장음표시 사용
271쪽
venenata, praesestim in Hispania r vel a ordino, quod folia ejus in ordinem sunt disposita. B. 2bria-bssilia G. Eiben bium. Gall. g.
TE C MARSIS, est morborum Conjectura, cum ob intricatas causaS, mira & anomala symptomata medicus
morbi genium ignorat, Edeoque de digi otione, prognoss& cura conjecturas suas probabilii imas format, a conjicio. TELEPHIUM, idem ulgus est cum Chironio, ita a Tel pho dicitur, qui tali ulcere longo tempore afflictus
est planta, quae habet caules crassos, rotundOS, PolitOS, in parte inferiori rubicundos : ilia Portulacae soliis similia, sed majora, Carnota, succulenta, plurima in margine leviter incisu : flores in summitate caulium crescunt in umbellas, sunt polypetali, rosacei, coloris flavi, pallidi: p0st florem sequitur fructus triangularis, semina sere rotunda includens : radix in plurima tubercula alba dividitur : haec planta crestit in locis arenosis, & vocata sic fuit, quod ulceribus malignis es deploratis, quibus Telephus Mysiae Rex ab Achille vulperatus consenuit, quae eam etiam ob rem Telesphia dicuntur , auXilietur. E. I himici stulet. G. Wund kraui, lina-ben kraut, donner bonen , felle heiane. Gad. Bubarhe dex
TEMPERAMENTUM, Est qualitas ex unione & mistione elementorum, resultans. Vide Crasis. TEMPERAΝΤΙΑ, sunt ea quae acria prae dominantia in corpore nostro immutando, diluend0, vel obtundendo temperant. Uide Abinorhentia. TEMPERATA, sunt, quae nec nimis Calida, nec ni mis frigida sunt, nec sua acrimonia nocere postulat. TEMPERIES, idem quod Crasis.
TEMPORALIs MUSCULUS, Gr. Re σαφ τηι dictus. Nomen sortitur a situ nam Temporum caVitatem OCCU-pat. Ejus exortus circularis est e temporum regione , pe
ricranio obductus infla os jugale descendens, sensimque tuis libris veluti radiis coeuntibus ad Centrum , at leUlla tub in teudinem brevem atque validissimum, maxillae in
272쪽
serioris acuto processui inseritur, cui elevando est desti natus. Musculus hic leVistimo negotio in Varios ac multi plices secundum longitudinem, id est , a circumscriptio De ad tendinum punctum Vergentes findi potest. Secun dum latitudinem in duos sive biVentralem; non solum re spectu intermediae tendi nota membranae, sed & carnea. rum fibrarum apparentiae dividendus est . Horum enim tendinosae &motrices fibrae membranoso septo ab invicem distinguuntur. B. uaap- spiri . G. Der schlas inausia. Gall. Musile Crotophite, Muscis temporia. A. The ten ples Mu1cle. TEMPUS , Gr. Κρόταφ2- , est pars cranii lateris inter oculos & aures media, OUIS temporum magnitudine desinita : in qua emplastra cephalica ad odontalgiam & cepha
G. Die schisese. Gall. La Tempe. A. Temporal. TENACULUM, idem quod Forceps. TΕΝDo, est musculorum Continuata pars, Coloris albi, durior, tenuior, parti moVendae anneXa, constans exfibris muscularibus hic tenuioribus & magis compactis redditis, ac proin liquidum tenui VS tantum admittentibus sunt igitur librarum hic ultimi sines, quae cum nervis originem suam, debere Videntur, dictae fuerunt
id est, nervorum sines. Gr. τίνα a tendere. B.
est continua confidendi cupiditas, qua tamen nihil praeter
pauca cruenta, mucosa aut purulenta excernitur aliquando Uermes & praesertim Ascaride8 in causa sunt. Hic morbus saepe diuturnus esse solet, & in gravidis non raro abortus est causa, Tenesmus dicitur τασεως, id est Contentione & nisu, qui tum fit cum Vehementi cupiditate egerendi, & lassi crebro exurgere coguntur. B. ber in gibrupinge i dpuli hinge i Uaan sto et gang/ lang-eub liti an et tot stoelgang. G. Das truci en Oder treibendenoth des stultigwang, mit weinjg Wirckung. Gall. Tene
me. A. Idem. Lusitan. Pucho. TΕΝΤ A, idem quod Mela, Vel quod Turunda aut Penicillus.
273쪽
TENTI PELLUΜ, est Medicamentum, qU0d cutimuxplanat, rugasque, Videtur eX Tendere, siVe Extendere,& Pellus, sive Citis derivari. TEPHRION, est collyrii nomen. TEREBELLUM, idem quod Modiolus. TEREBINTHINA, in ossicinis duplex est Veneta Se Vulgaris. Veneta quae etiam dicitur Chia, & opria, est liquidiuscula, reserens Balsamum sive oleum crassiusculum, colore ex albo flaVescens, sapore acriS, leuta, Cutique tenaciter adhaerens. Avicennae est Gluten Assotin. Paracelsus Lorchest appellat. Optima debet esse clam, pel lucida, alba, vitrei coloris in Caeruleum Vergontis , acri S& odorata. Venit ex Chio, Lybia, Cypro, Ponto, Syria, Judaea , Arabia &c. Ipsius arbor non admodUm procera est, mult6s emittit ramos, cujus folia instar Fraxini iere divisa sunt, & singuli nervi habent septem , nOVem Vel plura folia, ut in fraxino, rosis , sambuco &C. Videre est. Terebinthina Vulgaris depromitur ex Larice arbore, ideoque & Laris a appellatur, & ex aliis plurimis arboribus resiniseris, ut Abiete, Pinu &c. obtinetur; Vulnerantur nempe hae arbores terebra ad cor usque , sic exstillat Te rebinthina. Haec quanto priori similior, tanto quoque praestantior. Ρollet viribus cum priori, ast non est adeo
pellucida. Gr. Tερές νθ O . & T. An nomen a serpente, quod ejus Corniculum in modum serpentis , Con-
Gall. Terebenthine. A. Idem. TEREBRUM, Vide Modiolus.
TEREDo sive CARisis ossis, vocatur & Teredum Gr. PMarthrocace, & ab Arabibus , Spina vento a. Idem quod Caries insis. B. 25een vyetri . G. Min frester. Gall. Caris, ou Vermoulis ire des Os. A. Orm eating of Bonesor Caries. TEREDUM idem quod Cartes.
TERENIABIN, Vide Manna. TERES RADII MUsCULUS, VPronator Rotun
TERRΤRUΜ, Vide Modiolus. TERGUM, Vide Dorsum. TERMINTHUS, est tumor in cruribus supra quem pustula nigra eminet, fructus terebinthini magnitudine.
274쪽
TERRA DAMNATA, idem quod Terra Mortua, &Coput Mortuum.
TERRA IAPONICA, VIde Catecis . . TERRA MORTUA, quae post destillationem , vel combustionem ignis aperti , dein diutinam elixiviationem residua, Omnibus salibus oleis, & facultatibus esiacacibus destituta. B.-aarde. G. ΓOdie erde. Gall. Ierae Morte. A. Dead Earth. TERRAE PANIs, Vide Coclamen. TERRAE TUBER, Vide Coclamen. . TERTIANA FEBRIS INTERMITTENs, est lebris. quae tertio quovis die id est, uno tantum die vacuo inter duas exacerbationes) aegrum inVadit, & detinet per 12 Plerumque horas, tum plane remittit, & post diem li- herum unicum rursus invadit : distinguitur a medicis in Vernulas & Autumnales , quod hae diu durent & ViX nil arte curentur; illae brevi & sponte cessent; suntque vel quisitae, quae modo per Iz horas aegrum detinent; Vel
Visure Lierce. A. A Tertian FeaVer. TEssELLAE, idem quod Rotulae ain Iabella. TESSERAE, Vide Cuboides. TEsΤES MULIEBRES , dicuntur Ozaria. Vide Or-TEsΤEs VIRILES, sunt duo ovalia corpuscula Scro. to inclusa, in quibus semen generatur : exteriUS VaritS tunicis obducuntur. Colei Cic.& Mart. Plauto, . Δ M , Hesiodo, &-Hom. O' ια,
oppiano, Poma Amoris quibusdam. Vide Orctis. B. 5a len. G. Maeniiche hoden, haedlein. Gall. Tesicules. A.
TESTES CEREBRI, sunt prominentiae duae posteriores cerebri ob similitudinem testes dictae, prope glandulam pinealem, & adhaerentes duabus majoribus protuberantiis, quae nateS Vocantur.
TESTICUL Us, Vide I sis & Orchis. TESTICULUS VENERE Us est, quando testis post contagiosam Venerem valde intumescit, indurescit, non sine doloris sensu. B. Eanti-hloot i venus-Iuost. G. Sand balle, Venus-balle, Venus hoden. Gall. Insicule Ve
275쪽
TEsΤUDO CEREBRI, Vide Fornix. TESTUDO, est tumor magnus, mollis, Vel npia valde durus in capite, latiore sorma in modum testudini S, a cujus similitudine accepit nomen, in principio in castanese,ppstea vero in formam oVi excrescit, in quo mollis materja , tunica quadam obducta, continetur, unde ab authoribus ad Melicerides resertur quae calvariae ita inhae Iet, ut ipsam plerumque vitiet, ii iique cariem inducat
TETANUS, eii convulsio 1ive tentio ex Emprosthotono & Opisthotono composita, contractis utrimque musculiS eXtentribus, proin antagonistis in cervice spina diartubus : ita ut corpus rigidum esticiatur& inflexile quoip1b patet Tetanum esse Rigorem Vehementem, qui a communi rigore Vehementia differt & duratione ; turn
etiam quod alter ille sebrilis Rjgor plus amigat fibras incute , seu panniculo carnoso. Tetanus Vero mus los utri que, ita tamen ut semper Vel Empi Osthotonus ,, Vel Opisthotonus, nonnihil excedat. Aliquando quoque Particularis est, qui membrum quoddam, vel articulum pri-Vatum respicit, a ταιν, extendo. B. stram p-treii hinge
Co vii sons. A. Constant Contraction. TE TARTAEUS, idem quod suartana. TEΤRA DRACHMON, sunt quatuor uncia'. TEΤRAPHARMACUM, est Medicamentum eX qua , tuor ingredientibus constans, ut est unguentum Basilicunqex Hi quatuor, & medicamentum. Gall.
guent Basilis. TETROBOLON, est pondus quatuor drachmarum. TEUCRIUM, est Arbuscula utplurimum satis parva& humilis , aliquando ad hominis altitudinem crescetis :caulis est minimi digiti crassitiei, cortice albo obtectus,& in ramos albos diuisus , quorum duo sibi invicem op positi : solia oblonga aut Obrotunsa, in margine incisa, chamaedrios soliis paulo majora, quae Vem Virgularum fastigia ornant, ad Hormini folia quodammodo accedunt, nequaquam per ambitum incisa, & circa balin latiora, in acumen desinunt, saporis acriusculi, cum amarore non ingrato : flores sunt labiati, albi, calice albo Comprehen'si; his succedunt quatuor semina obrutunda : haec PlaΠ'dHhh serum
276쪽
semper est viridis & crescit in regionibus calidis , ut in
Italia circa mare : aliis Chamaedos e ita a Grzecis pariter ac Latinis, qu6d Teucer Ajacis frater hanc herbam invenerit ; cum exta in sacrificio super cam projecta fui sient, lieni adhaesit, eumque exinanivit; proinde quod casus ostenderat, observatumque a Teucro fuit, ad aeternum humani beneficii decus & lamam illa accreuit. B. G. & A.
cutio , agito, ab impulsu nempe, quod facile excrescat. Vide Beta. THALAMI NERVORUM OPTICORUM , sunt a. protuberantiae magnae in Cerebro, supra quas nervi optici decurrunt, & ab iis tanquam Thalamis sustinentur. Gall. Les Couch s des Neris Optiques. THALICΤRUM seu TII ALIE TRUM : est planta, quae habet caules ad hominis altitudinem Crescentes rigidos, striatos, ramosis, quasi angulosos, intUS excavatos, coloris utplurimum rubicundi purpurascentis, dc aliquando Viridis : flos est ros acetis, plurimis scilicet petalis in orbem positis constans, ex cujus meditullio surgit numerosa staminum congeries pistillum cingens, quod deindθ abit in fructum , in quo velut in capitulum colliguntur, Capsulae modo alatae modo alis carentes, sem, nibus faetae singularibus, ut plurimum oblongis r radix si-hrosa est, repens, coloris flaVescentis, saporis amaricantis, ingrati : dictum Volunt ααο τοii Virere, quod dum germina protrudit, eleganter Uireat : tamen ita non est, caen 1int punicei purpurei coloris. Forte sic dictum, quod solia, cum primum expanduntur, ac praesertim minora eleganter vireant. Uerisimilius dicitur αιῖVel Θαλου surculo, ramulo, καὶ τρου geniculo ἡ quod cauliculos seu surculos geniculatos proserat. B. Mater-ruit fpoel ruiti vat sche-rdabarber. G. Wiesen raute. A. BP1tard rubard, mead )w rue.
THAMAR, Arabibus Dactylum, palmae arboris stuc in signi ficat; unde consectio quaedam Detathamaron,
c0rrupia Diacamaron. THAMAR INDUS, Vide Tamarindus.
THAM Nos, Thammion, Thamniscos, Thamnoides, est Frutex s videtur dici, quali creber ramis, a
277쪽
THAPSI A , est planta Ferulae similis, soliis tenui et disiectis : stos est ro1aceus & umbellatus, plurimis 1cilicet petatis constans. in orbim politis, & calici insidentibus : is autem abit in si uetum ex duobus seminibus com- politum, longis, striatis ala cincti, amplissima, soliacea,
utrinque introrsum plerumque emarginata : in usu medico adhibetur radix , quae Violenter purgat. Vocatur a
Thapso insula, in qua primum creditur inVenta. Gall. Tapsis, ou Turbith balard. A Dead ly Carrois. THAPSUS vide Taraus Bai batus. THE E, Frutex est Chinentibus Japonensibus, & Tartaris indigena; dicitur ex is vel Chia. Folliculum amygdali soliis sere similem, obscure viridem prosert. Estque virgultum quod in ramulos varios aut virgulas sese disiundit. Flores seri Cisti sceminae S. Gossis ii mediam faciem
reserentis, quinis soliolis albicantibus aut pallidis constantes , staminulis multis medium florem Occupantibus. His demum succedunt fructus, dum adhuc vigent, ut serunt , Virides , resccati autem cortice magis rugoso, eae spaci deo susco vestiti; Figura saepe globosa est, magnitu dine globuli lusorii, semen tantum unicum continentes :Alii contra geminati 1ive in duos loculos leu scrotum caninum dispertiti : Alii vero trigoni di tria semina continent. Folia porro hujus fruticis colligunt & ignis calore in sartaginibus reiiccant quae postea, urgente liti, a lilaeserUidae injiciuntur quorum tinctura tunc eX ValculiSmyrrhinis sorbillando ebibitur : folia masticata leviter astringunt,&non ingratum saporem relinquunt. B.&Gall.
, THELYGoΝos, sic dicuntur plantae, quae sunt eae sceminino texu. Gr. Θ υι est scemineus, & υο,ο- soboles,
THELYPΤERIs, vide Fliis. THENAR, est unus eX musculis pollicem abducenti. ius , qui oritur a ligamento annulari, & inseritur in to-iam 1 uperficiem prim se phalangae, & parti superiori secundae. I enar quoque habetur pro caVitate omni interiore manuum & pedum, quae dicitur Vola et item pro Plianta suntque carnotae portiones sub digitis manuum & pedum,
sed stricte sumitur pro Volo Manus sive Palma. B. hand-paliri. G. Die sache hand. Gall. Le Thenar, os la
278쪽
the harad. Til Eo DORRΤOs, quod & Vocatur, est Antidotus, ad frigidas capitis affectioneS. THEOPHILION, est collyrium quoddam. THEOPHRASTICI, sunt Sectatores Paracelsi. T HEo ΕΜΑ, vide Theoria. THEORE1 ICA, Vide Thisoria. THRORi A. est pars Medicinae Uae ratiocinando agit de fabrica partium corporis humani, tam solidarum, quam 1lujuarum ; de earum naturali constitutione, usibus vel
publicis vel privatis , effectibusque solidorum in fluida, horumque in illa, jur ta regulas quasdam in aliis scientiis demoniiratas, di huc listi impias, uti hae scientior imprimis spectant huc Mechanica, Chemia, & Anatomia, a contemplor, unde Theorema, quod est speculatio : &Theoretica, quae ad Medicinam ipeculatiV2m pertinent. B. Uespitgelsu de tas et der medici'nen. Gall. Theorie.
THERAPE UTICA, est pars Medicinae, quae materiam medicam instruit ex variis medicinis, vario tempore &Observatione notatis, quarum quoque ritam praeparandi methodum, ut scopo proposito satisfaciant, edocet: dise-tae observandse regulaS tradit ἰ Tandemque Veram medendi methodum , siVe manuum operam sive remedia Pharmaceutica requirat, a san0. B. Criae 3 endent et dir me displasi'. THERENIABIN, siVe Tereniabin , est Manna orientalis; quae Dro omeli & Aeromoti Gr. dicitur. Gall. Manne
Di uide. T HERI AC A, est medicamentum Venenum eXpellens, a sera, quia serarum morsibus medetur : Vel quia viperinae carnes ejus Compositionem ingrediuntur; ab ἁk,--μri, sano. B. G. Theriac. Gall. Theriaque, Antidote. A. Treacie.
THERIO MA, est ulcus serum, Carcinomati simile, ah, in ferinam indolem degenero. THERMAE , sunt balnea, Vide Balaneum , a calefacio. THERMANΤICA, sunt Medicamenta calefacientia.
279쪽
THERMO MATRON, est calor debitus qui ex pullibus deprehenditur, a Θε αδεω calefacio, & motUS. B. Uulgo natuurlphe maritate. G. Die natui lichehit . Gall. Chaleur naturetis A. Natural heat. Est etiam fistula vitrea cum Vitreo globo, Vini spiritu plena, qui calore & frigore rarefactus vel Condensatu8, gradu8 quoque eorum docet, hinc utilissima est machina in calore febrium ardentium &c. dimetiendo. B. vrier glas. G. Ein wette gla g. Gall. Ter metre. A. Idem. THLAPsΙ, est planta, quae habet cauleS rotundos,
ramosos, villosos : solia habentes sine pediculis , instar minimi digiti longa, ad basin ampla, & sensim ad apicem acuta facta, dentata, coloris Viridis, saporis acris flores sunt exigui, albi , Bursam Pastoris reserenteS, crucisor es , quatuor scilicet petatis constantes : post sorem se. quitur fructus, seu captula seminalis orbiculata, compresssa, Ora plerumque foliacea & suprema sista, in duo loculamenta divisa septo intermedio , respectu ValVarum, ad perpendiculum oblique posito; seminibus faeta parvis, oblongis, compressis , rusis, saporis acris & fervidi : radix est satis crassa, & sbrosa , lignosa, alba , aliquantulum acris : haec planta crescit in locis deserti S. Gr. .e ον, item Cophesia & Scandulaceum. Sunt hujus
temporis Uerbarii qui Qui trium Tectorum , & Sinopi Rusticum, quod digitis fricatum sinapina suboleat, appellent. Alii Bursam Pastoris Vocant, non sane quod sit re-Vera ejus herbae species, sed quod ad formam illius quam Proxime accedat. Proprie est nasturtii species. Graeci a fructus forma dictum volunt, qui nasturtio similis est, sed
tundi est & infringi, infringendoque, quod globosum tU- mi dumVe erat malleo, lapide, pedeve cum dilatatione
TULI Psis, est vasorum compressio, a causa externa , qlla eorum interna caVitas tollitur , ac proin liquidi transmittendi fluxus impeditur, a Θ λίσω Comprimo. . THOL Us DIOCLEΤIs, est fasciarum species . qUs Vulneribus cirCa aurium regiones applicatUr. B.
balbs 3Nagi et I oor 3baagiel. Gall. Tolus de Dio tr. THORA, est Napelli species: dicitur & Phthora, Vide
280쪽
T HORA CICA, sunt medicamenta adVersus pectoris
T H o R A X, siVe medius venter, est totum id, quod cincumscribitur superiore parte, a ClaViculiS; inseriore, a Diaphragmate parte antica, sterno postica, ab Ossibus dor-s1; lateribus a costis ; ovalis figurae est, continet cor, &pulmones, intus membrana pleura circumtenditur; ab Hipp. 6c Aristotel. pro thorace sumebatur totum id quod a claviculis, ad pudenda usque excurrit, hoc est, medius& insimus Venter, a ἀω salio, quia in eo cor continuo
salit. B. - bo: si hollige iti. G. Die gans Ze brust. Gall. Lamitrine. A. The bullie, breast. THORExis, est Vini generosioris potus , pectus calefaciens & quasi loricis circumdan S, a lorico. THROMBUs est sanguinis , aut lacti S in ruinos coa gulatio, a grume1co. B. iceroniae bio ed. G. Ge. roranen blui. Gall. Grum aux defung , ou hang caille vel Coagule. A. Clodiled boud. THRYALLIs, est Verbasci species, ex quo Elychnis solebant fieri. enim est Elychnion, a
Resina est duriuscula, obscure pellucida , profluen8 ex arbore Arabica, quae, ut ajunt, lentiscum apposite resert.
quod tamen Incertum. Genera thuris traduntur duo , culinum Iz. quod proprie Otibanum vocatur, seu Melax Aran. mel on di Foemininum. Masculinum ex albo fla-Ve1citi & testiculorum instar rotundum est, guttarumQUeformam reserens, candidum intus & pingue in ni- m magis resinosum est ac molle, Cito ardens & flavum. Praesertur Maseulinum , ut quod ex arboribus montanis Colligitur. Cortex etiam in usu est, debet esse crassus pingulS, Odoratus, recen8, minime scaber. Manna Thu-
. mi ivr3g Hera, pollen ac farina Thuris, quare X collisione, dum in saccis vehitur, colliguntur. Dicitur jus, a tusis glebis: sed potius a graeco Verbo Θύω sacrifi-
hant & supplicabant. Gr. Aic αν - quem admodum lachryma , quae Hippocrati καρμος dicitur, nancietis stillo : licet Gneci fabu, lem