장음표시 사용
261쪽
Ut si quis nephi itide laboret, per consensum saepe Vomitus est. Sic a Pleuritide, spirandi dissicultas subsequitur, a compatior. B. Metini inglie id. G. Milleiden.
Gall. 5bmpathis, Accota, Convenance. A. Consent. SYMPATHEI 1CUS dicitur de Vitriolo pulVere, quo vulnera sanantur, modo sanguinem attingat, sed hzec nu-g3e iunt, nam Vulnera absque illo pulvere , simplici deligatione, ne ab aeris injuriis assiciantur, sanantur. Porro an habeant astra, lapides, signa quaedam se ilia consensum, influxum aut lymphaticum nobiscum, esset inquirendum ad me quod attinet nego. De pulvere Sympa-
thetico integrum librum scripsit Lenemus Digbaeus. Gali Pondre de S 'mpathie. SYMPEPSis, est humorum in abstellum abeuntium
SYMPHONIA idem quod Harmonia. , SYMPHYSIS est ossium coalitio, quae sit absque motu, & duo tamen Ossa se invicem tangunt, Vel ad se mutuo appropinquant; estque vel absque medio, ut Rhaph , Harmonia Gompho is o Vel per medium ut in cartila l-ne, ligamento, Carne, a Concresco. B. Ea iterae
SYΜPHYΤON, Vide EmphIton. SYMPHYTUM est Coniblida major: est planta, qua habet caules duos Vel tres pedes altos digiti crassitie, villosi S, asperos, excauatos solia quaedam ex radice erumpunt, alia juxta cauleS sint ampla, longa, acuta, aspera , lanuginosa , coloris viridis Obscuri : flos monopei
lus , infundibulis trinis oblongus ,& quali Campani ormis, eX calice sedi o surgit pistillum, quatuor veluti stipatum embryonibus, qui abeunt in totidem semina capitis Viperini amaula, splendentia , nigra in calice ampliato maturescentia : radix pollicem crasta, oblonga, nigra, intus alba, surculosa, fragilis, succum glutinosum, in quo ejUS virtus inest , in se habens tam magnum , ut ex hUjus usu nimio damnum saepe irreparabile inseratur. Sapori S sub- dulcis mucilaginoii & viicidi; odoris nullius : haec planta crescit in locis humidis, dicitur a συμφύω Concresco, conglutino, quia Vulnera citissime consolidat. Solido oonsolida. e consolidando etiam appellatur. Vide Con i ii A. Gall. Grande Conysud , ou Consere
262쪽
SYMPTOMA, sive ACCIDENS, es: res contra sanitatem in corpore nostro a morbo profecta. Estque vel orbus a morbo ortUS, Vel morbi causa a morbo nata :vel Symploma simplex. Hoc postremum est: aetio laesa, excrementorum Vitium , qualitas corporis immutata, a accido. B. to evat / sen accideret. G. Eingusali, accident. Gall. S; tome, Accident. A. An Accident, Chance or Symplom. SYNACTICA, sunt Medicamenta contrahentia, a
S V N A I T I A vel SYNAETI A, Vide Continens Causa, ex cum, & αιτta Causa. SYNANCHE, est Anginae species, quae dicitur Vel a suspendii similitudine, quod non secius, quam laqUeus Praei CanS enecet. Gr. Αυχ m enim laqueuS est Vela σαυε quod spiritum continendo respirationem inhibeat, Ut Azrelianus inquit, est: anginae 1 pecies, sive inflammatio P. n. in musculis saucium exterioribus. Vide Angina, ac αυάγγω coarcto. B. in peel. G. Brauene, kaelen gQ sch aer, halswehe. Gall. I quinancte. A. The quinsey. SYNARTHRo Sis, est articulatio duorum ossium cum in licem, cum motu parvo & obscuro , interVeniente car lilagine , uti ossium carpi & metacarpi &c. a B.
rion conboInte. Vide Articulatio.
SYN CAMPE, est sexura, sive locus, ubi pars brachii ldserior committitur cum superiore, & ad hanc instecti
SYNC AUSIs, est: combustionis species, quando eXCre menta, aestu quasi febrili, indurata sunt. SYNCHONDROSIs, est ossium interveniente cartilagine Concretio uti in ossibus pubis ad anteriora connexis ObserVatur ex cum & Cartilago. B. laratu veris ni qua ge/ vraah-bsen bindit . Gall. S diu chondro e ou S; isse cortilagineuse. SYNCHYsis, eit sanguini S aut humorum confusio p. i.
SVNCIPUT, Vide Sinciput. SVN COMIS TUS, vide Antos Irus, item es cataplasmaeae pane cibario paratum, a cenVelio.
263쪽
SYNC OPE , est magna omnium virium cum pulsu de bili aut deficiente & mollis sensusque Privatione conjuncta Prodratio, a σαυρόπio copcido. Desectio Animae GIV . Deliquium Animi. Praeceps Virium Lapius. Uide D ligurum Animi. d. Ormiasiit 3bipuistinge heri-vang. G. Eine schnelle und gro e 0hi machi, das beschweimen. Call. Des, illance. A. Fe eblene1L.
SYΝCRI 1ICA sunt medicamenta relaxantia. SYNDES MUs, idem quod Ligamentum. SYNDROME est congressus Variorum symptomatum in uno morbo concurrentium. Gr. concursuS. SYNED RUONTA, sunt ligna c0mmunia , quῖe Una cum morbo invadunt : haec cum morbis necessario non cohaerent, nec fluunt ab eorum ectentia, declarant tamen aliquid circa morbum magnitudinem sc. durationem, morem &c. 1 σαυε ει ab consideo. SYN MURO sis, est ossium negus seu alligatio , qusest interventu paruum, ligamentorum sic. Ut os semoris Cum tibia o C. ex se cum, & νεων nerVUS. B. Palld-
SYΝΝ YMEN sis, est talis conneXio, quae fit ope membranarum, ut in recens natis ossa sincipitis junguntur cum osse frontis, ex αδυ cum, & . ν membrana. SYNOCHA, est Febris continua quae continuo inten. ditur & remittitur , quae ad plurimos dieS extenditur, cum insigni ardore & nonnunquam putredine conjuncta. Estque vel quotidiana, tertiana, vel quartana, aula a Velio, lustineo. B. Ecia si dilucide verniindcrcndr
SYNOCHos , est febris continens, nullas remissiones habens quae ad plurimos dies quandoque extenditur, nec gravia tecum fert symptomata : Eitque Simplex Vel Putrida , prout intensius vel mitius saeViat, a σάυ ἔχω Contineo. B. Een geduurasse hospis 3onder verna indecinge. SYNOVI A, est liquor glutinosus intra articulorum Commissuras, majori copii collectus lirarens. Item , re- Censetur inter species luis venereae quando ille succus vcris sit laetus, membranas & ossa erodat &c. B. Ibid-uaa: ter. G. Glied wasser. Gall. SFnovie. SYNT A SIS, est partium, a tumore vel alias, distensii0,
264쪽
SYNTENosis, idem quod Soneurosis. SYNTER EXICA, est pars Hagietnae quae praesentem
SYNTEXIs, min. Consummatio Ciceroni, est conta hescentia & colliquatio corporis, qua mollis primum caro tabescit, mox etiam solidarum partium substantia, a irae v colliquo. Vide Maramus. SYNTHE sis, est totius corporis structura & compa ges : sed stricte pro ossium compositione anatomica acci
Uerhelas. Ius . SYPHON, idem quod Brin a. SYRINGA, est instrumentum, quo liquores in anum, Utertim, & aures, &c. injiciuntur. Item, Vas fistulosum, Ut arteria aspera. B. Esn fpupti sprinsi. G. Eine spruet-Ze. Gall. Syringue. A. A spout Or syringe. SYRINGA, Arbuscula est pulchra, in latum se valde extendens , caules & rami sunt nodosi, & cortice rubicundo obtecti vel cinereo, medulla iungosa alba, repleti: Diia sunt oblonga, lata, venosa, in margine leViter dentata, acuta, Pyri soliis sere similia, sed asperiora, sibi intintuo opposita , saporis aliquantum acris : calix est monOphyllus, quadrifidus, segmentis magnis eXpanssis: sos estros aceUS pentapetatus, staminibus plurimis faetus: OVarium in fundo calicis instructum quatuor tubis erectis, apiculatis, sit fructus turbinatus, quadriloculari S , niger, quadrifariam dehiscens, fartus seminibus exiguis, & Ob-Jonsis radix in multos ramos est diuisa: colitur haec Arbuscula in hortis derivatur a fistula, quod ex illa arbuscula sistulae fiant, vel qu0d fistulis utilis sit, sed
quod inanis fit & totus concavus, ad fistulae instar, minimumque habeat carnis & ligni. SYRINGOMATA, sunt Cultelli chirurgici, quibus ii stulae incidunt, quibus Variae sunt sormae pro loco Vario& ipsa disserentia ulceris, quos vide apud Scultet Um,
265쪽
MEDICUM. 841sistet sui ders. G. Ein sistelmesser. Gall. Suringotome. A.
SYRINGΟΤOMIA, est Fistularum incisio, ex ξfistula, & αἱμνω seCO. SYRINGOTOMUS, est culter, quo sistula inciditur :vel is qui fistulam incidendo accomodat, ex inboυξ fistula& Ψέμνω se . Gall. S rIngotome. S Y R O N E S, vide in Phthirio ASYRUPUS, SERAPIUM, Gr. Δρο ατον Nic. Actuario, aliis quasi οπος, ut cuidam placuit. AliiS a αυρα, traho & οποι succuS, Vel a Voce Arabica significans potionem. Serapium fortassis a Sirapa, quam Vocem adulta Latinae linguae aetas, quae tam Hamtulit, agnovisse Videtur, pro usitato quodam Conditurae Ulivarum genere : unde ad similes condituras translata sitv0x; est medicamentum internum fluidum , ex decoctis, succis, Vel infusione , cum addito saccharo vel melle, in eam consistentiam coctum , ut gutta in marmore non diffluat : estque simplex vel compositum : item AlteranS, Purgans, ad Tussim, Consortans, Stomachicum, Neph-riticum , Scorbuticum, &c. B. sProos. G. Sirup. Gall. S;rop. A. SyrUP.SYs SARCOSIS, est conneXus ossium mediante carne, ut in Hy01dis osse conspicitur. EX σαυ cum, & σαρκου in
m 6 isse charnue. SYSi R IN CHIUM, Vide SQ rinchi m. SYsae EMA, idem quod 1 Fnthesis, a συο m Constituo.' S Y S T O L R , est cordis contractio, ejusque Ventriculorum commissio , qua cruor in arteriam aortam eXpellitur, a committo. B. Ecessuit in g, heris. G. Das Z faminen drucken des herig. Gall. Sustile, contraction ducoeur. A. Contractiora of the heart. S YS Y GI A , est debita temperie8, ex σαο cum, & Go-jugum,
266쪽
u. G. lndianisch bein welle, Indianis h-wiand kraut Hei-licli Gund k ut, iobach. Gall. abao, Nicotiane, Herbe de la Reme, de s Ambaffadeur, Petum. A. TobaCC. TABELLA , ea medicamentum internum , solidum ,eX pulvere & triplo vel quadruplo 1acchari, in liquore accommodato soluti, ad spissam lyrupi consistentiam cocti & iupra lapidem marmoreum in orbiculos effusi, confectum. B. si oelii est vide Mor uli. G. Kuechlein, mes seseli. Gall. Tablette. A. A Morset. TABEs, Vide A rophia. TABES D o R S A L I s , ex spinali meduli a praecipue Ve-ye recentes sponsos de libidinosos corripit: hi aegri Febris sunt expertes, bene comedunt & colli quantur quod sita astectum percuncteris, asserent, sibi videri ex si perioribus partibus a capite velut sormicas in spinam demitti,
Cumque urinam aut stercus reddunt, semen genitale copiosum & liquidum eis emuit, neque generatio hi, & in
ter dormiendum, cum uxore dormiant, nec ne , Veneris ludibria patiuntur. Cumque alias, tum praecipue cum per locum arduum iter secerunt aut cucurrerunt, anhelosis,& imbecilles evadunt, caput gravatur, & aures sonanti Sic temporis progressu vehementibus sebribus correpti Pereunt ex lipyria febre. B. Ei usi si e tertii g. G. Schwind- iuchi, ruecken darre. Gall. Conso tion. A. A Consumption in the 1 pinal marrow. TABULA, Vide Tabella & Mor ILTABUM est sanies tenuis varii saepe coloris, aliquando subsanguinei e malo ulcere exiens. B. mater g b oeb. G. Wrisericli blut, diciter oder geher eyter. Gall. Sanie.
A. wateristi blood. TAC AMA HAC A .ressina est ex Hispania nova huc allata. Colligitur ex vulnerata arbore instar populi procera, admodum odorata CUjUS fructus rubet, paeoniae semen aemulans. Retina autem colore accedit ad Galbanum, unguibus est albis, uti Ammoniacum, odorum ac
sZporem graVem resert, cutique tenaciter ad escit.
267쪽
TACTUS, est sensus, quo tactiles quorumViS Corporum tactilium qualitates, ex diverso motu nerVorum, per totum corpus diffusorum, & praecipue eorum, qui addjgit0rum apices tum manus, & pedi S, Cutem transeunte5, retis in modum eX panduntur, & suis villis promi-Π2ntibus in theculis cuticulae defenduntur, qui ut ibi copiosissimi ob accuratiorem sensum, sic alibi per totum Corpus pauciores sic dispositi erunt) communi sensorio osserui tur , ibique percipiuntur vel Tadius est rei tactae , taediante cute, per nervos sensorio communi oblatae, ibique perceptae, sensiis. B. et i e voel. G. Das suehlen. Gall. r act, PAltouchement. A. The sense of touching. TAEMAE, sunt lumbrici lati, vide Lumbrici, ubi Cucur-buini vocantur.
TAGETES, planta est, cujus plures dantur species habent caulem plus minusve altum , & crassum , nodo sum, ramulum , plurima medulla alba repletum : solia anaceti soliis satis similia, oblonga, acuta, in margine d ntata, viridia , plura supra unam costam disposita te minatam per unum soliolum; odoris nec Valde graViS, nec grati : flores radiati, quorum scilicet diicu S eX plurimisit , culis multifariam incisis, corona vero eX semistosculis semponitur, embryonibus insidentibus & calice monophylli & tubulato comprehensis: EmbryoneS autem deinde abeunt in semina longa, angulata, nigra, capitulo soli tu instructa, & thalamo aflixi : radix ex multis fibris tenuibus, & mollibus constat. Elymon Vide in Tanacetum. Gall. Oeillet rinde. TALPA, est tumor ita dictus, quod sicut talpa subterra repit, hic sub cute cranium depascit dum sepe ma- ei jam albam in se continet referri potest ad species ath r0matis. B. blint sit 3 aen. G. Eine blinde g sch vulsi. Gall. La Tampe. A. Mole tumour. TALPARIA, idem quod Ialpa.1 ALUs, Vide stragalus. TAMAR INDUs seu THAMAR IN DUs, est arbori r xj ni aut juglandis, castaneaeve amplitudine; Folia iunti insequia, noctu se contrahentia, interdiu se explicantia, in nutim incisa, vere firma & virore ciceris arietini, palmi magnitudine : flores seri albos & odoratos mali auran-ui n0ribus perquam similes, e qu0rum medio exeunt qua
268쪽
itior sita alba & tenuissima, ex quibus siliquae crassae pro. ducuntur; primo Virides, tandem maturae cineritiae' quae intus nonnulla semina cras is, rubentia dura, & inaequa. lia lupinorum magnitudine , pulpamque nigram gustui
acidam Q continent per totam indiam Orientalem sere. I a
mur Arabibus d Jamar Indi idem vult ac Dacis Ius Indi
quamvis dactylum vel glandem non reserat. Gr. OΡίlmula acida : fructus conditi ad nos Vehuntur. B. Eas Ularuade. G. Tamarinden. Gall. Tama s. A. The Ta- marinil tree. TAMARISCUS, TAM ARICE, TAM ARIX & AMARIX, Eit arbor mediocriter alta; cortex est asper, extus griseus . intus rubicundus : lignum est album folia sunt parVa, longa, rotunda, tenuis lima, cupressi foliis seresimilia coloris viridis pallescentis : calix est exiguus: 1lores in summitate ramorum crescentes, exigui ro12Cei pen-
tapetali albi, & purpurei: OVarium est capsula Oblonga, membranacea biValvis, seminibus pappolis & nigris plena : radix crassa, lignosa, in multos ramos divisa : crescit haec arbor in regionibus calidis circa flumina , hujus fruticis cortices in usu medico adhibentur, vi adstringendi
maXj me pollentes: nomen ex Gr. factum Volunt Pr polita syllaba τα, & u littera mutata in α Tamarica.Lat dum Tamaricem nominant non aliud dicere Videntur quam adstrictas & minime luxuriantes aquarum divitias; qua e Lammer 3 amat enim loca aquosa. R. Ea Diari chboom. G. Tamarischen holtZ. Gall. Tamaris. A. Tamarisk wOOd.
TAM Us vel T A NUs est vitis sylvestris seu Bryoniae
specjes : est planta , quae habet sermenta exigua sine capreolis serpentia & plantas vicinas amplectentia : filia caulibus longis adhaerentia, & alternatim disposita, cyci, minis soli a figura sere reserunt coloris Viridis splendentis saporis viscoli : flores ex alis soliorum erumpenteS, hexape taloidei, nudi stellati sex parvis staminibus praediti e latere interno flosculi enatis ad intermedia segmen torum, Coloris savi, viridescentis, aut pallidi : hi flores sunt hermaphroditi; sed & sunt flores mares absque OVario nati simili modo in aliis plantae locis : flores digeruntur in racemis : sinis pedunculi sustinet OVarium, quae
est bacca oblonga, oVata, pulposa, rubicunda, aut nigri'
269쪽
cans, ContinenS tubam longam, membranaceam , Cylindricam, in sestigio trifidam , segmenta iterum bitida, incurVa , Villosa, faetam seminibus subrotundis : radix est magna, crassa, tuberosa, sere rotunda, extus nigra , intus alba, profunde in terra depressa ; dantur duae species Tamni; Tamnus racemosa flore minore luteo pallescente, cui haec descriptio inprimis convenit; altera Tampus bacci sera flore majori albo. Etymologiam non inveni. Eius baccae sunt rubicunde coccineo colore & UVae Taminiae dictae an a Minio 2 Uel an a Laviis , qui est in Ρeloponneso fluvius per Argiam fluens y Vel, an a monte Siciliae ejus nominis Τ R IJildria dipnga art. Gall. Sceau δε
TAN ACETUM, est planta, quae crescit ad altitudinem duorum vel trium pedum caules sunt rotundi, radiati, medullossii: solia magna, longa instar alarum eXtensa, &in margine dentata, coloris Virido flaVescentis fores sunt flosculosi in summitate caulium crescentes & in capitulum quoddam congesti; coloris aurei splendentis, raro albi, calice squaminoso & quasi hemisphaerico comprehensi : his succedunt semina parVa , OblONSa , per maturit,tem nigra radix longa, lignosa , divisa in multas fibras repentes : tota planta est odoris ingrati, & saporis amaricantis : dicunt esse corruptum nomen a Voce Tagetes a vel derivant ab Athanasia, quali immortalis, quia ejus sores longae sunt durationis. Alii a latinaco, quo nomine Parthenium appellatum suit. Tagetes, an a τανευω Primus
sum, quia primas partes in Medicina habeat 2 B. yrti ibi rem-vaar G. Reinsarn, wurm kraui. GalLTanes . A. Tanfey, Tansite. . T APSUS BARBAT Us, est Verba minio putatur dici Z Voce I xus, quia animal TaXus a serpentibus morsus
illi planta se restituere potest , sic ergo dicitur quod To-Zicis advertetur & Barbatus a Lanugine. Vide Phlomon TARAXICU Μ, est Dens Leonis, live cichoreum syl-Vestre : est planta, humilis, quae ex radice habet folia erumpentia longa, mediocriter ampla, repentia, utroque margine profundjs incisuris veluti per lacinias , di Visis, cichorei sylvestris aemula sed laeviora , cuspidata, saporis amaricantis : flos est semistosculosus, plurimis scilicet
semistoiculis c0nitans embryoni infidentibus, & calyce
270쪽
comprehentis; embrio autem abit deinde in temen par pis instructum, in capitulum globosim collectum, & tha, Iamo MXum : radix in plures ramos diVisa, minimi di i ii crassitie, tenues, lacteo succo turgentes, amari Cante S haec planta in omni parte habet luccum amarum & lactetin, sed non tantum ac ipsum cichoreum : cre1cit ubivis in campis, pratis, hortis, agrorum marginibus; a altero, quia sanguinem alterat. B. sta arde bl Π σ
Gall. Pi se en Lict, Dent de Don. A. Dande lyon, dent de
Lyon. Γ A R A X I s, est humorum Oculi, Ventriculi, aut alvi perturbatio, a turbo. TARS Us, est palpebrarum extremitas cartilaginosa, ex qua pili erumpunt, est segmentum circuli Cartilaginei positum in extremo margine palpebrarum, ab angulo minori seu temporali procedit usque ad angulum majorem, quem non absolvit, finitur membrana tenuissima; a Latinis ci lium dictum. Item octo ossa pedis posteriora, cratium more Ordinata. Gr. Στῆθ Rufo B. DG orbuet.
G. Die fusia biege, der riesse aus dem sui g. Gall. Le deuaut si pied, Tarse, Le cou du Pi d. A. Instes'. TARΤΑRUS, & TARΤARUM , significat illum Sa Iem , qui rubri vel albi coloris, vini doliis instar lapidis accrescit; & verus sal essentialis plantae est sed & latius deducitur ad quodvis sabulum in rebus sermentantibus,
imo ad crassamentum sabulosum in corpore humano. B. Npnsteeu. G. weinstein. Gall. Tarire. TAΤURA, Vide Datura.
TAXis, sive reductio, est vox familiaris iis, qui Heuenias restituunt.
TAXUs, est Arbor, quae Abietem reseri, lignum est valde durum rubicundum ; solia abietis soliis similia : flos est amentaceus, plurimis nempe apicibu8 pleriamque sun gisormibus constans, sed sterilis; embryo autem deinde abit in baccam concavam seu campanisormem, succi plenam & semine saetam : Occurrunt quandoque & fructus glandisormes, cupilla scilicet donati, semen complecten tes : videtur derivari a venenum, quia est arbor