In hoc volumine continentur Valerii Cordi Simesusij Annotationes in Pedacij Dioscoridis. Anazarbei De medica materia Libros V. Longe aliae quam ante hac sunt evulgatae. Eiusdem ... Historiae stirpium Lib. IIII posthumi, nunc primum in Lucem editi, ad

발행: 1560년

분량: 640페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

251쪽

raria quae ante camera

rarum senestras seritur, uiti A culam ab una radice emittit,t quae in multas alias angulosas, teneras oc modice concauas uiticulas diuiditur, so- lia ex interuallo proferenα, tes,singula fere rotunda, ni in iis anteriori maxime Parre tres plei ut acuminati anguli emineret:eadem eminentiis quibusdam breuissimis raris p per ambitum circum uallantur , ec laetumollia sunt, foliorum Abthsae modo,magnitudo eo rum seu latitudo secundum natalium diuersitatem uarixat, foecundo autem aprico et humido solo apud nos in Germania pedem cum quadrante interdum latitudine excedunt: pediculus iis est longus,tener, leniter hirsu/tuS, modice concauus et propemodum teres,si non moadice canaliculatus esset eo latere quo superiori foliolu Parti respondet. capreolos

secus solia producit singullos, quibus affixos baculos&perticas apprehendit, in magnam altitudinem ascendens, flores iuxta folia oc capreolos seri figura liliaceos, partim steriles, partimuerὀforiundos , utrisy quinis candidis, intus hirsutis,sesquiuncia longioribus,uncia paulo angustioribus,foras pinodice reflexis 8c repandis constant foliis. disserunt tamen inter se. Siquidcm steriles breues habent in medio apices 5 hirsutiores sunt,nec quicquam habent tumidi post se ubi pediculo iunguntur) quod sequuturi fruetus spem faciat. Foecundiuerὀ in medio tria crassiuscula,basda*stamina continent nec immediate pediculo iunguntur, nam inter ipsos flores Θc pediculum paruum 5c leniter hirsutum exiliberat, quod tenera cucurbita est,capitulum,iuxta annexum in angustum co 'lum desiisnens,quod marcescente flore paulatim accrescit deinde ab autumno in magnam molcm,quam cucurbitam vocamus auctum maturescat, magnitudo di forma non est eadem omnibus cucurbitis: quaedam enim longae sunt,quaedam uero inferius uenmtrosae existunt, ec superius in angustum collum coarctantur.Cum apud nos in Germania feliciter enatae maturuerint,longe quinos,sen 6s y pedes Iongitudine ac dodrantem cum uncia assequuntur, maxime si pensili licentia concessa, libere pependerint. Ventrosae autem interdum in duorum pedum longitudinem ob pedalem latitudinem adolescunt: utruml tamen genus frequentiui miniis capit incrementa

252쪽

vALERII CORDI HII TORIAE tum. eam enis magnitudinem quam posuimus non semper nec 1 Ibit consequun, tur,color omnibus est in maturitate flatius, durus p di ligneus correx, pulpa teneris est candida, gustu dulcis,maturis uerὀfungosa, seminibus cp plena, praeterquam in collo:nam eo loco uentrois nullum semen continent:longitudo semini uncialis est latitudo autem semuncialis:idem planum et compressum est,atcp anteriori parte modice acuminatum,posteriori uerὀ latiusculum, duobuS feminentiis cornutum . corticem habet ligno sum,candidum,acuminatum,compremim, gustuo dulcem nucleum claudentem. Radice tota herba nititur candida,in multas tenues partes distra,

cta,eal semestri: in hortis sata cameras perticis extructas ascendite, obtegit, facit iucundas frigidasin scenas , latis foliis solem arcens,seritur etiam in hortis pensili, hus,ante cameras oc fenestras,ut dictum est unde hoc cucurbiis genus camerarium Romani appellaban ut Plinius testatur.

CVC VRbita Plebeia uiticulis, soliis, floribus semine camerariae similis

est,fructum tantum dissimilem producit, cui duorum dodrantum aut nona nunquam cubiti apud nos est longitudo alitudo uero quincunx aut sextans , sors malant inaequalunam inferius longum habent uenirem, a quom longum nec angustum collum desinunt,interdum etiam incuruantur. Est ec alia,quibus distinguumtur,disserentia. cameraria altitudinis auida est, plebeia uerὀ humi prorrepit, quoi quo uersus uiticulas suas spargens. Saporem habet dulcem, carnem p cum tenera adhuc est,quae edendo sit.

BR Yonia quae nigras seri baccas,ab una radice uiticulas emittit plures, tenues, longas Sc angulosas,foliis asperis, scabris 8c forma uitigineis simitibus uesti, stitas. secus quae singuli longi,intorti p exeunt capreoli,arbustorum uirgas 5c sepse

iam sarmenta apprehendentes,quo facilius ipsae triticulae, alioquin infirmae, sepes scandant, quas ubi a cenderin Lin omnes partes rsptanteS se expandunt:flores a ueris exitu us* post medium aestatis fert parvos,soliaceos colore pallidos, pauca inatus stamina habentes,quibus singuis succedunt baccae seu acini, mediocris pili qualitate,forma rotundae,colore primum uirides,in maturitate uero nigrae,ec in exiguos racemos congestae,iactu molles,intus' lubrico ct glutinoso succo plente, quo quina seriaue semina continentur,cannabis colore& quantitate,sed modice acuminata,inlatitudiem compressa,ct candidum nucleum intra se claudentia. Radice mistitur perennisecundum aetatem grandi carnosacp,longitudine plerum in cubitum

excedente, crassitudine brachii aut tibiae, longo rapo aut Raphano simili, capite multis ceu uerticis tuberoso,in prosundo in duas uel tres partes distracta,co orrisoris in candido cineracea,intus autem candida, aut buxi modo pallida, q gustu amara 5c sub acris est, cum adstrictione non pauca, ct aliqua nauseo se qualita: abundati , eade lubrico ec glutinoso succo,Hc grauem odorem spirat,baccs siue acini,

radicem qualitatibus aemulantur, minus tamen siccant . Colligitur primo uere mox prodituris asparagis, ex radice aqua,prsse 'o radicis capite,ct excavata radiae Cc,quae incauum, singui is diebus matutino tempore tollenda ) confluit. ischiadicis utilis. Nascitur insepibus. DE BRYONIA albastu russa. Radix enim alba est, acini rubent. I CAP. cILTA ANC Bryoniae speciem ob radicis candorem albam nominare cuiuis licet, A. A eandem propter acinorum ruborem russam uocare minime absurdum est, uiliculis

253쪽

tactilis, foliis,capreolis , floribus, acinorum figura Zi substantia,ec radicis mole nigrae similis est. differt tamen ab illa quod acinos

habeat rubentes, et radicem tam foris quam intus candidiorem. succum radix habet nil

gra paulo uiscosiorem easdem habet cum illa qualitates, sed efficaciores. Nascitur iis, dem quibus illa locis, plurimas in V uirtenhergensi Sueuia at y Renana prouincia. in Hessia uerὀ, Saxonia, uesiphalia,Pomerania, Marchia, V uitrebergensi Eleeioratu, o. Misinia nondum uidi nasci. nam hae regisones nigra tantum abundant. He toti crisurdi Teiisteloti virile. D E Z V c H A malare longa, s inius βακgrandi er oblongae Coloonthidis iis milis ae dulcis est. 3 c AH cIII.

TVCHA maior longa,viticulis, soli

is,capreolis,floribus, seminibus,radis.

cibus ec asperitate,grandi oblongar* colocynthidi similis existit. fructu uero elusi*fapore ab illa differt.siquidem figura est longus,in longitudinis circumferentia uiginti . sex plerum p uncias complectens, latitudinis uero ambitu octodecim uncias raro ex

cedit. Pondere auinin quini Imras sex umciis superat,pediculo haeret cras , angulo se nigro, solido oc taetu aspero: a cuius anα nexu contigui inter se Zc tereti superficie exeunt anguli,ipsum fiuctum circa pediculum ueluti crassioribus striis ornantes. colorem habet principio uiridem, A candicantibus maculis conspersum: in maturitate uero citrinum superficie constat aliquantulum tuberosa,cauernosacp. gustu dulcedinem respit. Colitur in hortis.

TVCHA maior rotunda,viticulis,soliis, capreolis, floribus, seminibus , radicibus at*asperitate iam dictae longar zuchae similis est,solia tamen figura aliquantulit ad uitis ac ficus folia accedunt. Fructum fert globi modo rotudum,aut sit tuebamodice in latitudinem depressum cras ,anguloso,aspero,solidὀcpped*ulo heren indica Matrem, a quo longae iusta anguli circum quaque exeunt) Iongitudinis cireumferenis thiestitia uiginti duas aut nonnunquam plures,paucioresue uncias complectentem, ambitu uero latitudinis uiginti quatuor uncias nonnunquam excedentem, pondere autem quinque libras atl octo uncias habentem,colore eccauernosa superscie logam maiorem Tucham aemulantem. saporem habet dulcem, aqueo succo dilutum. Colitur ut longa.

254쪽

TUCH A magna,glabra,rotunda,maioribus zuchis uilicuI1s, Itis,capre lis,floribus,seminibus,radicibus&asperitate similis est . fru jum producti grandiWrotundar Σuchar figura similem, tam longitudinis quam latitudinis amabitu uiginti duas plerum uncias complectentem, pondere autem quinque libras duabus unciis excedentem,pediculo crasso,angulo ,aspero,nigro solido p haereniem a quo eminentes prodeut anguli undique per fruehus latera transeuntes,donee circa floris uestigium collecti,rursus coniungantur. colorem habet etia circa maturitatem in nigro subviridem. Si uer0 serenus Sc tepidus fuerit autumnus citrinum colorem induit,quod si coelum frigidum 8c triste suerit tepido loco fouendus est,ut citrinescatiCarne constat flaua Sc dulci. Colitur praedic torum modo.

rem appellant uiticulas per terra spargit asperas, bicubitales aut nonunquam longiores. a quibus breui interuallo solia exeunt,inrotundo modice angulosa, Pleruaeque trientalia aut quadratalia, iuxta pediculum quam alibi lati ora, aliquantuluincisa. modice serrata oc aspera, sericus quae singuli intorti se Pro

ferunt capreoli,5c iuxta hos Bois res foliacet in pallido flaui qui partim steriles, parratim foecundi sunt.steriles post se nihil habcnt tain, herosum: foecundi uero a tergo habent tuberculum, quod paulatim in fructum excrescit grandem, globosum per longitudinem undit impressis angulis striarum, subscabrum, colorare in caesio flavum, magnitudine secundum regionum temperiem uariantem', plerum tamen tam longitudine quam latitudine sex uncias excedit,uariat etiam figura,partim enim exquisitar int rotunditatis,partim etiam oblongudissectus per longitudinem frtictus,primum ostendit subviridem corticem, mox carnem teneram mollem,

255쪽

DE pLANTIs LIB. I. D3 mollemsuccosam,colore in flauo croceam,gustu dulcem , stratrem at aliqtiantuaelum odorataman medio autem selictu pulpa est mollis , mucilaginosa ,candidis, oblongis,acuminatis at*compressis seminibus plena: quibus foris est lentus cortex, intus ured candidus nucleus gustu dulcis,cum siccatus fuerit, pinguis Sc oleois sus,semina integralongitudine semunciam habent,eam tamen plerum excedunt. Radice nititur oblonga,candida,carnosa oc semestri. Colitur in hortis,copiosistiis mus Bambergi. DE MELON Emo haustino. cAP. cv II. MELON moschatellinus uiticulis, soliis,floribus, fructu,radice et asperitate, uugari similis est,omnia tamen habet minora, teretioracp, folia quocp concinniora sunt,fructus gustus suauitate uulgarem excellit,ati aliquem moschi odorem prae se feri,unde nomen inuenit.Culturam apud nos diligentiorem desiderat. DE PEPONE. c AP. c VIII.

habet suum proprium genus, a Melone diuersum. Nam ut Plinius inquit liubro nono, capite quinto, Cucumexes cum magnitudine excessere pepones uocantur. Veteres nam p ut ante etiam dictum est ) cucue meres appellathant,quos modo Melones uocamus, nem usquainuenitur apud antiquos scriptores, Melonis uo cabulum in hac significatione.

grandis melon seu cucumis, ob magnitudine ocmaturitate, motiliori, fluidiore carne re pulpa

constans, huius plures species nouerunt hortulani, uulgares gustu Melones imitantur. qui uerὁ Germanice meipfeben appellantur, quasi Alphitopepones. farime modo in gustantium ore dilabuntur, succo qui proprie sic uocetur carentes. Bambergi fellecissime proueniunt.

256쪽

O L Ocynthis oblonga,candida,grandis,iriticuli S,solus,capreolis, floribus, fruetus qtiantitate, semine,radicibus,asperataicatss amaro sapore, oblongae, grandi οἱ flauae colocynthidi similis est,solo fere colore huius fluctus ab illius fructu differt, siquidem principio uiret, mox albicantibus,mae qualibus maculis ceu nubeculis aspergitur,postremo in maturitate totus albicat. Colitur in hortis praedicto rum modo. DE co LocYNTHIDEfungrida leui, tu ri. 3 c AP. cruo L Ocynthis leuis quae in frequenti usu est,uiticulas per terram spargit aspe . ras,Meloni similes,in quibus folia sunt aspera oc scabra, longitudine quadran,

vili aut maiore,latitudine paulo minore,in mucronem desinentia, ali utrinque ex obliquo, profundius in ternas plerum p partes secta,ipsae quoque partes suas in cisuras habent. flores secus folia producit luteos, partim steriles, partim foecundos quos ex praedictorum descriptionibus discernere licebit. Foecundos autem flores fructus sequuntur pilae quantitate oc rotunditate,a principio uirides, in maturitate uerὀ flaui qui post exaruerunt fere extremam leuitatem acquirunt, cortice uestisuntur propemodum coriaceo, quo detracto,candida apparet leuis ,inanis ecfunagosa pulpa,in qua per orbem longae cauernulae sunt,piro smilibus seminibus plenae,colore spadiccis, duro cortice candidum nucleum claudentibus. Radice nititur

oblonga,fibrata,candida at p semestri. Fructus saporem habet amarissimum, nulla alia saporis specie admixta. Colitur apud nos, sed paucissimis. trans maria uerὀ in calidioribus locis sponte in asperis gignitur.

CV C Vmis puniceus, quem pi erim Momordicam 8c Charatiam uocant, uiuitaculas emittit numerosas, graciles Sangulosas, logitudine hiciibitales aut tricubitales,undique foliorum plenas, quae uitis aut Bryoniae foliorum modo in paristes secta sunt.tactu aspectu , glabra remollia,latitudine quoquo uersus trientalia, quadrantaliaue,capreolos secus folia singula producit, quibus intortis uicinos fur culos Bryoniae modo apprehendi affixas uirgas ascendens. Flores aestate e folio rum sinu enascuntur,antequam aperiantur uiridi inclusa alabastriculo, postea se in quinque soliola ad florum soliorum spacia trasitura, aperiente quinis paruis,moradice ex rotundo turbinatis rugosis, lutei si foliis constantes, Iatitudine interdum unciam excedentes. quorum aliqui steriles aliqui uerὀ Decudi sunt. Steriles pauca

hi cuia,luteal stamina in medio haben sed nullum post se tuberculum quod secu turi fluctus principium sit. Foecundi uerὀ terna reflexa, bifida* stamina in medio

continen .eὸ retro se oblongum capitulum secuturi cucumeris rudimentum, quod dilabentibus florum soliolis,paulatim in fructum exciescit oblongum, figura plerumque ouatum , superficie tuberosum, aculeis horridum , colore in russo puniceaeum, longitudine interdum Bessis, latitudine uel ὀ sesquiunciam rard excedentem,

Cartilaginea re rubente carne constantem , qui cum autumno iamiam imminente gelu maturitatem consequutus est,rumpitur ac dissili grauidam in aluum semini hus ostendit ongitudine semuncialibus,latitudine angustioribus, anteriori parte modice acuminatis,posteriori autem rotundis,planis ac ueluti compressis, fusco niagiaue, aliquantulum rugoso, aspero,atS ualde duro cortice, candidum nucleum, ProPom

257쪽

Proportione, toti semini similem, claudentibus. Radice nititur semestri,breui, mina modigito graciliori et in fibras desinente,soris candicante,intus pallida. quae gustata primum aliquam dulcedinem resipit , mox Parua amaritudine atque acrimonia manis festa,gustus organa afficit,saliuam ciens.nuclei dulcem habent saporem, cum qualitate nausem minante.At ipsius fructus cartilasgo Colitur apud nos magno studio, Dium amat pingue, suspensum, ciebram rigationem aio assiduos solis radios. PINIS LIBRI L

258쪽

VALERII CORDI DE

plantis, liber ii, quo illas praeci

Itoria d ueteritas Q exacte tradica non es es omnino Pr terita.

Qis m ius in rerum ludat natura figuris, . Sola uelberba turba cerepotest.

DE RANVNcPLIS: Et primum de primo uel palustri: deinde dereliquis tribus a Dioscoride descriptis Ormisum dealijs quibusdam

lus multas species habet:quarum Primam pinguio

bus , aquosis &uliginosis locis

Prouenit. caulem Profert cubitautem , re aliquam do proceriorem. habet is adnata ramulossmultos . folia coriandri modo incisa sunt, multo tamen maiora, pinguiora, pallida re glabra.flores fert copiosos, undere polyanthemos appellatur,soliaceos , ut omnes eius species) luteos,oc aliquando purpure os hos autem raro apud nos minores Otiam quam reliquae eius species. semen par uum, densium oc copiosum, in oblongo ceu capitulo. radices habet multas, candidas recapillatas,ex uno capite Prodeuntes,sapore subamaro ocacri: caules quoque, lia, florures re semina gustu acerrima sunt. Habet haec prae caeteris apud nos prouenientibus, exulcerandi uim maximam. sEcvNDA sspecies.

ALTEra Ranunculi species copiose

in Sardinia nascitur,unde illi Sardoae uel Sardiniae herbae nomen. disserta priore, quod lanuginosa,ec pluribus soliorum incisuris spectetur. Tertia

259쪽

TE Rtia minima est.nascitur in dumosis,subbumidis,ct stirpibus conserctis lolacis, coliculo asSurgit fere dodrantali,& unico: cui tria folia contrariis pedicuIis canalitirn modo cauis adnascuntur. Ita singula in plures diuiduntur incisuras : ἐquorum medio unus flos luteus,foliaceus, intus eiusdem coloris, sitimina rosarum modo habens emicat. dilabentibus florum foliolis, remanet in mcdio capitulum, unde enascebantur stamina,quod fabae magnitudinem capessit, leuiter aculeato fetamine constans. Radice mitit transuersam, crassitudine iunci, foris subrubram, intus uerὀ candidam,sapore ualde ingrato,qui uix definiri possit. folia oc pars coliculi nori uicinior maximam habent acrimoniam. cly ARTA species,cognata tertiae.

OV ART Ahuic figura similima est, sed magnitudine paulum excedinsolia

- tantum nigriora habens .florum uod foliola candida iuncin quorum medio lutea cui in tertia) stamina uisuntur. nascitur iisdem quibus tertia Iocis: utriu raadix uenenosa esse dicitur.Hae autem sunt ranunculi species, quarum Diostorides meminit,praeter has uerd sunt aliae,quas nos enumerare iam incipiemus.

Ranunculi genus,quod uulgo amensi merdenbluαilien uocant,id fores uel albos,uel ro eos,uel luteos pro ire. T. . IO.p.9s. ad teri speciem. Rominis utriun*.uid quintam steriem

Z iiii

260쪽

vALERII CORDI HISTORIAEQVINTA species. O VIN T A plerum*incultis prouenit,primae similis, minoribus tamen ectenerioribus soliis: graciliori, cocauo et singulari caule, paucioribus floribus colore luteis,llibus singula subnascuntur capitula,in quinque lex aut septem ac leatas partes quae semen sunt diuisa. Radicibus nititur polyanthemi similibus, cui qualitate etiam respondet. Nascitur in arvis.

CE XT A est quae a quibusdam ob ignPm mordacitatem flammula uocatur, iis O dem nascitur locis. latioribus soliis iisdem hirsutis,pluribus ab una radice hir tis caulibus.flores haec maiores profert egregii splendoris,dilabentibus florum sori Iiolis capitulum e medio enascitur rotundum, asperum , paruis plani seminibus constans. Romin uniμstiplex. adseptim lectim. T. .3o. p.9 .adost msEPTIMA species. in is filia P T Ima coronaria uocatur quae in hortis ad usiim eoronarum seritur: est. sarei Edis Potius quam natiua,folia habet circa cubitales caules apio similia, hirsuanen*β. taque,Profundius se sta: flores luteos egregii splendoris, non quin* sed pluribus foliolis farctOS. Tragus

SEARCH

MENU NAVIGATION