장음표시 사용
201쪽
ctores plurimis staminibus constant ex calice surgentibus; pistillum autem abit dein in semen oblongum , tenue, farinaceum, δluma, quae noris calix fuit, obvolutum hanc tamen facile deponit : singuli fasciculi agi dentatae assigi spicam, tritici spica magis compressam, constituunt: grana sunt triticeis longiora, strigosiora, tenuiora, & intentius saVescentia aut fusca, Iaporis farinacei, subdulcis, est frumenti species, a secando dici videtur quod messis tempore falce secari solet, dicitur & Farrago, Rogga, Siligo, Briza. B. Mogge. G. ROcken, Lorn. Gall. Segle. A.
Rye. SECΤIO CAESAREA, Vide Hysteromotia. SEC. NAT. significat Secundum naturam, vide infra suo loco. SECUNDAE, idem quod Secundina. SECUN.DINAE, sunt tres membranae, Chorion, Alan- jS & Ananion, quae una cum placenta uterina & lochiis ex utero post partum eXcluduntur. L. nagebosite.
SECUNDUM NATURAM res sic fieri dicuntur in corpore animali vivo, quando sese debito modo habeant, ut in statu sanitatis. Cui opponitur Praeter Aaturam, in eo statu omnia male aut pessime sunt, vide quid de Natura
dixerim. SECURI DACA, est planta, quae habet caules ex radice erumpenteS, ramos S, repentes : solia oblonga, plura uni costar adnascentia : flores sunt leguminosi flavi, in
umbellam radiatim di1politi : post storem sequitur siliqua
longa, plana, recta, angusta, articulosa, annulata, carinata, in singulis articulis continetur semen Rhombos deum introrSum emarginatum , coloris rubicundi, saporiS am, xj siliquae securim militarem eXhibent, ut Veterum Dacarum, vel gladium Uungarorum : radix longa, alba, si-brosia : haec planta crescit in locis incultis, est Hedysari species; sic appellatur ad formam ejus seminis securim reserentis. B. 'bylliens hr vid. G. Beil kraui. A. A de, Ax-
SEDI ΜENΤUM URINARU Μ, sunt particulae, quae in urina natantes, tandem sua graVitate praeponderante
sublident; suntque pro vario morbo, ejusque statu aiVer'
202쪽
1o variae formae, gravitatis, coloris, & Naturae. Gr. GLfασμ. B. Eet 3us grond-3 et cl. G. Das diche, dasse lichim urin au T den boden selgi. Gall. Sediment. A. Sediment, subsistence. SEDUM Majus, est planta, quae habet solia succulenta, oblonga, acuta, Crasta, carnosa , tenerrimae structurae, pulposa, terrae ac radicibus proxima, semper viridia, in latum se extendentia : flos est rosaceUS, polypetatus, coloris purpurei caulis est rectus, & crassiis, solia habens angustiora & acutiora calix multi sidus; storibus succedit fructus ex plurimis veluti capsulis Vaginarum aemulis, in capitulum quoddam collectis compositus, semilabbusque suetum ut plurimum eXiguis; radiX parva & sibro-1 a : est semper V Cum seu Darba iovis r est planta sessi lis nam supra ejus radicem sedere videtur, datur & sedum minus. Gall. Trique mactante. B. cullera soli I don der-baard. G. Hausia lauch, hau gwurta. Gall. Iubar he. A. Hous leel . SE LENITIS, est Lunarias dicitur a Luna, quae Gr. est Σήλ Vide Lunaria. SELIBRA, est librae dimidia pars, sive unciae sex. B.
SEI in V M, vocatur Apium dictum scribunt ab , a Palude, quod in locis palustribus libenter nascatur: alii a diducere volunt, quod epilepsia laborantibus Obit ac no 'um paroXysmum creet, aliis quasi λουιnoc est paludibus impulsum : paludosis enim gaudet &an liS enatum laetius exurgit. Vide Apium. SELLA EQUIN A seu TUR CICA est cavitas ossilpnenoidis insculpta, interius intra cranium conspicua , quatuor protuberati iis ad angulos eminentibus gaudens, quae continet glandulam pituitariam, de rete mirabile in
limo & liquido nervoso mixtis, in testibus & Epi
203쪽
stibus elaboratus , qui ad generationem scelus, per vias proprias in uterum muliebrem ejaculatur, constatque inlinitis numero anguillulis viventibus, rapidissime in alio liquido natantibus, capite grandiore cauda tenuiori donatis , per microscopium facile conspicuis : & in semine omnium animalium hactenus observato talia animalia in- sunt; in nullis vero aliis humoribus totius corporis simile quid reperitur : est & in foeminis alia materia, semen appellata , ea enim ex lacunis, prostatis glandulosae Vaginse substantire insertis, provenit, quod non raro in lasciVientibus prorumpit & soris emittitur; facit plurimum ad titillationem , ut concupiscibilis esset coitus, Secus in s0eminarum ovariis sive testiculi., in quibus ova reperit δε- signis imus de Graias, quae maturitatem adepta, a I ubisoc soliaceo ornamento comprehenduntur, uteroque mal terno traduntur. Vocatur item Genitura Plin. semen genitale, Urina genitalis. Gr. Δ ir g Arist0ph. , Θορος. Θω, Aretaeo : in Vegetabilibus semen
est plantae Embryo cum placenta uterina seu cotyledone simplici, duplici vel multiplici, cui fine umbilicati nectitur embryo. B. Eaati. G. Samen. Gall. Seme P. A. Seed. S E M E N , in ossicina minutiores plantarum fructus denotat, ex quibus simile nasci potest. ASEMICON G1Us, est dimidium congii , est nomen mensurae liquidorum , continens aquae libras qUinque, olei libras quatuor cum dimidia. SEMICOΤYLE, est dimidium cotylae. Vide Cot D.
SEMIMEMBRANEUS, seu SEMIMEMBRANOS UsMUScUL Us, est inter tibiae motores : ab eadem , cum bicipiti meta provectus, in tibiae usque ossis inVolucrum tendinis, lati productione extenditur; hic a diuimili tendinum, supra carneam superficiem , inflexione tendinis respectu, membranae prae se fert speciem. B. UNG
mi Membraneux. A. The semimembranous muscle. SEMINALIS, Vide Pol Monum. SEMINERVOSUS MUSCULUS, eandem hic cum
semimembranoso sortitur alligationem praeterquam quoaposterius paul6 atque inserius, tibiae assigitur, utque etiam*d ossis medium provehitur, antequam tendinis arripit Oc Lassi0nem : hujus tendines separatas, cum teneant carneas
204쪽
classes, musculum constituunt, intuitu primo, in duos diVisum, cum revera unus idemque maneat. B. Q e
SEMIOBOLUs, est oboli dimidium, Vide quantitatem Oboti. S E M l o Τ1 C A , est par Medicinae , sanitatis & morborum signa tradens, a j -Ωόω significo vel signa exhibeo. SΕΜ Is Vel SE MISSIS , est unciae demidia pars, &scribitur S. vel RS EMISIDERATUS, idem quod Hemipi Tia.
SEΜ1 SPECULUM , eit instrumentum Chirurgicum, ad dilatandum vulnus in collo vesicae , Ut lithotomus sor- Cipem facilius inducere valeat, quae Cum sit magna, dilatationis ope tamen per parvam incisuram ingredi potest. B.
SEMIs SIS, Vide Semis. SEM 1sPINATUS MUsCUL Us, est dorsi musculus,
or:tur a spinis ossis sacri & lumborum, omnibus apophysibus lumborum transversis, spinisque vertebrarum thora- Cis omnibus alligitur, easque amplectitur donec in spina thoracis prima sibi ponit terminum , dorso moVendo una cum aliis musculis & extendendo destinatus. B. hal furatige Dier. G. Der halbe rueckgrads malis . Gall. LeDemi Epine , ou Trangversatre Au dos. A. Musicle se mi spinate. SEM IUNCIA, seu SEMUNCIA est uncia dimidia,
Gall. D mis Once. A. IIalse an Ounce. SEMPER VIVUM, Gr. id nominis sibi vendi dicat, quoniam ejus solia semper vireant. Vide S dum. SEMPER VIUUM MARINUM, Vide Alo . SEMUNCIA, idem quod Semiuncta. S E N E C 1 o, est Erigerum est planta, quae habet Caulem rotundum, eXcavatum, striatum, aliquando rubicundum, ramosum, habentem solia uncialia & longiora, pediculo vidua, hirsuta circumrosa, sapore aliqualiter aci- Uulo, colore obscure viridicante: Calix admodum oblongus, simplici Petalorum vallo constans : flores sosculosi sunt in summitate ramorum , singuli umbellam habentes,
radiati: Loribus succedunt semina pappis instructa : radix
205쪽
Ibrosa nascitur passim in hortis, in agris secus vias, syl- votisque gaudet & arenosis locis , sic appellatur, quod
flores capillorum ritu Vere canescant, siVe senect utem induant, dicitur etiam Senetio. Vide Eriferum. B. nrtu hinudi lirtiis orte is si find-liruid. G. KreutZ CurtZ, grinu krahit, bald greisg. Gall. Seno n. A. Grounseli. SENI Is est Rubus dicitur quod a tangentibu S quamprimum sentiatur. Vide Rullus. SEN NA, est duplex AleXandrina, quae & Orientalis, Egyptiaca, & Syriaca dicitur, quae habet ilia acuta, &ea est pnestantissima: vel italica, liis magis obtusis, quin priori substituitur. Appellatur & Sena, est planta, quae habet caules lignois, ex quibus erumpunt ilia oblonga, acuta, coloris subflavescentis flores sunt ros acet, penta- petati : flori succedit siliqua plana, crassa, Carnosa, valde succulenta, incurva, bivalVis; membrancia, Coloris Obscuri, continens semina instar gigariorum renem sigura reserentes , a se mutuo distincta parvis sepimentis, nigra aut alba : haec arbuscula crescit in regionibus calidis, praesertim in indiis Orientalibus, in Alexandria, AEgypto &Arabia, ut & in Italia; virtute purgante ilia sunt celebria. B. Triar bladeia. G. Senneblaeiter. Gall. Senne. SENSORIUM COMMUNE , est illa pars in cerebro ubi sensuum nervi terminantur vel incipiunt; olim a Carcesso, haec assignata fuit glandula pinealis; ab aliis Initium
medullae oblongatae; hic enim Omnes motus corporiS per nervos delatos afferri, & ab anima percipi Voluerunt; vertim quamdiu veram originem nerVorum ignoramus, nihili certi stabiliri & probabilia multa dari poterunt. Gr. T. Πρῶτον Α' ι θητὰ.ον. Vide Asheterium SENSUS, Gr. AMA: c, est receptio, qua motus a Corpore aliquo objecto, fibrillis nervorum impressus sensorio communi, vel potius animae , mediantibus spiritibus animalibus in nervis existentibus, communicatur. Vide
Gall. Les Sens. A. The sense, perceiVing. SEPARATIO, ChirurgiS est, quando Caro emori la, a sana , & caries ossis ab integro osse, arte separatur. B. Dcheidilige. G. Absonderung, das scheiden. Gall. Uex- foliatum, leparation. A. Separating. SEPARATORIUM, ieu HYPOCLEPTICUM, est
206쪽
uas Chymicum vitreum oleis ab aqua separandis desimatum. Eit Vas tran1 ittens quodammodo uni rine, oblongum, orificio ad capacitatem auricularis digiti aperto, cui materia infunditur, & sundo, in modum acUS acuato materiam rursus emittendi gratia, praeditum in Medio Ventricosum est, ad capiendam materiae sussicientem capaci
tatem. d. schei-tuigi scheims hirr. G. Der scheid tricliter. Gall. In paratoire, Cui Dau proprea separer. A. Separator by sisting. S Es 111RUS, est inflammatio alicujus partis induratae. SEPi AE OS, Vide Os Sepiae. SEPI ASIARIUS , a soro Capuae in Italia nomen ha het Sepia a dicta; erant ii, qui Odoramenta & unguenta aromatica diVendebant. Tunc temporis circum ranei ita vocabantur, & Pharmacopaeis illud nomen , sed improprie, quoque attribuitur. SEΡΤΑ, idem quod Septica.SΕΡΤA NA, dicitur de sebre, quae septem dierum spatio periodum absolvit. An detur dubitandum y B. n,
SEPTICA, fiVe PUTRE FACIENTIA, sunt, quae calore & acrimonia maligna, carnem tenuem colliquant, putrefaciunt, & corrumpunt, a σέ ω putrefacio. SEPTI FOLIUM. Vide Heptapleuron. SEΡΤUM AURIs, est membrana Tympani. Uide T)mpani membriana.SΕΡΤUM CORDIs; est carnosum interstitium Uentriculum dextrum a sinistro dividens, sis apparet inspicientibus; verum concipiendum est Cor finistrum , quali
semis acculus, qui est Cor dextrum ; unde septum cordis proprie est paries ipse Cordis liniitri, nec quidquam di- 1linctum inter sinistrum & dextrum Cor. B. Q et harit schol. G. Der herig gaun. Gall. La Cloisu du Geur. A. The middie parting of the Ueart.
SEPΤUM LUCIDUM, est 1epimentum, propter tenuitatem diaphanum, cerebri Ventriculos destinguens. B.
SΕΡΤUM NARIUM, est Sepimentum illud partim cartilagineum, partim Osteum, membrana glandulosa ob ductum, quo nares ab invicem in duo foramina dividun
207쪽
tur. B. Intusichol. G. Der nagen gaun. Gall. La Cloi- oin iis NM ; Ventre deux des narines A. The Middie. pari, or Brid of the nostriis. SEPΤUM TRANSVERSU Μ, vide Diaphragma. SEΡΤUNX, est pondus unciarum septem. SERAPIAS ORCHI 8, est Satyrionis species: dicitur quod hujus flores insecta quaedam reserant lasciva & scucunda, tanquam a Serapide AEgyptiorum idolo nomen habentia , cujus in Canopo AEgypti urbe, magni sicum templum erat, ubi lascivis & impudicis cantibus, & saltationibus colebatur. B. Tolb-hulis misi vile g. bios m. SER APIUM, idem quod S rupus. SERICUM, esst tegmen bombycinum. Illud crudum &integrum solliculi serici dicuntur, qui Hyacinthorum Consectionem ingrediuntur. B. Epdr. G. Seiden. Gall. Solye. A. Silhe. SERIOLA, idem quod Seris. SERIPHIUM AB si XΤHUM, dicitur marinum Absinthium : a Seripho insula nomen habet, in qua copiosissime crescit. SERIs, SERIOLA, est Intubus, sive Endavia ; nomen quidam a serendo derivant, quia cum sylvestris siti planta serendo melior fiat: alii quod aqua tacta, quasi r center sata foret, Virescat sed nomen non Latinum sed Graecum est, & originem potius a Vel σαρειν, Mundare , Purgare a non quod purgandi vim obtineat, sed suod uti mundata & purgata, inanis & vacua sit, a caule itaque CaVO nomen potius habere Videtur. Seris itaque a σαιρα, Inanis sum. Vide Endivis. SERPENTARIA, dicitur Scorgonera, quod serpentum morsibus venenatis medeatur. Item sic Bistorta appellatur, sed quare, nescio. Ita quoque Ari specieS Vocatur, ob nigras & purpureas, quas habet caulis, macula8. Uide Dracontia, & Centum morbis. SERPENTARIUM LIGNUM, Vide Colubrinum.
SERPENTINA es: Stellariae species , sed latere fateor me ejus nominis Elymon, quia proserpit & solia Stellae in modum eXplicat 'SERPIGo, Vide Lichen.
SERPILLUM, est Thymus sylvestris, est planta, qUM h bet plures caules quadratos, duros, lignosses, rubicula'
208쪽
dos humiles, parum villosos quosdam rectos, alios repen tes, soli a Thymi latiora, Caetera cum Thymo plane con. Veniunt. Gr. , a serpendo tam Graecis quam La tinis dictum : quoniam si quae ejus particula terram attin. it , inibi radices demittit. Gr. Ε' ω enim est serpO. B.
Serpolet. A. Mother of thyme, wild-time. SERRA, est instrumentum Chirurgicum lamella gen lata constans, qua Ossa 1errando auferuntur. Gr. Π B. 3 aag. G. Eine saege. Gall. Scie. A. A 1axwe. SERRA UERSATILIS est instrumentum chirurgi Cum, tympanis duobus, iisque dentatis praeditum ; utile maxime ad intercidenda duorum Vel trium, modiolis fi ctorum, interstitia. B. Qiaep- 'ausi. SERRATA, Vide Chamae r AS ERRATULA, est planta, quae habet solia oblonga ampla, Betonica majora, incisa : caulis ad altitudinem duorum. pedum crescit, rectuS, striatus, rubescens, in parte superiori in multos ramos divisus, solia gerentes in star scabiolae incisa, & ab inferioribus diversa : flores ut in jacea ; his succedunt semina pappis instructa: radix est fibrosa, saporis aliquantulum amari r haec psanta crescit in sylvis, in pratis, & in locis tenebricosis & humidis. Planta sic vocatur a soliis primum e terra erumpentibus, serramque aemulantibuS. Vide Chamae δεῖ s. SERRAT Us MUSCUL Us, quadruplex est mi i. habentur duo & totidem Antici. Psicus Primus Supe Hor, tenui ac membranosi principio, a tribus interioribus vertebrarum colli posticis processibus , primaque spinae productus, post in descensu carnosus ad tres quatuorve superiores costas sertur, prout duobus aut tribus dentatis productionibus praeditus suerit, coitas sursum trahere vi detur. Alter Psicus Aserior, non miniis dorso quam lumbis adhaeret. Ab illi ossis margine, sacri posteriore sede, spinosisque lumborum processibus ortus , a costis, quibus omnibus inserius duplici tendinea insertione, trium
circiter digitorum a spinis spatio alligatur, maXimum fibrarum accipit ace una. Alterum par Anticum est. istius mserior musculus major est, latus & undique carnosus, cum abdominis obliquo descendente serratam compagemellicit,
209쪽
ρ scit. Oritur carnosus ex basi interna scapuli, alii a coitis duabus supernis usque ad claviculam, quae costa videntur immobiles. Porrigitur tendineis quinque inaequalibus eXtremis ad costas quinque superiores, nonnunquam& ad inferiores seu breviores duas, quas attollit. Alterum par Superius Anticum Minus, sub pectorali musculo latens. Costis superioribus quatuor, prima excepta, totidem extremitatibus adnascitur, hinc ad scaphita proces.sum coracoidem implantatur. Antrorsum ad thoracem scapulam adducit. B. 3 aagister. G. Der saegen glei che maus . Gall. Mus es Denteus. A. The Suwe Mulcie S E R R IO L A , Vocatur endivia, ut & lactuca sylvestris: sic dicitur quod ejus soliorum costa media, a posteriore parte, spinis serrae in modum, sit aculeata. Uide Endivia. SERTULA CAMPANA, Vide Metilotus. SERUΜ, Gr. O'ρροι, est sanguinis humor aqueus, tenuis, subflavus, &subsalsus, ConstanS ex plurima aqua, mediocri sale & pauco sulphure ; usus est ut sit vehiculum sanguinis rubri, seu alimenti, deinde ut sanguinem diluat, ut per Vasa minima fluat, ea nutriat, &ex illo tenuissimi corporis liquores segregentur. Apud Hippocratem Vocatur 6 -οι et eo . B.-mri van 't bioedi. G. Schouen, mulchen, floret, matici n. Gall. La Sero iste si Sang. A. Whey. SEsAMO ID EA OSSA, simi ossicula, Ι6, I9, 2O,&plura aliquando, a figura sesami seminis dicta, quae in internodiis manuum & pedum reperiuntur, Ut Oilium tendines haec superscandenteS majorem Vim in elevanda parte acquirant. B. 3aadb tanties. G. Die istamen bella-lein. Gall. Les of Sesamoides. A. Seed boneS. SE SAMUM, planta haec nomen habet i σδεω , quod quandoque σε ιι denotat, Concutio, L euo ; & αμαω -- o, quod subito & quasi impetu ad messem propelleretur. Vel, nomen accepit ab AEgyptiis, Syrisve sorte Indis. Ingyptiis Sem em dicitur. B. Ulas-dorter. G. Leindulter, flachs-doiter. Gall. lugeotine, Susa e. A. Sesia
SEsCUNCIA sive SE SQUIUNCI Α, continet unciam unam & semissem, sive drachmas duodecim. Sic notatur
210쪽
cinalis, dicitur & Ses di, hinc manavit vitium lectionis vulgata: Sili, sed haud scio an vox Sili sit rejicienda. Silatum Antiqui dicebant, quod nunc jentaculum dicimus, eo quod tum jejuni, vini sili herba conditum , ab orbebant, Ueteres etiam Seli Vocabant, dicitur & Faeniculum tortuosum, quod est planta, quae habet caulem striatum, medulla alba repletum, qui statim ubi ex radice erupit, dividitur in plures ramos, firmoS , tortuosos, Π OsOS,
satis crassos, dispersos : solia foeniculi soliis similia sed
aliquantulum crassiora, breviora, duriora, & magis a se inVicem remota, coloris similis sere Anethi soliis : flos est rosaceus & umbellatus, pentapetatus, coloris albi, interdum purpurei : flore deciduo calix fit fructus compin1itus ex duobus seminibus oblongis, ab una parte gibbis, sulcatis, planis, ab altera parte ligura ad Faeniculi femina a edentibus, coloris grisei albi vel pallidi odoris valde aromatici, saporis acerrimi : radix est longa, digiti inte dum crassitie, alba : tota planta odorem habet sortem , &gratum, crescit in locis arenosis S in regionibus calidis. Gall. Sesti de Marseille, ou 'novit tortu.
SESQUI , Vocabulum cum aliqua mensura vel modi, vel numeri vel temporis collocatum, non integrum modo
id cui jungitur explicat, sed integrum & semis. Sic seis quilibra libram unam & semissem lignificat. Sesquimensis
integrum mensem & semiisem. SESQUI HEMINA, est Hemina una & dimidia. SESQUILIBRA, est libra una & dimidia. SESQUI OBOLUS, est obolus unus cum dimidio sive grana quindecim.
SESQUI CYATHUs, est Heminae quadrans, Vel sex tanS cum uncia dimidia. SESQUIPLUM, est libra una cum dimidia. SESQUIS EXTARIUΜ, est senarius. unus cum dimi
SESQUI INCIA, idem quod Sescuncia. SE TACEU Μ, a feta dictum, pertinet ad Operationes Chirurgicas, est, cum cemicis cutis persorante utrimque acu compungitur, Vulnusque per letas aut ligulam aper tum serVatur, ut per id vitiosi humores evacuentur. Sed intentio illa nullius est momenti, nam per illud ulcus ni