장음표시 사용
11쪽
de homine planὸ actum esic Clamitet. Similiter vehaut reus patronu, pragmatico , & subscriptores habet, quoru patrocinio de industria causiain sua sibi tuenda
arbitratur,ita natura natura hic cum dico, cultate eam,quae corpus humanu regit N dispensa utelligo, qua G & noxam sentientς , aegrQtare hominem ne cesseest,unde parum referre arbitror naturam hiac an aegrum dicam) Medicum, patronum, ministros seu assidentes,pragmaticos & subseriptores habet.Reum enim, id est,naturam seu aegrum, Medicum & miniastros una in morbum conspisRN Oportet, de ipsum, quantum in se est,profligare satagere. Denique ut reus criminum vel multitudine Vel magnitudine aut teia stibus aut suo ipsius testimonio conuictus, abs iudi eo etiam clementissimo morti addicitur,ita aeger seu natura vitiosorum humoru tam copia quam qualitate oppressa svitiosi enim humores criminibus h1c rea spondent abs iudice die scilicet Crisimo quantumuis
laudabili & bono ad malum dc mortem iudicatur. Idque testibus prementibus cum domesticis & exter nis , tum aegro etiam ipso,suo sese testimonio opprimete. Domesticis quidem, ut facultatibus tribus nostrum corpus dispessentibus naturae vitiola seu aegro operam suam recusantibus accommodare ,& adhaec etiam earum pedissequis rina,alui excrementis,spu tis,respiratione,pulsu & functionibus animalibus,quq Omnia a sanorum statu abstedentia,aegrotu etiam suo testimonio laedunt & opprimunt. Externis, ut Vultu Hippocratico, decubitu non consueto, sudore S extremitatibus corporis frigidis,somno qui fiat ore aperis,corporis grauitate,oculia non spote illachrymam
12쪽
tibus peruersiis, lumen refugientibus, & id genus aliis
externis reum etiam suis testimoniis onerantibus. Aecter vero tunc suo sese testimonio premere compstitur, cum cibum: auersatus & respuit, cum non bene
sese habet ad ea quae offeruntur ,Cum Medico more gerere nuutit,ac deniq; cum grauiter adco ses elabo .
rare aut expressis Verbis, aut re ipse testatur,ut nulla,
aut admodu exigua salutis, spem ipse concipiat ἰ vel aliis concipiendam relinquaedamNero ut iudica nisi rogatis sententii ius neque diemi nisi expectata d su eptat virtute morbum iudicate in dia par est, alioqui temerarium utrobique & nimis prδceps,eoque periculosum & fidu minime fit iudicium Vnde propter tam multa similia, aptissime commo
dissimeque dictio Crisis de fori consuetu dine.a Me
dicis viarpatai est. Porrbautem licet intelligere Lati nos ea ratione dies iudiciales, iudiciarios, decernen
tes aut decretorios nuncupare,qua Graecos νουσας,&κριὼκας nuncupare dixi. Vt enim forum iudi
ciale aut iudiciarium dicimus locum, inquo iudicia fiunt,sic diem iudicialem,tempus iudiciale aut iudiciarium dicere possumus, quibus die dc tempore iudicium exerceatur,& ius suum cuique tribuatur. Est enim fori consuetudine iustitium quoddam, tempus scilicet quo a iure dicundo feriantur iudices. Sunt&dies quidam nefasti,quibus lege agere non licet. Ea ergo forma,qua Pragmatici iudiciales seu iudiciarios dies fastos vocant eos,quibus iudicia fiut,eadem Medici iudiciales seu iudiciarios eos vocare possuntia κρἰ rcle γίνον 4d est, quibus morborum 1udicia seu Cristes fiunt. Quin decernentes etiam Mu decretorij
13쪽
aeadem ratione dicatur, quod iis stilicet veluti sente
tia feratur, & de morbo decernatur. Decernere enim iudicare eth & ferre sententiam,Vnde aresta curiae de creta etiam appellantur Plinius tamen liba 8ιcapi α8.
ilia significatione decre riu Vsurparo videtiis Icum caniculam decretorium Xuis sydus esse,& alio laeo, circa Vergilias quatriduum Olear esse decretorium dicit.Dictione significato canicula, de futuro uvarum, quatriduo circa Vergilias,dn futuro oleae prouentustui posse iudicium. a signiscatione si culin arte Modica Decretorium etiam usurpare visum fuerit, Decretorij dies adicentur non solum illi, quibus de morbo decernitur, sed & illi,quibus de futuro tem pore,id est, die aegritudinis iudicandae iudicium fieri potest. Sic dictio non solum Criticos dies proprie dictos, quibus scilicet morbus iudicatur,sed &mil etiam, seu ἐmssiat, id est, indicesti' spectabiles,quibus,quid die Cri-simo proximo futurum sit,
L 2 qui . ora iri iudicium ferri s alet, comprehendet.
14쪽
15쪽
quorum fide & testimonio haec scripta nituntur. Aegineta Aratus
Columella Conciliator Diodorus Siculas Diogenes Laertius Gellius Hesiodus Hippocrates
Iberonymus Ioannes Picus Mirand. Io.Franc. Mirandula.
Iuvenalis LaAuntius Liuius Macrobius Mars Ficinus Martialis
Plutarctassuetonius Suidas Neodorus Gaza Valerius Max.
16쪽
Ioanne Lalamantio Haeduo Interprete.
r Ocet non admodum fidendum esse ijs magnorum morborum so-1 lutionibus,quae subito sine solutoriis signis, id est,aut copiosis exta cretionibus,aut insignibus abscessibus fiant: quod scilicet tales solutationes suspectat sint, & recidiuam minentur. Eoque vult num qui ita conualuisse videatur,in officio suo contineri,nec ita arbitrio suo relinqui,ut illico ad pristinam victus consuetudinem redeat, aut quid eorta faciat,quae aegroto plane sanitati restituto Medicus permitteret. Addit&hoc,Magnam in aegrotantis corpore perturbationem, & quae terrorem astantibus afferat,ob symptomatum & multitudinem & vehemetiam,illas vel excretiones,vel abscessus solere praecedere.Inde invehi tur in eos Sophistas innuens qui neque excretione, neque abscessu morbos subito solui fatebantur: vel si faterentur, symptomata tamen quae commemorauit,concurrere inficiarentur: aut si ipsum etiam ad mitterent,Crisim tamen idipsum negarent appellari.Sub capitis fine, quasi Sophistae morbos per crises iudicari praecedentibus symptoma tis,excretionibus,& abscessibus negare non possint sine stultitiae opinione,cum id euidem sit sensui,& quotidie appareat, ponit sibi de re cum illis conuenire:de nomine tantum esse cotrouersiam, quam cum negligendam sciat&passim doceat,tandem nomen ipse rei imponit, quale scilicet impositum ante fuit ab adstante illo idiota, quisquis is fuit:qui symptomatum videns vehementiam,nescius eius quod fieret, exclamauit, quod aegrotus iudicaretur,capitisque diceret sententiam: apte admodum,quanquam nescius, ocem de medio sero ad morboni crises transferens.Eam rem Galenus seru ta pxima nominis impositione,Crisim, id est, iudicium nominat. De fi liique subitam eam cilis in morbo,seu ad salutem,seu ad mortem mutationem.
17쪽
imminui pia eorum quisebitῖ qViscere consseuere, sibistiones Me omnino quo fidae sint es fra maiam viae dui copiosam aliquam excretimem, ut ' insigneis esum requirunt. m qui morbi citra haec quiscis, 3 illi Jaud
seuertis olent. Quare avim m diligenter adhibere conuenit , ae
trumque modis omnita obstina π,ης qRid coxum,quae iis qui fide conualuerunt et in ciso et ivpom,balveis,motu et in alijs qui buslibet coctamus, flum agere permiti musi. ν Namsi,qui quieuit morbus simplex er exiguu sterit orsansi ob tam exanuvi ,iHis rationem ita plane Atabifur, utpostea nunquam reuertatur. At si quistium de malignioribus extiterit, etiam hac obseruata vi eius rutiom reairepsit ed tamen non ita cumflumino iserimis;
Quod si quasi mesolutussit, neglectui despectuique tabit siue
rit,multo hic grauior quam ab initio euadet.
Votquot morborom.πων νοσηματων ota λυσεις ολι, saeti inbed ea μειωθντων, ἀλλ ηαφους παυθαψινων γινονίαι σαMOrbi omnes in uniuersum aut acuti sunt, aut diuturni.Acuti proprie 1udicar1: diuturni solui dictitur. Ali quando tamen per abusionem solui de acutis etiam usurpatur, Vt eX hoc loco apparet,quo Galenus λυιως mi πῆ σεις.lsolustionis nomen pro nomine Criseos videtur usurpaste. Eam differentia assignat Gale.libro Ctiscon primo,cap. 2O.libr.secudo, C p. u.item textio capitib.3.3.7. de huius commentationis libria. cap. 3-- DHηem abscessum requirant. ἔπος ἀσάωρ γκ αφνλ e ἰονθ. In Venetiano Asui j codiculita scriptum teperiasun Basiliesi oporrino,αφαν-ς,eodem tamen sensu, cum illud per sincopcm ab hoc actum videatur. ἐm αυῆς postea dicet proximo secundo cat pilo, in supradictorum item anaceptialeosi: infra cap si hi quanquam Vix notatu digna videbantur,co tamen adscribe placus ut variOxum codicum lectionem iudicarem.
18쪽
Illi sane reuerti solent. υποτροπια ψιλῆ praua scilicet & inuti- ,
li retenta in corpore materia, non autein secreta & expulsa. Nam si quae a morbis post Crisim relinquuntur,recidi uos moris bos faccre consueuerunt,ut Aphor.I xc Omnene. 2. quid de ea, non quae reliqua est,sed quae tota in corpore alteruatur peccan te S morbifica materia expectadum e1hi Cum ergo morbificamateria praua siti 5 a Corporis, in quo eontinetur, natura alic na,ni si profecto copiose & tempestiue per loca confercnt1a vacuetur,recidi s morbos causatur. Ceterum Basiliensis Opo tini codex sic male hoc loco scriptu habet, oiς οσος γε εEαςωνκ-
σαν pro h Iαςωνκιαν, quo modo scriptu habet Asulanius codete,& recte, itidem v o fere verbis ident repetit libro 3. Criseon
si quare animum diligenter: c. Repentinuonine I Iaturae inimi- cum. Tenu Em ergo victum & cXquisitum in morbis acutis, in quibus scilicet conueniat, si vel, Medicus aegroto praescripserit, vel aegio tu tibi,&naorbes interea iudicatus es . vel cum sol
, Ius 1ignis vel cliam absque illis videatur,1b1 noti,ut de-repente cestauit morbus, ita & deetepente ad pleniorem victum,&coiisueta, sed paulatim redeuncium est. quod docebat Galenus Commentario m Aphorris I. secundo:& comment.in primum libru de victus ratione acutor.cum ita dicebat, Contingit inter dum ut tanquam soluto integre morbo aegri conficiant, cibemeturque inde negligentius, & eius quae per circuitum repetat accessionis occasionem praebeant.4 utum est agitur,etiam si morobus iudicatus fuerit ad duos usque dies diligentem Victus rationem,qua aeger Vsus fuerit,seruare. Praeteritis autem ab iudicatione diebus duobus,tam securum est plenius cibare: sic tamen Ut neque tunc mutationem eam quae uniuersim re subito
fit, efficiamus. & quae sequuntur. Qia m periculosa autem sit omnIS subita in ratione victus mutatio,i1cet discere ex Philonis filiae historia,quam habes libro 1, Epidem. Constitutione 3. Cui cum copiose sanguis fluxisset e natibus,coque seruari debuitlcri ut seruati fuerant, quibus eo statu aliqua excretio contigulet, I uia tamen intempestivius die septimo coenavit, obiit mortem, an tempestivius autem coenasse ipsam interpretor ci tuys quam Par fuisset ad consuetam victus rationem redisil MIrum vero stile non debet si aegrotis repente immutata victus ratio sit no
19쪽
xia At periculosa,cum ea etiam simos offendant Hippocrati ii
terum conualescentibus ex morbO,sicuti dc senibus, debetur ea victus ratio quae graece Analeptice dc Auathreptice.j. instaura trix & altr1x dicitur Galeno in Arte parua, & libro T. Motho, Conualescentium,inquit, Victus ratio media quaedam est inter eam quae fanorum propria est,& quae aegrotantium. , Namsi qui quieuit morbus. Ini r morbos acutos alii sunt legiti
in magni,& exquisiti qui & maligni quoquo dicuntur. Alij nothi & spurii,qui parui,mites, &simplices nominantur.Porro hi spurij dictitur,quibus de legitimo symptomata alia insunt, aliano insunt. vi comen .in libro . de Rat Vict ac. Causon,inquit,reperio Medicos febrem appellantes, cum urens caliditas sitisquo inextinguibilis hominem torquet. Quod si ita habet, Causin quidem simpliciter: exquisitum vero & legitimum non dic: mus .Et commenta.in primum Epid. In legitimis itaque, ut quis dixerit,ardentibus febribus sursum latis ad caput ob caliditatis copiam succis,finguinis eruptiones fiunt, & delyria.Nunc autem quod exquisita febris ardens non fuisset, iure symptomata non habuit quς febriu ardentia essent:&inde multa in eandem
sententiam dicit. Caeterum magni morbi uno modo dicuntur ij,quos Natura vincere non potest sine externa auxilio. E Xigui contra,ij qui separatis causis facientibus illico fimuntur: Natura videlicetipsos sanante, ut libr.I. Loco. est cap. I. Alter
modo magnos vocamus vehementes & malignos . paruoS COn
tra, miles,remissos & simplices,quantitatem pro qualitate usur' pantes. quo sensu Hippo. Prog. 2.cap.3.dicit.& mitissimae febres quae cum signis securissimis fiunt,quarto die finiunt, vel prius At quae malignitate excellunt, & cum signis grauissimis acci dunt,quarto die occidunt,vel antea.Mites quidem malignis Op
ponens, seu placidas implacidis, Gale.lib.i. Cras cap.r6.Sed & ex hoc loco satis intelligitur μαρον νοσημα ego simplex de exi uu
conuerti maligno opponi. Nam postquam dixit, Et in βρν las-ουσαν νο μα.statim subdit, ἀ- Pς κακοκKe.'s P, C. Quod aute malignus morbus sit is, qui omnibus rite farctis nihil iuuetur,constat omnibus, Gale.comment.3 in I. Epide Maligno ergo morbo μιαρον νοσημα ,ευκλς υα ευδhHyy Qxi m
20쪽
bonum vergat,opponitur. Ut comment.2 in lib.de Rat. vic.acu.q uaquam ἐυηθας per ironiam a ut auliphrasim malignus etiam,&κακοκθας dicitur, ut lib.3. Prog.Cap.2. Oh tam exactam vi fias rationem. Diaeia,seu exquisita victus ra tio a Medico praescribitur,ut Natura vacet concoctioni humo rum morbum procreantium. Ut comme.in Apho.7.& 8. primo. Proinde si morbus exiguus fuerit,Natura humorem peccatem concoquet,& sic morbo superior euadet. Sin malignior fuerit, etiam obseruata exacta victus ratione,redibit, sed minore tamecum periculo:quod Natura in cocoquendis humoribus minus sit habitura negotij. Non obseruata autem ea, multo grauior quam ab initio iccirco reuertet, tum quod is vires iam ex his, quae antea infestabant,fatigat Sostendat, tum quod Natura occupetur in concoquendis cibo dc noxus humoribus.Nam si magnitudine aequalis cum priore morbo is qui redit fuerit, validiores quidem. vires ipsit infatigaturum esse certum est,& multo magis imbecilles . ut docet Galenus commentar. 2.ini.Epid.
Tuque morbi cuiusidam magni o vehementisholutiouem firmam signa,quae μνηIια,id est,solutoria vocat Hippocrateseraecedere oportet. Cuius generis Funt partita Fudores boni toto manantes e corpore, urinae multae,alin copiose deiectiones, vomitus multus:partim etiam sanguinis e naribuis profusio,vel alia quaepiam cius euacu
προ in glandulis, quaepone aures punt,a cessus , aut is alia qua-dum' ignobili particula,aut etiam articulis. Caeterum quibus nul
lo eiusmodi signo apparente morbus visius est quicuisse, lebis Hip
pocrates,undecuniue admirabilis,generali quidem Jemiane hunc
in modum pronunciauit, ' e sine signis,er obscure finita sent,
fere reuertun .Particulatim vero a 'Τia ipsis Aphoripuis opere prognoRico. Nec vero minus etiam in videmus edocuit quinam morbi,ex bis qui reuertuntur ni exitiales:quinam item hoc sum babent, quod sine exitio simpliciter reuertunita ad haec quinam 'quos curare psimus,s 'ε quos ne reuertant,probι-bere. Sane nos debis ipsius ententiam ahia explicauinius