장음표시 사용
181쪽
Quantuni ex Galeno coniicere possumus, duplex est Chalcitis. Vna quae in sodlinis concreta inuenitur, Altera quae ex Chalaantho fit. Vira 3 hodie ignota est,quamuis in nostris aerariis fodinis reperiatur. Galenus cum scribit Chalcanilium etiam in Chalcitida paulatim mutari, incepta soris a superficie mutatione, non intelligit insuperficie cuiusuis Chalcanthi colore in candidam seu pallidam substantiam resoluae tam materiam, ut Musa falsia putat. Quapropter idem Musa immerito reprehendit Galenum, qui ipse metallicas fodinas inspexit,ec diligenter Chalcanthi in Chalcitida
mutationem obseruauit. schalcites Graecis ullasnriten ignificat, sed addisur lupis..ilias chalcanthum rufum,Sol Eupoexupasser xel Eoletγinuenitur ercandidis chalcanthum
ωοκον compositio est,ex metallicis quibusdam medicamentis,contra scabiem sacta,unde ec nomen inuenit.
Misy non mimis quam Chalcanthum,congelatus est humor,qui per commissuras Pyritidis,id est,aerarii lapidis,fluxit: Ibidem aliquandiu contentus in duram,sed interim Diabilem substantiam concreuit. E si autem Misy gleba, substantiasapo e dc utaribus Chalaantho similis aspectit,ati infriando arenos, naturae, colore aureo,stellarum discintillarum ignis modo splendens. Fuit hoc medicamentum olim Galeni aetate in frequenti usu,a quo tempore usque ad nostram statem omnino incognitum fuit,nec adhuc a quoquam cognoscitur , uno ait altero excepto. Antonius Musa in suo de simplicibus examine scribit, Vitriolum uulgo appellatum in pharmacopoliis Romanum, uerum esse Misy,magno errore. Siquidem Vitriolum Romanum uiri idissimum habet colorem, Misy aureum .' nec est ulla in aspectu nota,quae conueniat. Non animaduertit ille, Vitriolum Romanum illam esse Chalcanthi speciem, quae Pecton uocatur,uiridi aut coeruleo colore,ec sponte in fodinis concrescens,undeno emen inuenit. Verum autem Misy in maxima copia inueni Gostariae, cum in mea tallicas fodinas ibidem descendissem,omnino ea facie colore,substantia oc facultate, quibus a Dioscoride,Galeno Sc Plinio describitur. Cuius magnam quantitatem mecum Vult tenbergam attuli, sperans posse fieri,ut rursus in usum recipiatur.
Mελαντηρίαν pharmacopolae adhuc Atramentum nigrum, siue gristum, Germani atrametit appellanta smetia est chalcanthi pio, n=ncom: schmar Eupsssciri si
Melanteriae cognata rek esse nisi ruitam magis colorem haberet. Pharmacopolae M y ostendunt fissi Atramenti rubet nomine, Germani Notarvamen tuo cant. Seliandum est rescanthum,Ch lcitida, Misy,Melanteriam,8c Sory,omnia ex una materia constare,iacmpe gelato humore,qui per lapides aes in se habentes fluxit& destillaui sed disterre, secundum admixtam illi terrae diuersitate, quo fit ut omnia illa in aqua cocta Chalcanthum remittant.
Triplax est Diphrygis genus. Primum luto simile quiddam est,*in cuniculis e terra eructatur,quod olinorides in sela Cypro gigni testatur. Sed hoc certo affirmare
difficillimum est, cum tam spaciosium terrarum orbis , multa habeat loca omnium metallicorum medicamentorum seracia, quibus olim Cyprus nobilitata fuit. Inter quae Germania iani diu principatum obtinet. Ipsum nativum Diphryges non misnu quam Cyprus gignens Eructatur nam. Gossario terrain cuniculis colore tu
182쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDIMum,stibstantia lantum glutinosum. Mutinae cretae modo, tanto impetu, sed Dalrα lati inexpLinur,ut lapillos etiam prod scias sursum attollat: natura S facultatibus relpondet. Secundum faexteris est , qtiemadmodum idolybda na auri &argentia Sexti ex Pyrite lapide usto pr. aeparatur. Omnium tame optimum est secundum quod Germani o. eo brlici uocant, hodse nullum habet m Medicina usum. Pandeructamus uehementer errat, quod Diphryga ct Iapidem Phrygium eandem rem est. crabit. onfundit enim haec duo.
Auripigmentum Graeci Ar uocant, Germani aut ipigment siue oper me it kl, oiose eἰ Chim: stae dc pharmacopolae Arsenicon ab Auripigmento hodie
distinguunt. Nam Arsemci appellatione iacta quaedam ex metallicis quibusdam uonena indicant. Est autem apud Graecos di Latmos duplex Auri pikmenti genus. Urunum in glebas concretum lapidosum. Alterum in laminas,sidi lecti purum. Hoc uero optimum est. - . TAsenicum uulare faelitium ester cismis .
Sandarachaeandem habet cum Auripigmento materiam, re in iisdem fodinis &in iisdem glebis mueniuntur. Different acti quod flammeo colore, ut Cinnabaris metallica,tulgeat,propterea ab Arinibus Am ipigmentum rubeum uocatur. Hodie in ph rmacopoliis ummi Iuniperi Sandaracha uocatur, maximo errore aequi ab Arabum interpresib Sorigincm duxerit,melius autem diceretirr Sandara . Ant nius Musa,Georgium Agricolam in Nandaracha reprehendit immerito , quouiam ipsius Agricoliae uerba de Sandaracha nullo modo intelleaeit. ' '
Alumen Graecis Tom Germanis laim uocatur. Multae olim eius erant diis serentiar. Nos uero iIlud habemus, quod GraeciBολιτιδα, id est illebosum aloe hoetactatum. Nam ex natiuo glebosior siste Alumen gignitur, quod flos uelu uitibus eTcacillima omnlum. Antonius Musa errat, quod scribit Alumen scissile esse illud quod hodie Alume plumosum, itie de pluma uocatur. Nam omne Alumen in aqua resoluitur, os in igne exuritur. Pluino sum uero in aqua nunquam dissoluistur,nei in Te mutatu etiamsi pliaribus diebus cremaretur Alumersicissileoni um est:cacillime totum Os astringit Alumen uero plumosum nihil omnino praeter
οῖν Graeci Sulphur Germani SmNesel appellant. Vivum Sulphur appellatur GaeciS α; gog,quoniam ignem nondum expertum est.Tale existit omne lassile Sulphur,quod nondum liquefactum & in sinistula fusum est. '
1 umexIapis omnibus est notus,quem Graeci κι-υ Germani mimbs dirimes Iant. Est autem lapis in ardentibus montibus natus Qualis in Molo
aliis quibusdaIocis sunt,ὸ quibus insulis A mon in m mare r cipitantur,cui postea innatant propter substantiae ii, -- TAM ' Ssis genera plurima sun P tamdiu stonem duo genera diuidit
183쪽
IN DIOsco RIDII LIB. ea fossilis est,& quida factitius. Ex so:fili olim maxime probasatur ad Medicina Hammoniacus,pro quo alius faetitius eiusde nominis ira epsit, aurifabris Scaerariis fabris quim Medicis utilior. Nunc uel o ex iostili primam bonitatis notam habet, qui Iuce transmittiq&incubos dum frangitur se diuidit,quem gemmae salem Pharmacopo.
laeuocanti , mrι festis,cum marina aquaisti bus concrescit, Si ob salo aῖeersalss.sALIS SPUMA, AUT LANUGO. CAP. D'Aλορ id est, Salis spuma, qua hodie omnino in nostris Pharmacopoliis cares muS, quamuiS etiam in nostris maris cautibus gignatur,ut in Suecia,Dania,Oc Nortin
Halme, id est Muria, duplex est, N alitia Sc faetitia. Natilia ex salinarum sontibus hauritur. Facstitia eo modo praeparatur, quo Columella docet. Germani Muriam ctitiam Sal lacten. Nativam uero Gabi appellant.
Aλορανδρο inAegypto Nili gignitur,oc in aliis quibusdam locis. Quapropter n
bis ignotus est. Non salta ea maris florem interpretari oportebat: est autem nihil aliud quam Sperma ceti uulgo dictum. Dio
Nitri multae sunt disserentiae. Ex quibus etiam est quod hodie Salpetrae appella
tur. Hoc substantiae tenuitate omne aliud Nitru antecellit,dissertu a ueterum, id est, uero nitro, quod salis modo candentibus testis prunisque impositum, primum paucas bullas emittit, quibus celsantibus ipsum nitrum remanet, nec ab ipso igne accendi aut consumi poteti, sed fatis modo tostum igni resistit. Nosti uuod nitrum, quod ex nitro sarrerrs diluto coquitur, contactu igne Ocyssime flamma concipit,totum P in aerem re luitur. Hinc colligimus ualde elle tenuium partium. Nam gustatum quO-que cum maxima tenuitate pungit,at copiosam ex alto saliua prouocat. Errani igio iur,qur nurum frigidum esse pronunciant.
Fel Nitri est nitrum arboreum,quo uti licet pro ueterum nitro. spvMA NITRI. c AP. m.
Dupliciter huius medicamenti nomen profertur. Aut enim duobus separatistro cabulis Aipfoeν πρὸς nominatu aut ex utro composito nomine ἀφῖο ιτρον. Hinc Martialis in Apophoretis utrunt illi nomen hoc disticho tribuit:
Rusticus es, nescu quid Graeco nomine dicas, spuma uocor Nitri,dicor er Aphronitrum.
. Gignitur autem duobus modis.Primum per se in cautibus cauernosis,nullo iuxta nascente nitro. Secundo aute,in ueri Nitri,quale in Aegypto habetur,aceruis,stiperWfcietentis, in spumosam substantiare lutis eius glebis,quod ad nos omnino non adsertur,necp apud nos hactenus inuentu est. Primum uero in petris oc antiquis muris nitroso tenui humore in illis concepto gignitur,liabeis hoc duas ab inuicem diuersas species. Quod enim in petris nascitur,substantia habet magis terrestre, ideocyintesta prunis impositu, donec ipsa testa excanduerit,primum bullas agit,quibus ala tolli desinentibus, id quod aqueu in eo erat, consumptu esse cognoscimuS, quo con sumpto quod terrestre est salis S ueri nitri modo remanet. Hinc dicit Dioscorides, paulo post principiis quὀd utrun* tam nitrii quam spuma nitri, salis modo torrean tur,uel crementur. Porro Aphronitrii in antiquis muris nascens, ta dicto aspectu simile est,colorecandidissimu substatia uero multo tenuiore,quam in petris natu costarzideo' factitii nostratis nitri instar prunis inspersium, facilinae flammam concapit , to rum innamma,fumu ec aere resoluitur:caretis uehemeter huius linctu delectatur.
184쪽
ANNOTAT VALERII c ORDINouisse autem oportet, omite nitrum quod accendi potest,no esse illud nitrum quod ueteres describunt. Color uerdiam nitro quam Aphronstro non ubique terrarum idem est. AI ibi enim rubent,alibi ad purpuram inclinant. At Aphroniti is quod theonae cauernosis cautibus adnascitur,partim cinereo,partim candidissimo conficitur colore, at hoc triticeae farins aspectu simile est,utctiam Galenus scribit. Quod autem antiquis muris efflorescit,nunquam alio quam candido conspexi colore.
Farcis appellatione hocloco Vini oc Aceti faecem intelligit Dioscorides.Est auteFaex librum liquorumsedimentum,quod Germani Defcn appellant.
A rζεςoe Graece inextincta Cala appellatur, Germanice virgetes aeter Nais. Creae matur Sc Calx ex marinis buccinis ut in maritima Germanie ora,ubi omnia aedificia, tam publica quam priuata, huiusmodi calce extruuntur. In mediterraneis locis exalαho lapide dc marmoris genere quodam uiliore paratur. calcar lapis πιι delecte Marmoris.
Gypsum in multa genera diuiditur, Quoddam in longos 8c rectos pectines finis ditur: quoddam uero in laminas,quod idem est cum Aphroselino,siue speculari lapide. Quoddam etia in glebas magnas concretiit. Omnia laaec genera Germani
Sarmenta uitis omnitius nota sun ex quibus Cinis lixivis causa uritur:quamuis ipse etiam Cinis per se Al edicinam laciat.
Aλ--ον marine spumae species est,propterea in Pharmacopoliis spuma maris uocatur, cuius quinque habentur disserentiae. mmeers aum.
Aδὶ κνe quoque,vel Pericalamitis,spumosum quiddam est,quod Itali Pallam marinam uocant. . . . SPONGIAE. CAP. 138.
Spengiae omnibus notae sunt,quibus mentare alia quaedam exterguntur Germanicae Scum emine uocantur: quo nomine etiam Fungi continentur. 'co RALLIUM. CAP. 339. Corallium lapideus frutex est in mari natus, cuius tres species triplici colore distinguuntur. Est enim nigrum, candidum di rufum, Omnes Germanice Corassen an CAR opellatur. Vulgatius est rufum, o Preciosius candidum. Nigrum raro iniimitur
. Qualis sitIapis Phrygius,hodie omnino incognitum est,quamuis in omnibus seis re Piaarmacopoliis habeatur sublapide Lyncis nomine.At cum duosnt lapides Luncis appellatione uenientes, necesse est ut indicem, uter horum Phrygius sit Primus ita que instar digiti oblongus atque teres est,ec in mucronem desinit Alter uer3 as ectu terrae glebam pumicosam eclaxam imitatur, mediamin inter lapidem 5c terram substantiam habet reolore est pallidus aut subfuscus,candidis maculis re lineis uolutilitum contraxisse distinguitur. Posteriorem hunc Phrygium lapidem esse cense
185쪽
nius. Author Pandeciartim at Serapto D iphryges N Phrygium lapidem coniade
riint,eandem rem esse falissi existimantes.
Assuis Iapis in As o Troadis promontorio inuenitur,unde nomen inuenit Hodie uerὀ ignotus est.
Q idem Smophagvi appellatur. Germanice zPalficin/lupis luxus cx raras . sed aliqui etiam Arabicum lapide pirandii colorιs interpretantur. PYRITES LAPI s. CAP. 363.
pyrites lapis, Arabibus M archasiia, Germanis riis, uocatur,cuius multae sunt
species,metallicae rei peritis cognitae. - unus est aurei coloris,oolt ober rupifex lics: alius argentei. MAE MATITES. c AP.
Haematites Iapis nomen suu in PharmacopoIiis retine 'Germanice Diuisicin appellatur,cuius multae species a Plinio enumerantur, quae omnes in Hercyniae S
xoniae montibus gignuntur, una tantum excepta. . : Nomen ei uel a colore,uel ab Ubῆctu, idem cum ferro temperamentum habet,cum aliqua tamen caliditate.Boninllanslatim debet resolui. Ambergi ex nigro sit stri Am. sc HIS TVS. c AP. 14s.
scissilis est lapis , sebstantiacti uiribus Haematiti similis, coIore tamen magis pallido,dc uiribus secundum proportionem debilioribus ab illo dignoscitur.
Gagates 5 Thracius lapis substantia 5c uiribus ualde similes sunt. Vtes enim
ex bituminosa materia constat. Distinguuntur inuicem formae diuersitate. Gagates enim crustaceus est. Thracius uel ὀ sibi ipsi undio aequalis.Porrὀ lapidis Gagatae species est, qui copiose in Germaniae montibus inuenitur,oc quo fabri aerarii&ferrarii pro carbonibus utuntur, quod ex substantia,odore,uiribus 8c forma demonstrari potest. German1ce hi lapides rate intolen appellant ir. Hoc Gagatae genus Theophrastus ανγρακας γαλι εις uocat. Vide mox in Thracio.
Thracius lapis idem est cum succino nigro, quod nos Schmarn ap/pellamus. - Atqui chalcanthum eant diisssiem des Ophthalmicum lapidem. Succinum uero Zosteini neficio quati molopa. Thracium ausιι putant Anthractum quos dici. Vide proxime retro in Gugate. MAGNEs LAPIS. CAP. 348.
Magnes lapis ih multis Germaniae locis inuenitur,propterea omnibus notus est, Germanice Tt elabra is uocatur. Nascitur in Mi is montibus in Hercynia Saxoniae, prope Harz:burgum, milliare Germanicum a Goslaria distan/tem arcem,S ab eius loci incolis raesciiteyn appellatur, qudd nautae eo utantur. ARABICVs, GALAc TITES, MELIT ITES, MOROcΗTΗVs, ALA-
Arabicus, Gala stites Melirites, Morochthus, Alabastrites,&Thyites hodie o. mnino incogniti sunt lapides: quamuis ad Thyiten etiam referri post i lapis, qui Stolpae nascitur, duritie sua etiam ferrum durissimum respuens. Ex hoc olim mortaria fiebant unde& nomen inuenit. Porro Galactites Hildens hemii gignitur, iisdem forisma substantia dc uiribus, quas illi Dioscorides tribuit. aliqui uiridi colore describui, sed male. Arabicus quoque, quamuis non cognostatur, Hildens hemii in montibus inuenitur, partim candidissimo, partim maculoso ebori similis. Vstus exasperatur, ideo p optimam dentifricium existit. ΦMΔιcia
186쪽
ig ANNOTAT VALERII CORDI die'cir soloris: His candidi, quem Germanice reo lsiem uocant: quoquam π Afum L. pidem aliqui DPalstrein interpretantur. Alabastrites uel Onγx quanquam ta gemma Onγx est hodie Alabastrum uulgo dicitur,ta marmor candidum: est enim marmoris lectes. Alubacter, eisper ininimcistella. et Dites sviridis, Erremittit lacteum liquorem : Avicenna uocat lapidem IVigrorum G Aethiopum. IVDAIcvs LAPIS. c AP. m.
Iudaictis,qui etiarn Balam tes,Phoeniciles, Tecolithus S Eurios appellatur, adohuc in Pharmacopolus Iudaici nomine habetur. Plinius ex eo Iapide quatuor fecit Pi des, nominum diuersitate deceptus. Est autem insignire mirabili forma lapis nquo selo naturae artificium cognosci potest. lspecies una esst figura glandis, unde ex Bati ites dicitur: altera similis uertebraepficium.
Amiantus Iapis sine libio est scissilis ille ct filabiIis lapis, quem Pharmacopolae Alumen plumosum uocant,qui eam habet naturam, Ut igne nunquam consumatur etiamsi aliquot diebus cremetur. Multae cius disserentiae sunt. Inuenitur interdum flexili , ut ista& telae ex eo fieri possint. Agyrtae pilos Salamandrae esse dicunt sed falso. Est enim lapis qui ex montibus effoditur. Plinius Indici cuiusdam linimem nit, quod igne consumi non possit: sed mercatorum fabulis deceptus:Nam iderii est cum Amianto linum illud. Germanice hic lapis Fede L cis . Sicinnaclosi Grcu: dami olido a SE J r a P appellatur Esto alius Amiantus qui in lamnas fidditur,ut lapis sipecularis,sed huius nullam Scit mentionem Dioscorides.
.όSapphirus gemm est omnibus no i , cuius plures sunt species, uulgo Saphir
Memphites circa Memphim urbem Aegypti inuenitur. Hodie uerὀ omnino in ae
Sesmites qui alio nomine Aphroselenus uocatur,idem est cum speculari Iapide quem Germani Pul J V inem appellant. Fuiditurin Iaminas' ex quibus olim senestrae fiebant,quat adhuc in uetustist lisci edificiis uidem t. 'indesiupra in tanto.
Iaspis multas habet species,quae colore distinguuntur hodie tantum notus est uin iusium colorem inclinat,Ienae pluribus* aliis locis in Germania nascens. '
Ophites multas habet disserentias. Qui ueta cinereo estcolore S maculis dinctus,m Germania etiam inuenitur, diuulgὀ Schlangenstein appellata I :
chlearia3 pocula fiunt,quae cotra uenena uim habere creduntur.Diui Bennonis mo
rem referendi sit Porro HlIdensli mii marino u .dis ' squamis serpentinis similibu-dstans,odore ceniteritur graviustume
187쪽
IN DIO cORIDIs Mn V. putrida otia reserenti, qui etiam eo odore alioquin saluberrimum sontem sub huius marmoris petia largis und s scaturieluem inscit. Nam ieiuno stomacho haustus,ruae istus cit,odoremta aporem ipsius lapidis r cierentes. Porro hoc marmor sine dubio est Ophitis species. Hinc col igitur, rauitatem non ad pondus,ted ad odorem rescα renuam eas,cum alias iere omnes lapides ponderosi sint. sPONGIARVΜ LAPIDEs. c AP. 363. In Spongiis testacei inueniuntur lapides, qui in Pharmacopoliis adhuc habentur.
Lithocolla gluten est, quo Lapicidae lapides fraetos conglutinant. Germanicε
uocatur,cuius plures sunt confectiones. Os TR AclTEs. c AP. 363.
Ostraciles Hildenshemii nascitur substantia et asperitate testas Iateres limitatur, atque pei culsus eorum modo resonat, concretione planus est,sibiapsi crcbris ceu lateribus .nterpositus orie impoli .s MYRIs LAPIS. c AP.Smyris duritia Adamanti proximus est. ideol Gemmarii utroque gemmas poralium. Vitrum ei iam eo finditur. Geiman:ce Echina scit siue .dHMτὶι uocatur.
ARENA LITTORALI L cAP. 167. Hoc loco intelligenda est Harena,quae in marinis littoribus inuenitur . cos NAXIA. CAP. 63. Naxiae eotes in Cypro olim inueniebantur,nobis pro eis alias accipereticet, quae simile habeant temperamentum. GEODES LAPIL CAP. 369.
Geodes lapis Aetiis cognatus est. Quemadmoda enim Aetites lapidem,1ta Ge des terram in se complectitur, propterea a Graecis a Germanis E vdsrctis uocatur. G gnitur in Misinia non procul δε Di csda, oc in Saxonia prope Hildensii
Eretria Sam 'lapis in Sam: a terra repertus,Chia Selenusia terrae hodie omnis no non assieruntur. Cimolia uerὀ Creta etiam appellatur,cuius duplex genus colore distinguitur Est enitia purpurascens altera, ct candida altera ,hanc Cretam Latini,dc Germani J verberit siue .ctit tappellant. Affertur ex Anglia.
'pro terru ι26 ueterum queat nos non adlisunturAliae apud nos nascentes ta litui poJunt. MARINAE TE ITAE. c AP. 3 8.
Inmaritimis locis Ac littoribus ex salis aspersione, terra oc calculis testacea corpora concrescunt,q iae Diostorides hoc loco intelligit. TERRA EX FORNACIBVL cA . et μFomacum terra omnibus nota est, quam Germani leymen siue factoseril men uocant. Non tamen intelligenda est terra Mae lutum ex quo fornaces sun sed ea quae iam in fornacibus longo tempore exusta est.
Ex Melo insula olim terra haec in alias terras ferebatur. Nunc illi eo gnata quedam alia ex Tripoli Aphricae affertur, temperamento,uiribus Sc substantia Meliam reforens , qua Barbitons res in extergendis pelvibus utuntur. Ipsa tamen Hildes hemii inuenitur,ea substantia colore,strepitu, ec abstergendi tu,quibus hic describitur. Plinius candidae etiam meminit, quae Melini nomine oc ipsa ibidem reperitur. AMPELI.
188쪽
ANNOTAT VALERII c ORDI IN DIOsco R. LIB. V. AMPELITIS TERRA. CAP. asa.
Ampelitis,sive Plia acitis terra,Bitummo sim habet substantiam 5 Laetatis moaeo crustacea est,ct in assulas finditur. Scissilis talis apud nos etiam cum solistibus carbonibus quos gagatis speciem esse dixi ex montibus eruitur Zuiccaute in Misinite finibus, ct Aquisgrani in inferiori Germania a fabris lignariis treide id est,Nigra creta appellatur.
Mβόλν si cis, Euligo dicitur,Gmnit e re Aletimum Germanis In primo I bro de Fuligine dictum est,quae ex Pinguibus rebus conficitur. Hoc uero loco eam Fuliginem intelligre Dioscorides, lus in Vitrariis officinis exsiccis lignis flammare solims gignitur.I uenitur etiam pinguis,lenta,&m nigras massaSpici similes concren rabibtis silpra focum adhaerenS,qu. x eX humi dis lignis ni,5 Vermanis avi:β appellatur,acrimonia prae dictam superans.
ATRAMENTIM LIBRARIVM. CAP. x83.
Finis Anno talionum Valerii Cordi in Dioscoridem.
189쪽
Hieronymo Heroldo Lipsensi, rei
PVB. NORIMBER GENSIS MEDICO DO
De libris quatuor vale ij cordi, quibus Pses uarius, earumq; partes describit. De
adnotatiunculis adiectis, nominibus ab authore conmis, er etcombus.
EMITTO humanitati tuae nunc tandem clarisssime HEROLDE, diligentissimi desideratissimit v ALERII
CORDI tui, quatuor illos sane egregios, quibus uarii plantarii generis descriptiones accuratissime persequiratur, libros. quos cum tu superiori anno liberaliter mihi communicalles,urcppublicae utilitatiS ergo typis excudi efficerem, hortatus esses: ego mox reliquos etiam e iusdem authoris libros inquirere coepi,ut pleraque eius scripta uno uolumine concluderentur. In ea cogitatione dum uersor,commodum Sc insperatd mihi a praestantissimo medico Ioanne Placotomo,libri aliquot Cordi offeruntur:inter quos iidem quom De stirpibus libri e rant,iij ipsius authoris manu, sed prima festinata , perisipti: ita ut quaedam nisi apographo tuo adhibito, legi non facile a quo uis potuissent. Videtur autem circa annum a nato Domino quadringentesimum supra mille quingentos haec condidis se. Opus quidem cum alias imperfectum apparet, tum lacunis alicubi relictis pro quibus nos asteriscos inseruimus dissitum oc hiulcum: quarum tamen plerael ab harum reru studiosis obseruatoribus poterunt aliquando suppleri. Ipse, si vixisset, emcndaturus plerass, ac suppleturus,si licuisset,erat. Ego qualecunm est,publica luce dignum iudicaut non minus in suo quidem genere) quam olim Aeneidem Augustus. Parcent igitur operi posthumo ambitiosi homines,& cornicum oculos configere soliti qui ut aliquid esse uideantur,nodum uel in scirpo quaerunt: et reprehendendis hisce libris, quibus extremam manum imponere authori non permisere fata abstinebunt. Sed mihi quo P uitio non uertent,si quaedam emendanda forte prsieritii .non mcum enim hunc laetum,sed alienu edo: in quo ingenium meum ostentare non libebat, neque vacabat,sed ne decuis et quidem opinor. Adnotatiuncu- Aduos. l. las illas breuissimas, quae ad margines paginarum,uel ad principia aut fines capi- nouis.
ium leguntur, plerascput reper partim iri autographo Cordi, hon ab ipso sed do,cto quodam uiro eius cp nominis studio pro suo in singulis iudicio, praesertim
circa Germanica nomina: partim in alio exemplari, similiter ab erudito quodam adscriptas, reliqui. De meo pauca quaedam sparsim addid pieculla separauinora. uod ad stirpium aliquot nomina a Cordo conficta attinet, ubi uetera Graeca Laolinaue non reperiebat,monui ubique Lectorem, ne quis imperilior quam ut anti* z hiuiis quaa nouis discernere ualeat, intricaretur. Finxit autem plera ν omnia apte,& ita ut rerum quae nominantur naturis perpulchre congruantaeiusmodi quidem nomiana rebus indere,ubi antiqua desunt aut ignorantur, hominem philosophum re qui rerum naturas calleat,maxime decet.Horum pauca quaedam, i quibus Graecae linguae proprietas oc anologia non satis obseruatur,suis locis notauimus, ita ut quo modo aptius formari possint, indicaremus. Eicones stirpium ut nouit praestanistia tua, nulls ab eo expressae fueruC quas ego passim addendas curaui,ut hoc etiam 'ornamentum libris eius accederet. idque ed libentius feci, quoniam Josias Riheli us Argentinensis typographus, de bonis literis praeclare meritus, &inter alias
optimi parentis Uuendelini uirtutes huius etiam laudis hsres,quθd multos subinde egregios diuerus in linguis codices suis praelis excudat) qui typis suis impria
190쪽
τnendum IN uolumen susceperat, permuItas iam prius imagines sculpta sua promptu liabebat, quibus in publicandis De natura stirpium cruditis ci copiosis illis Hieronymi Tragi commentariis,Germanica Latinacplingua, Vticia delinus pater usus est. Subiui igitur non inuitus hunc laborem,ut quae nam in Tragi libris propositae cicones, quibus a Cordo descriptis plantis congruercnt, inquirerem ¬arem: quod in nonnullis praestare satis dissicile erat, ubi scilicet res una nominibus longe diuersis ab utroque describitur. His autem , quae ex Tragi opere desumptae sunt imaginibus, Tragi nomeniunt cum libri, capitis, pagins numero adscribere uo lui quo uidelicet ita no solum appareat,unda petita sit pictura: uerumetiamsi quis plura de eadem stirpe cognoscere cupiat,mox inueniat locum. Pori 6 praeter has ei cones,adieci nonnullas ex aliorum,qui hodie imaginibus stirpium insignes extant, libris. dentidem eo itirpium pietarum thesauro, lemiis, quaru Io. Kenim annus illustris medicus Torgae apud AIisenos candidissime me participem fecit,multis ane et raris,plerasque reliquas addidi idque adeo no minus libenter et iucunde peris feci, quarnasi uiuenti ipsi Cordo cuius etiam memoriam colo) impartiri eas mihi ucuisset. Sacchari arundinis effigiem e Cosmographia Mansieri mutuatus sirin. Quo d si ex his picturis aliquae non admodum accuratae aut elegantes uidebunitIr, Leetorem tamen plarae in omnes,ut ad rerum ignotarum cognitionem facilius peris ueniat, promovebunt. Quὀduer6 nonnullis Cordi descriptionibus eicones nullae adiectae sint, causa est, quoniam stirpes aliquae quamuis notae mihist hoc tempore haberi non potueriint. uel quia aliquar, ut nihil dissimulem, adhuc mihi incognitae
sunt aut elle uidentur.Forte enim aliquas carum noui, non tamen ex istis tum nos
minibus tum descriptionibus statim agnoscere potui. alicubi etiam picturae quae clam minime necessariae mihi uisae suntait ubi proxime alia eiusdem generis ec per omnia fere similis proponitur pietura. Quare cum Nigellae essigiem postierim, illitas quam Damascenam cognominant, omisi. Hoc certe quantum in me suit per sicere studui, ut Cordi lucubrationes hactenus suppresse, quibus medicamento rum simplicium natura illustratur, in publicum usum ac lucem tanquam e tenebris pro duehar simul alijs pro de sent, simul sui conditoris nomen celebrarent: ec inter Germanos qui editis nostra memoria libris rem herbaria excoluerunt, ut sunt pi qcipue Otho Brutelsius Leonti artus Fuchsius, Hieronymus Tragiis,Adamus I OMnicerus: et nuper uno altero* libello etiam Antonius Schiacebergcrus ciuis meus. quinsic Viliis in Polonia mededi arte egregie exercet, Valerius Cordus quo*merito ne* postremo loco,nominaretur.E t quonia tibi inprimis doctissime Herolde. Cordi existimationem ac famam curae esse scictam, tum hanc ob causam: tum quia aequum erat,8c gratitudinis officium postulabat, ut a te primo communicati mihi huius authoris libri, ad te quom primum redirent, in tuo tanquam optimi patroni nomine eos apparere uolui. Remitto igitur tibi sortem tuam cum usura fere pari,
nempe aliis Cordi libris, ec in eos quos tu miseras eiconibus scholijs adiunctis. Spero autem te diligentiam meam,non quidem summam aut exquisitam,sed quantam hoc tempore praestare mihi licebat, boni consulturum: oc si quid inciderit tibi per otium ad hec legenda diuertenti, quod emendandum existimes:aut si addenda aliqua eicon communicari abs te queat, id omnino facturum,quod ego de humanitate tua mihi polliceor:& quod praecipuum est Cordi nostri famam honestare. ec Gesinerum tuum amare perpetuo dignaturum. Vale. Tiguri. V U. Cal. Decemηbris. Anna M. D. LIX,