Apologia chrysopoeiae et argyropoeiae, aduersus Thomam Erastum, doctorem & professorem medicinae in qua disputatur & docetur, an, quid, & quomodo sit chrysopoeia & argyropoeia. Authore Gastone Dulcone siue Claueo, subpraeside Niuernensi. Cum nouo & r

241쪽

a I APOLOGIA ' cum agentibus, si Aristoteli credimus. Haec cum sint inanima pulsu externo

agitari opol tere: causam aute hanc CX-

terna in artis potestate esse: vim insita α ,plificam semini plantarum & animaliu infundere non artis quidem, sed

solius naturae esse munus : At materia metallorum imperfecte mistorum re- resoluere, & ad materiam argento' auro proximam reducere, eamq; & argentu viuum vulgare perficere, no solum naturae in mineris terrae, sed & extra eas opus esse artis impellentis causas naturales, ut agant in subiecta materiam. Formas eorundem metalloruex perpessione materiae & corporeis: affectibus magis quam ab actionibus iudicari. Eosdem affectus &Sportionem argeti auri in materia illis proxima sola mistione accersiri. Quibus

quaesitis A comparatis in eandem materiam proximam statim argenteam aut auream formam a causa efficiente prosilire. Argentum dc aurum, praecipue vero aurum finem esse naturae me

tallicae mistionis: Vitrum vero finem

242쪽

AR G YR. Ε T CHR s o P. 2Is esse omnium corporum naturalium, quae corrumpuntur,&horum materiam tandem in vitrum misceri. Huius

scilicet& illius vitri &auri mistionem ab igne esse indi lubilem. Metalla

autem omnia & argentum vivum ad

hanc auri mistionem arte reduci peri causas naturales, & hinc forma nat tale & substantialem auream in mat Da oriri. Materiam,pximam uniculo corpori non corrumpi sed pfici. mista sunt corpora, si rursus misceans: pfectiora & nobiliora esse, quam quae primo ex quatuor rerum primordiis, Icilicet Elementis Concreuere. Quae omnia cum aequilibri statera cum Erasti argumentis perpenderitis, scio vos, qui rerum naturalium periti, nec .vllis animi perturbationibus ve- xati estis iudicaturos esse, me non sine

ratione Argyropoeiae & Chrysepoeiae defensionem suscepisse, illum male dc Perperam eandem arte falsi damnasso meque optimo iure ab illius sententia ad Tribunal vestrum prouocasse, &quod ipsum iudicare oportuerat in

243쪽

hac disputatione sententiam illius reri scindendo meamque in contrariun confirmando, Argyropoeiam&Chrysopoeiam artem esse verissimam pr'

nuntiabitis

Haec sunt quae in quaestione proposita, An Argyropoeia & Chrysepceia fiears,dicenda &disserenda esse existim ui. Cui caeterae quoque quaestioneso, iter, propter connexionem & coh*rentiam intermistae sunt,scilicet: Quui

sit: Uod sit:&propter quid sit. Q d

ii ea quae prioris quaestionis & confirmationis stabiliendae gratia scripsi,vo- Qis,qui haec perlegetis,grata esse intel lexero, de caeteris quoque quaestioni-biis D Eoopae MAXIMO fauente luculentius posthac aliquid editu- lTum esse,quantum suppetet och,apud me Constitutum est, idque abstruuim magis,& maiori admiratione diguum omniumque utilissimum.

244쪽

ILLUSTRI ET

GENEROSISSIMO

ATQUE SPLENDISSIMO

S A L V T E M.

hi , cui potissimu hos

quales que labores meos dicarem, de triplici argetis aurip paratione , tum hi Unus omnium occurristi,qui hoc honore vere sis din s. Os

245쪽

iametsi Illustri tenere atin,

inter arma educatus , pro regi

satus defensione , huius γωL lia noWra, omniums salute vi riliter irenue semper te gesseris , ais impetu aciei Hi mnia inimica Lagniaco obseesse,

cui a Regepraefectus era ,supe

rioribus his annis fortiter sustinueris: nihilominus magno

semper in honore apud te fuere literarum sudis, arcano

rum natura perscrutatores a

cerrimi, praesertim in Arg3

ut ab his, qui callere artem hac

profitebantur . aliquid sapim

tentatum fuerit oscio multos Ἀ- γ λ pud

246쪽

pud te multis annis tuis mu tisi sumptibinplurima expc tos'isse, paucos. viros probos,

plures, qui montes aureos pollia

ceretur, nihilpraestitust. 9uqd piarun s apud me condolus Sed . quoniam post multos perpessos labores , mustadiimpensas factaου plaramque prosterum alia

qui olet occurrere , te eorum,

qua laucis ab hinc diebi in

manus meas inciderunt, facere

participem , idi etiam, ex promisso, mearum essepartium ex

i aut, eas prois commisse nomini tuo dicare. Aquasi tibi

grata s accepta intellexero ,

demonstrare 'aliquando re ipsa conabor, saltem duas priores

247쪽

Epis T. DEDICAT

auri praeparationes uΡ sicet a nobis apertissime descripta

mideantur, tamen in operepra-

ctirem ad exitum perducentur, nisi ab eo, qui idem operi conficiendo ad ueris. Bene V a

vsoles nos amare, ama.

uernis Calendis S ptembr. I ist

248쪽

PRAEPARATIONE

AURI ET ARGENTI.

RGYROPOEIAE &Chry-rinis A sopoeiae finis &scopus est, ut artentum & auru pro- poeta: gignatur. Materiam au tem aliquam subsici necesse est, quaesit materia inpotentia proxima ad formam argenti vel auri suscipiendam . I. Hanc mate- auxi&atariam esse argentu viuu m tam vulgare

quam quod reliquis metallis est insitatum, euidetissimis rationibus & experimentis quibusdam in Apologia ninstra probauimus. Nec repetitione Opus, ne taediosa sit. Id quoq; verissimuesse, Illustrissimorum virorum & aliorum testimonia fide faciunt, qui multam argenti viui quantitatem inargetum & aurum mutatam oculis cospo

249쪽

De forma

materiae proximae inscitipenda. Forma

substantialis in quolibet

corpore . unica. Forma

- substanti

Xere proiecta in ipsum pauca lapithis Philosophici quantitate.

II. Forma autem haec, quς

riae proximet insculpenda cst, a cavi essici ute, de qua paulo post, no est sub- statialis sed accidetaria,inter quas mul s

tu interest. Substantialis enim phaecipuam corporis misti seu copositi partem constituit, de est in praedicamento substantiae, ab eaque mistum corpus denominationem accepit. Et unica est in unoquoque corpore suo, & proprie forma dicitur. At forma acciden taria partem corporis non constituit, neque est in praedicamcnto substantiae, sed reliquis, nec ab ea corpuS mistum nome habet,& plures viii eideque corpori accidunt, ut quantitas, qualitas,&c. Et per se subsistere non potest,& semper est in Qbiecto aliquo &reipsa vel imaginatione aut intellectu adesse aut abesse potest ab eodem subiecto illaesa forma Abstantiali, ut sunt qualitates tam primae quam secundae. Forma illa substantialis est actus prior corporis misti, accidentaria, actus posterior

250쪽

AvRI ET ARGENT . . ita; sterior. Cum igitur argentum vivum alis Act & reliqua metalla mutantur in argen pik0 tum aut aurum forma substatialis illO- ὰ abhiiii, rum no perit, sed sola accidentaria. Et Actus po- compositum non corrupitur, sed per ficitur.Non enim corrumpitur aut c5-- positum seu subiectum, quin aliquid generetur, & noua forma substantialis oriatur. Sed quoniam multos huic opinioni cotradict uros praesentio,quod duae formae in eode subiecto subsistere no possint; quaero ab ij s, an formas stantialis vuς immaturae sit eadem,quq

maturae, an diuersat puto eos resposiDros eande utriusque formam esse 1 ubsta- btialem: & inchoatam dicere verebun- hae. uoritur. Atqui uua haec immatura est, cum substantimaturitate seu pepasi perfici possit.EG

tiale pertinet, sed ad accidetariam. At rnitidicent: Quod antea fuit &nuc noes , Qualis fiecorruptu est: Ergo forma prior, quae erat in coposito, perbi,& nunc alia orta si argenta est. Sic docent, argentu viuum, G, prius

' - ri, o is aurum vel

erat, corruptuelle, poli quam mutatu argentum fuerit in argentum vel aurum. inibus νςrtatun