장음표시 사용
301쪽
crasso fuscoque cortice tecta, qui ruptus, stillat succum lacteum, glutinosum, & pallide favescentem resinam ,
illico concrescentem. Folia habet althaeae, floremque monopetatum conuoluuli Vulgarjs magnitudine , & firma candidum. Adsertur nobis ex Gugarata, Canara, Goa, Cambaja, Dio insula, Bacia &c. in ossicinis eligitur non cariosa, intus alba , & resinosa. Forte species erit scammonii, cujus radix etiam resinosa, & ejusdem indolis :aliqui a turbando deducunt, quod propter magnam Violentiam , purgando corpus turbet. B. Gall. Turbi . TURBITH MINERALE, seu TURPE THUΜ MINERALE, est pulvis flaVus ex Mercurio praeparatus. Gall. Turbireminerat. TURBO, inter vegetabilia dicitur quidquid ex acumine tendens in amplius spaciatur. Hinc turbinatum, quod ex angusto continenter in latius prodit. Sic turbinata Conspicitur pyrorum forma. Permulta etiam herbarum solia in mucronem turbinantur. Gall. Ce qui va ointe.
TURGESCENΤIA HUMORUM, idem quod Orgasi
TURIONES, sunt teneritates summitatum ipsarum a b0rum, quae singuli8 annis crescunt. TURPE ΤHUM, Vide Turbith.
TURRITIS, TURRITA, est Nasturtii species; sive planta , quae habet solia ex radice erumpentia , oblonga, Villosa, sinuosa, repentia; caulis eX his nascitur solidus, rotundus, habens solia exigua, acuta, instar acetosae, sine pediculis: si ires in fastigium turris instar assurgentes, exigui sunt, albi, quadrifidi, crucisormes. fiori succedit sili qua compressa, continens semina exigua, rubicunda, saporis acris radix est librosa , alba : haec planta crescit in pratis, sic dicta, quod caulis ejuε se turris in modum erigat.
TUR UNDA, idem qu0d Turundula. TUR UNDULA, seu TUR UNDA Varr. Linamentum
Celso, Pannus Colum. - est linteum concerptum , quod unguento illitum , ulceribus imponitur. B. munu. G. Die wleChen, turundi et n. Gall. tiron-
302쪽
I Us, idem quod Thus. TUSSEDO, idem quod Tossis
TUs SILAGo, est Farsara est planta quae plures habet caules tenues, qui in summitate habent storem radia tum, citi lime caducum , cujus discus ex flosculis corona ex semistosculis componitur , embryonibus insidentibus,& calice multifido comprehensis embryone S postea abeunt in semina pappis instructa : stos ante s)lia mense Martio vel Aprili erumpit: r diae est saporis subacris cum levi lentore, odoris nullius solia ex radice erumpunt agna, ampla, angulosa, circul ria sere, superne Viridia, inferne alba crescit in locis humidis, ciuod haec plantatu sentibus medeatur appellationem habet. B. spoes
TUssis, Gr. B ξ a tussio. Est motus conVUJ Mus musculorum & motricium fibrarum , quibus respiratio peragitur, ita ut exspiratio Variis Vicibus interrupta, iterumque repetens, aerem expellendo e pulmonibus, &repellendo contra latera ramorum Asperae arteriae, tan
dem post aliquot ictus, & nisus cum sonitu graviore, Vel acutiore, non sine vi, & saepe humoris vel phlegmatis excretione peragitur : hinc ex tussi perinde ut in sternutatione concussio corporis sit, adeo ut in vehementioretum non levis labor sit, & motus suffocationis, ideo Gefacies & oculi rubore & livore assiciuntur, atque a tussi aliquot horas durante identidem, repente Vires admodUm franguntur, & Venter pectus atque caput dolore ami-guntur , praesertim in Sicca tusi s aliquando etiam VOmitus subsequitur, aut ex illa concussione Viscerum, Hernia in inguine, Vel umbilico sit. Uerum Tussis comitem agit in Asthmate, Pleuritide, Hydrope , Empyemate, Vulne ribus pectoris, malo HypochonditaCO, Haemoploe, gra Vedine, phthisi &c. Dividitur in I spm ccam in qua nihil, Vel parum excernitur, uti omnis tussis in Principio est. In Humidam in qua sanguis , pus , pituita Vel tenuis liquor excernitur, sed ea ex accidenti sit. In Nocturnam& Infantium convul vam, quae & etiam ex accidenti est.
Dicitur quoque Tussedo. B. Men ho est. Sicca dicitur Rin η-hoem G. Der huiten. Gall. La Tox. A. Cough.
303쪽
1 UTI A , sive C ADMi A FACTITIA, est Corpus
dent una, eX suligine peris, dum in fornace conficitUr, concretum, adhaerens lateribus, Camerisque soria acum , Vel& an partem insimum delabens. Triplicis id sit generis,
nominibus a re, quam repraesentare Videtur sumptis. Botratem appellant, quae uvae speciem refert : Ostracitem, quae testis similis est Psaortem, quae crustis. Dotritis reperitur in sornacis parte media. Osronitis in intima ; PM citis in editiore. Sunt qui Capnitem &Calamrtem addunt. Capvitem, quae in ipso fornaciam Ore reperitur , tenuissima, exusta & nimia tenuitate simili favillae. Verum hac a Pompholige vix vel parum disterre Videtur. Calamitem Vocant, si ura calami, quam a perti a serrea acquirit. Nimirum decutitur haec a serreis perticis, quibus Cadmia, dum aes susum iis agitatur, adhaerescit. Optima est Botritis, densa, modice gravis & in laevitatem magis inclinans racemosa facie, quae fracta Cinerulenta est. Uulgo in Osti-
cinis dicitur Tutia , vel Cadmia Graecorum. GI. K ααμ ια .
Tuti TYLOMA, idem quod Callus. TYMPANI AS, idem quod anites. TYMPAN1TES, TYMPANIAS, Aqua intercus sic- , est tumor abdominis fixus & constans, aequabilis, durus lenitens, & a pulsione sonitum edens, plerumque in fastigium asi urgens, absque gravitatis multo senili; oriundus ex paralyti partis Intestini, & a flatu intercepto summopere dilatati : vel ab humoribus in abdomen exhalantibus, non re orbiis, sed putrescentibus, & aerem lic ex se veluti generantibus; vel a vermibus peredentibus intestinorum tunicas, unuse aer tum abdomen intrat, Calore eXpanditur, & tumorem excitat; dicitur quoque H drops
sicca, a τυμπαν ζω tympani instar sino. R. dromnasi Ulia α
TYMPANI MEMBRANA ita dicta , quia subjectae cavi rati tympani nomine insignitae superinducta est, sita
ad finem meatus auditorii, quem terminat, Clatidit, a
tympano separat , & sic aerem internum ab externo hic loci
304쪽
loci secludit, & corpuscula quaecunque per aerem volitantia, insecta, Caeteras aeris externi injurias , & similia ab interioribus arcet, & ita tandem apprime defendit: si tus ejus non perpendicularis, sed Valde obliquus, ita ut ad superiora meatus inclinet, ab inferioribus excurrat hinc ad superiora & posteriora obtusum, ad inferiora &anteriora acutum Cum meatu angulum format sic auget
superficiem plus, quam si ad perpendiculum apponeretur , hinc locum facit ampliorem pluribus radiis sonoris incurrentibus, inprimis autem essicit, ut incurrant radii praecipue in medium hujus membranae centrum, ut sic facilius & validius tremat. Accipit sic etiam figuram ellipticam, quae alias esset circularis, ut in Leone & Fele testante Perrauito ; estque sua circumscientia elliptica infixa sulco cuidam paris figurae parietibus meatus osset ad marginem interiorem insculpto non integram ellipsin absolventi sed in suprema suae peripheriae regione I 'ululum deficienti, qui idem est cum Crena, parti interiori annuli, jam descripti, in istu & junioribus incisa , satis pro
funda, ampla, tympani membranam eXCipiente quae caVI est a parte meatus auditorii, convexa a parte ossis petrosi
est haec membrana in omnibus junioribus, adultis, seni bus etiani brutis quibuscunque, semper integra, nunquam foraminulenta, aut etiam quodam aperto & naturaliter patente foramine pertusa; sed ablato musculo mallei externo, Verum soraminutum ibi adest oritur enim ille extra tympanum, ut illud intret, transit inter os & membranam tympani ad superiora, ubi annulus in istu, in adultioribus meatus auditorius sinis deficere observatur hinc dictam membranum ibi quasi perserat, unde hoc ablato soramen conspici debet, & naturaliter musculo transeunte, nullum adesse debet, sed in quibusdam cassibus vere morbosis, laXatis partibus, locus ille magis dilatatus& ampliatus esse poterit, & sic satis facile fluidam materiam praesertim pressam transmittere. Membrana haec est iterauissima, hinc pellucida, etiam minime aspera, Undique soris ac intus divis, polita interim tamen non eX una 1simplici, sed ex tribus distinctis lamellis, sibi invicem applicatis, unitis, conneXis, ut in istu optime patet, COI- stans : dum cutis meatum auditorium investiens sensim tenuior sacta, ad finem meatus tenuissima, det lamellam
305쪽
externam attenuatissimam , meatus cavum respicientem; cui interne similiter applicatur lamina admodum tenuiS, tympani cavitatem spectans, quae durae matri8, in tympani cavum protractae, illudque intiis ObVestientis, propago est; inter quas binas intercepta est cellulosa quaedam substantia, flatu immisso detegenda, & in cavernulas eleVanda, collapsa laminam membranaceam tenerrimam reserens, nullam unquam pinguedinem continenS, a membrana cellulosa , meatum investiente, & sub cute haerente, hic protracta , eXpansa, Oriunda, Vasculosa admodum, dum extremae lamellae ViX Vasa habent, accipiens, trans mittens , Ordinans , Vasa arteriosa & Venosa , hic elegantissimo, & singulari reptatu, prorsusque diverὶ ab eo,
qui in aliis partibus, etiam in membrana tympani cavum obvelante , conspicitur, dispersa, dum ramulus arteriar carotidis externae, ut ipsa Vasorum artificiosa repletio docet , accedens ad malleum , secundum ejus manubrium pergenS, ad centrum tympani membranae delatus, emittat undique numerosos minimOS , arteriosos ramusculos, a centro ad peripheriam radiorum instar distributos, & sic densissima ramificatione totam membranam stellisormi decursu perreptantes. Hae tres lamellae ad dictam crenam pertingentes, eam ingrediuntur, ejus substantize osseae annectuntur, in sulco firmantur, inde iterum emergunt, sibi inVicem applicantur, uniuntur, concrescunt, & sic membranam tympani sormant, quae per totum annuli interm dium spatium extensa est, sic cum externa & interna aure quam maxime communicans, & simul ab hac compositione plurimum roboris accipiens. D. Q et troni mel Ditis. G. Das trummel haesitiein im obr. Gall. Le di aude i Oreille. A. The drum of the ear. T Y MPANUM, est cavitas pone tympani membranam versus interiora, temporalis Ossis parti petrosae insculpta, ampla , lata , caeteris CaVitatibus , in eodem osse petroso etiam reperiundis, major; habens supersiciem asperam &inaequalem admodum , caVernulis , eminentiis, sinu bris foraminibusque maxime interruptam; hinc 1ortita figuram valde irregularem, ad ellipticam tamen Optime accedentem parte sua anteriori clausa membrana tympani; per sinuositatem mastoideam , in parte posteriori & superiori tympani sitam, C0mmunicans cum mammiliaris ossis tem
306쪽
porum processus cellulis multis, magnis, amplis, Cavis, in se invicem patulis, in infante recenter nato non inveniendis, sensim cum tempore formatis, tympani CaVo unitis , illudque quam maXime augentibus, ampliantibus, complentibus, hinc ab eo non distinguendis, praesertim cum in iis animalibus , in quibus hi cancelli non adsunt, ipsa tympani cavitas multo amplior ObserVetur. Hujus autem cavi interna facies tota obducta est membrana quadam tenui, tenera, a dura matre, per commissuram inter OS temporale, & partem petrosam Occurrentem tympanum ingrediente, ibique sese expandente, suppeditata; hinc falso a Vesalio, aliisque, pro nervi auditorii eXpansione habita ; cavernulas mastoideas etiam ingrediente &inVestiente, sic verum periosteum hic essiciente; dilata interim vasculis arteriosis quam plurimis a carotide duram matrem perreptante oriundis, mirabili & prorsus singulari reptatu hic distributis , ut artificiosa horum VasO- rum repletione detexit primo deXterrimus Ruyschius :haec Vascula Videntur eX ultimis suis ramulis per fistulas minimas laterales emissas, nullo mediante glanduloso illiculo in cavum tympani hiantes , ibidem eructare liquidum tenuissimum, aqueum, ad membranam omnia inVe- istientem irrigandum, humectandum, Obliniendum, laXan dum. Tympanum dicitur haec cavitas ob aliqualem cum bellico hoc instrumento similitudinem, ab aliis Concha interna sed minus recte ob confusionem cum Cochlea externa & Vestibulo, quod quidam etiam concham Vocant. B. tromnae l. Gall. La Cai se si Tamlour, le Impo. TYPHA, seu TIPHA, est planta palustris, quae habet plerumque caulem unicum , rectum , politum : filia longa, angusta, crassa, spongiosa, subdulcia, quaedam ex radice, alia ex nodis caulium erumpentia : flos mas, selis staminibus nudis, valde pulverulentis constans, fores in gracilem dense compacti congeruntur 1picam : ovaria in micam densiissimam composita haerent sub spica priori,1unt tenuia, multisque instructa silamentis : utraeque spicae in formam clavae per eandem continuatam longitudinem porriguntur : radix repens, interne albissima, sapo ris insulsi : aio palus, locus uliginosus. B.
307쪽
G. Kolben rohr, narrentiolhen, lie Z-knospen. Gall. Masse. A. Cattys tayle, Reede Mase. TYPHODES, est labris symptomatica continua & ardens in qua primo statim die aegri copiose sudant, sudore ipso parum aut nihil allevante ; hinc sudorifera vocatur: velut ab inflammatione viscerum, ex sumus di
dYPHoMANIA, esto delirium cum phrenesi, & Lethargo , eX τύφω incendo, essero, & ιια, ἰα suror. Vide Coma Visti. T Y Ρ H o N I A , idem quod γ' phomania. TYPUs, sive ΡΕRi ODIIS & CIRCUITUS , est ordo sebrium, constans ex intensione & remissione, a verbero, tundo. TYRIA, idem quod Ophiasis. 4TYRIASIS , idem quod Elephantia is & Sa ria , . TYROIDES, Vide Thirroides. TYRosis, est quando lac comestum, in materiam Ca se0sam coagulatur , a τυμ caseus. B.
VA c CARi A , est planta in pratis proveniens t forte
nomen a Vacca, quod a VacciS adametur. B.
mas deur-blata. G. Durchwaclis, bruch urtZ. Gall. Per fiate. A. Thorouw-Waxe, Corit basii. VACCINIA, VACCIN1 7 31, sic Vocatur Viola, quae nomen habet ab Io, quae in vaccam mutabatur atque IOsignificat vaccam, unde Vaccinia illud nomen sibi etiam adscivit uva ursi , sive Myrtillus : idque a baccis facii- via, & mutato. B. in U. Voccinia manet. Vide Viola. U A C U A T I O, Vide Evacuatio. VACUI D I E S, sunt, quibus rarissima & imperfecta ac mala crisis plerumque contingit : iique sunt 6. 8. Io.12.16.18 ; quibus nonnulli addunt sta. 23. 25. 29. 3O.3 -33. 35. 38- 39. Hi Medicinales appellantur, quod in iis medicamenta exhiberi possint, verum illi dies hie loci
308쪽
ineatus ille cui virilis in coitu penis inditur, non aliter quam vaginae gladius aut culter; sita est in regione pubis, figura oblonga; magnitudo pro aetate & Veneris usu Variat. Crassities ejus in superiori parte latitudinem straminis adrequat, in inferiori Vero propter accretionem , eandem duplo vel triplo superat. Latitudo, qualis recti inte-itini, interne ner 'ea & rugosa. Perforatur plurimis porulis , praesertim in inseriori parte circa meatus urinarii exitum , lacunae, Ut Circa Urethram, ita & in tota Vagina, uterique cervice hinc inde reperiuntur, setas sepe admittentes, & liquidum mucosum excernentes. B. Rhees de der ipfnis eder. G. Die scheide der multer. Gall. O Vagin , ou le grand Conduit de fUterus, ou D col de fraterus. A. The Sheath of the wOmb.
VAGINA PORTIE, idem quod Capsula Glilonii.
VAGINA HEPATICA, idem quod, Cabula Commu
VAGINALIS TUNICA, Vide Et throides. VALERIANA, est planta, quae habet cauleS tenueS, rotundos, eXCaVatos, ramosos; iblia conjugata, quaedam integra, alia profunde laciniata: flores monopetali, infundibuli formes, multifidi, in summitate caulium, in umbeblas vel spicas congesti sunt: post singulum forem unicum semen nascitur, ut plurimum oblongum sere planum, pappis instructum : radix est oblonga, rugosa , digitum crassa, superficie geniculata, foris ex cinericeo fusca intus pallida, numerosis fibriS dotata, saporiS acris, aromatici, odoris fragrantis & gravis, qui ad Fardum accedit. Gr. Ροῦ, &-άυρια , a Valere sibi nomen adscivisse videtur : quia ea utentes se a Venenis defendunt: insignibus enim & plurimis pollet Viribus. Aardus dicitur ab
odore radicis. G. RatZen-kraut, S augen wurtZel, quod sic. catti odore radiciS ejuS, quo eorum Oculi roborantur, intense delectentur. Vide Phu. Gall. ValerIane. VALERIAN ELLA, est planta, quae habet caulem de bilem, rotundum VerSUS terram repandum, rubicundum, striatum, excwatum, nodosum, ad singulos nodos utplurimium in duos ramos divisum, & hi rursus in alios minores ramusculos : filia sunt Oblonga, tenera, delicata, colore herbaceo, nullo pediculo appensa, interdum serrata superiora, sapore subdulci & insipido: flos est molam
309쪽
petatus, insundibulis armis, & calici insidens; qui abit infructum monos permon , semina continentem compressa parumper, in summo acuta, & per obliquia in rugis quibusdam exornata, albicantia , satis magna pro plantulae modo : radiX parva, fibrosa, alba : crescit haec planta in regionibus calidis, est diminutivum a Valeria a. VE E L GU1ΤA, est Oreo linum : quasi diceres Mu tibona r est vox composita ex duabus Belgicis vel Germanicis : a goedi vel viet gut; quia planta esst ad plurimos morbos utilis. UALETUDINARI Us, est: is, qui optima sanitate nons ruitur, Vertim continuo morbis obnoXius est. Gr. λς Νοσηματικος B. EielisIpli. G. Einer der immer siechtund kranckt. Gall. Maudiri, Valetudinaire , Infirme, δε-bet a stre mala te, mal sam. A. Siclitie , subject to Sici: nes VALGUs est is, cui pedes Vel crura extrorsum Versa sunt. Vide Biasus,vALEΤUDo, est partium nostri corporis qualiscunque sive bona sive mala agendi dispositio. B. Meli arenti hcidisse ondheid. G. Gesundheit. Gall. La S te, unebonne Sante. A. Health. VALVULAE, sunt membranulae tenues in Vasis aut corde sitae, valvam reserentes, a varia siguratione Variam denominationem accepere, ut Simoides, Semitanares, Tricuspides, Mitrales Sc. reperiuntur in VeniS, arteritS, Uasis lymphaticis lacteis & juxta me in sibi is musculosis, quas nostra curiositas primo detexit, usus est sanguinem& alios liquores a regressit impedire. B. Iuap-Diu 3eii. G. Fall-harullein. Gall. Vastules. A. Idem. VALVULAE, etiam reperiuntur in intestinis, in tenuibus & crassis, praesertim in jejuno & circa initium intestini ilei, quae a figura semicirculares vocantur. Hae ValVulae, non uti priores in corde integrum Canalem claudunt, sed sunt modo eminentes plicae, quae quo propius accedunt ad ileum , paulatim incipiunt magis magisque Obli,quari, & in principio illi minus obliquantur quam in pro gressu ejusdem. Similiter prope finem jejuni, plicae sensim longius ab invicem distant : & in iteo similiter quo ulte rius descendit, adhuc longius. In principio & medio jejuni vix semi pollicem distant; in ileo, pollicem integrum
310쪽
& amplius. Digito impulsae aliquantulum cedunt, & huc
atque illuc mobiles sunt. In principio coli ValVula carno. 1a & circularis est, & praeter hanc varias adhuc obtinet colon. us est cibos nonnihil remorari, ut melius mi Oceantur Cum succo pancreatico, bile, liquore gastrico, muco intestinati, itaque ut ulterius assimilentur humoribus nostris, attenuentur, & quasi sermententur, chylus in lactea distribuatur, adjacentes partes calore λVeantur, postremo ne iterum adicendant. B. Dal-blie 3 eii l lilapulis 3rn. G. Fall hae illain. Gall. Vastules. A. Idem. VAPOR AR1UM, siVe AESTUARIUM, est, Cum non in liquore sedet aeger, sed vapor ex sella peribrata exhibetur. Olla subdita decocto calente ex rebus morbo Curando con Venientibus, quantitate sussciente parato ple
VARICI FORMEs PAR AsΤΑΤ epididymidibus Continuae sunt, ita nominata vasa , quod varicum instar ilexuosa, contortaque spectentur, ad majorem, Ut putant seminis elaborationem. Pror caeteris nerVosa est, atqUetangenti duriuscula deprehenduntur, hisce continua sunt Vasa semen ad Vesiculas seminales deferentia. UARICOSUM CORDUs, dicitur ille plexus vasorum sanguineorum, qui testiculos ingreditur. Dicitur & Corpus Pampini orme, ut & Corpus oramidale. VARIOLAE, est morbus contagiosus, plerumque Epi-demicus, infantes imprimis corripiens, febre acuta Continua incipiens, cum dolore capitis & lumborum, anxietate & inquietudine conjunctus : succedentibuS 3. Vel . die Punctis parvis rubris instar morsus pulicum, quae faciem, manus & brachia, tum totum corpus deturpant, qUae suppurantur dejnde post s. . ve dies, & sub epidermide cutem eXedentes non raro faedissimas profundas foveas in facie relinquunt oritur hic morbus ex contagio insectit Communicato. Vel ex aeris contagioso & ignoto statu UO nunc mitius, nunc ferociuS, saeVit. Arab. Bothor, Lu- tanis B si as. Gr. B. Ilinder-polites . G. iDie kindsblatters die purpulen a colore rubro, bOCken, POCken, ut sic lectiten. Gall. Les Petites Veroles. A. Sinail i