장음표시 사용
351쪽
eret ij ἀ isti id est subito & uniuersim hon autem meta: δid est,pausa tim seu ita Mirε vi Crisis dild, tresve dies occupet
morbos iudicare solent. Contra ubi morbus acutus terminum suum,id est, I excedit,& post eum iudicatur, let dicere Hippoeta.morbum circli vigesimum Σ . ono. aut etiam Octoges1-mum iudicatum. Nam qnanto morbi diecimumquartum excedunt,& inueterascunt, tanto non solum Vehementia illa perturbationi& quae Cissim solest fraecedere, sed&Celeritas quoque mutationis silet remitti: unde fit ut Crisis duos tresve
s Arue enim plurimi diuturniores fissi morbi .' Mo ibi κοδεσνAe , id est inueterastentes & diuturni facti abscessibus aut coctionibus potius quam excretionibus iudieari cosueuere; Qtuod si tamen forte fortuna fiat aliquando v t aliqui ex his eYcfetio11e aut abscessu insigni iudicetur, ea certe solutio non ahοως, id est,subuo
aut uno die, sed statue Oeo, Hest, paulatim&duobus tribusve diebus absoluetur. 7 Neque enimμlutionem pliciteriSiue Crisis estivi nonnulli volunt, subita ad sanitatem conuersio, siue,v t alij,subita,praeceps& solutionem pr cedens in aegrotantis corpore perturbatio,certe in morbis inueterascentibus, ut qui non subito,sed pastatim iudicetur,nulla utique fuerit. Si vero morbi solutio quomodocunque fiat siue subito,siue praecedente perturbatione,siue etiasine hac,paulatim Crisis appellatur,sic utique morbi, inuetera scentes iudicari dici queant, ut&ante cap. 9dib. I dictum est Cqteru auctoritate primum Di oclis,deinde etia Hippocratis pro' bat veteres solutione solani seu simpliciter &absolute dictam,& quam neque excretio, neque abscessus insignis & manifestu antecessisset, Crisim etiam vocavisse. 8 Sed tamen neque secreeo: Licet, inquit, plurimi morbi inueter 'scentes & diuturnorum naturam iuduentes,sine excretione uxabscessu paulatim iudicentur,non tamen illico inferre licet Om nes tales sine excretione aut abscessu, sicut neque etiam paυὶδ tim iudicari.Nam Cleonactidem, cuius etiam historiam G ὶς
initio fere praecedentis cap. 4. adscripsit 3 apud Hippocr/xςm Epide. I. legas s. μιας ωεραα,,τοι uno die, istu
352쪽
sibito & cum excretione iudicatum esse. Caeterum emcndandi sunt hic duobus in locis codiceS Graeci 'ui sic habent ὁγδο,κο-
Legendum cst enim: E M viri is, sicut dc Uuabus fere lineis post A: γε πι κλεανῖδε -- τῖθον 'νων Fraus πιὼν ὲκ us,ri παμργήρα obgcndu πῶρ - καp. Et hic etiam κλεα sises pro αλυμ νει scriptum habetur, hoc enim postremo modo dc Gale ante & in fine li. 2.de dyspnoea,&Hippo ipse scripsisse comperitur. De quorum alijs iam his Gommentariis dixi. Supra cap. . uxoris 'Iphicratis, Cleonamdar, Anaxionas, Clazomenij & aliorum aliquot meminit Intactos autem adhuc reliquit,Pythionem primum tertio Epide.aegrotum,qui die clo. suppuratione & strangurioso abscessu iudicatus est. Parium, primum item post constitutionem tertio lib.aegrotum,qui o.obiit. Mulierem denique cam, Thasiam quae So. Reperies vero min Epict.bb. Libro 3. Epidem.Nicodemus in Io Abderis per urinas 24. iudicatus est. Virgo in Abderis per sudores 27.Anaxion itidem etiam per sudores 3 . quibus exemplis apparet morbos etiam post decimumquartum esse μιας uμε-ατοι Κροοῖς , id est, uno die seu subito & cum excretione ctiam iudicari. Nempe ei modi morborum inueterascentium solutiones. Eiusmodi, τι inquit,solutiones quae subito perleXcrctionem iii morbiS inue- . terascentibus fiunt,non fiunt continuato morbi ad vicesimum, O. O.6 O. aut octogesimum si forte in horum aliquem Crisis inciderit) acumine. Nam supra diximus morbi continuatum acumen ultra i . progredi non posse, sed ita fiunt,cum stilicet morbus non continuus est,sed interrumpitur,remittitur,& Vno altero aut pluribus solui deprehenditur, postea dein tegro recidivus redit: unde singulae accessiones acutae sunt. Otiam Uero diuturnum,pro exemplo tibi erunt Epide. I. Epicratis VXOrQrdine quinta, Cleonactides seXtus. Epide. 3. Cherion, Euriana stis filia: Pacius , Hermocrates,& aliquot alij, quorum morbi
mrquabiles motus habuerunt,& quibusdam diebus sumpta vehςmentia latenter postea eam remiserunt: rursumque postea
353쪽
aucti motus continuationem acceperunt.
ti si vel Aphymata. Graeci codices sic scriptum habent: gi
idem significantibus tanqua abundans e margine in contextum adscriptum,eXpungendum esse putem.
REddit rationem cur Hippocrates aliis atque aliis locis de die bus decretoriis aliter scripsisse,duplicemque de iis disciplina tradidisse comperiatur. Alium siquidem in Aphorismis & Pro nosti co , alium in Epidemiis docendi ordinem tenere ipsum ostendit Gale. dum hic non solu me os dies qui per quaterniones & septimanas surgunt, sed& intercidentes etiam quosdam adscribit.Illic vero interci dentibus omissis, eos qui per quaternarios & septenarios inuicem implicantur percurrit.Dicit aut e Hippocratem varium usum variamque naturam dierum decretoriorum deprehendisse, ac proinde varie etiam de iis diuersis in locis scripsisse,& alibi aliter docuisse.
AM eum duplex esset dierum decretoriorum cum utilitas , tum natura , eorum quoque duplicem disciplinam Mituis Hippocrates. In Apborifimis quidem a Progno. eorum qui secundum qua-termones O bebdomadas hiulcem connexa flunt, mentionem faciens in primo vero Epide. non horum modo ,sed π aliorum omnium intercidentium, quorum intercidentiae causam procedente oratione mox aperiam. Iam quod natura o usu inter flesserant, patefaciam Naturasaue quidem inter' iusterunt , quod omnibM rite praefiitis ad quaternionum circuitus Cristes omnino perue niunt. Erratis autem quibusdὰm admisiis, in intercidentes transferuntur : Uu vero disterunt,quod ad futurae Cristos cognitionem circuitin per quaterniones sivincit. C aeterum ad iudicandum de
iam ficta Crisi,omniumsere etiam intercidentium vim ci facμl
354쪽
LIBER II. 339 Dieiu cognitam balere oportet ita 't tutiorem, verbi gratia, C ri .. sim esse quae νονρ,qμam quα octauo accidit,minus fdam quae OBuuo quam quae nono contingit, arbitremur.' P roindefidae Cristo,dut infidae cognitio ad probam victus rationem instituendum ij, qui iuni iudicati sunt, confert. QVod autem attinet ad temporumo morbus iussiicabitur cognitionem, id eis qui nondum luesicati sunt, conduc re par est, Procedente itaque 'ermone nonnihil de ibo quoque dicetur: quanquam uniuersa haec traRatio ad Medenadi Methodum pertinet Et nunc de dierum decretoriorum ιν tu niabit nisi objter,dicturi Netiimus edipseruomne iumfacultatemque exponere. DBivamus: satis erit igitur quod adpraepens institutum attinet, verba Hippocratis percurrere, thm ad ea quae sequum tur deinceps transired Sane in Prognonico sic inquit: Febres sit-ue bisus ab his quis euadat, siue pereat, aequali dierum numero
finiuntur.Vt enim saluberrimae febres quae Uidelicet tulistimissu ciuntur notis, die quarto veb antea quisere solent, ita pestimae quaeque,qqμibus periculo fima Agna adserit, de quarto vel
citius interficiunt. Primus quidem' earum i ultus ita finitur At fecundus in septimum iurem producitur. Tertius in undecimum. Quartus in decimuquartum. Quintus in decimumseptimu.Sextus
in Hicesimum. '. si igitur insultus sex morbis acutissmis) per quatuor in viginti aucti, niunturiosi bos dies, puta post larc
firmum eadem ratione atque additione primus circuitim ad qua tuor triginta, alter ad quadraginta, tertius .ad sexagintapem veniet Haec quidem ex P rognostico.In Aphoia mis vero cum praedixisset acutos morbos diebus I .iudicari, mox infert: septenortim cluartus est index. Alterius heptimanae octaeuus initium. Contem -Illatorius iterum decim eptimus. Hic enim quartus est a decimo- quarto. Septimus ab undecimo. Certe in his duobus Commenta rue omnes deserum decretoriorum circuitus hebdomadis o qua ternionibus asscribit.At in primo Dide. omnium meminit ordinebis Perbis Es autem primus decretorius eorum dico circuituum, Pi paribus diebus decernunt, quartus, e3t dccithlus, decim
355쪽
quartus, ciminos lauus,vicesim ἔ, vicesimusquartus, vicesimus o iuuus, tricesimus, tricesimμHu riμ , qμadragesimus, sexage simus, octogesimus, centesim 'ceute simus Ucesiimus. E ora die ro qui imparibus iudicaπt, Prim si est tertia quintus, heptimus,uo Gundecimus , deimulseptim G rui simu primus,uicesimvsseptimus trice iniusprimus. Conflat igitur HEpocr.bac oratione de cretorios omnes dies esse compi um.' Nam commentario eiusmodi traflatio accommodata est. Porro demonytratum nobis se
penumero est,quod Epidemion libri aute Prognosticon o Apbo. r mora libros siuntscripti, o quod item illi Comentariorum Uim habeant Merito igitur illic quidem omues dies decretorios adstri psit: in bis mero eos tantum qui insigni facultate dorati siunt, π, ut paulo pU OBeudemus, naturae fluae ratiove perfecti, o qui
praeter hoc etiam non mediocrem Uum ad buturι status oe C riseos praenotionem adferunt. Cur igitur Hippocrates non unam in omnibus libris dierum decretoriorum do firmam fecerit , iam aperte mihi demon; ratum est.' Sed nec etiam obscurum est cur alios Medicos hi controversiam de diebus decretorijs venire comtigerit. Alis et euim quod duplex eorum natura es et, non plane intellexerunt: abj ne ab initio obseruarunt quidem ,sed rationi totum permiserunt. Nec defuerunt etiam qui eo venerunt, ut experientia vellent ipsos deprehendere. Sca bi duplici nomine fabi
sunt, vel quod nitit omnino anto exportentjam cognitum detem minatumque o apud se constitutum habuerunt,uel quod inconsultius flententiam tulerunt.
ORUM qui secudum quaternionesAdscripta paulo an te cap. 4. dierum series, implicatos inuicem tibi dies per quaternarios &septenarios in cen tesimum Vlce limum surgetes,ostendet. Caeteri, in qui dies per quδ ternarios & septenarios inuicem complexos , surgunt, ab in ζr
cidentibus eo differant, qi od illi natura sua,si Medicus, aegςxi
mutast tuum faciant officium, & rite etiam externa compara ta sint,iudicant morbos,intercidentes vero nunquam nisi exra
tib quibusdam adirussis,ut supra capi 1ἱli. i. Qui11 usu etiam dis
356쪽
seiunt. Nam illi ad futuram Crisim, intercidentes ad praeteri iani accommodantur. Siquidem ad futuram Crisim pr cognostendam satis est quaternarios circuitus ut intercidentium nul lam habeas rationem)agnoscere. Quippe omnibus rite factis, si quaternarioS circuituS agnoueris,& quarto,Verbi gratia, die signa aliqua coctionis in Urinis,alua CXcrementiS,aut vero sputis
deprehenderis,illico Crisim septimo die futuram iudicabis: sic
si undecimo, lecimo quarto. Si decimoseptimo, Vicesimo. A rq; ita per solos quaternarios de futura Ctisi, nulla omnino inter eidentium habita ratione, feres iudicium. Si vero de iam facta& pr terita Crisi iudicium ferre oportet, cum quaternariorum tum etiam intercidentium Vim & facultatem perspectam & co gnitam habere oportet, & intelligere securiorem eam esse quae hoc, quam quae illo die intercidente contingat: ut verbi gratia,
securiore quae nono quam quae Octauo: quae item quinto quam quae tertio. Sane noS siapra cap. s. lib. I. nonum diem reposuimus in secundo ordine corum dierum, qui ut plurimum decernunt bene, perfecte, frequenter, subito: octauum vero in ordine secundo corum qua raro, male, imperfecte, & non subito iudicant. μοinde fidae istos,aut insidiae cognitio. Adnotauimus supra cap. a. I.li. I. Citato loco cX lib. I. Hippo. cle ratione VictuS acutoru,contingere interdum ut quasi soluto integre morbo aegri cofidant, cibenturque inde negligentius,& sic eius quae per circuitum re petat accessionis occasionem praebeant. Et Gale. co loco dixit,
quod si quasi fide solutus sit,iaeglectui despectu1q; habitus fuerit, multo hic grauiorem quam antea euasurum. Proinde adprobam victus rationem praescribendam plurimu refert agnoscere sidane,an infida Crisis pracessierit. Sane in Progno lico. Is locus est libJ.Progno.cap.I.&sequen 3tibus. In sphori 9. 23.& 24. Commenta. 2. Primo videmion In fine tertij status ante aegrorum particularium tractationem. Cur autem hos locos citet Gale. reddit ipsemet rationem.
Ipsi igitur insultus ex acutissimis morbis. Codcx uterque Grae- 4 Lus lic hoc loco scriptum habet tu' μβυ--μν O T- ς
357쪽
dum tamen quiem ut & in Prognostico scriptum habetur, hue
dictiones has, ἐκ πολλαπλασια σμῆ, quas hoc loco Graeci codi ces habent,ex margine aut glossemate in contextum irrepsisse
quod autem subdit Asilanius, ου ψαυανθ I, legendum in &c.sicuti & paulo 'phst,ubi hic legitur, metve τούπας , αγουν
textum irreptae colligi potest,& e X πρωτα αυπας factum esse, item & vltimum τας expungendum esse , quanquam postea cap. 9. eadem etiam lectio habeatur, quae & ipsa ita ut dicturuest, emendanda venit: ἔφοAl autem hoc loco idem quod periodus significat. avi autem primus decretorius eorum circuituum. In dierum numero variant codices Grςci. Nam & hic a Galeno dc ab Hippo, in Epidemiis iis ordine δί numero, quo h1c a me positi sunt, describuntur,& in Venetiano Germanicoque codicibustis no
ut in summa sint quatuordecim. Germanicus tame codex alium ordinem margini habet adscriptum, hoc modo' q. s'. r. Πιλ κη. λ. vis. ρ. Ita summa undecim. Vetus interpres
IzO.Summa I .Ceseam equidem ut scrupulum hunc eximam qui ex tam varia lectione oritur omnes eos dies quos ab Ordi ne decimiseptimi surgere tabula ante constructa ostendi,modo per pares procedant, nam Hippocrati eo loco de iis diebus qui paribus circuitibus iudicant, sermo est ita cum dierum ex Epi de.catalogum adscribi pollicitatos autem sunt 4.I4.2 O. 24.& CNteri qui his ad portionem respondet. Neque enim cum hic post quadragesimum seYagesim tum adscribit, & post hunc Octo gesimum, & rursum post hunc centesimum, negare vult Vl lum diem decretorium inter illos medium esse δί intercede re, sed ad eos inuestigandos satis este arbitratur, quod multi in locis quinam ad vicesimum usque dςcretorij cssent , inulacarit, ad quorum rationem dics intra duos vicenos medios,
358쪽
dui intra vicesimum oc quadragesimu Intra hunc & sexagesimum, vult supplexi, si minus adscribatur. Quonia vero Hippocrati eo loco conssilium est,non solum eos dies, qui magnam vim decernendi habent, &in quos Crisis semper si nihil peccetur,recidit adscribere,sed & intercidetes quoque eorum circui- tuum qui paribus diebus iudicant,iccirco una cum Veri 9 decretoriis intercidenteS quoque dies - ερας Graeci dicunt sed tamen pares recenset Sunt autem intercidentes ad vicesimum usque per pares procedentes seXtus, octauus, decimus, decimus Octauus. In summa 4. quibus addi possunt&hi reliqui,quos ante in Capsi .lib. I. decernere male, imperfecte non subito, sed raro tamen adnotaui, cum&ij pares sint,& in eos etiam erratis quibusdam admissis Crisis intercidat. Nos pares& impares dies lib. I .cap. 3.eX Epide. Aphor.& Progno .m ordinem digessimus. Intercidentes vero a vicesimo ad centesimu vicesimu proportione ad hos, quos hic adscripsi,seruata coperies. Constat igitur Hippocratem hac oratione omnes dies. Tam eos in- σtellige, qui veri decretorij sunt, & per quaternarios & septenarios surgunt,quam eos qui intercidunt. Nam Commentario eiuymodi tractatio accommodata es. In iustis γ& iis quos primos scribimus Commentariis, ea fusissime tractare solemus, quae tractanda suscipimus, quo fit ut si quando
quid postea etiam commentari VoluerimuS,ac Inter commentandum,qua da etia obiter repetere eorum quae prioribus libris scripserimus, musta eorum quae alibi fuse tractata sin i,prietermittere inculpate possimus. Cum ergo Hippocrates Epidemion libros ante Aphorisinos dc Prognostica scripserit ut &hic & ante quoque cap scilicet 3 .lib. I dixit nihil nurum videri debet, si aliquot dies in Epidemiis inter decretorios adscripserit, quorum in Aph Orisinis & Prognosticis nullam mentionem fecerit. Quod autem legitur οἶ. θλαυαιιιν υπομνημάτων
359쪽
3 DE DIEBUS DECREΤORIis Capitis septimi Summa.
Docuit ante falsum eum & deceptum iri,qui ad examinandos per experientiam dies Criticos accesserit prius quam cognitum,pe spectum & apud se constitutum habuerit, illos solos aegrotos in expe rimentum esse assumendos,in quibus nihil erratum sit. Sicuti & eum quoque delusum iri qui antequam dies ipsos permultis annis in mulatis etiam aegrot1s obseruarit,de iis fere sentetiam properarit. Id etiamnunc repetit, uuidque quam plurimos aegrotos & quidem per annos plurimos obseruari, antequam quid certi de diebus decretoriis habe ri aut statui possit, eo potissimum,quod annuae constitutiones non si bi semper sint similes .Exin invehitur in Sophistas,quorum alii neque Crisim, neque decretorios dies admittebant. Alii Crisim quidem esse dicebant,sed dies ullos decretorios esse plane negabant.
E D enim apsaevam ante experientiam cognita dete minatique habere oportear,' iam nobis disium est.' Sicut o quod inferenda de diebus decretorvs se tentia non admodumproperandum sit, aut ante siselicet quam in multis aegris annis pluribus dilige ter quis ipsos obseruauerat.' praeter aha,annuarum etiam constatutionum sese
multae quaedam differentiae exιfiunt. Siquidem aliquando plures quam quadringentos homines tota una aeyΙate Aptιmo vel novo iudicatos animaduerti, qui omnes acute febricitauissent. In aucro
vero deinceps anno alios decimoquarto talios vicesimo,quampluri mis etiam morbum abs recidiva tu scatum. Alio vero item anno
vis permultos, quibus, cum quinto .ie sanguis fluxisset e nari bus, fleptimo vel nono morbus iudicatin est. Obstruaui ο aliquaudo Autumno omnes undecimo iudicatos. Sed hic quidem A 'tumetuo bonam Crisim attulit. Malitis sexto iudicauit omne st Nou beue,quo mibi magis mirari sebit eos, qui nullum plane imerses discrimen esse sed eiusdem omnes dignitatis esse arbitra tur, ' Nam non sepe fit ut constitutiones omnes AeRivom 6 Autu valiumve morborum unum Criston eciem babeant6 q
360쪽
L I B E R I I 3 sct irium tu illis conititutionibu ab Hippocra. literis munia datae sunt, cernere licct , in quibus , nisi si quis omnino hebes est,
istium interdum decretorium diem primas tenere o alio frequentius decernere comPertet. Τ Sed non tamen octauum,duod cimum , decimum extum, aut butus ordinis quenquam alium. VLdeutur igitur Sop&Hae in illa ruraque, quae uniuersam Medicinum constituunt, delinquere, expertentiam dico rationem.Ne-
sue enim experientiam, ubi nece, iras Pollulat, expediant , sed φιod cuique in mentem 'enit, id quissae esunt, neque euidenter apparentium causas strutantur aut deprehendunt: quo si teorum alius neque decretorium diem exi Here, neque etiam Cris omnino esse aiat:alin Cristi uidem quandam esse dicit, non tamen dies decretorios admittit, quasi ratione potius quam experientia o decretorios dies N Crastes deprebendere oporteat,su
si improbiores hint ij ο deteriore conditione, qui fer experientiam utraque se deprehendisse dicunt.' N obis sane qui post Herophilum,X Fbontem, clepiadem natisiummexiHerefortasse Uideatuη rutilos viros vel demulatio vel contendendi cupidiatas. Sed underam,obsecro,venit ei in mentem, quiprimum accurate ipsos dies experientia collegit, vi videmion libri tellan tur,praeuidere tales quosam Sophirus in posserum Iuturosine que enim bis similes vlli temporibus Hippocratis vliquam reperiebantur. Verum si adilro lairibus abludd excogitare Ganartis Uum conferre, non recte inuentasuggillare deprauam que studebant. Quinetiam O Medicos illos , qui Empirici nominam tur, quasi publici sint omnitum Dogmaticorum hostes; idere licet
curiose obseruare quod cauillentur a reprehendant,at non tamen aut decretorios dies, aut Cribes tollere, ' fled haec ambo, sicutHaliud quippiam maxime euidens admittere. Sed haec mihi sint satis in nugacesii, bises, i .