Apologia chrysopoeiae et argyropoeiae, aduersus Thomam Erastum, doctorem & professorem medicinae in qua disputatur & docetur, an, quid, & quomodo sit chrysopoeia & argyropoeia. Authore Gastone Dulcone siue Claueo, subpraeside Niuernensi. Cum nouo & r

221쪽

ΑνOLOGIA Bonum Ferrariensem. Ait enim, ca sani efficientem in mineris metali , rum esse sulphur,aut aliquid ex natura sulphuris vulgaris: quod si ipsum natu ra coctione a materia metalli cuiusli ' het secreuerit, fieri aurum, sin minus, imperfectum manere : Idcirco progressi temporis sulphur illud excerni in mineris, dum tandem metallum ab , illo omnino purgatum aurum reperiatur. Multa autem esse impedimenta in mineris terrae, quibus purgatio illa sistitur & cohibetur. Imrebba ' Verum huic opinioni subscriberetur opinio nonpossum : sed aliam materiam Petriβο--efficientem arti necessariam, aliumque agendi modum adhibendusentio, a quibus idem effectus sequatur,ut probauimus. Itaque siue in mineris terrae natura viliora metalla tractmutauerit aut non transinutauerit in argentum aut aururn, male sequitur, per alias causas naturales, quas diximus, arte iuuante eadem in argentum ti, aut aurum mutari non posse,

222쪽

ΑRCYR. ET CHRYSOΡ. Tricesimum tertium AS

mentum.

'si species metallorum permutari 'i non debeant in eandem generis pro-i ximi speciem, resolui ea necesse est in

i materiam communem omnibus speciebus eiusdem generis. i At metalla validissimo frigore con-

creta in mineris, riursus in materiam Communem eiusdem generis rL olui

non polliunt. Ergo, In mineris magis e perfici non possunt. Resso lo. harum refert scire metalla in mine .

ris frigore concreta re luantur nec- ne in comm unem materiam. Responsum est enim supra phoximo argu mento, artem idcirco oppugnari non Triccsmum quartum Argu-

mentum

species eiusdem genetis Proximi

223쪽

is ς APOLOGIA transeat in aliatri speciem eius leni generis, necessio est ut indiuid uuna spe ciei prioris mutetur in individuum

speciei futurae.

Atqui hoc fieri non potest. Ergo Metalla, quae certam habent specuem,transmutari non possunt in aliam. Et sponsio. Verissima propositio , sed Αs natio falsa, saltem tibi, Eraste, impossibilis,

qui ignorasti, nec expertus es viliora metalla in proximam argento aut auro materia res luere, nec nosti causam efficientem , qu6sve effectus aducata. Tricesimum qi, tum A .

gumentum.

Quae in bene tristitutis Rebuspub &Ecclesiasticis legibus thibit sunt,

sciri non oportet.

At Chemica ars in ijsdem prohibita est. Ergo, Non inquirenda. Responsio. Vera quidem propositio tua,Eraste,

224쪽

ARCYR. ET CHRYSOP I97 quae tamen non ita generaliter concede da, quin exceptionem aliquam pati possit. Quod si aeque vera esset tua as sumtio, obmutescerem. Sed vellem te- nominasse authores iubatissimos hum siusce propositionis. Quandoquidem eos ex ollicina tua pro ijjsse putabo, cum palam hodie & olim a principi

bus Germaniae, & quam plurimis Viris bonis haec ars exerceatur. Sceleratis quidem impostoribus, quibus nulla storibu, alia cura est, quam fallendi, & fallendo inhibenda diuitum nares emungendi, inhibenda ἱ φ esse eandem artem, Reip.esse utile exi stimauerim. Interim minime ferendum est, inquirendis naturae arcanis pus & probis viris viam occludere, quino opum, cum pauco contenti sat diuites sint,sed admirandorum Dei operum iusto desiderio ad eiusdem artis cognitionem alliciuntur. At quod tu de Ecclesiasticis legibus dicis, reperio contra in illis eiusdem artis mentionem aliquam fieri. Esdras prophetali bro 4.cap. 8. Sic ait: Quomodo aum Esdras item interrogabis terram, α dicet tibi - . . 'N

225쪽

Thomi 8 APOLOGIA umoniam dabit terram multam,undo lsiat fictile, paucum autem puluerem, ivnde aurum fit. Nec omnino impro- .lbabile est, per paululum pulueris intelligi semen aurificum. Thomas au- dAquin. αα. tem Aquinas in 22. qu. 77. arr. a. sic ait: Si perlaalchemiam fieret aurum .i verum, non esset illicitum ipsum pro l. . Vero Vendere : quia nihil prohibet, artem uti aliquibus causis naturalibus l ad producendos naturales & Veros effectus, sicut etiam Diuus Augusti. '.i

nus dicit libro de Ciuitate Dei. Sunt & qalia testimonia plurima, sed cum nulla '

Citas in contrarium haec enarrasse sufficiat.

mentum.

Fqrrnae rerum non iunt separabiles, sed in materiam xantum propriam M gunt,non in aliam. --Αt formae lapidis Philosophici &metallorum sunt separabiles. Ergo, Forma lapidis non aget in materi

226쪽

A R C Y R. E T C H R Y s o P. Responsio. Idem argumentum quod decimum quintum &viceumum nonum Idcirco huic idem quod illis respondendum est. litates enim quq iunt tum qualisini histis corporibus diuersarum spe--fixcierum,si contrariae sint,pugnant,& agunt & patiuntur inuicem seseque ad uti Alma' moderationem redigunt, fitque num corpus unius formae, prioribus exinanitis.

Indiuiduum unius speciei non po- i test transmutari in Indiuiduum alteri- us speciei, eiusdem generis proximi.; Atqui stannum, plumbum, aes, di 'es ferrum sunt sub eodem senere, scili cet metalli. Ergo, Aliud non potest transire in Indiu

duum alius.

227쪽

enim secundum ex ordine superius lconstituto. Itaque huic, ut illi, est re aispondendum.

Tricesimum octauum AN ιgumentum.

Chemici dicunt, metalla debere

resolui in materiam eorum primam, in argentum aut aurum ea mutari oporteat. At hoc fieri non potest. Ergo-I. In argentum aut aurum transmutari f non possunt.

de resolutione in primam materiam disserentes intellexerunt de materia argento & auro proxima, quae est argentum vivum, ut iam saepe dictum cst , non de materia ex qua in mineris terraemista sunt. Tricesimum nonum A

gumentum.

Quae artes quotidie experimentis: esse probantur, verae sunt, ut Medici na, Ars fusor & caeterae.

228쪽

ARGYR. ET CHRYSO P. zo

At Ars Chemica nusquam experientia aliqua proba ta esst. Ergo, Ars non est ver: a, sed falsa,

Responsio. alsa est assum tio. Nam si, Erast e,

experimetum nullum usquam verumh vidisti non sequitur, Omnes nihil usquam experientia verum comperi cse. Negativa tua est asium lio uniuer-ν salis , quam particularis assiimatiua e-

adragesimum Ar -

mentum.

Impium est assirmare artem posse, quod natura efiicit.' Atqui hoc astirmat Ars Chemica. Ergin Impium est quod aflirmat.

Responsio.

Falsa est assumtio. Chemica enim Ars non assirmat aliquid se essicere proprie, sed subministrando &subh- .ciendo naturς materiam,&causam effificientem naturalem esticere dicitur.

229쪽

Et ira responsum est supra ad silmilia ,

argumenta.

uadragesimumprimum Argumentum. lSi haec Ars esset vera,ditaret omnes, liqui eam exercerent. lAt fere omnes ex ea adinopiam po

ne redacti sunt. Ergo,Hςc ars est falsa. Responsio.

Vulgo selet obhci hoc argumentum, nec validius aliud existimatur ias euertendam Argyropoeiam aut Chry- vallo, D sopiniam. Sed huic argumento vata se scientia- rie responderi potest, Omnium scien- tiarum & artium fines postremi sunt vaxij. Horum primo ordine est con temDlatio sela in iis artibus Dotissi

tium

templatio sola in ijs artibus potissi mum , in quibus admiranda Dei o- mipotetis Opt. Maximi &sibi obsequentis naturἁ opera non vulgo cognita relucent, in quorum contemplatione viens humana satiatur & a ''

quiescit. Secundo ordine finis est, Actio

230쪽

AR C Y R. Ε Τ CHRY S O P. 2O3 Actio earundem scientiarum aut a tium, ut quam quisque didicerit ar 'tem, eam exercendo necessarijs mi-serrimae huius vitae transigenda: non careat, & Reip. prosit. Et hos qui Fines ses dem sines, quicunque sapit, laudabi

les elle proiitebitur: propter quos et- laudabi

ta iam Argyropoeia dc Chrysopoeia i ii- l . re expetenda est. Illic cnim admiranda naturae arcana contemplari li- cet, nec qui eam recte norunt eos

f dem famelicos esse ipsa usquam permittet.

Verum alius est artium finis vitu- amfini, , . perandus & damnandus, scilicet au ri sacra fames, de habendi insatiabi te desiderium. Postremum hunc fi- dus sit. nem, Erast e,falsiam, exist imassti esse ve- rum Argyropoeiae & Chrysopoeiae fi- nem. Nam si Medicinae, quam prol. fiteris, tibi is tantum scopus est, ve ditior fias, non ut Reip. aliquam uti- litatem asseras , minime laudandus eris. Ex falsa igitur propositione assumtionem & conclusionem l falsam M vitiosam esse certum erit. Sed e l