ita rursus legenda in D. de censibus Laudicea , non ut scribitur tititurus, vel la Laodiceam necessario commutanda. Sic Laucoon etiam & Laumedon vulgo legi in

veteribuslibris adnotavit jam ad Historiam Augustam illustris Salmasius. o vicissim pro v in Nummis J. faris , DI vos IULI 0s, in aliis-G Y P T os , & in

denariis Gentium Romanarum VOLT EIA, Vo C ANo, eadem ratione qua CONSOLES , HERC

LI aliquoties in saxis: x pro s, ut in mimmo familia Sestue s Exae Ius, A lapidibus M ILEX, TIGRIX et

126쪽

DE PRAE T. ET UsU NUMIS M. 79 Ut non mirum amplius , si illas litteras s & x, Apeconfuderit posterior libracio um natio, & luxu pro Ims, aliaque id genus non semel in optimis auctoribus obtruserit, quod notarunt jam eruditi, s post x, P Α x sin quatuor Nummis aereis Galbae, Vitcilii, Vespasiani& Domitiani, sicut in lapidibus C A P P Α Do X S, PELI X s. Eandem quoque jam ante suppeditaverant antiqui denarii apud Ursinum, inscripti Axs Ius, AL Exs ANDREA, & non solum in gente Egnatia M A X s U MU f., sed etiam in denario Gentis Iuliae, qui deest in Fulviana collectione, & reperitur apud Christinam Augustam, ut modo didici ex erudito aestimatore hujus elegantiae Thoma Chimetio; P in B, ut

FORTUNA OP sEQUENs in Nummo Antonini Pii, & in Marmoribus Aps ENS, OPSIDES, OP T I N E N P. Sic E longum cum duobus apud antiqui os scriptum reperies, ut F E E L I x in Nummo Sylta. Ita geminum A in antiquis aliquot Nummis unius producti vicem obtinet, ut in v AALA, V ΑΑRUS, i ter denarios gentis Corneliae, & geminatum I innummo quodam Galbae quem jam viderat olim Politianus J VIIRTUs, ut liqueat quam vere sit alicubi a

Quintiliano monitum, vocalem producendam Romanos olim geminasse. Quod vero idem observat, Cice- Lib. ronis demum temporibus, paulo infra, s in medio geminata, id oerte aliis quoque litteris videas contigiLse, ut quae ea aetate seminari coeptae, in antiqua scriptura vulgo cum una efferrentur, sicut apparet in Vet mnis denariis, cum vocibus , SI SENA, SULA, CINA, pro Sisenna, Susia, Cinna. Sicjuxta aliam ejusdem Fabii observationem, diu nempestruatum, ne con antibus adstrearetur, ut in G R A C C I s ct T R I U M PI s, ita plane citra omnem adspirationem scripta reperies eadem ninminae

127쪽

o DissERTATIO SECUNDAmina GRACCUS, TRIUM PUS , ac praeterea C I L o, PILIPPUS, TA AI PILUS, YPSAEUS, Pro Gracchm,

Triumphus, Philippus, Tamphilus, H sim, ut vulgo postea receptum. More iterum veteris illius scripturae, final Μ & s, interceptas praeserunt antiqui denarii, in quia

bus occurrunt, ALBINU. LICINI U. NASIDIU.

CAPTU . pro Albinus , Licinius, Nasidius, Captum, & prs terca in Nummo Coloniae Romanae in Sicilia As s RU, pro Asprus. Sic praeterea Diphthongum, E I pro I, priscam Romanorum scripturam vulgo adhibuisse, aut loco I, promiscue usurpaste, quod.vulgo notum abunde etiam evincunt clegantes istae nummorum veterum rcliquiae, in quibus legas passim LEIBERTAS, EI DUG

PREIMUS, SERUE ILIUS, OPE IMIUS, PLEBEI,

URBANAE, PREIVE R. seu Preivernum; quod & pasi sim occurrit in antiquis marmoribus , & vetustis inprimis Plebiscitorum ac legum formulis. Ita pro Di Phthongis, AE &oE crebro, AI & oi veteribus Romanis placuisse, cum aliunde satis, tum luculenter ex eadem penu constat antiquaria, in qua CAISAR, AD MILIUS, COILIUS, aliquoties sese offerunt. Rursus vero E simplex loco Diphthongi AE, occurrit nonnunquam, ut videbam nuper in argenteo nummo V spasiani apud illustrissimum Coibertum, P A C I. O R B.

P ER P Ε T. A C. ET . ceu perpetuae ac aeternae , quamVis

per me liceat id fabrili crrori adscribere; o V vero loco v simplicis, Romanis olim usurpatum, arguunt itidem denarii antiqui cum scriptura FOULVIUS, FOURIUS, Pro Fulvius , Furius, sicut nonnunquam in Marmoriabus JoU DE X, COU R A TOR, aliaque id genus. Pr miscua etiam fuisse in veteri scribendi ratione, o & A U, expressa in antiquis denariis PLAUTIA,&PLOTIA,& Quirini educator Fos TU Lus, in denario gentis

128쪽

DE PRAEST. ET USU NUMIs M. 81 Pompeiae, alias Faustulus, apud auctores, luculenter adhuc contestantur: F Vero pro P H, crebro usurpatum

patet in scriptura sequioris aevi, ex duobus Nummis aereis maximis Christinae Augustae, uno Numeriani,

nummus HelenaeJuliani Caesaris conjugis a Cl. Tristano descriptus, cum epigraphe ISIS FARIA. Immo candem etiam scripturam praesert Nummus Domitiani apud Occonem, JoVI JUVENI TRIUM FΑΤΟ- 1 ι & Constantis Imperatoris nummus apud Savotum: o B v ICTORIAM TR IUM FALEM; & p stremo adhuc antiquior nummus aereus in Musco Cl. Seguini inscriptus II MM CC FFILIPPUS AUGG., ad denotandos nempe d nos Imperatores Caeseres Phil posAugustos, Patrem & Filium. Nec aliam vulgo scripturam praeferunt nummi Phocae Imperatoris, nisii DN. Foc As. Ut illud jam magis obvium praeteream, obcundem iiDoque sonum litteras Κ & C promiscue assi hibitas , quod vel nummi aliquot docent cum voce KARTHAGO,& aureus Cari Imperatoris, in Gaza . Galliarum Regis mihi nuper inspectus, I AI P. C. M.

Huc referri etiam debent Compendia seribendi apud Veteres usitata, ex peculiari quadam litterarum inter se copulatione. Talia certe plurima in vetustissimis G corum juxta & Latinorum Nummis occurrunt, quibus Scripturae apud veteres ratio non parum etiam illustratur. Singularis id genus artificii ductus, maxime in alia quot Tyri, Amisi, Panormi, aliisque ineditis Graec rum Nummis notavi saepius, in quibus quinque & sex litterie in unam cleganter sociatae &contractae sese o ferunt. Nec pricter usus alios, inanis ea observatio illis L vide

129쪽

phiam Lib. I. e.

82 DIssERTATIO SECUNDA videbitur , qui ex antiquis litterarum id genus compendiis, aut non intellectis aut neglectis, plurimos Librariorum errores pastim in priscos auctores irrepsis se, aut Inscriptiones varias perperam hactenus traditas, compertum habent. Ita illud compendium littera: ου pro ου diphthongo, non scripti solum Graecorum libri, sed Nummi etiam aliquot praeferunt, Ut recentiorum saeculorum librariis, origo illius imputari non debeat. In nummis certe Alexandri Seucri reperio ,

Sed praeter has litterarum 2pud veteres cum formaritum αδectiones quibus nimium forte immor mur, ipsa vera & recta scribendi ratio, vulgo Ortogr phia, non aliunde rursus securius, quam cai Nurimis aut Lapidibus petenda. Nec enim alia superstitit, ut superius monebamus, in quibus integra & primaeva veterum scriptura ad nostra usque tempora sit transmissa. Hinc de Ortographiae apud veteres Latinos ratione , gens Quintilianus, argumentum ejusdem invi tram pe- . tit ex scriptura Columnae Rostratae, quia manifestum est etiam Columna Rosrata, quae es Duellio infropsta. Unde hoc ipsum singit lare Nummorum beneficium, & ruditi uno ore praedicant, & ii ipsi agnoscunt, qui nam numenta id genus parcius alias attigere. In Nominiabus luidem propriis, aut appellationibus hominum Alocorum tradendis, certa quaedam &obvia iis cx Nummis lux adfulget, aut medicina parata. Ita Reginae Deorum S I S P I T cognomen adhaesisse, quod perporum quibusdam sollicitare placuit, aut in s 1 cIsPITAM

130쪽

DE PRAEST. ET UsU NUMIs M.' 83TAM transferre, rariora quaedam Antonini Pii numismata ostendunt, cum Inscriptione IUNONI SI SPIT AE , qualia in Cimeliis cum Medicaeo tum Buberino inspeximus, & ex quibus illustratur Capitolinus in vita hujus Caesaris, qui tradit ab eo templa Lanusinares, tuta: Dea enim Lanuvii haec Sispita, ut vulgo notum. Sispes nempe antiquis idem quod sespes, unde clare in hanc rem Festus , Sistitam Iunonem, quam vulgo Sost, tam appetunt, antiqui usurpabant. Ita enim legendum, non 'itam , S uitem, ut libri editi vulgo praeferunt, aperte hic Nummus docet, quod jam occupasse Fulvium Ursinum postea animadverti. Firmat hoc vetus inscriptio inedita, in qua non Iunonis solum Sulliae, sedJovis etiam Sistitu mentio,

M. AMIUS M. F. PAL. BALBUS

SACERDOS IVNONI RE G. SI SPITAE LANUM VIANAE FECIT, VIVENS ET AMIO IVNIO FILIO SACERDOTE IOVI SIS P. ET AMINE MATRI PII SI M.

IN FR. P. XIIX. IN AGR PED. XXVI

In qua inscriptione, ut obiter hoc moneam, a me cum variis id genus ineditis ad Cl. Reinesium transmis vitiatum Familiae oomen a dcscriptore, & A M P I U spro A MI u s reponendum, in suis ad me litteris vir ille doctissimus contendebat. Quod tamen cruditissismo Mariuardo Gudio nostro, optimo talium arbutro, dijudicandum relinquimus 1 qui in praeclara illa&sclesti, quam nimium premit, Veterum Inscriptio- num collectione, AMIubl&AMMIuM pro e dem Familia cepe se observasse, haud ita pridem imdicabat. Hinc emendanda videretur ejusdem vocis scriptura L a cum