장음표시 사용
371쪽
sunt codices tum Graeci tui Latini Primum in Graeco testem
sit Nam& Σ .&zZ.N O post ViCQsimu est decretorius. Guin terius 3 4. & 3 7. falso adscripsit- Vetus interpres numero Nilo contentus fuit,nec sensum Videtur assecutus,cum sic dixit, Et si
non esset illud, esset dies 34 existens dies primus ex diebu, Crisis post vicesimum. 6 pdρο tquam ipse de minoribus circuitibus. Graeca litera sic ha
Ex hoc loco intelligere licet Galenum tres dierum in ordines digestorum circuitus facere. unum minorem dramperfectum, ex quaternionibus. Maiorem & semiperfectum ex septimanis. Maximum &perfectisiimum ex vicesimo in se aucto& multiplicato.' Nempe eum qui ex duabus septimanis constitus est Decimusquar. tus ex duabus septimanis, prima scilicet& secunda conflatus, semiperfectus,& si Graece vis, MFελας, est circuitus. Vicesimus ex tribus septimanis conflatus, σαρια , πιλciae viri ιοδὶν, id est, summe perfectus est circuitus,sicut & quadragesimuS,sexagesimus, octogesimus, centesimias,¢esimus vicesimus, qui omnes ex vicesimo bis,ter,quarter &fepius aucto, iterato
que fiut. Hi ergo summe perfecti circuitus sint, & quod horum singuli tres septimanas expleant,eoque compositi sint, & item quod non amplius egeant alio circuitu.
s. m si stetirim i se sim semper augeret. Si septimus, inquit, in
se duceretur,natas decimumquartum, vicesimumprimum, Vi 'cesimumOctauum, Sc caeteros eius ordinis pareret. Nam bis se ptem in quatuordecim, ter septem in viginti uiau,quater septem In 28.quinquies septem IR s.consurgunt,& pari rationem in finitum.Sic pari ratione 14. procrearet 18. 2.& reliquoS circui tuS mediOS Vt 21.23. 28.32. Vt cuidenter cernere licet in ordinς dierum a I&surgentium, n
372쪽
t si quaternariuου etiam ipse in se duceretur. Quaternarius in se s
ex his dictionibus idem significantibus abundare videtur, & ex margine in conteXtum irrepsisse , Ut sic legendum videatur, α δ αν κ ἐπομας αυτο δ οἰν πινι, &C. Dicit autem existimaturum esse fortasse aliquem M sibi persuasurum septimanas primam & secuda erfectos esse circuitus. quia scilicet utranque septenacio claudi de terminari comperiat. Prima enim septimo. Secuda decimoquarto qui ex bis septem fit terminatur. Verum enim secundam septimanam Perfectum circuitum esse non posse ex eo ostendit,qubd ea cum tertia copulata sit,ita ut dimidiatus dies I .a secundam septimanam dimidiata pars eiusdem altera ad tertia pertineat. Est enim I secundae septimanae finis,&idem etia initium tertiae.quo fit V t secundu hanc ratione, septenarius bis talum,sed no tertio sese multiplicare potuerit,sive ut Gr celoquitur,oqiς εαυπιτ λυπλασια , ἡ κριτον Nam etsi bis septem quatuordecim paruit, qui & secundam septimanam claudunt,tamen quia iidem quatuordecim tertiam etiam itidem septimanam incohant, ultra progredi non possis, nec simili analogia dicere, tertium septenarium tertiam septi manam claudere,cum ter septem in vicesim primum con surgant. Tertiam vero septimanam non vicesimoprimo sed vi-ςesimo claudi terminarique ex Hippocratis & Galeni doctrina iam ante ostendimus:hac igitur ratione. fit, ut secunda septimana perfectus circuitus esse minime possit.Iam vero quod ad pri-m m attinet,possit ea cuipiam περιοδ id est, perfectus ideo videri circuitus,quod a secunda disiuncta sit, & septenario numero integro, nec diuiso terminata. Imo & quod nullo alio Rmplius egeat circuitu. Cum ergo secunda septimana propter ς-us S praedictas perfectus circuitus nullo modo dici possit,pri-
373쪽
ma vero utique possit: fit ut merito quis hic haerere possit , a dubitare, primamne perfectum Circuitum existimare, an verbminime ut nec secundam, debeat. Sed ut omnis scrupulus &ambigua dubitatio tollatur,dicit primam septimanam primum& simplicem circuitum dici posse,at secundum,compositum &perstina ut & tertia quς vicesimo clauditur dici minime posse. Fie enim ad decimvmtertium, non ad I . Si sic esset, inquit, quddprima septimana cum secunda copulata esset, ita v t septimus &vltimus dies primae septimanae, idem esset & initium secundae haud aliter ac secundae finis,idem etiam est initium tertiae, sane secundae septimanae terminus in decimumtertium, non autem in 14. recideret. Sed id ita esse dispositis hoc modo numeris facile intelliges.
Caeterum codex uterque Graecus sub capitis finem male se scriptum habet, ταν δεκ G κου. nmsῶν συγκέμνην , δευτεφανθὰμα is σω τον υ τελειαν, legendum est enim, τειν mκ-κ, eo quo conuertimus sensu.
DIstributis diebus in periodos,iam considerationem ineundam censet,qiusnam dierum de morbis acutis decernat. Quoniam autem Sophistae,ex eo Hippocratis Aphorismo quo docet acutos diebus i4 iudicari,magnam contendendi & d1sputandi futiliter ansam arripuo rant, aliis eorum tales iam morbos diuturnos appellantibus,& neg R ribus acutos in eum terminum posse prorogari, aliis contra alentibu Ιmo & in I . & in χO. acutorum iudicationem prorogantibus, ζψ
ipsos, Sophi stas dico,omittendos esse monet Galen. docetque sine ii lorum nugis futilibus & inanibus altercationibus, imo sine ulla m minis acuti aut diuturni huic illi morbo impositione Crises futura pxqsentiri posse, praeteritas examinari,& denique conueniente morbQvictus ratione imperata magnum aegro praesidium adferri posse. POxxqvero eosdem etiam Sophistas is let &repraehendit,quod in acutor0 diuturnorumque distinctione plus satis immorates, lepus cum suum
374쪽
ium adulescentulorum conterant, quasi duae tantum sint ac non plures morborum differentiae.
C A P V T X. F FINIS sane quodammodo a baec tractatio est huic considerationi, qu num scilicet horum dierum
de morbis acutis decernat.' Cum enim Hippocrates in Apbori is acutos morbos diebus I iudieari diaetisset, magnam inde n gandi π contendens occasionem Sopbiflae arripuerunt Cum tamen sine illis omnibus facile sit o Cristes futuraspraesentire, o iam fictas praeterit que examianare. Nam si die, verbi gratia,vicesimo morbum iudicatum iri
praesenties, ac νιcius ratιonem ei morbo conuenientem instituas, magnum utique aegro proesidium attuleris. Morbum vero ipseruacutum aut druturnum vocare tibi erit integrum , cum ex ea a
pellatione nulla vel commoditas vel osensio ad ipsum aegrum
queat dimanare.Sed enim Mic morbo liceat acuto vocari. Si omnia quae ad aegrotantis victus rationem pertinent,ritefuerint auemviserat quid inde boni ve mali ve Θ iam contra diuturnum placet,appella, ut ex hac quoque appellatione nihil quicquam vel iuuari aegrum vel ossent intelligis ' Quemadmodum igitur cum iu multis alijs de nominibus contendentes SopbiRae addiscentium tempus conterunt ta o tu acutorum diuturnorumque irlinfiione. ' Nam si verum fateri licet , non duae tantum morborum differentiae siunt ,sed multo plures existimandae. Siquidem quart na alia febris in tantum annorum numerum excessit, in quot alia diebus iudicata est ite alius qui1 iam morbus in multos mepes protractus est. Ipsa igitur prima morborum diserentia triplex est. Nsu alij quidem diebus , alii mensibus , alq amis integris iudi
calltur. Iam vero particulatim iterum quod ad eos morbos arti
vet,qui in me es protrahuntur excidunt, nihil simile est hunc WVrbum duorum inensium spatio, alium septem, terminari. Simili me ratione inter morbos qui vel dierum vel annorum numero Y
375쪽
poluuntur,permagna disicriminis latitudo intercedit. Nam quid bis es simile, tentio aut Vicesimo esse iudicatum i quid, inquam, Vice fimo aut quadragesimo, sane si naturalem ipsorum morborula differentium deprebendere volueris quot prosecto dierum decreatoriorum circuitus Aunt, tot quoque morbos statuere o tibi erit necesse. Itaque si alterius naturae esse fingas 't alterim re verasprum morbum qui non positi primum quaternionem excedere, alterius eum qui eptimum non excedat lari profecto ratione o undecimi s decim uarii, decimiseptimi, laicesimi omnium. que deinceps decretoriorum suum missique diei morbum exiBimare par est. 1 enim Hippocrates in Aphorisimis. Is Aphorismus
23. Commenta.2. Ex eo autem loco Sophistae altercand 1 inter se disceptandi occasionem accepe-u Tma runt,quod quanquam Hippocra. eo loco dicat , acutos diebus I . iudicari, proximo tamen Aphorismo quasi sui oblitus dicit Spectandum rursum esse II .tacite innues eum indicare quid vicesimo cuius ille est index futurum sit, tacite item innuens acutos in vicesimum posse recidere,quod etiam notat Galenan caput io .libro tertio Progno. Vt in assignand0 acutorum limite sibi non constare videatur Hippo. Sed de hoc pluribus proximis capitibus Io.& Π.dicemuS., Cum tamen sine illis omnibus facile sit. Galen.lib.3 . Progn.cap sdisputationes eas quae parum ad artis opera,conferant specula tiones logicas Vocat, qualis haec fuerit quam de morbi appet latione mouent Sophim,dum alius pervicaciter contendit huc, Verbi gratia morbii qui Μ.iudicetur acutu, alius diutumvecto nominandia. Vult ergo Gale..nos,re intellecta, in Verboxum V Vfaciles esse, ac potius nos in id studium incumbere,ut de morbi appellatione parum soliciti, diem quo morbus iudicari debς-tνς Ognoscere satagamus,v t hoc cognito prculsoque,& Victui xδ tionem idonea praescribamus,& hac via saluti aegrotantis con
sulamus. Nam si quis praesentiat aut septimo verbi g*xiδ aut vicesimo hunc illum morbum solu tum iri, etiam si is dςpη re non possit acutusne simpliciter, an ex decidentia, Ru Vςς ,
376쪽
ionetus sit,nihilo tamen hic rudior artis fueri quae utilia reme dia praescribit,dcratione victus couenientem instituit. Quemadmodum igitur cum in multu. His haud dissimilia etiam 3 habet Galen.in cap.ε. libri 3 PrognQ. Siquis audiat,inquit, primum qu1bus rationibu β probabilibus dissidentium unusquis
quenitatur,deinde LXpendat quisnam eoru melius peiusve seu tiat,multum coleret temporis , uec quicquam in arte iuvabitur.
msi verum fateri licet. Eι γαρ δῶ τ'αλ aliae ει εἰν, ς δυο μο ναρ otii , νοσο ιιάπων Ηιαφορας, legendum'Eι γψ δῶ τ'αλκῆερ,&c.Si vexum fateri licctunquit non duae tantum sunt,sed multo plures statuet adae morborum differentiae. Sane Medici plerique
omnes doctrinae clarioris gratia duas abs tempore morborum .differentias sumunt, dum allOS aclatos, alioS diuturnos appellant,illud ui; νοσημα ioc κονιον Graeci dicunt Sed re ipsa postea coacti utranque rursum differentiam subdiuidunt in alias,& exacutis,hunc acutum simpliciter,illum ex decidentia,alium vero etiam peracutum Vocant,prout scilicet citius hardius iudicatur. i Ex acut1s cnim alij primo quaternario , alij secundO,alij pertio, nonnulli etiam q. aut F. iudicantur, sicuti& diuturnorum alij dierum,alij mensiumialij annorum numero sesuuia x, unde cogimur. duplicem illam primariam morborum diuisionem in alias differentias diducere. Siquidem quartana alia febris. Quartana febris omnium con-s ,
.sensu, ut auctor est Galean cap.I. lib. 2. Progno in numero morborum longoxum reponitura luiturque non dierum, sed periodorum numero, haec citius, illa tardius pro temporis,regionis, rationis victus, aetatis & melancholiae,eY qua ortum habet,conditione.Morbi enim alij ad alia tempora bene vel male se habet. Et quaedam aetates ad alia tempora, & loca & aliud victus genus Aphor. Commen o Aeitiuar quartan* Autumnalibus sunt breuiores in phor. 23. Commenta.Σ. Breuiores Ilia in regione temperata , aut Calida humida, quam contrarias qualitatibus praedita. In aetato item consistenti breuiores quam in senili. Breuiores den1que in succo melancholico tum primum in-Lipiete putrere,et generato vel ex sanguine vel ex pituita,quamis eo qui ex flace sanguinis, aut ex bile flava iam retorridis &pζrustis generatur. Hac ratioRe quaxiana quae Petrum anno
377쪽
natum 3 Italiam,ratione victus calida humida utentem, pau
eo succo melancholico sed tu primu tamen incipiente putrere abi indan te state media Romae corripuerit, ipsum septimo aut uodecimo circuitu aut etiam ante relinquet. Quae Vero quarta n a Paulum annos natum 4 .Germanum, Victus ratione frigi da sicca vientem, melancholico succo pridem putrescete ab una dantem Autumno medio Vitembergae corripuerit , ea ipsum non ante septimum aut Undecimum mensem relinquet. Quae vero quartana Thomam quinquagenarium, Aragium, ratione victus frigidiore siccioreque quam PaulUS,vientem .& retorridat melancholia ex bile flava aut crasta esseculento sanguine adustis abundantem in ii ne Autumni Londisti corripuerit, ea ipsum eum non ante annos duos, tres , quatuor plures aut pau-eiores reliquerit. Sic vides quartanam 'in hoc citius, in illo tardius solui.
6 Ima igitis morborum disserentia triplex es. Morborum, inquit, alij diebus, alii naetismus, alij armis i iudicantur: unde apparetiam morborum distere iam abs tepore superatam trimembrem eme,nolim Sophi, volunt, bimembrem tantum. Sane quan quam trim btis haec morborum diuisio ab illai bimembri discrepare videtur , re ipsi tamen cum illa conuenit M in unum idemque utraque recidit.Nam qui morbi intra dies zo. iudicantur, acuti sunt vel simpliciter vel ex decidentia,qui hunc terminum superant,diciturni sunt. Vtrorunque tamen perma a la' titudo existit. Nam in acutorum disserentia, alij 'cito,alij citius, alij citissime. In diuturuorum alij tarde, alij tardius, alij tar' dissime solliuntur. H O li
Onet sophistas ut omissis longis de morborum sumpta abs te impore ditarentia altercationibus,adi se redeant , & optimam pxM stantissimam disciplinamsectati vel compendiosius adolescetes, quo xum tingenia frustrana'sex nt,instruant, vςlψsimet quod e re aegr0 ' rum magis futurum sit faciant.Porrd optimam hanc tam docedi qu Ndiscendi rationem esse censet, ii quis omissis logicis quaestionibu* Vsum rei vel doceat alios, vel Hippocratis exemplo strutetur&in LR Vandis aegrotis exerceat.Neque enim Hippocrates tantum morborum disserentias persecutus eth,sed desingulis etiam suam victus rari Dςm
378쪽
j n quo omnis utilitas consistit prςscripsit,& in aegrQxis curandis ςxe euit.Quod si hunc morbum acutum eue , aut diuturnum intellexeris, nee ultra fueris progressus,nihil aut parum inde commὀdi referes. Sin eterquam quod id noxis singulis etiam morborum differentiis suam ictus rationem noris prςscribere,ium de qgρ actio nem etiam adiunxeris,dc Pe rum peracuto VCrbi gratia morbo corre pium & primo aut ut longissi secundo quaterismo iudicandiim exta treme renuissimo victu cibaveris.Paulum acuto correptum & non aniate 14.luc candum paulo plepiore quam Pet um. Thomani contra acuto ex decidentia laborantem utroque illo plenius, & ad pori nemerium itidε in diuturnis feceris,lum profecto aegrotOS iuueris,artemque promoueris magis quam ii totos dies de morborum differentia fiteris *ltercatus. : Ubiit i
E D' enim doctrinae gratia, prasat morbos com munioribus membris, generalioribusve terminis complecti, ne ipsorum numerus sit inmitior.At non ita tamengenerabbini vi multum dirianete sint e se murebi , ibi iuuicem Diardinentuη. Quare neque eos laudat qui duas iuerm morborumsteries,neutram inurum deinde subdiuidem res, faciunt, ut neque etiam eos qui tot esse dicis quot serum decretoriorum flunt creduitus, Rine igitur optimapraenuntii Lque doctrinasset ad oris, sum. maxime idonea 2 Si quis si licet medicorum Soplariarum diligenter Medicinam succre conetur, relicto illo sublimi throno in quoa magni ci dare regis inflar 'deus adolestentes sutili oratio lilistat taetinet. Hunc Fatis scio ex ipsa Fi obstruatione usiam esse percepturum vtylitatem iri edosium. Quae viique ratione sinime in omnibus uλ- randusiHippoercies ab ipsis identi initium ficienVDc aliquando foribit Vbi morbus peracutus est, statim extremos labo res haber,mextreme tenui Omo iuictu Mendum est. Aliqliamia vero μ' Acuti morbi diebus quatuordecim iudicantur. Dein- rusum, ' ipsi igitur insultus sex acuissimis morbis er qΠ tRor ausit ad riginti peruentur. Iterum poRea , Spirandi facili't c maximam iuim adstutemihoebere exinimanda est in omηibM
379쪽
3 DE DI Eoa VS DECRETOR 11s morbis acutis,quibus febris copulat r,qMDe diebus quadragi tifuiuut Quinetia flexagesimi octogesimi, 'tesimi, cete sthmi si
resimi rursu meminit, o M ite intermissis Aviatis morbo, Deviesolui dit,bbernos aestite. Quin o sic etiam scribit, Pluriami puerorum aflectus diebus . plii ut, uolioulu heptem mensi bus , aliqui septem annis,nonnulli etiam adpiaertatem que per
ueniimi. Hae omnes cum ad disciplinam clariorem, tum ad aegro torum quoque utilitatem commoditatemq*e admodum utilissunt
iusserentiae Est enim siua ο alia unicuique disterentiae rationis vi Rus Jecies accomodanda d vero imprimis intellexeris si eudeni aegrum per omnes bas di mrentias ex bypotbes oratione es tum
deduxeris.' ΕRo vero ut iuuenis quis nam validus morbo comita piutur,qui impristio quaternione iudicari debeat. Aphorismumpo iij trium illum in hoc iuuene reuocans in memoriam, ubes morbus peracutus est extremos protinus labores habet summeque tenui sesimo vicita ruendum est, neque alimcnti quicquam Mic, neque me licratum, neque quicqu*m aliud simile exhibeto. Imo etiam ab
quae potu,quantum fleri poterit sabiliuere iubeto. Hunc ipsi rusum iuuenem si sieptimo iudicanuum finxeris, paululum quid
de praedicta victus ratione immut o vel melicratum vel alium quampiam eiusmodi ,potionem naturae morbi familiarem,νt Hippocrates docuit, propiua. Deprebendes autem o baec,nonnulta quidem inemet signis quibusdam, utpote temperamento, conse
rudine o aetatestionuulla etiam ex aegroti interrogatione colliges
'un stilicet ventriculam validum habeat, ' O qui longa inediam ferre positi, an vero qui prompte ostendatur π soluatur facile. J Nec vero minus hominis habitum contemplando ipse liuoqη quaedam,ex jsquaeexbbris de teperamentis silicisti,excogitabis, quaedam etiam ex aegroto. Fciscitabere. Sunt enim quidam faciuirans' trabiissὰν qui ideo longam inediam non ferunt, licet validi viribus ante fuerint. Quod si s interroganti tibi s coniectμ'ra etia veRiganti tale quid appareat '', aeger facile sit transti irabilis,er cuius etiam. stomachus facile uredatur ,ptisanae crem
380쪽
ld-hic tu memoriam reuocan quod ab Hippocrate di Auri ob Sedis aliquid tum consuetudinis gratia, tum etiamne magna fiat vasorum inanitio, ingerere oportet : ipso verost primo inflante, baud quaquam aegrum nutrire conuenit,fled an te unum diem, vel etiam ante minus exhibendum est. Caeterumbaec quoque nos diligenter bonus ille Senex in Commenturio de ratione victus acutorum edocuit. Sane si talem iuuenem
tertio aut quarto die iudicatum iri steraueris, nullam stomaehi malignitatem, aut habitus inunitionem jussectam tabe. Quiu si praeter quam quod iuuenissiit, a validi semis viribus praeditus, etiam' longam inediam ferre posse illsemet fateatur,ac praeter
baec aegre transipirabilis tibi appareat, ac nullo etiam tali morbo corripiatur, qui vel ox meli,vel musam requirat, nae is omnino
adsieptimum usique diem a cibis abRiuere potest. Quod si in temtium vel quartu quaternionem Crisim illa uram steraueris amtulem aegrotu ne amplius quidem licet tu inedia aut holo potu con
tinere.Quapropter ut nec rationis victus immutatio,ita nec modi
borum disserentia res leuis O ex qui momenti putanda est
ED enim doctrinae gratia. Diuisionis legem hoc postu- Ilare tradunt Dialectici, ut siue genus in formas , siue totum in partes, siue accidens in accidetia diuidimus, membraquς diuidentia vocant,ad certum numerum paucitatemque, quoad eius. fieri possit,revocemus : sed ita tammen ut in diuisione nihil quicquam aut praetermittatur aut redundet.Quin tradunt etiam iidem Dialectici,membra diuidentia nec pauciora esse debere duobus, nec rursum tam multa, Vt. multitudo confusionem pariat. Sive ergo accidens in acciden-ria, siue genus in sexmas diludimus, cum morbum in acutum aut diuturnum diuidimus,in pauca quidem de praecipua,sed quςt men etiam subdiuidi debeant nam alias aliquid praetermitte-xζtur partimur. Quia autem in fine praecedentis capitis dixit ςum qui natural in dierum differentiam deprehendere fatageret,necesso habere tot morborum genera statuere, quot essent dieriam decretoriorum circuitus , iam clarioris doctrinae grati