장음표시 사용
81쪽
V. Hactenus de Sacerdotiis; nunc Vero deipsis personarum insignibus , quibus aut Sacerdotes in sacrificiis ornabantur, aut viam illi dignitatem palam faciebant. Erant autem Apex, seu Tutulus, Li-ium , Seces'ita, Paterae , A pergistum, capis, seu Cain peduncula, pauca de sangulis.
VI. sex, teste Isidoro Orig. Lib. XIX. cap. 3o. erat pileum subtile, quo sacerdotes gentiles utebam tur; appellatus ab , id est, a ligando, cui suffragatur Sexti Pompejus Festus de Verb. Signis, dum ait: Apex, qui est sacerdotum in ne , dictvi est
ab eo, quod comprehendere antiqui vinculo sere dicebant. Hic vix disserebat a mulo, Pontificum &Flaminum insigni, de quo Festus: rutulum vocari inunt Flaminicarum capitis ornamentum, quod fiat vitia purpurea innexa crinibus . . . . quidam pileum lanatum forma metalli siguratum, quo plamines ac Pontifices utuntur. Hinc etiam Pontifices ratulati dicebantur secundum Varronem Lib.VΙ.deL.L. Tutulati dicti, qui in
82쪽
68 Da Tiruris PONTIFICIuM, bes ex adjecto nummo,cum inscriptione: P. SΤOLO. III, VIR,
HL Liluvi Augurum erat baculus incurVus, quem manu apprehendentes Augures, trabea, togaque Augurali amicti, orientem Versias, Certam Coeli partem describebant, antequam inspicerent. Tantae olim fuerat authoritatis, ut nihil magni in republica fieret inaugurato. Ad viros sapientia de Nobilitate praecellentes sacerdotium istud deserebatur. Serv. Sulpitius Lib. IV. Epist. famil. s. honoraria munera, quae Cicero gesserat , recenset fuisse Pratorem, Consulem, Augurem. Hi soli, Augures nimirum, quanquam magnorum flagitiorum rei, non tamen Sacerdotio moVebantur.
HIL Liluo proxima est Seces'ita, & Patera. Deprima dubitant, quid fuerit, & cujus, formae; Paulus Diacon. ait: Scespitam alii securim, alii dolabram aeneam, alii cultellum putant; quod postremum verisimilius est, dicente Festo: Secespitam esse ιuι-
83쪽
erum ferreum , oblongum manubrio eburneo , rotundo , solido, vincto ad capulum auro argentoque, quo Flamines, Flaminicae Virgines , Pontificesque ad sacrificia uiuu-rur', cujuS formam, qualemcunque, hic adjicere Vistim est. Patera Vero, eo quod pateat, ita latine dicta; qua, teste Varrone L1b. I v. de lingua latina , publicis olim in conviviis utebantur, nunc vero etiam in ipsis sacrificiis; id quod in nummis occurrit frequentillime ; Ex mille unum exsculpi Curavimus, ut ipse etiam typo, quid rei fuerit, lector erudiretur hoc in nummo fisura sedens, dextera pateram tenet, cum inscriptione: P.M. TR.
P. COS. III. Justitia. IX. Reliquum est, ut de Mergido, 3c Capeduncula pauca adseramus. Aspergistum, seu Asperserium, & Lustrica, qua aquam lustralem aspergebant, Victimasque cum aris lustrabant. Fuisse & istud inter insignia Sacerdotum testantur veteres scriptores, praeprimis vero Familiarum, & Augustorum
numismata , in quibus Aspergilium suae dignit
84쪽
Tum unum hic Coram vides, in quo Secespita, Li-ruin, Aspergistum, capeduncula , cum inscriptione:
capeduncula vero , seu Capis es poculi genus, dictum a capiendo , quod ansata esset, ut prehendi possit, id est, capi, cujus in sacrificiis usus erat frequentissimus. Has Cicero in Paradoxis Iapedines, dc suiles urnas adpellat; Hujus itidem forma in saperiori nuinmo conspicitur. Haec de Pontiscibus, & Sacer ριibus. Quamvis enim & alia suerint hujus ordinis, & sacrae Nobilitatis insignia, uti Praetexta, sessa curulis, Coronae, de his tamen superius dictum cum sit, eonsilio praetermittimus; &ad illa properamus, in quae, ad stram aut probandam, aut ostentandam gentis Nobilitatem, omnis Romanorum luxus sese essuderat. Hinc
85쪽
I. Um propositum nobis sit, his in pagellis
Romanae nobilitatis insignia eXponere, non posivinus pompam funebrem praetermittere, quia in hac, non minus quam in coeteris, Familiarum dignitas, Nobilitas, antiquitas eluXere. Illa tamen huc solummodo congeremus, quae nostram materiam, de qua sermo, mirifice illustrant; non enim nostri est ins ituti,quorumcunque hic funera eXplicare, nec, quae quomodocunque ad hunc ritum referuntur, describere hoc enim Ro- sinus praestitit, aliique viri doctissimi) sed eaduntaXat, quae nobilium propria, eorundemque familias commendabant. II. Primum erat, ut, abluto corpore, toga honesta& candida induerentur ; imo eiusdem materiae, & coloris, quo etiamnum in vivis, utebantur, id quod docet Livius Lib. XXXIV: Purpura viri utemur, praetextati in Magistratibus, in Sacerdoriis ; nec id ut vivi solum habeamus insigne, sed etiam, ut cum eo crememur mortui. Ita colligitur etiam ex Virgilio AEneid. IX. Veste tegens, tibi quam noctes festina diasque Urgebam, ct rela curas solabar aniles.
86쪽
nere: Funere indicta, rogus extructus est in Martio eam po , juxta Iuliae tumulum e ct pro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genitricis collocata: in-rraque lectus eburneus, auro ac purpura fratus, ct ad caput tropheum , cum veste, in qua fuerat occlus.
ΙΙΙ. Ιnduro sic corpore, mox Cupre1 μου ad Fores per libitinarios deponebatur, signum stineris, sic Horatius Lib. II. Carm. I :
Neque barum , quas colis , arborum, Te , praeter invi M Cupressos Ussu brevem dominum sequetur.
- - - is Et ferales ante Cupressos
cupressi vero, teste Sext. Pompejo, mortuorum domibus ideo adponebantur, quia hujus generis arbor excisa non renascitur; sicut & mortuo nihil iam est sperandum. Nec tamen ad fores omnes funestas collocabantur: Cujus rei alia ratio nulla reddi potest , quam raritas arboris quod initio pauci in agris, aut intra urbanas villas eam arborem instituerent. Hinc divitibus solum, & Nobilibus, eiust nodi ; nie sores Cupressos ponere concedebatur cujus testem habemus verssim Lucani Lib.UI. Et non plebe os tactus testata Cupressus. IV. Arma gentilitia, & expressas in cera Maiorum facies velut simulacra longo ordine in hastis praeserebant servi publici magno cum adpara
87쪽
tu, ut stemmatis claritas eo manifestior esset. Hinc Horatius Lib. V. Carm. 8.γο beata , funus atque imagines Ducant triumphales tuum. Imo, omnia honorum insignia, quae deiunctus vel unquam est consecutus , ut risices, Secures , Lictores, arma, ct dona militaria, coronae, felix curules , vexilla,atque urbium dona, spolia hostium, mune xa longo ordine spectabantur. Hujus pompae insignem locum invenimus in Polybio Lib. VL: Si quando apud Romanos quispiam ex illustribvi viris ex hac vita discesserit, elato funere portatur cum reliqua pompa
ad rostra sic dicta in forum & paulo post, cum de Imaginibus dixisset, quas in vestibulo aedium pone re, & colere conlisevissent Romani, addit: Fascest Pero, ct secures , ac reliqua Principatus consiuera, se-l cundum dignitatem cujusque praecedunt, qua, dum in vi i Sis esset, in republica eminuit. Ubi ad rostra veniunt, cuncti ex ordine sessis elephantinis sedent, quo spectacuIohaud facile poterit quicquam spectari pulchrius juveni, gloriae ct honestatis cupido. Etenim eorum Virorum, qui virtutis gratia glorificantur , videre imagines, easque omnes veluti vivas , quem non excitaret ξ quodnam aliud
pulchrius spectacuIum 8 Hactenus Polybius. Idem Tacitus de Funere Augusti, Germanici, Juniae, Drusi refert in Annalibus, de Aligusto Lib. I. sic
scribit: in porta triumphali duceretur funus , Gallus Asinius ; ut legum latarum tituli, victarum ab eo gentium v cabula anteferremur, L. Arrumim cessuere; De Germanico Lib. II. cap. 83. : in nomen eju3 Saliari caris mine caneretur ι sedes curules sacerdotum Augustalium
88쪽
Dcis , superque eas quercea coronae statuerentur; Ludos Circensis eburna eriles praeiret, neve quis flamen aut augur, in locum Germanici , nis gentis Iuliae, crearetur. Arcin additi Roma, ct apud ripam Rheni, ct in monte Sstriae Amano, cum inscriptione rerum gestarum, ac mortem ob rempublicam obiisset sepulchrum Antiochiae, ubi crematus: tribunal Epidaphnae, quo in loco vitam f-nierat. Statuarum locorumve, in queu coleretur , haud facile quis numerum inierit. De Imaginibus vero praelatis amplius confirmatur ex pompa sunebri Juniae,& Drun; de prima Lib. ΙΙΙ. c. 76. sic loquitur:
Viginti clarissimarum familiarum Imagines antelatae sunt, Manlii , Quinctii, aliaque ejusdem nobilitatis nomina. De altero vero Lib. IV. cap. 9.: Funus imaginum pompa maxime inlustresait, cum origo Juliae gemis AEneas , omnesque Albanorum reges , ct conditor urbis Romulus , post Sabina nobilias, Appius Clausis, cateraeque claudio rum eruies , lango ordine spectarentur.
V. Qihod si tamen des metus summi Principatus
locum obtinuerat, moris erat eundem consecrare
id quod ab Augusto institutum, dein vero a Tiberio restauratum, ut nimirum divino quasi honore adficerentur illi Imperatores, qui filiis, sicceLsoribus superstitibus moriebantur. Longum s
rei Consecrationis ritum , & cceremonias recensere,
quod eruditissimus Rosinus in persectiissimo anti quitatum Romanarum opere praestitit; satis di etiam , si laetum fuisse ostenderimus, ejusnodi Principes, antiqua stuperstitione, inter Divos relatos esse ; quod constat ex pristis & frequentissimis numismatibus Sabinae Augustae, Antonini Pii, Augustae, M. Aurelii, L. Aur, Veri , P.Hel-
89쪽
vii Pertinacis, L. Septimii Severi, Juliae Piae ; In quibus videre est positum monumentum cum deruncti effigie , aut pluribus etiam imaginibus, cujus in Vertice currUS inauratus, quo mortuus olim Imperator Vehebatur, collocatus erat. Alias solam Aquilam, qua defunctus ad astra deserri credebatur, in numis expressam cernes. Utriusque eXemplum adjecimus:
Comparatio modernae NobLlitatis cum antiqua Roma
I, maginum usum in scutorum gentilitiorum se I mam desiis te, nemini dubium esse potest; Ut enim illis Romani, velut suae & priscae nobilia talis testibus, utebantur ; ita & Posterior aetas, hoc
90쪽
76 CoMpARATIO MODERNAE NOAILITATI shoc scutorum invento, quo Majorum praeclare facta describere consuevit, suae gentis & antiquitatem testatur & nobilitatem. Nihil tamen nostra aetate ab antiquissimis illustrium personarum ritibus, moribusque diversum deprehendimus, praeter habitum , & vestitum, quo etiam prisci 1ese a plebe distingui volebant, & discerni; adeo ut nostris saeculis hoc in genere omne pene discri-nien sublatum esse videatur; Illi Praetextus, Togas , Iumcas pictas, clavatas, ct palmaraue, Clavo latos, ct angustos, Purpuram, Paludamenta, Calceos, Busias, aliaque vestium ornamenta deserebant, quibus plebeiis uti, etiam lege, & Senatus Consulte vetitum legitur; Nostra Vero aetas, praeter Scuto rum Principun:que diversitatem, vix aliquid osten, tat; & haec ipsa adeo trita sunt, & Vulgaria, uis immas saepe familias, gentesque antiquissimas athomine at ovo, subinde etiam plebejo, vix discer nas. Hi scuta, hi coronas, vexilla, cassides cceteraque nobilitatis insignia, ac si virtute pepe risient, sibi vendicant, & temere arripiunt. Ashaec missa facianius, illudque duntaxat recensea. mus, quae nostri fiunt instituti, & a Veterum si gnis vix diversa in nostris hodiedum scutis visuntur ΙΙ. Illi suis in Clupeis, uti ostendimus Cap. XI descripta ferebant Majorum facta, aut Imagines idem praestat hodie omnis Nobilium ordo, susui etiam Stemmatis antiquitatem, & signa illii stria scutis, ut aiunt, gentilitiis commendant. Ill xista aut hostibus in praelio erepta, aut a Duci bus ob insigne facti im dono data stimmo habebanis pretio, signumque Nobilitatis statuebant; No