In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

VALERII CORDI S l.

ber l. qui est de herbis diuersis.

. prouida quo hominum causa natura creauit, Pulchrius e trerum cognitione nihil. DE RORELLA SIVE SALSIRORA, squae ab alth ssolis dicitur, a CAP. LOLI OL A habet minima, septem uel ocionum ei O, plura interis dum,& interdum Pauraciora, longis et ruben

tibus pediculis in orbem per terram sparse, leniter plerumque,qua caelum spectant,concaua oc h irsuta,ceu rubenaeti capillo uestita,co in medio breuior in amisbitu uer0 longiori: siccissimis etiam tempori bus ceu roris minutissimas guttas et aspergines habentia sapore acri. nitent re glabra omnino sunt ex inseriore parte foliola, habent' ' tota minimi cos 3learis figuram: e medio uero folio nim coliculus exit dodrante breuior, gracilis, rube cens,& sine ramulis,in summo paruos re pallidos flosculos sustinens.radicuislas habet paucas breues,& capilli modo tenuissimas. Nascitur uliginosis Sc paluo stribiis arenis. Habent folia, caules,ct flosculi, acerbum, leniter aceto sumta modis

ce acrem saporem. DE LIMNESIO sIVE CENTAURIDE, s quae vulgo Graiiola dicitur. J CAP. II.

CA V L E S ab uno radicis cespite multos erigit, teretes ec dodrantem altos, interdum uero altiores: in quibus folia centaurio minori,hypersto,uel ascyro sit milia,longiora tamen,& ad hyssispi foliorum longitudinem accedentia, leniter per ambitum incisa, quatuor uersibus usis ad summum cacumen nascuntur. in quorumalis flores singulos oblongos,inferius ubi pediculo iunguntur, nil flavos, caetera candidos,& quattior foliolis constantes producit: quorum inferiora tria clausi Vcontracta plerum i sunt, sirperius uero expansum ac sursum reflexum . quibus singulis singuli succedunt frucjus, anagallidis frudiui magnitudine aequales, sed Ohilongiores,ct in turbinem desinentes, semina minima intra se claudentes. Radices candidas trasuersas Sc multas in terra spargit, gramini similes, crasistores ta I len Scerebrius geniculatas:a quibus plurinas hellebori modo descendunt i rae amo em habet tota herba ualde amarum ac omnino nihil quod sensu percipi possi aditi in

192쪽

VALERII coRDI HISTORIAE DE sAGITTA SIUE SAGITΤALI, L sagittam interulara

appellami quam Mago dicit Pithinam a Graecis appellari, erc. Plinin lib. a1.cap. ita cAP. III.

S A G IT T A pediculos habet triquetros,intus raros 5 spongiosos hic ita.

Ies,interdum longiores,breuiorest, secundum lacuum in quibus nascitur altitudinem .11s m summo triplici acumine folia alatae sagittae modo prefixa sunt: inter quae caulis erumpit soliorum pediculis altitudine fere aequalis, ec ipse rarus sinon giosus rectus,&laeuore insignis,in quo per interualla terni plerumcn candidi et tri hus soliolis constantes contrariis pediculis nastuntur flores: quibus punicea intus limi stamina,floribus subnascuntur hirsutae et castanes magnitudine piluIae duaruexterior pars tota copioso,plano, & tenui semine constat: in medio uerὁ Hobaeus rotundus cst, cuiannectitur semen. radices habet multas,hellebori fibris silmiles colore pallidas . Nasicitur in lacubusci stagnantibus undis.

. e Trium Iouis in Albi

193쪽

BIS T O R T A in triquetris pediculis solia circa radicem profert,tumici cqualia,acutiora tantum M perius uiridi, inferius candido ad cinericeum inclinante colore e basi in utro p pediculi latere deorsum fastigiata, dc sinuosa: uater qliae cauiles assurgunt solidi geniculati,oc bicubitali fere longitudine: quem singula ex geniecillis prodeuntia ac sursum nascentia folia amplectuntur,inferioribus multo mino rati in summo minutos,candidos,dc modice purpurascentes flores inspica dispositatos ferunt: quibus triquetrasimilia lapathi seminibus, sed maiora semina succedui. radicem habet pollice crassiorem ceu geniculis distinctam,bis in sinum detortam ac inflexam:cui foris est nigricans,intus uel ὀ in candido rubescens color. Adstringui gustata radix,ct semenablia Praeterquam quod paululum etiam adstringunt,lubrica Ecglutinosa gustu percipiuntur. Nascitur pinguibus eclutosis pratis , nonnuno quam etiam in sylvis antiquis. DE CARDUO IPHAEROcEPHALO, album in Italia quid

hodie uocant. qi reuerecu Echinopus veterum sit. J CAP. V.

SP H AE R O Cephalus Carduus multa ab una radice solia in itit, pedali Θd aliquando maiore longitudine alitudine pedis dimidi utrinin aliquoties pros un

194쪽

xe co tingenti Dus

incisuris diuisa, Per ambitum breuibus nec adeo infestis aculeis armata, superius uiridia,inferiuS candicante lanugine obducia. Caules posthaec ab una radice duos aut

Ires,interdum etiam plures erigit, altitudine duorsi

triumue cubitorum , solidos ros bustosque intus ceu sambuci mea dullam habeteS, rubente & ta glutinosa lanugi ne uestitos, quae digitis ad caules

confricata odoreali quem remittit.

Caulibus solia prius d cscriptis,

similia per inter ualla a dirascun-tUr, minora quo summitati propiora: equorum alis circa superiorem caulium Partcm ramuli oriunditur,pile magnitudine,rotunda,lii uta& aculeata capitula serentes. Flores undiq;

singulis capitulorum aculeis singuli nascuntur, colore candidi aut ferruginei quin* oblongis Sc ualde exiguis foliolis constantes. Habent etiam singuli cum a periuntur flores singula corrulea stamina quorum deinde summitates in duos paruos et reflexos apices finduntur. Flores ex superiore capitulorum parte prius erum Punt. Vltimo autem inserius ubi ramulis iunguntur,quapropter particulatim ec in squaliter enascuntur flores. qui ubi defluxerint in aculeis foramina relinquunt, quibus semina oblonga,candida hirsuta& aspera lana ceu amianto Obdueta, includuntur. Radicem habet longam crassam οἱ intus omnino lignosam .Folia Sc semina faurole leniter amara sunt. Nascitur saxosis oc fluuiis imminentibus collibus.

. crocodilium videtur. D f sENA. c A P. VI.

rubente annexu erumpentibus,Portulacς soliis figura similibus. In supremo peri diculo nuIlo interutrumlordinem intercedente, quod ut in reliquis siliquis ferentibus herbis fit parem numerum turbet. Ex pediculorum alis in quibus folia nam Diatur) alii indiuidui oc singuares prodeunt ram ili,circa quos ex interuallo dispoiiti sunt lutei oc pallescentes flores, quin soliis in concauitatem aliquam reflexis, constan

195쪽

DE PLANTIS. LIB. L Mconstantes eiusdem coloris stamina habentes,e quonam medio fur stim in cui uatum corniculum prominet, quod patitatim in latam,t lanam compactam excre cit siliquam sex uel septem cordis figura , oc nigrescente colore semina intra se claudente. radice nititur oblonga,tenui dignosa et inutili. odore ingrato tota herba sentitur. ut Cynoglossis Sc punics folia flori stam na prius. deinde folia decidunt. Radice nitiis stirienui flavescente Sc inutili. Aestiua est herba.

DE PIPERITI DE SIVE SILIQUA ITRO. Perantino, scapsicosorte aut cardamomo Arabico,cognata planta. 2 c A P. VII.

I ip ERIT i S caulem erigit cubitalem,minimi digiti crassitudine, in angulos

striatum Scirca soliorum ramorum. eruptiones in Purpureo colore nigricantem, intus seu sambuci medulla farctum. in stimmo in duos seu treS ramos simili ierstria os diuisum,qui rur sius in minores diuiduntur.Oblongis soliis consta in posteriori parte trium plerunt quatuor digitorum latitudine,in mucronem fastigiaὰtis,quo fit ut mediam habeant lauri oc solani foliorum similitudinem. flores ex alis Izmulcrum erumpunt candidi,quini aut sex soliis stellae modo dispositis. constanies paucis in medio staminibus, quibus amossiis ex caliculis teretia & sine commissilis ris succrescunt ceu siliquae uas uia longitudine dagitati, latitudine uero pollicari ecinterdum latiorest sensim in turbinem seu mucronem desinentia, principio uiridia.

196쪽

vALERII coRDI HISTORIAE cum autem maturuerint russa aut punicea, nitentia 5c deorsiim, ut stores ipsi pen, dentia. quae cultello in longitudinem aperta plurima in flauo candida compresia bc Lenti similia semina sed tenuiora ostendunt membranae crassae ceu callo per media vascula transeunti adnata constant intus vasculaec calli pingui re succosa substan, tia quae uetustate in puluerem resoluitur. Radicibus nititur numerosis, tenuibus,d in minimas fibras diuisis : seritur fictilibus vasculis. radices, cautis,folia oc flores nullam fatu dignam saporis qualitatem habent.uascula itero cu seminibus 8c quod carnosum in medio est acerrimo sapore Iinguam uellicant, oc odorata sentiuntur.

Aestiua est herba.

DE BALSAMELLA, L nil am,pmgrina, μam Fuchsitu alteram facis, Dodoneus foeminam. Itali cinquit Bavaminum genere neutro uocant, πὸ Bal ammseu arantiad Enguunt. 2 c A P. VIII.

BALSAMEL.

la caulem cubito abriorem a radice mittit,rubentem inferius circa terram, qua manum implere possit crassitudine, luperius minimo digito multo graciliorem, cui ab inferiori parte usque ad summitatem undis' cubitum longi, cras i ocreeti adnastuntur rami: ex his duo circa terram contrario sibi opponuntur exortu. caulis ecretis

mi is uore habent,ec pingui, carnosa, succosa*costant substatia ut portulacae caules, sed multo robustiores sunt. Pinaguia et mollia to tam herbam uestiunt solia tenui

foliaetauri foliis similia

leniter per ambitum serrata. in utrocp pediculoαrum latere paruas ec ruffas excrescentias habentia. equorualis in ruta purpurei flores ei upunt Purpureis violis non dissimiles,sed multo maiores c nulIis in medio staminibus praeter imum capitulum seminum serendi causa enascens ) a tergo breuem apicem Sc incurvam caudam ferentes. quamuis in anteria ore etiam parte longiorem apicem gerant. ex singulis floribus singula hirsuta pro rudeunt Pitula magnitiidine cynosbat in quibus milio squalia sunt semin colore nigra et aliquantulum aspera. Radicibus nititur numerosis,tenuibus,pinguibus 5 succosis ab eraso caulis trunco descendentibus. Aestiua est herba. - : Ral iugam pialoiden

197쪽

DE PLANTIS LIB. I. DE D O R Υ c NIO, s Ego tres DOocnium puto, nes solanis cognatum, etsi quidam Halicaccabum peregrinum nominant. 2 c A P. IN.

DORVCNIVM ex breui cauIis

trunco plures singulares oc striatas

emittit iunceaegracilitatis uiticulas,duoruplerum*cubitorum altitudine, tenuia astixa virgulta ascendetes. e quibus per intero

ualla striati pediculi, tria folia apio similia

serentes prodeunt, ec quodlibet eorum intres partes per ambitu profundius incisas diuiditur . haec quo summitati propinqui ora fuerint eo minora etia sunt. ex foliora alis singuli exeunt pediculi longitudine digitali,gracilitate sua mediocri filo squales, in extremitate duobus breuibus& retroruflexis capreolis contrario annexu sibi ipsis oppositis .uirgultorum alas ac furculas apAE prehendetes,quo melius uiticulae ea ascendere et imbecillitati sus costulere possint. in fine pediculoru ante capreolos fert flores candidos,paruos,exiguis intus luteo colorare staminibus, quorum magna pars caduca apud nos est: qui uero abortivi non ceciderint,sed remanserint e medio triquetros desos et aere inflatos emittunt solliculos,magnitudine halicaccabi uesicis squales,tenui admodum membrana constantes princia pio. V iride mox in russo pallescente intus tribus mebranulis a medio ad angulorum interuallaus transeuntibus in tres camerarulas interseptos. qui interdum non tribus tantum, sed quatuor constant angulis,uerit haec non est propria eorum, sed monstrosa forma ex supcrabundanti in ea parte nutrimentali humore causam et origine habens singulis camerulis ubi in medio follicitalo coniunguntur,singula semina innascuntur magnitudine parui pisi, figura rotunda , colore nigra ab una par te,nempe in annexu cadidam θc satis magnam maculam habentia, figura quadam tenus azari folium uel latiuscillum cor imitatem,unde etiam ipsa semina grana cordis appellantur,ea foris dura sunt intus uero candidum ecinflexo septo distinctum nucleum complectuntur,sapore dulcem.radicem habet digitali crassitudine, multis fibratam cirris. Aestiua est herba. Dil AN BLATO, L Germanice dicto: id et , Aphγllo, quod soli' careat.

Orobanchen aliqui putant,non tamen ea, sed ei similis uperficie herba est nos aliquando Plinit Aegolethronesteputavimus. CAP. N.

AN BLAT VM primo uere coliculum profert longitudine dodrantalem,

minimo digito graciliorem tenerum 8c succosum. at cuius medio quatuor florum ordines uis ad summitatem enascuntur. 5c Omnes antrorsum spectantes, flois res in russo candicant foris hirsuti & a tergo foliolis ceu squamis eiusdem coloris operti sunt: e quibus parua oc acuminata prodeunt vascula plena seminibus paruis, Q.

198쪽

VALERII CORDI HIs ΤORIAE hyoscyami seminibus similibus, vascula maturo semine in duas partes se aperiunt. 2dicibus nititur multis crassis, succosis psquamaru modo sibi ipsis superiacetibilire hyeme non pereuntibus. caret herba haec soliis.nascitur putri et umbroso solo in sylvis aut secus eas. saporem habet in acerbo leniter amarum,adiuncta pauca pani

um tenuitate. Abstituis. Hesmoemu - Τ.3.73. oro

tenuidis relignosis nullius usu, iiis αἴ

199쪽

DE PLANTIs LIB. I.

DE HYOSCYAMO PER UNIANO, st Onia, uel Nuce Methel. 3 c A P. XII.

prima quaseritur aestate caute emittit uiridem,candicantibus punctis distinctu, i crassitudine fere digitali, longitudine cubitali, in paucos ramos diuisum. folia sertauxta alas solani foliis similia: multo tamemaiora, longitudine spitamae. latitudine paulo angustiora.mollicie, odore et sapo re layoscyamum uulgarem referentia, quamuis etiam coctorum piserum aliquomodo odorem reierant. uixtaquS uita des, fr concaui oblongi calices sunt, e quibus: singuli prodeut flores,colore candidi, in te cenioletis. rius angusti et striati,superius uer0cdplica et si sortiusti: postea se in calathisiguram explicatares, resupinato im i P labro: e cuius circlinate rentia quin P plerum aut seX erumpunt mollia acumina, paribus interuallis ab inis

uicem distantia, a quibus singulis terias descendunt iis p in imam florum partem, liraneae, colore in uiridi,candicantes intus di extra conspicuae, sed intus concauae, foris uero eminentes,nores tricia te sunt longiores supcrius quatuor digitos lati: in se, rius uer ὀ,qua ex caliculis prodeunt, unum tantum in mediis ipsis quina plerum msunt aut sena colore candido stamina, foris

ma lilii staminibus similia. inter que etiam

claua ut in lilio apparet. in summa conuol voti,id cst cylsam peli florum imaginem referunt. hii toti decidunt. ima tantum caliculorum partibus relictis, e quibus singula nascuntur rotunda & aculeata capitula, magnitudine iuglandis, oc singulis eorum aculeis in flauo candidum durum* sitis best semen magnitudine di figura senae semini aequale. Radice nititur candida, digitali crassitudine in fibras disi racta,cacpinutili. seritur in hortis magno studiosed raromaturescit. Aestiua est herba.

DE GINGIDIO Driaco olire. Icon haec Gingidij a Dodonaeo exhibetur. Bisecutaem inriquit Romani uocant,ut Dio corides at cum nominis uel gium bucaelare Itali et Histrarim seruantes, hanc herbum uulgo Bilniugo appellitant. Nascitur in Itali in aruis frequens. utuntur colicula eua ad dentiam expurgavonem. Brabantu raro usum. c AP. Mi II.

VMBELLI FERA A aestiua herba Gingidium est, hisce proximss annis

ad nos primum in Germaniam allata. Prima aestate qua seritur geniculatum emittit caulem minimi digiti crassitudine cubito proceriorem, nigricantibus stria tum lineis multos ramulos ferentem folia sub geniculis exeunt, pastinacae fatiuae foliis similia,tenuiora tamen, pluribus , incisia eruptionibus,sngulae ramulorum

diuisiones umbellas, ec in his candidos exiguosis flosculos fusi inent,Ammios uel

200쪽

vALERII CORDI HISTORIAE pastinacae umbeblis et floribus similes: quarum maxima est, quae a me

dio producitur caule, floribus sue cedunt Ammio similia colore aequalitate semina. sub ipsis umbellis foliola in orbe se

Proselut,inferioribus multo mino xa, tenuiora, acua minatioracp. Vmbellae semine masturo claudiitur ut

sylvestris pastinacae tactui gluti nosse oc pingues

sunt, odore non ingrato, qualem lare cera habet.

Radicem habet sylvestri pastin

cae squalem, colore candidam, in tus ligno sim, se, ris uerd carnosia

Ore cortice conastantem:cuius a. por non iniucunadam acrimoniam prae se fert. semina item Ammii saporem habet, quamuis acriore amariorem p. folia deni 2 radice ct semine mitiora sunt, ct ob id oleribus aptius

addi possunt.

DE ME LONGENA, LMalum insatium aut Melanetanum uocant aligni recentιoras, Simeon Sethi forte Maonetanion .d c AP. XLIII.

l J ELO Ngena quam Itali corrupto nomine Melanzanam uocat. Prima qua hi long xudine cubitali, crassitudine minimi digiti

solidum ligno sum*,in ramos inaequali ordine diuisum, ex qui bus alia prodeunt adnata folia iuxta alas fert dodrante breuiora, quatuor digitorum latitudine nerambitum parum et insqualiter sinuosa in mucronem desinentia aspera S in confricado strepentia, secus ea longos rubentesin pedicuIos & in his singulos aculcatos calices ex quibus singuli item nascuntur flores in quin* acuminata re rugosa solis 'a,liellae modo diuisis, colore purpurascente, esto tota florum latitudo duorum sere digitorum in quorum medio quin sunt ei cista, lutei coloris stamina in medio eorum Uno eminente apice florum foliola postquam defluxerint ex calicibus sinisguli subna utur fructus anatisWinterdum anseris otii magnitudine, nonnunulla ODIongi di ouati, nonnunquam etiam rotundi,& interdum sursum recurvi colore plerum Ψ rubente, quamuis etiam flavi oc candicantes inueniantur, intus rara. lentλ

SEARCH

MENU NAVIGATION