장음표시 사용
171쪽
RUCTATIO sive RUCTUS, BOMBUS aut ERUCI A T lo, est: statuum ex Ventriculo per Oesophagum 8 sceasus, & ex ore egressus cum sonitu majore vel minore, qui oriuntur ex quacunque materia elastica in ventriculo rarefacta & aliquandiu retenta , sed subito explosa sursum. Sed quatuor gradus agnoscit. I. Cum flatus co .pli se ejiciuntur. II. Cum eructandi conatus est major quam ructus, saepe non line dolore & flatuum ascensu in elophagum cum descensu eorum mox subsequente. Jll. Cum in IX'ausea & ante Vomitum Rufius siunt, aut magnus conatus. IV. Cum Ructus sonori sunt, & acres, acidi,
RUCTUS, vide Bombus & Ructatio. RUGiTUS, est: aeris in intestinorum circumgyrationi bu8 contenti, ob eorum motum perpetuum, de loco in
secum migratio, sive ob leves spasmos intestinorum diu. tiua quam par est haesitet & rarefactus fuerit, fiVe ob ci- in aeris magna copia scatentes astum ' S Oriatur. B. dm melinge. G. Gemurmel, ein gelaese. Gall. Gmillie
RUM EX, est Lapathi species r hanc proprie Romani .ppellarunt Rumicem, forsitan quod ab ea succus non lixcr atque ex mamma, quam Rumen Veteres dixerunt, ij entibus exugi soleat. Rumo Antiquis erat laeto. RUPΤio, vide Rhegma. RUPTORIUM, est Medicamentum causticum, quod dii Zpplicatum exedit, & quo abscessus 1 pe aperiri io,iqnt, paratur vulgo ex lixiviis, vel ex crystallis luna: aliis 'que rebus. RUS
172쪽
RUsCUM, RUsCUs, est arbuscula, duos Vel tres pe- deS alta, quae habet ramos multos , flexiles , fractu dissi ciles : solia Myrti, sed rigidiora, duriora, acuta, pungentia, nerVOsa, inodora, sine caule, saporis amari & adstringentis : Calyx monophyllus, multifidus; intra hunc sto TeS monopetali, campanisormes, globosi, exigui, lutei :flori succedit bacca rotunda, mollis, rubens, Asparagi baccis major, continens sub tenui pellicula modo unum, modo bina semina durissima, flava saporis subdulcis : radix Crassa, Oblonga, tortuosa, Obliqua, implexa, inaequalis, dura, repens, alba, fibras crassas demittens: crescit in lo- Cis incultis, ut in sylvis, ex Italia & Gallia huc adfertur; colitur hic in hortis. Ossicinae litteram addunt, appellant
men habet, quod Ruri ex Rusco fiant scopae, vel quod folia Myrti acuta & spinosa sunt; μακαρρα etiam dicitur, quia rustici olim supra suum corpus ponebant, ut illud a muribus defenderent, vocatur etiam Laurus, quia Laurinis coronis ne tendis inservire posse Videtur, & Alexandrina, quia in AleXandria crescit. An non Myrsine Dioscoridis Jure merito suspicatur. B. Inuigeu-t oopul ste es hende palmi heer-be3itii. G. Maevse-d Orn, brus h. Gall. Houx stelon, Petit Houx , Fragon, Brus. A. Butchers
RUΤA, Haec planta crescit in formam arbusculae, Caules habet crassos, lignosos, ramos S , cortice albescente obductos; solia sunt in segmenta diVisa, exigua, oblonga, Carnosa, satis crassa, polita, bina flores tetrapetali, rosacei, coloris flavi : post florem sequitur fructus in quatuor loculos per diaphragma divisus continens semina
gricantis, saporis ingrati, Odoris gravis in capsulis seminalibus est omnis vis, ex illis enim plus olei extrahitur, quam ex integris seminibus & caulibus : radix librosa, lignosa, & flava est; tota planta habet Odorem ingratum,
saporem amarum & acrem, crescit in hortis ubique. GLΠήγανον, I 4, dictam VolUnt rutam , quod una ex omni bus plantis, propter multiplicem ejus usum maxime erumtur. Alii ἄχὴ ibba derivant, quod libidinosos nimiumque Veneri addictos frenet. Peganum appellatUr
quod siccitate & caliditate sua c0agulet ac condenset seo i
173쪽
men; hinc uterum gerentibus inimicum esse ajunt, a - compingo, Concresco. g. laute/ UPH-riirti G. Rau
RUTABULUΜ, est instrumentum ligneum vel ser reum, quo materia igni in Posita, Vel Coquenda saepe a iratur. B. Een rosr- stoli. G. Rue rhache. Gall. Inougons A. Coal rahe, Maul in. R YAs, est nimia lachrymarum fluxio 130n ordinaria.
SΝ. idem quod SECUNDUM NATURAM, S. Gr. Σ. Vel etiam C. utrumque characterem enim Graecis inulta fuisse docent Numismata. Alias Latinum S. est nota characteristica ponderis Vel mensurae, denotans dimidium praecedentis, Vel Sem s.
SAB iNA seu SAMINA, est frutex, qui perpetuo Viret, folia habet soliis Tamarisci similia, sed duriora & ma-gjs spinosa, odoris sortis, saporis acris & urentis os estamentaceuS eXtremitati ramorum innascens, sed sterilis; embryones autem seu baccae baccis juniperi similes, nucleis turgent angulosis, & asperis lptur & altera sabinae species, quae est arbor instar Amygdali magna. Gr. Be θυς ν, dicitur Romanis a regione , in qua multilinnasceretur, an a σεβω9M Deos honorare, quia dicuntur Sabini prae caeteris gentibus Deos veneratOS esse. B. E ben-boomi 3 avn-bsom. G. Siben-batim, seVela brum, lade baum. Gall. S inter, Sabine. A. SaVin. SABULUM ,. Ve Arena, iunt granula solida, parva arenae terrestri similia sed naturae ejusdem ac Calculus humanuS, quae in urina reperiuntur, eminguntur, in renibus Vel Vesica nata. Gr. graveci. G. Sand, griesg. Gall. Du Sabis ; Graufer. A. Gravet. SACCHARUM, seu SACCHAR, LUCCHARUM, LACHAR, ZACCHARUM, SUCCHARUM, MELARUNDINACEUM, MEL C AΝNAE, arundo haec non
tantum in India Orientali & Occidentali, sed & in Africaeo it ζ λm & ὶn quibusdam Europae region jbus crescit.
LXnibet autem Saccharum, partim incisione Cannae unde baccharum instar lachrymae eXstillat, quod candidum est ec rarum ; partim elixatione potissimum medullae ac radi cla, donec scit. Saccharum est succus ex arundinibUS CX- press
174쪽
pressus dulcissimus. concretus, & in sal; s formam reda ctus ideoque Sal hsentiale jure vocari potest. Pro varia
praeparatione Varia sortitur nomina, ut Nigrum, Rubrum,
stiatinum. P diiun &c. EX plumbo etiam paratur Cum aceti, destillato quod ob dulcedinem Samarum Sa.
turni appellatur. Gall. Sucre de Saturne. R. G. Luc her. Gall. Sucre. A. Sugar. Arab. Ziazar, Sudur, Suiter. SACCUS, a onero: est intestinum caecum quod
sacci instar propendet. B. Eeu 3 ali. G. Ein sack. Gall. Sae.
SACCULI seu DUCΤUs ADt post, seu V sic LAE A Dipos AE aut L OBULI, ObserVamus, ubicunque pinguedo est praecipue circa cutim & in musculorum in terstitiis, ibi inveniri multiplices membranas sacculorum adinstar, & lobulorum excavatorum, quae substratae Cui dam membranae crassiori adhaerent. Per hanc propaganVenas R arterias, quarum trunco a lateribus pinguedinis moles, Veluti milii acerVus, cumulatur. Vasa sanguinea expandi in ramos, arborum instar, quorum extremitati
bus appenduntur membranosi sacculi seu lobuli, pingum dinosis globulis referti, qui veluti iblia arboris adnata, a boris exactam figuram complent. Membranosi isti sacculi Varie figurantur. Sunt enim leviter depressi & ovalem ne figuram habent, instar glandularum conglomeratarum Nectuntur ad invicem membranis, quibus esse antur,& vasbrum rete. Glandulas habet copiosissimas, medianti bus qujbus pinguedo & adeps ex arteriis immediate acci pitur & exinde in sacculos adiposos desertur. B. Pnus 3abiliti G. Die setissecke. Gall. Vesiculos adape es, ougraisse es. A. The set sacks or ducis. SACCULUS CHYLI FERUS 1ive Roni FER Us est Receptaculum chyli accus lacteus D. van Horno Cister na Lumbaris aliis est inserior pars ductus chyliseri in homine est sacculus membrana tenui constatus, qui fibro sis quibusdam vinculis eam ambientibus constringitur, &hinc diversam, pro ut haec magis minusve solvuntur, Cmpacitatem obtinet, sere ut intestinum Colon varium de prehenditur , dum vincula ejus sensim solvuntur und
justa Receptaculi hujus magnitudo & figura vix determinari possunt ό nam modo unicus apparet sacculus, & se
175쪽
lutio fibris pluribus constare videtur, hinc plura dari Receptacula in uno homine dixere egregii Viri : tenuis adeo lanemorana hujus receptaculi ambitum firmans, ut pelluceat, & hinc, ubi hoc chylo repletum , a transparente eius colore, albida apparesti, sed & inde fit, ut Receptaculum vacuum, & proinde collapsum, dissiculter in con spectum Veniat; quae forte ratio est, quod Bartholinus id
in homine non animadVerterit, nec depinXerit, ejus loco glandulas novas substituens. Ponitur ad deχtram Corvorum superiorum Vertebrarum lumborum, hisque imme-
citate incumbit; tum ipsi a dextris accumbit, & pro partem cumbit appendix musculosa deXtra diaphrastinatis, utinistris vero illud suprascendit arteriae Aortar descenden-US truncUS, anterius emulgens dextra arteria ab Aorta
lupra illud tendit ad renem dextrum; supra quam descen-cit vena caVa inferior, ibi quoque suas venas emulaentes utrimque emittens. Deinde persectissime in homine ejus pars infima reperitur sub vena emulgente sinistra, inter Cenae CaVae interioris & Aorrae descendentis truncum elique lumina cui a adhibenda , ne ille locus inter eximendum intellina laedatur, si enim illisus. manserit, semota nimium molesta intestinorum mole, ipsum Receptaculum, in quovis subjecto, quocunque post mortem tem demonstratur ἰ circumponuntur receptaculo glandulae lumbares, quod jam animadvertit Rudheli, mi nus tamen bene illustravit, tum puriter sibi in homine vi-lum testatur Cl. van Horne, & eaedem filiat, qum pro receptaculo Chyli descripsit Bartholinus. Porro huic receptaculo loculoso inseruntur venae lacteae secundi generis , cc Venae lymphaticae propemodum omnes inferiorum par tium , unde quasi communis cisterna, accipiens & coni Inlicens maXimam chyli, excepto qui per absorbentes Venas, oris, insophagi, Ventriculi, intestinorum, imme- clate in venas infunditur & lymphae totius corpori S par
SACCULUS COR Dis, Vide P Dardium. SACCULI MEDICINALES, componuntur ex Variis
implicibus, scopo Medici convenientibus; eaque si Optis iuerit conteruntur, facetiis que, cujus figura parti affect eqVRurat, excipiuntur , qui sepe, ne materia in unum io'
176쪽
CUm coacerVetur, acu, in quibusdam locis intersuitur
SACER IGNIs, vide Herpes exedens.
SACERDOS PENIS, Vide Arram. SACRA FIs ΤULA, idem quod Medulla Spin is.
Tρητὴς est OS triangulariS sigurae, Vertebris lumbo rum 1uppositum , a lateribus ossibus innominatis. Conjunctum, Constat, ex Vertebris inferioribus sex, cui osina coscygis annectuntur in abdomine a parte posteriori consti
grosse rueck bella. Gall. cos Sacrum. A. The holy bone. SAGA PENUM, lachryma seu gummi est Ferulae: in Media nascentis, ejusdem cum sicco nominis , eX qua 1auciata educitur. Nascitur in Media regione, unde Alexandriana , ac hinc Venetias atque in alia Europae loca transportatur. Optimum debet esse sincerum, transluci dum, soris colore fulvo vel russo, intus albido , gustis acre, Odore graVi, porrumque aemulans. Appellatur &Sacoponium, Serapinum, Socopenium &c. B. Cona 8agaσpeen. G. Serapinsasst. Gall. Sogapene. A. Sagapen, serapin. SAGIΤΤΑ, palustris Planta est , & species Ranunc ii, quae habet solia aquis innatantia rarae Drmae , pulchrae alatae sagittae mucronem aemulantia , fuscis hinc inde insuperna parte maculi8 notata, quaedam ex primis in acu men non desinunt, sed rotundantur , saporem obtincat nonnihil subdulcem, & viscidum, cum Vestigiis obscurre
acrimoniae ex radice erumpunt plures caules, Obrotti
di, excavati, fungosi, in summitate habentes flores vi sui gratos, tetrapetalos, rosaCeos, albOS, plura staminalia, hentes in medio rubra ; soribus succedunt fructus parvi rotundi, fragorum magnitudinis, asperi, coloris virid0- rubri; qui singuli continent plura semina, tenuia, acuta, in capitulum unum congesta & fguram unguis avis lia bentia : radix librosa, longa, Crasia, spongiosa, pallida . se dicitur a soliorum firma tricuspidi, super in unam, inferne in duas desinentium. B. Serpents- long f ssan sis long. G. Pseil krahat. Gall. Iuue d'Arondelle, espera de Renonouis. A. Addersi longue Or arrow Elad.
177쪽
SAGITTALIS SUTURA, Vel Veruculata, Gr. Og est illa a Coronali incipit, & in Lambdoidem Gelinit, inter duo ossa breginatis decurrens. B. te pii Lilaad. G. Die pseilnath. Gall. Suttire Sa litate. A. Shasti uture, streight seam. SAGMINA Lis, Vide Peri Seron. materia in aqua solubilis, igne liquescens adeo simplex, ut quaelibet ejus particula eandem toti naturam reserat, lingvde saporem inprimat, estque V um, vel Volatile: Acadum vel Alcatinum: Vel Sal Co positum leu utrum. Fixum est quod magna ignis Vi non aVolat ted ejus torturam secure patiatur, ut sal tartari; cardui benedicti &c. Volatile est quod sponte, vel minimo ianis calore sursum evehitur & in auras evasiescit, uti omnia 1a a Volatilia arte facta. Acidum est quod sapore tali supr0dit, Vel lutuna cum alcalicis effervescit, uti Uitriola. Alcalmum est quod ignei vel urthosii saporis, cum acidissolutis ebullit, ut sal 1 artari. Neutrum est, quod nec ebrii. lit cum acidis, nec cum alcatinis, Ut sal marinum , gemmae dic. Omnia salia naturalia cognita liuit, Sal maris
Sal gemmae, Sal de fontibus salinis. Nitrum, Borax, Salammoniacum spontaneum, alumen, acidum Vagum fodinarum. Sal mile, cujus purior pars, Sal Gemmae appellatur, in sodinis Variis, per Orbem sparsiis, copia ingenti, ad summas profunditates, perfectum eruitur. Sal Fontanum, aqua dilutum, scaturiens, depuratum, inspissatum, simillimum eli Sali marino. Sal Maris, in eo diffusiim sola exhalatione, & defaecatione , in crystallos reducitur.
Plae tres, abortu diversae, salis species, ejusdem naturae, eadem aquae copia solvuntur, sic. ira 3 ; in aere deliquescunt nostro sua sponte; crystallos sorinant sere similes cubicas, parallelopipedaeas, Vel pyramidales, lentiore Vel celeriore coactu; affusae ad aquam fortem aurum solvunt, vi ignis destillant in spiritus acidos ejusdem naturae; solutae in aere humido multum terrae deponunt; & liquorem pinguem, acrem, austerum, relinquunt; crepitant in igne Duunt in igne magno; diu in illo sigi manent, si puri sun
duntur; nec tum mutantur; nec spiritus scindunt, & parum modo aquae alcati non dant; nec putrescendo mi 'rantur. Reliqua salia vid. suis locis deriVatur a Gr. A 2 . sal. B. Emt. G. sit in Gall. Ser. A. sali.
178쪽
SALACITAS, Vide Sat ri . hSALICARIA, Vide Lus a Ma.S A LIC o R N I A, est Kali marini species, plurima eo inua salsi saporis habens. Vide caesi SALIVA&SALIVUM quibusdam Sputum. GLΠτυ a, ὀ est liquor insipidus pellucidus, igne n u oncrescens sed avolans , silbus , si untans. imprimis ii Conquassatur in ore neperiundus cui insunditur ex gi a dulis Parotidjbus & 1ubmaxillaribus per ductus patentes a glandulis maxillaribus emistbs; ut os & oes pha uias es defaciat, masticationa, soluti ani, dilutioni & mj sce aeprobae ciborum inserviat, eosque jn ventriculo aliquVTq. do digerat & sermentet. B. li 3el. G. Geiffer, spe
chel. Gall. Salive. A. Spitile. SALIVANTIA, sunt medicamenta quae salivam coplo se eliciunt, inter quae Mercurialia Principem sedem obli nent. Gr σια ιυῶυα. B. plairidias cia. G. Ceis er trei- hende mittet. Gall. Remedes, qui ext tent ou pro ut ent Diali vation. A. Remedys causing .s pitting. SALIVARIS, vide PVretortim. SALIVATIO, eii sputi vel Ialivae per medicamenta M. livantia e 'acuatio, Ut sunt mercurialia; Dd9Me tamen in morbido statu pro pytalismo sumitur. B. ali 1iti spersis et ahing. G. Salivation , das gaeseria. Gali Soli vation, Flux de Bouche A. Salivation. SALIUNCA, Germanicum e t Vocabulum, quo signi ficatur Spica celtica vera, quam in pharmacopoliis , Splacam Romanam appellant. Vide ulteriuS de Sprca celti . eleganter ejus radix Orci tunica est appellata , quae facesse habet instar vel tunicae Dioscorides a ta
A ne tam vocari scribit. Celtica dici videtur a ioco nata, li, hinc nonnunquam Gallica appellatur. Germani plecti que eandem herbam adhuc proprio Veterique nomine Se et tunc , quasi animam juvenilem reddens appellant. SAL NiΤRUM sive HALI NITRUM, idem Quo Nurum, seu Salpetra. SALIX, arbor est satis magna, mediocriter crassa Cor tice polito, tactui molli & flexili obducta ramorum cor
179쪽
potissimum vero parte inferiore ac in extremitatibus Virga. rum sui I Cmarum. , quandoque tamen glabra, interdum serrata saporis amaricanus : ssos est amentaceuS, plurimis nempe staminibus in spicam congestis constans sed sterilis; embryones autem iis salicis speciebus inllaici solent, quae noribus carent, spicati pariter stbeuntque deinde m fructum seu capsulam c0rnisorinem bifariam dchiscentem sentinibusque tatam pappis instructam : aquosis nitiosisque si iis exhalati nibus aeris aestum refrigerat, Unde in muta1s aegrorum sebricitantjum aquae in oni i Olet dicitur a fallendo, quod ea celeriter crescat, ut salire Videatur. Gr. Ἀώα ab , quia it crescendo Celeriter. B. Gli ge-bosmi Lund-h t-bsoni/ bint-hDUt-bdom. G. Clde, Weiden baum selber baum. Gall. Saule. A. A ijs0w, Ogier, Sall9π-tree, Withie. 5 A LO Mo N i S S i G I L L U M , Vide Sagillum Salomonis.sALPRTR A, idem quod Nitrum. SALUATELLA , est vena quae a brachii ramis tendit ad digitum minimum. B. hoo d-best riuster pinh-nder. G. Die miliZ-ader. Gall. La Salvatuo. A. The Salvate ite SALVI A, est planta, quae habet caulem ramosum, la- Lugiuo: hi 'a , lignosum, coloris Viridis albescentis : folia longa, ampja, Obtusa, rugosia, aspera, albescentia, Cras-Ia, lanuginula, licca, parum succulenta, spongi Ola, di-Verii coloris, odoris penetrantis, sortis & grati, saporis aromatici, amari, es acris, os calefacientis: flores in im-lmitate ramorum Crescentes, & in spicas quali congesti, sunt vesticillati, galea salcata vel fornicata, barba trifida,
egmentum medium vix excaVatum : semina Obrotunda,l nigricantia, in capsula, quae flori tanquam calix inservi vir, inclusa : radix librosa, dura, lignosa : quasi Salva trix quod multis incommodis medeatur, aegrosque s I-V0S praestet. Gr. --: quoniam illa herba semper retorrida & exicca videatur, factuni est, ut Otacis Eis hos acon quasi in tabem redacta vel in syderationem sac-ceicens dicta sit : vocibus in unam Coalescentibus appellationem, est autem seu potius malum in Plantis, cum per aestatem & ardentissumum canis aestum , vi solis altius penetrasste, humore' que quo nutriuntur deficiente, langueat ci arescunt. R
180쪽
SAMBUC Us, Arbor est vel Arbuscula , cujus rami sunt longi, rotundi, medulla multa, alba repleta, lignum rarum habentes initio virides, deinde grysei : truncus cortice aspero obductuS est, lilio , colore cineliceo, tuo hoc exteriori cortice latet alter viri descens cujus in Medicina usus est cognitus ejus lignum est solidum, ita, ei cens lia quinque Vel sex ad unam collam i fallar Nucis j iglandis, sed minora, in margine dentata, & odoris sat s : rami in summitate habent umbellas amplas & latas, quibus adhaerent flores parvi, monope tali, rotati, multi fidi, albi, odoriferi, quorum meditullium a mucrone Ca licis tanquam a clavo perfoditur : Calix autem deinde alii: in baccam instar grani juniperi cra lana rotundam, in jtio viridem, sed per maturitatem nigram, succo Valde rubrQrepletam, seminibus ut plurimum tribus Oblongis citaui; vocantur Baccae grana Actes : crescii mec arbor humecti. praesertim & tenebrosis locis juxta sepes & muros; hujus corteX medianu8 Vi purgante famosus in ulti est ; videtur ab Authore appellata, cui nomen Samox fuit, vel a Su buca musico instrumento, quod alii pectida nominant, alii Magadin. Gr. & Aκ i. sorte a littore , quod fluvi rum littora amet, Vel ab frango quod undae littor,bus alliste frangantur sed a contrario ακ ὴ dicta esse po test, quod non facile a ventis propter flexibilitatem frangatur , Vel ab ανυ , qudd facile ob eandem flexibilitatem ducatur. B. Ulter-bsonas via ar-boomi fier- boom. G. Holder baum , holiunder baum , holiunder fiande. Gall. Sureau. A. Elder tree. Nonnulli derivant ab Hebr. S Mimplicari. SAMPSUCHUM, & SAMPSUCHUS, dicitur Majo- Iana, Vel Amaracum : unde Elymologiam trahat, in Lexicis inveniri nequivi.
SANA MUNDA , dicitur Fusos o Caryophyliata : quia sanat & mundat, appellationem sibi videtur adscivisse. Vb
mi Juniperinum, colore Mastichem reserens, 1ed globu los habet longiores, est friabile, saporis relinosa, & odo. ris cum accenditur fragrantis. B. Eandralis veritis / i