장음표시 사용
181쪽
quem Virgilius imitatus dixit:
O terque quaterque beati. Nee vero his dissimilia de Novenario etiam praedicantauri eum Musis sacrum dicatumque iactitant: dum eundem nouem Sphaeris accommodant: dum nouem etiam beatorum choro, esse dicunt: dum Enneaticos annos,id es Novenarios insignem in hominum aetate perinde atque mu tationem adferre perhibent. Sed & Homerii etiam eum numeru in honore habuisse aiunt,dum Iliad. α. de Apolline ad Chryta sacerdoti, preces fagittas in eXercitum Graecorum immittente loqueti
t ex quo in illos lethalia spicula torsit,
Ex illo aserunt cassorum lumine crebro ne rogi,atque nouem Solis per cantra Ῥolamne Tela Dei. Et Iliados . l. τλαπολεμω ιρ' Ηροκλει- ανιηε μέraςε,Eκ Pοιρου-vnας α ν Pοδὶ 1 αγκυων. Nos sic: Tlepolemus autem Heraclides acer ingens magnanimum ecce nouem aduexit classes Rhodiorum.
ακις ννεσι παυρους. Id et Neptunoque nouem novies mactare iuuencos.
Et poeta Latinus Et uiesHx interfusia coercet. Ad utriusque vero Septenacij dico & Novenarij virtute perti net, quod aiunt impares numeros metiri & pares & impare Impares aute iccirco maiore vim & facultate habere,q, in du0 aequa,quae totum restituant,d1uidi non possint,sed paritati sem per admisceatur imparitas, quae sola unitate vel crescendo VH diminuendo a paritate disserat. Unitatem vero tam magnam Vim concomitari volunt, ut quae propius ad eam accedanζα φλmagis una & maioris virtutis sint:quq ratio fortasse mouisse Vi detur Pythagoreos ut impares masculos esse diceret,&proptςς Unitatem quam semper comitem habent,validiores.Neque Vς ro numerorum etiam compositi onem mysterio carere dicunς
182쪽
seotimum enim eX tribus & quatuor ne aliam eius compositionem hic perscruter pautibus scilicet constituti uis, componi
ostendunt. Inter quas est diatessaron cosonantia. Novenarium item non sola Vnitate tantu sed ternario etiam integrari. Nam ternarius tertio repetitus novenarium procreat: & hic pro ma eno miraculo habent,quod in Vtriusque numeri compositione ternarius iniit,quem numerum primu mincompositum esse factum de perfectum praedicant:& ad haec consonantiarum longe perfectissimam diapason quae duorum est ad unum:vnum au te& duo tria componunt in se Continere. Eiusmodi rationibus adducti Arithmetici eOS partus qui vel septimo Vel nono mensibus prodeant in lucem Vitales esse affirmant, qui octauo negant. Nisi si quis praeter Aegyptum Naxon etiam e Cicladibus
unam Bacchi ortu celebrem eXcipiendam esse censeat. Nam 1lla praerogatiuam illam obtinuit, ut solae Naxiae mulieres salubriter mense octauo pariant,quod Bacchus octauo mense in ea insula gen1tus,viXerit salubriter. Porro vero ut ad dogmatum suorum confirmationem imparium numeroru vim tantis laudibus extollunt,ita parium facultatem eX tenuant, dum eos imperfectos esse dicunt, dum eosdem materiam item & foeminam vocat,de quorum serie cum sit O ctonarius, imperfectum quoque eum materiam item & foeminam,& ad haec impariter par cubum solidumque neceste esse ponunt. Et qua quidem talis sit: ad patiendum quidem aptum,minus vero ad agendum esse idoneum. Arithmeticis ergo mense octavo, octonarij virtute qui imperfectus est,mater1a, foemina & cubus: uterus sine magno nixu,labore,conamine atque adeo sui offensione agere, id est,p rtum foras propellere, partus sese mouere facile & citra sui noxam sese iactare minime potest. Sic parienti iuxta ac partui vi numeri octonar1j imminet exitium: ut non abs re Hilpocra' tes in libello ουθὶ σνοψue, dixerit, Ερ πνοαν ΣM. ἔτι υ οκ ξτι. h C tam ieiuna pugnantem oratione significans partum dieruΣM id est, lucentorum quadraginta dierum tot autem dies octo menses Solares conflant esse quidem,sed quia non diu superstes it futurus,esse non videri. Et libello de carnibus scribit octime-Vζm partum nullum unquam viuere. Hae sunt medicorum, Quethliacorum seu Chaldaeorum & Arithmeticorum ratio-R ,quibus illi fieri censent,ut partus Septunestris degere possit yRδm salubriter, non possit Octimestris. Et hactenus quidem
183쪽
ostendimus nullum mensem eorum qui nonum ordine praece dunt,inter ς, id est,partui dicato , iure referri posse. Re stat ut solum nonum πικιμὸν esse confirmantes de iis mensibus qui illum proxime sequuntur, N in quo partum differri quid, Volunt,iisdem ordine dc Via dicamus, de deCIm O, dico, undeci mo, duodecimo,decimo tertio ac etiam decimoquarto. Nam in horum singulos partum etiam aliquando differri solere memo riae plurimi prodidere. Ac primum quod in decimum mensem dicendi quippe militi ab eo qui primus ordine est videtur esse faciendum partio aliquando incidat, Poetae,Iurecosulti & Phi losophi etiam auctores sunt. Siquidem O uidius hanc unam etiacausam fuisse memorat,quae Romulti mouerit ut decem tantumcnses anno, quem tum primum in Ordine redigebat, adscri bendos putaret, cum in condenda Vrbe remporis etiam ratio nem habendam sibi arbitraretur.Sic enim lib.I. Fastorum canit, Tempora digereret cum conditor π ss,in anno
con tituit menses quinque bis esse μο Et versibus aliquot interpositiS recidit rat1onem. Quod satis es rutero matris dum prodeat infans, Hoc anno fatuit temporis esse satis.
Et tertio Fastorum: Annus erat decimum cum Luna receperat orbem. Hic numerus magno tunc in honore fuit.
Seu quia tot digiti per quos numerare Iolemus, Seu quia bisquino foemina mensi parit. Et Virgilius Chat eum agens in Genethliaco Salonini Asinij
Pollionis cons. filio cam etiam opinionem secutus in extremo sine Aeglogae sic cecinit, Matri longa decem tulerun assidia mensis. Ad Iureconsultos venio, quos in ea quoque fuisse opinionς intelligere licet ex Gellio,qui li 3.cap. 16.docet foeminam quan da bonis atque honestis moribus nec ambigua pudicitia in VH decimo mense post mariti mortem peperisse,sactumque esse nς gotium propter rationem teporis, quasi mortuo marito postςδCOcepisset, quoniam Decemviri in decu mensibus gigni t m nem, non in undecimo scripsissent. Sed Diuum Adrianum c 'gnita causa, requisitisque vetorum philosophorum & medi Q rum sententiis decreuisse in undecimo quoque mense parxVm di posse:quanquam contrarium sanciuisse videtur Impe.Iuid
184쪽
iii anus secundo cap eius constitutionis quae ad Augu. prae. praesect. Orientis extat etiamnum in Authenticis titulo s.collat. . de restitutionibus,& ea quae parit in Undecimo : quo loco plane
negat Imper. Conceptionis tempus in Undecimum mensem eYiendi posse,ebque mulierem quandam,qua post priores nuptias
ad secundum Venerat matrimonium antequam annus expleretur,quem lugubrem leges appellat otiami superstite v1ro non caste vivere cogit assc,hinc manifestum fuisse ait,quhd nodum completo anno mense Undecimo perfecto peperit,u t non esset, inquit,possibile dicere,quod de defuncta fuisset partus. Neque
enim in tantum tempus conceptionis tempuS extensum est. Et
vero tandem super ea re sic statuit idem Imper. Vnde sancimus, loquit, si quid tale contigerit, &jante luctus tempus pepererit
mulier circa terminum ahni,ut indubitatum 1it sobole non ex priori consistere matrimonio, modis omnibus eam priuari antenuptiali donatione dc. secundum proprietatem &secundum usum &c. Ex quibus Verbis apparet Impeia.undecimum mensem τοmμον esse non censuisse. Imo lata lege sanciuisse ut quae undecimo mese p reret as subiret poenas,quibus veteri iure &tribus etiam constitutionibus ante ipsum, consentiente etiam
scriptura, assiciebatur,si qua intra annum luctus nupsisset: quia scilicet fieri no posse existimaret ut undecim menses mulier Vterum gereret. Apparet ergo & Decemviros mense decimo partum aedi posse,scripsisse,& Imper.Iustinianum idem ipsum tacite innuisse,cum de undecimestri partu verba faciens de decimestri,qui illum praecedit, mirum egit silentium. Iam vero neque philosophi ab ea opinione alieni fuere. Nam Hippocrates in libello φυσι γ ποαδιου, in hanc it pedibus sententiam, cum inquit' G, b Uα σο ποαAον οὐταν αυμεῖ, ἡκ ἔδι- α μη
Sic res habet in puero uitam grandiori cum mater satis alimenti sussicere no possit & copiosius tamen offlagitet, ideo sese iactando membranas abrumpit,& solutus vinculus confestim foras prodit.fiunt autem hςc mense ut longissimum decimo. Aristoteles quinetiam huius opinionis auctor est, qui libri 7. Historiae animalium cap. docens multiplex homini patiendi datum esse tempus, licit,mulierem etiam vppi urimum decimo pa
185쪽
, rere,nonnullas etiam Vndecimum tangere.De decimo, & veluetiam orationis sequela de Undecimo dixi, ostendique poetas iureconsultos &philosophos partum Ut plurimu decimo men se ccli solere,existimasse.In Vndecimo non ita frequenter solere . contingere.Imo Impera.Itastinianum & eos quos, ut verisimile est, in cosilium adhibuerat philosophos in eum partum gestati posse plane negauisse; pddi est, quid de duodecimo,decimo j tertio de decimoquartoit nam repost decimumquartum quoq; mulierem quendam puerum peperisse audiuisse se abs quodam fideli scribit Petrus de Apono in Aristotelis problema M.parti cular x. quod & repetit in eo libro cui titulum fecit,Cociliator, i disrentia 49. censendum es in quos menses partum nonnulli. conseruandae fortassis muliebris pudicitiae magis quam veritatis si iidiosi plar unque protelari volunt ξ Et quidem quod in duodecimum mensempartus differatur,Homerum testem lau. dant , qui oluor. λ.d2 Neptuno loquens, qui Tyronem Salmo, uel filiam, & Crethei uxorem ad Enipei duui3 ostia sopitam,
Virgineum soluit cessum liaci nque petiuis coniugis infususgremio per membra soporem.
t postquam munus numen perfecit amor Et dedit amplexus atque incuti dulcra fixit, i 1 ci iur Hoprensare manu, dictis compellat amicis' Gaude hoc complexuinam cum so voluerit annus, Illustres natos paries. haud irrita diuum
Tres versiis ultimos citat Gellius libι3.c .in quos se ad com plures Grammaticos attulisse referinin quiestionem posuisse an ατθιπλομου νιαυν sic enim loquitur H omet us 'd est euo luto anno mulier parere posset. Sed partem eorum disputastis ait Homeri quoque aetate, sicuti Romuli, annu fuisse non duo decim mensium, sed defiem tantum.i Alis conuenisse Neptus0 maiestatique eius dicebant , ut longiori tempore fςtus ex ςψ
186쪽
strandesceret. Sed Phau Orinus, inquit ille, mihi ait tabla , id est, Voluciate anno,non coialecto esse anno, sed affe-
Io,id est,proxime fini progretio & deducto.Ex quibus Phauorini verbis intelligem licui cile Cia n πλομον νιαυζον , & ver' tentem&reuolutum annum,per participiale priscns,aut praeeteritum Latine aliis atque aliis locis reddorc possis. Participiale praesens rem adhuc in motu esse, quem forum non sit consecuta praeteritum rem confectam & motum sincmque esse consecutam significat. HesioduS lib. α. operum & dierum m τλομε- ναυβιν pro anno non aifecti, sed pro anno complete re uoluto confectoque usurpauit,cum de Pleiadibus loquens ala
Haeque quater decies latitant noctesque dieique. Tum rursum apparent confecto'licet: anno. Homerus vero loco iam citato etia-λυδνον pueυῖον Phauorino Gelliano interpretc,pro v rtentedabere,aiiecto,uec sipuu reuoluto anno dirat,quae interpretatio quanqua primat fr in late patere videtur,nec satis definit: plicare decene, an duO- decim menses Solarcs item an Lunar es Homerico anno Pha-vorinuS attribuat, icu tincc quoto mense annus ast in us csso di, ei queat nam & decimo mense atque adoo undecimo ela Myd decimo annum quamproximo finii add i bum csiectum,Vul gus nostium dicere solet est tamen verisi ille Pl uo-rinu hunc Gallum)esse ex Arctate oppido prope Padum scristbit C lius Rhodigii .ro cap. 3 2. utpote Romae agentem cia abs sicilio ciue Ro..rogatum existimauisse Homer cum ann Ummentiunt duodecim Solarium,quot scilicet tum apud RO. erat, fuisse,Boetamque illis suis vcsi1 sdigmficasse,dyronein Nς ptuno graitidam factumsub duodecimi mensis finem c quo scilicet tempore annus proxime fini adductus cst cile eniλuram, α partum in tantum tempus protelati: posse.Nos Chionialogi δα temporis ratione nixi astarere audemus eorum grammaIlco rum opinionem j1cet eam nugalia appellet Gellius nona orit te fuisse alienam qui dicebant annum tetate quoque Homesis uti Romuli do in tantum mentium,fΔ eorum quidem Lu RRHumiuisse.Siquia Luogen Laertius libr. a. ui bolonis vita,' y Σ
187쪽
auctor est Solonem primum eam diem qua Luna Solem & eε sequitur S transmittit νην κ alij veterem & nouaci
Varro primo de re rustica Cap. 3 P- CX tremam & primam dicitatricesimam diem mensis appGauule, Atheni esquc monuisse vi ad cursum Lunae mesos agerent.Idem in Thalete auctor est' Thaletem quem i)sdum teporibus,quib uS Solon,floruisse colli gere licet ex epistola Thaletis ad Solone quae apud ipsum Dio genem est primum anni tempora illorumque vicissitudines in uenisse, annumque in trecentos sexagintaquinque dies diuisis
se. Primumque etiam ipsum Vltimam mensiS τριακαιρα, id est, tricesima vocavilla. nstat autem Codo Laertio auctore, So
lonem Thaletemque circa 46.Olympiada, quod est annis ante Christum natum fere quingentis quadraginta,floruisse.Ortum
quippe Thaletem dicit idem Laet t.36Olympiade , defunctum
38. Homerum autem in Graecia Boruisse Siluus Albae regnanti
bus annis ante urbem conditam circiter sexagintasupra celatu,
testantur Cicero in praefatione Thusculans I.Eutropius libr. i. α Gellius libr. i Ixa a Idd aurem est annis ante C hristumcirciter nongentis duodecim, anter primam Olympiada annis a 'Quin narrat etiam Strabo lib.Geographice 27. Platonem hunc quingentis fere M sexaginta antas post Homerum natum esse intelligere licet cx Gellii lib. I TV cap.2 r. qui cum tempore Philippi A miniae filii & patris Alexandri mno scilicet urb1scondItae quadringenteiimo vixisse siccibit cum Eudoxo Aegyptum
adiisse,& ambos cuna sacerdotibus annos tredecim futilis versa' tos,qui quaquam mystici essent,nec facile acuiquam communi carent eamqua pricitabant,rerum caelestium scientiam:tempo' re tamen & obsequio exoratos nonnulla praecepta common
strasse, quς Barbari occultabant. Et in summa excurretes diei ac noctis particulas quasdam supra 36s.dies m anni complemcntum tradidisse,annumque apud Graecos tum, vialita permulxδignoratum fuisse:quod ει confirmare etiam videtur Macrobiu scribenS Cap.8.pri.Satisr.Graecos omnes reliquos ab Arcadibu , qui annum suum tribus: & Acarnanensibus , qui suum mensi bus sex eXplicabant, trecentorum quinquaginta quatuor diς bus annum suum computauisse. Ex qua Chronologia li quere arbitror, anni certum modum apud Graecos nullum an
te Homerum fuisse. Homeru item ipsum Solone ThaleteqWς multo aetate fulcie superioressi, annosque inter hos dc illum /4
188쪽
trecentos aut 3 O intercessiisse, e6que annum Homeri tempote siquidem cum Solon & Thales primi in ordinem redegere dies treceros sexagintAEquinque , quot hodie etiam habet, habere non potuissς-- rationibus adductus affirmare ausim Homerum dum dικit Tyronem parituram pulchram sobolemo istiψου i Minis , id est, Vertente anno de proxime sim dedu
Eho de assecto & pene consecto mense cimo, qui tum ultimus mensis anni erat, intelleXisse, neque in duodecimum, ut etiam tum annus duodecim menses habuisset uterum gestari posse eensuisse, quod idem consequentia quadam de decim otertio &decimoquarto inferre lic quaquam sint qui in eos etiam menses & vltra partum proretari posue censeant. In queis est L. Pa pyrius praetor,quem Plinius lib7 capi murat secundo haerede lege agente bonorum possessionem contra cum dedisse, cum mater partum tredecim mensibus tulisse diceret. Et Petrus de Apono,ut & ante dictum est,etiam post I mulierem quandam puerum fuisse enixam, abs fideli quopiam se audiuisse testa tuta Vides quam variae sint,lecto multiplicesque de humani pastus seu de foetus gestationis tempore sententiae , ad quas diiudican das & si Deo, non e machina,quod aiunt, sed e collo opus esse videatur,dicam tamen quod sentio, & paucis, quoad eius fieri
poterit, totum hunc locum concludam assumpto iterum eo
axiomate quod ego huius loci initio ex Hippocrate & Galeno positi:mumscilicet pariendi tempus singulis animatibus at que adeo homini etiam ipsi statum esse& praefixum, nonnumque mensem summum esse hominem gignendi finem,quem vidi tra citrave partio mulieris secundum naturam fieri minime potest. Censor tamen usqueadeo rigidus esse nolim, quin fatear fieri,aliquado ut partio vel anteuortat id tempus vel etiam aliquando post id tardet, sed dies paulo plures paucioresve,nae sua
quidem praerogatiua debitoque honore nonum mensem priuauerint Nam v t plus minus neque tamen,ut ait Hippocr, multo plus aut minus) anteuortat, tardet partus, sic quoque tamen donimestrem censeri debere censeam, haudquaquam tamen te gQ lata cauens quo minus hoc illo casu pro anticipationis aut tardationis ratione octimestris aut decimestris dicatur. Porro Rutem nonum mensem cum dico, Solarem nonum intClligo,
qui diebus 27 o. circunscribitur, ultra quos dies, partuS saltem in multos, differri non potest. Crediderim vero magnos illos,
189쪽
quorum paulo ante laudaui testimDnia, Vir ω,poetas daeo,iure eissultos & philo phos cu decimo S. Vndecimo mensibus inu. lieres parere dixerunt , de aliis, atque aliis lunaribus mensibit, fuisse locutos. Nam pro Variat mensium solarium lunatiumve consideratronc partus idem, re nonuriestris & decimestris et undecimestris dici M reesuem quidem,queat.Id qua ratione fiat. paucis accit 'Ponam misierem aliquam C lindis Ianuarij cx viro concepisse. Huic partus imminebit in Septembr;s notussiensis solaris finem. Erit Vcro totum id lepus dierum circiter ducet & iseptuaginta:porro hic numerus in anniS lunaribus consecutionis appellatis, ιncidit in diem qu4rtum iraensis declimGincinnis apparitionis dicus, in quintuni mensis undecimi.In
annis vero integratis ex mensib us peragratoriiS in VlCesimum quartiles mensis decimi.,Et si rationem etiai constructη ante a me, tabelle habere volueris, coperieS. eum dieru numerum in
18.die decimi mensis recidere Sic qua quidem partus ille nononiensessitatiud est, Io. dist*ditu sucrit in lucem, e ten9sQ9
nimestras dicetun et qua vero ducentii septuaginta dies innac is, bus apparatiotiis incidunt ita quintum diem a Iasis yn ecim, eatenus , undecimestris,Mud di qua tonus id ςm dierum numetu in mensibus peragrationis dictis inari diem desimi incinit, ea, tenus etiam decimestiis dicetur. Quod si aliqu/ntulum etiam tardet in v tuo, & iu 28 o. distisatur partus,tam vides eumIosse multo magis decimo aut undecimo iniam mentς natum aici, ducentis scilicol octoginta diebus iii mpnsibus sol ribus in quia tum fere diem Octobris ad an uatio decimi minisis, in mensibu4 peragrationis in septimum diem undecimi , S in mcnsibus apparitionis iu dccimumquintum eius ni undecimi incidenti bus. Sed enim satius est ut Ephemeride rem tibi pon in ob O RlOS,&ita mensium cum solarium tum lunarium rationςm rc Idam ut intelligas tam Mariam:ustinum duipartu homini ab Itentiam non ab alio solue dimaneste quam quod. alis demini Jbus solaribus,alij de lunatibus sed anus de δε ense peragr/ci .isi
alius de mense conssecutionis,alius vexo euam .e niciale app/xi tronis tot enim sunt mensium lunarium disicrentiae lint locu xi Per mensum autem,quem peragrationis vocant, totum id tvm
pus intelligunt, quo Luna ab uno Zodiaci puli to proic , δμHem punctum eruenso toto circulo leuertitur, ut v erhi gra i δ'
190쪽
set eum Sola ad eundem ipsum primum Arictis punctum. Id vero tempus est dierum 27.horarum octo,& si rem exactiori calculo examinare pla et, horarum septem& tertiete partis horae. Secundus mensis lunarius Coniunctionis seu consecutionis ap-nellatus, tantum temporis complectitur,quantu Luna oberrando ab una conitinctione ad aliam insumit: id est, quando Lunaeum Sole colens lustrato suo Cursusile iterum cosequitur. Excedit autem hic mensis pr Cedente unius fere signi spatioud est, biduo & horis .cum aliquot minutiis .Nam cu Luna Solem in eo loco in quo in nouissimae comunctione roliquerat, ut verbi gratia in primopuncto Arietis non reperiat: sed sit ultra pro gressus,&stinui seresnte 'en 1s:sta ut verbi etiam gratia,primum punctum Tauri attingat tria biduum & horas 4. cualiquot minxitiis in consequendo Sole impendit Quo fit ut hic mensis dierum sir vigintinouem morariun duodecim in minutuς & aliquot secundis Sequiturinensis tertius,quom apparitionis seu illuminationis vocand. Id tempus Complectens quo Luna lumen in terras demittens nobis est Conspicua , neC- dum ut dicunt , combusta stu splendore Solis. Opacata quod tempus dierum viginti sex,&horarum I et osse dictitant posito quod Luna radiis Solaribus immersa toto triduo delitestat. Menstruum enim tempus non omnino triginta diebus consta re,sed his. minus unius fere diei dimidio minus docere Hipparchum scribit infra Galen.libri 3 cap. i& hac ratione dies 2 9. &horae m. ab una coniunctions ad alveram intercedent. Alias vero si per biduum tantum delire alimesis hic erit dierum a Z. horarum I a. Solet enim hic mensis ad portionem temporis occultationis aut minui aut augeri e6que non semper si br aequalis est Sed enim facilioris doctrinae gratia, & ut triplicium mensiuLunarium ratio constet, quod dudum pollicitus sum praestare δggredior : himerologioque triplici rem totam ita ob oculOS. subiicio , &paucis adhuc intellectam mensium Lunarium ratione limitibus certis ita into,ut certi quid ladem Cum de anni, tu de partus ratione 1tatui postit. cque enim nisi hac re.perspest & cognita,Iureconsulti,sed ne Medici quide sententiam su'pςr hac re adgati habebunt quod vexExespondero possint. Ma-DOS semper viros hoc stia diu exercint,regos dico,& imperato-yos. Pontifices nostri, quod dolendum est,'in ea re remissiores qui, & minus occupati: ut qui haec credant officiis esse. mino-