In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

DE PLANTII LIB. LPentaphron priuisti res sunt foliati,candidit florib S siuccedunt rotundi&parui solliculipapaueri si mili semine pIeni. Radicibus nititur plurimis, teretibus crebro geniculatis mrosis undique in transuersiuxntendentibus Sc seipsas quotanta propapamibcis: huic fit ut tanta huius herba copi eodena loco gignata cohaerentibus interra propaginibuS.eradicum articuli aliue erumpunt radiculae, longitudine dodrant , iunci lenis crassitudine.teret S re tam soris qcum intus candi gae. saporem tota her ba amarum habet,sine aliaeuidensi qualitat nasicitur uliginosis, palustribus remanta f.' , iisdem enim proueni im

212쪽

VALΚRII c ORDI HISTORIAE Trifolium p. lustre. DE BRASSIC A olue iri, uirgata. c A P. XXXI. BR A S SIcae sylvestris, quaedam est species, quae caulem erigit hicubi talem, re fere teretem, abrum, intus medullaceum.cui statim a terra usq; ad summitatem iunceae gracilitatis deinceps adnascuntur rectς uirgae, longitudine cubitali, sub his iuxta exortum singula sunt folia longitudine digitalia,inserius unciar aut interdum duum digitorum latitudine n mucronem desinentia, pinguiaWglabra, ne pediculo caulem ocuirgas,ueluti sinu quodam circum amplectentia. totis uirgis siliquas erectas producit,digiti longitudine,uehemeter graciles, intus sinapi similia semina continentes,quae per longitudinem in duas partes tenuissima quadam mei brana diuiduntur, flores uere se aestatis initio in summis tantum uirgis apparent candidi minimis quatuor soliolis N paucis staminibus constantes.floret particulutim itam simul maturas & maturescctes siliculas,ssimul, flores habet. Radix subest dodrantalis digiti mediocris crassitudine.Tota herba saliuam Brassicam saporeae mutatur. De

213쪽

C T ORI Alis stemma post ueris

V mitium rectum et mucronatum emittit folium: equo alia duo aut tria eruma

punt, iridi similia, multo tamen angustira ora,utrinquestriata et Iridis modo sibi inserta : iunceum, teretem, cubito longisorem, oc glabrum caulem amplectentia: in cuius summitate quinque, sex aut sepatem egregiae figurae oc coloris flores, sole

cancrum ingrediente, se proserunt, a se inuicem distantes, in unam partem caulis se inclinantes,& deorsum nutantes. constat

hi sex foliis,uncia parum longioribus, sita

mul ab uno exortu prodeuntibus:ex quia hus quatuor semuncia paulo latiora sitiat, colore roseo, sed multo istiore pulchri ore:interdiu,cum sele tanguntur,ignis rescintillarum modo exteriori supcrficie corustantia, oc ueluti flagrantia, resiexis I hris profundioris calathi figuram reserentia.reliqua duo foliola praedictis multo tenuiora sunt,ac intra florem costituta,infeis rius aliquantulum prominent, occandiri damaongam,& in medio latiorem macu lam habent:qua nundi p purpurea linea circumseribit, oc termina t. superiori floris

solio stamen subest trifidum, oc inter hoc

et solium singularis apex. floret paucis diebus ab inferiori parte incipiendo. aperariente enim se qui in summitate est flore, inferior flaccescit oc claudituri floribus singuli solliculi siccedunt,in rotundo modiaece obsongi tenuibus uenulis distincti,nucis auellanae quantitate: qui cu immaturuerunt intres partes diuiduntur, oc tenuia paleacea, flauas semina ostendunt:in qui

bus rubens, cartilagineus, & paruus est nucleus.radicem habet non profundam, paruam,rotundam,bulbosam,ab ima basi uersus germen turbinatam, aliquot crinitis ecreticulatis tunicis,ueluti loricis uestitam:quibus detractis duo exigui candidi, carnosi* apparent bulbi,uno alteri insidente,superiori quidem ueris initio mirinore, sed vegetiore:inferiore autem maiore latiore,ueru flaccido et fungo . perit enim & flaccestere incipit, prioris anni bulbus ueris initio supernascente alio . itasssimul decrescentem 5c increstentem radicem habet . nonnun quam etiam inferiori

subes: tertius bulbus,sed adeo flaccidus oc inanis,ut inter effodiendum, quia non es spectabilis)negligatur dum floret superior 8c minor bulbus increstit, uincit soliditate 5c quantitate inferiorem:nam cum flaccestere flos incipit,digiti crasti ludi nem , & globuli figuram acquirit. fibras ab inferioris bulbi base emittit tenues , candidast . saporem radix habet prae caeteris herbae partibus excellentem, nemrape dulcem 5c modice acrem,relinquit enim in palato aliquandiu linguam & fauces aliquantulum urentem 5c saliuam elicientem flores Sc folia idem faciunt sine dulcedine) acrimoniam. Nascitur editis,frutetosis oc herbosis locis, magis tamen plari

214쪽

VALERII CORDI HI sTORIAE

nis,nec adeo altis ut hyacinthus. Qium amat lutosum,Prouenit copiosissime in sybutilis frutetosis circa pedem Lauterhergi,hoc est sereni montis, quem hodie moti,iem diui Petri uocant, uno at* altero ab Hala Saxoniae miliaribus. l

Eiconem hune a Io. Kenimanno accepimus.

vi Est Victrialis rotunda quam inuem prope Baterstedi. Longasiocatur ies urss, in Austris, M. pibusi nascitur. Fgurum hahet oblonge barbae bifidae, sidrotundam, Germanice.a lier man harinis erriuide cties urdi appetant aliqui etiam Dber parius*. De langa uide Ioannem Amritalis Avicolam.' DE THALIcTRo hiem. s Flane Galli saxifragam nominantLaliqui luteam cognominant. 3 c AP. A XXIII.

lem emittit cubito plerum* multu Proceriorem , minimo digito gracilitorem crebris geniculis interseptum, teretem, modice striatum,in purpura nigri cantem,tactu solidum ec durum. a radice ultra medium us* caulem,glabra folia geniculis exeunt, media inter Coriandui inferiorum foliorum ec Rutae sigura 2

quantitate,suppinguia, superius uiridia, inferius autem cineraceat digito Iongi dubiis & do drantalibus fere pediculis ex lateruallo utrinque adnata , ipsa etiam mi, no i ibus insident surculis eodem ordin maxime circa inferiore pediculorum partem . omnium uerὀ foliorum simul in pediculis coniuncta facies, umbellifera .rum figuram habet. caulis supra medium sui in multos & longos ramulos dissim ditur: qui genicul tim in plura adnata subdiuiduntur: quibus cancro solem exacipiente, numerosi, exigui Sc flaui adna. scuntur flosculi, exiguis, pendulisin tantum staminibus constantes:iis dilabentsebus exigua,oblonga, re nigra remanent semina . Radice nititur perenni minimidigiti crassitudine, breui , intus crocea et substantia aliquantulum lignos ara qua plures dodrantales,graciles,ligno sis, lentae oc flauae quoquo uersus excunt fibra foris caesio,tenuiv cortice uestitae, Tot; ta herba gustu amarum, subacrem, ct te nuem prae se fert saporem,saliuam elicientem flores subacri, ec erucae , rapita simili odore sentiuntur. Nascitur in campis 5 pratis quibusdam.

H AIustrum tenuisolium nigri altitudine, caulem emittit & interdum proceria orem: paulo graciliorem,profundius striatum,colore in uiridi pallidum, Ionisgioribus interuallis genicillatum. folia ἡ geniculis profert utrino pediculis adnata inuice circa exortum nigri I siali stri modo respondentiaein tenues,angustas,unciis

ales,

215쪽

DE PLANTIS LIB. I.

ales, ind1uiduas , A non serratas partes , disiecta,glabra,& undi putridia. Toti autem aim foliis pediculi, 'luestris pastinacae foliorum figuramfere exprimunt. in summo caule sex aut septem digito longiora adnata sunt:aestatia initio plures, exiguos p corymbos ferentia,capillatis, bremuibus oc flavis flosculis ueluti stamini inhus compositos: quibus succedunt nigro Thalictro aequalia sere A similia semina. Radicibus nititur nigri similibus et squalibus,non tamen adeo lignosis, sed caretiosoribus, nec aded croceis . Gustu ocqualitatibus tota herba nigro Thalicti O, remissioribus constat. flores uero odore Canopum,id est,s buci flores aemulanαtur. Nascitur iisdem quibus nigrum naialibus:nonnunquam etiam humidioribus Pratis,praesertim uliginosis oc macris.

Q Ea cuivi hic effigiem damm herba, si non Thahctrum leptos istam Cordi est, genera ta

men praxmo continetur.

DE AIzo o minimo, t quod acre non est, ed

AJZ OON minimum coliculis

soliis minori simile existit, mulid tamen exilioribus, minoribus* his partihus constat. flores habet foliolis quinis

stellae modo radiatis constantes, quincpexiguis acuminatis in medio apicibus se mini serendo natis,iisdem decem staminibus circumuallatis, aizoo acri floribus, forma, quantitate oc luteo coIore similes,positu tamen disterentes, non enim minoris aut acris aizoi modo umbellam siue capitulum constituunt , sed deinceps ab uncialibus aut longioribus coliculorum adnatis utritam alterno situ exeunt. ex his qui ab uno latere enascuntur,oppositorum spaciis iunguntur. Radicibus nititur tenuibus et capillatis. Adstringunt uehementer coliculi,soliola Sc flores, quemadmos dum minus aletoon,sed uehementius. siccius enim est. Nascitur iisdem, quibus acre&minus aizoon natalibus. Cauendum ne harum similitudine fallamur, acrem pro hac accipientes: uiret semper,unde nomen inuenit.

DE MILLE GRANA, I Gadi uerniariam uocant, agivi Empetroη, eat scio quam recti. 3 c A P. XXXVI.

lx ILLE grana dodrantales,mimerosis' per terram undique spargit colicua

Ilos,admodum graciles,colore in uiridi favos 5 teretes,breui interuallo rutae similibus foliis,minoribus tamen uestitos: secus qus,ramuli exeunt duarum aut trium unciarum longitudine,omnibus ramulis copiosi 8c minimi in lateribus races muli adnascuntur,colore flaui, principio circa ueris exitum tenuissimis & Ieteis flosculis,deinde minimis seminibus pleni. Radice nititur singulari,tenui, candida et in serius fibrata,et inutile.Herba odore nullo commedatur, saporem uesi primum inα

216쪽

sipidum,mox subamarum,& modice aciem habet. Nascitur apricis, arenosis sabu lossi campis litoribus oc ripis.

DE ASTRA GALO herba. L Turnens Apisu Fuch ij A tragalum facit. Sed alium Astragarulum pingit Matthioim, qui eum Dioscoridis desicriptione meis quadrat. 3 c A P.

ASTRAgatus uiticulis similes cauis

ses spargit,tenues, anguloso S et cice ri non dissimiles , longitudine pedales aut dodrantales , in quibus exinteruallo qua terna aut sena sunt folia, longitudine unciali latitudine autem semunciae,urrincy acu; minata: forma& magnitudine ciceris foliis similia, non tamen Per ambitum serrata,neque hirta sed glabra. flores habet circa ueraris exitum PurpureOS,ciceris floribus quantitate oc figura similes: quibus succedunt sesqui unciales angusts siliqvs, aliquantulum

teretes,oc in his quaterna aut quina plerumque semina qstatis initio, uiciae similia, paulo tamen minora,colore caesia. Radicibus nititur ab uno eodem l interdum tubero,so principio, in plures graciles, nigras uiticulas, Per transuersum in terrae superficie dis radi as,quae in geniculis tuberosae, crasese uillosae, labratae oc superscie tenus nigre sunt: intus autem candidae,sapore ut glycyrrhiza dulci, adstringete re acerbo, quarum usus est. seme quo* adstringilsed crassa et terrestri constat substantia,ueluti uicia. Na scitur montanis,stuletosis,incuItis ocuento perflatis locis: plurima* Gossiariue in uicinis Rammo montibus.

M Y M P H AE A quae a candido florum colore alba dicitur a radicis capite pe

diculos, secundum stagnorum profunditatem , bicubitales alit tricubitales emittit, crassitudine minimi digiti teretes,uirides,indiuiduo S,molles et flexiles, glabros,intusm satis amplis in longitudinem tendentibus foraminibus potosos, qui singula serunt folia dodrantis aut pedis, quoquo uersus latitudine superius omni no Iaruia,glabra,aequalia Sc nitida, inferius autem ramosis uenis distincta,aquae inis natantia,& forma rotunda,nisi iuxta pediculi annexum in digito plerum* prosundiorem unum recederent. Caules ab eodem radicis capite plures profert eiusdem longitudinis, crassitudinis, formae fc substantiat,in russo aliquantulum nigricanis res,oc similiter latis contiguis foraminibus pervios, insupei fici ea quae desinentes,nullis penitus foliis ornatos, singulos flores in summitate ueris exitu ac restate

217쪽

DE PLANTIs LIB. L

ferentes,ant aperiantur, pollicari longitudine dc crassitudine , & m mucronem desiis

nentes,colore foris uiridi, cum uero aperiae iantur,in quatuor folia exterior pars expanaditur, inferius ut dic tum est,uiridia, superi . UScandida . quae autem quadripartita ista tunica claudebantur folia limiliter undique eXpanduntur . ex his exteriora Pollicarem habent longitudinem oc latitudinem, intesriora uero minora sunt, omnibus ab utras parte niveus est color . Stamina in medio sunt longitudine uncialia,acuminata, planaoc lutea. Dilabentibus florum partibus, in medio capitulum remanet, paulatim in qualitatem doliaris papaueris utriculi adoleastens,concauaet aculeatam in summitate coronam habens, intus in loculamenta in meidio coeuntia, distinctum. in quibus semen est milio simile, paulo tam e maiuS, nigrum resplendidum. Radicem habet diuturnam cubiro plerum p longiorem , crassitudine brachiesi, propter contigua amistarum pediculorum uestigia, factitiae clauae modo nodosam transuerse limo inhaerentem,soris omnino nigram,intus autem candidam, fungosam et porosam . a cuiuis ima parte

pede longiores in limum destendunt Mhrae,minimo digito gracilioreS, teretes, foeris in candido liuentes, innis uerὀ candidae,

ec substantia porosae. flores gustu aqueam habent dulcedinem 5c aperti aliquantulum grauiter olent. semen autem glutinosii habet saporem. Radices amarae simi Sc adstringunt. Nastitur in stagnis oc lacubus, quorum fundus lutosus eclimosiis est.

MYMphaea altera quae a luteo floris colore citrina aut lutea cognominatur, albae similis est suis tamen notis ut ostendemus) dignostitur. pediculos enim in quibus singula sunt folia,non teretes,sed angulosi sunt, duobus utrin* cui dentibus angulis,uno ψ obtuso,tertium latus ueluti teretis pediculi pars est . solia habet non adeo rotunda ut alba sed oblongiora,caules item similes et aequales, paul Iὀ tamen crassiores,oc colore in flauo uirides, multo angustioribus poris pervios .

flores uero omnino dissimiles,non enim oblongum antequam aperiantur, capituditum constituunt. sed rotundu Sc modice latum,in quin folia rotunda et uncialia se expandentes foris uiridia, maxime quae caule exeunt, intus uerὀ lutea et splendentia. stamina intus in orbem disponuntur numerosa, lutea, serast reflexa,inter quae et exteriora quini folia minora sunt, oc multa soliola,eiusdem coloris in medio staminii, uigente adhuc flore, capitulum erumpit rotundum, uiride tam recens quam maturum,& piri modo turbinatum in summitate lata Sc modice concaua,ueluti stella,non tamen incisa, aliquam uentrosi canthari similitudinem reserens. hoc pereunte

218쪽

VALERII c ORDI III sTORIAE flore maximi, papaueris utriculi magnitudinem acquirit, quod antequam penitus maturescat,incisum uiscosa,in diucllendo emittit fila. semen in fungosis loculamen. tis multo maius quam alba habet,colore flavum. Radicem habet diuturnam multo longiorem et cralliol em rarioribus pediculorum uestigiis tuberosam,foris et iniugcandidam, transuersam . a qua omnino nigrae in limum descendunt fibrs, albae sahris crassores. totius radicis substantia, porosa5c fungosa est, gustu aqueo sub maro, & aliquantulum adstringente. flores autem Sc semina uehementer adstrin, gunt. Odorem radix iniucundum spirat, flos uerdiucunde cum grauitate alia

qua, olet et gusta habitum oris suavem reddit. Nascitur iisdem quibus alba Ny phaea,locis simulῆ cum illa floret frutificat.

CICER nigrum quod arietinum quidam appellant statim a terra in plures pede Iongiores diuiditur ramos,solid ,teretes et modice hirsutos,in plura adnata,inaequali ordine sub diuisos .equorum geniculis solia prodeunt, uncia breuiora, oblonga re aIiquantulum serrata,digitali fere pediculo utrinque ex interuallo br2ui adnata , in extremo pediculo unum recta inter utrumque ordinem extendiatur flores secus folia ex alis exeunt,aestatis initio ec aliquandiu pὀst,singulares,parisui, papilionum figura inp urpura rubenes, quibus singuli succedunt solliculi unciae longi-

219쪽

DE PLANTIS. LIB. L

longitudine hirsuti ec ueluti flatu distenti,

in quibus bina, aut terna clauduntur semsena, pisi mediocris quatitate,angulos ritur binata , arietini capitis propemodum si gura,Unde nomen inuenit, seris nigra, inretus autem flaua. Radice nititur gracili, candida ec inutili. Seritur in hortis aliorum Ie guminum modo. Totius herbae supersis ciet minimae oc roscidae insident guttae etiasiccissimis diebus praesertim folliculis & soliis gustu simul aceto so di falso. semina piosis suaviorem habent saporem, herba uerὁ ipsa gustu reliquis Ieguminibus respodet.

U OE N O graecum singularem cubito, plerumi proceriorem rectum emittit caulem,iunces gracilitatis,teretem, uiridem occoncauum: e quo ex interuallo Ionaegiore,dodrantalia exeunt adnata. solia haribet in uno pediculo terna, unciali longitudine,scin unciae latitudine , iuxta annexum angusta, in summitate uer ὀ Iati is ora oc in rotunditatem desinentia, suse perius uiridia, inserius cineracea. quorum natura est sereno coelo A sole supra hori-zotem existente, se demittere turbido autem ac pluuioso, re sole occidete,sursum se erigere alm inuertere, ut inferior eoru pars reddatur silperior. flores circa exitum umeris in summis uirgis exiguos & oblongos

profert, colore pallidos, figura uero papilionibus similes , eos p in singulis uirgis una uice singulares, quo decidente supra eum alius erumpit, quo fit ut paulatim ocsuccessive etiam fructificet,siliquas post flores fert digito longiores,graciles, acuminatas incuruas ac reflexas,caprinorum cornuum figura, unde Gyscis aegoceros uocatur) in quibus semina obl5ga, angulosa 5c flava sunt,umbilico ueluti cauda qua dam siliculis adhaerentia, quibus exiccatis medicatus est sapor. Odor uerd cum grauitate aliqua iucundus,ueluti Loto sativo.Radice nititur longa,tenui,candida ct inutili : seritur in hortis ad medicinae usum. DE PAsTINAc A uinuoluestri, radix foris nigricat,intus

canesca perennis. c AP. XLII.

DA S TInaca nigra solia a radicis capite emittit pastinacae sylvestri aut satiuae mx milia aequalia:necp tamen hirsuta,nel aspera, sed glabrahaspectu pulchra:

e quorum medio caulis plerum p bicubitalis assurgit,minimo digito gracilio uiris dis.' glaber,non omnino teres,sed aliquantulum angulosus,&lineis striatus, geniculis dodrantali aut pedali interuallo ab inferiori parte praecinctus . e quibus folia exeuntpraedictis similia,sed minora. Ramos a foliorum sinu singulos producit peridates,siquando maiores,in summo cauleramorum*adnatis umbellae sunt, aestas

220쪽

VALERII CORDI HISTORIAE

duplex semen,magninidine, figura ec colore micr sceniculi A cari semen medium. Radice nititur cuia ali, neruosa, digitali sere crassitudine,foris nigra, intus autem candida ea perenni: qui gustata simul Tordylidi Pastinacae Gallicae saporema mulatur. semen subamarum,subacrem,ec tenuem habet saporem : folia autem non admodum dissimilem sed amariorem. N ascitur in campis et pratis, quae fluuiorum inundationibus irrigantur.

CA R O N ea aestate qua seritur solia tantum a radice emittit pastinacae sylveustri similia,paulo tamen minora,nec adeo in latitudine explicita, ne* hirsuta: altero dehinc uere caule singularem profert,longitudine hicubitalem gracilem, tea retem,uiridem, glabrum. concauum,ct geniculis interseptu: in quibus ramuli sunt di folia,iis quae iuxta terram crant minora flores medio uere in umbellis exiguos, candidos fert,ct post illos semina oblonga parua,angulosa, in cinereo nigri canalia, duplia.. Radice nititur sere dodrantali,gracili eccandida. ea antequam caulem proferat,mollis est ecpastinacae saporem imitatur,at postquam caulem emiserit lis gnosa fit oc perit. Semen acrem,tenuem* saporem habet, anetho non dissimilem. ascitur in pinguibus campis ac pratis,quo fluminu inundationes peruenire quesunt,nonnunquam etiam editis,sed tamen pinguibus campis ac pratis.

SEARCH

MENU NAVIGATION