Rerum Frisicarum historiae libri 10. Ad illustrem ac generosum dominum D. Ennonem, ... Autore Vbbone Emmio Frisio Grethano

81쪽

grasei gleba aratro proscinditur quotanaeis, ru-g-mορος mire ferax est, rasiua armenti prope miti M. Populussermo armi supra sitae promptu ,nec viri tantum,sedctfamina ct virgines, i re posit: speque ab eofortiter prolibertate pugnatum, pra cipuecontra Episcopas vicinos, quibus iamparre ab annis Lxv r. sed parendi leges etiam nunc libertati proxima. Quilibet vieu μιρ siectum eligit qui ius dicat ex legibuspatridis. Hvras unus pro ctus supremus ab Spiseopo datus, qui i dem etiam legibus in cognoscendout alligatus. Si conIrafec

rit,irritum eius iudicium, Arcem impositam non patiuntur, velut instrumentum seruitutis. Pifc

tio, venatio,aucupia, quasibi principe selis per mi Psa vulgo emat mant, ex more patrio, G omnium quondam Frisiorum communi, cuilibet indigena ubera buta intra modum: eorum augmenta irritamenta tumultuum 2 vindicanda libertatis: Onerasstia quacateros populosgrauant, ope nubia: Nec audent tentare prafecti metu rurbarum ac rebulionis 'ad; ere colonorumpropria. A mn sici 2 benigni erga hostius: diu, ut S reliqui

Frisi', immixti ac e exteris,quos no facile secum habitare patiebantur: iam ratio paulatim vers. Bibuli nimirum , Ur iver bibendum rixo

si, ac facile ad pugnas ct cades prouolantes : Γε-dium οπὸ2 vulnerum maior adhuc expriscis is

82쪽

gibus,quam par est, immunitati Et tamen hise Ii heros non esse queruntur,ad quos vicini etiam emisedem gentis comparati, qui titulum libertatis praeferunt, vere Ieruire videripossunt Moritas in consuetudineferocioribus ac magisyros nis quam pietas Christiana patitur. Tibendi aurem ludi um plerosique facultatibus exuit. Remmarum habirus ad deformitatem pellibus cuWiculorum, selium, ct similium animantium variegatus, quo

tamen ipsis mirifice Ab placent. Post hos Hade

ieri' iacent, ab angulo in quem pecuneat Ierra in

ter misturgis cst Albis Uia, adueryo Albi porre fi

per ripam, in Ossam usqueflumen in eundem ADLmst exonerantem: quo pacto militaria Ver-nua salis magna comprehenduntur tria cum dimidio,aut pastillim milliaXX eparati akmbsensibus ericeto,de quo dixi, quod in longum inter utrosque procurrit illisadoccasum his ad ortum relidiis,ubilatissimum est, trium horarum itinereparens: ubi angustum niussere cum dimidia.Hadeleriauer, quantus quantus est, triticea messi vel maxime est idoneus, nulli pene per Uermaniam ut cedere hoc nomine putetur: pasicuis rarior, sin quia gramine non aeque laetus siue quod aratione magis ancola d lectentur. Sed est latitudine rangustus: sic tamen frequentem populum, est continuis prope villis ima serie per agrum medium procurrentibus habitan-rem,non modo alens,=dlocupletem quoque faciem: postremo 'pum et anguinis opinione etiam inflans.

83쪽

pemodum ut nobilitatem hac in re aemulara via Atur. de iocus in eos, nullum in Hadeleriar ticum inueniri: panno optimo, auiserico corpus

tegere quotidiis, villosio briare bis terve, cingulaeingi argenteo. Ab hociis clusom magno eiusdem metalli ponderepugionem substendere, eoquein ha- 'bitu araret, serere , metere ivi more illis est:

fiuntur. Agri huim part , quae ad SepteAtrionem vergit iuxi a e bis ostium, Hamburgem ses,a ducentis iam annis, in ditione habent, in fer oris Saxonia ducibu3, i dcirco quod piraticam facti rantes tys locis fouerent, armis extortam: quorumum est Ritraburtetiam, praefectistis, itemque pharus in extremo angulo excitata qua terra hinc ab Alni, illinc a Visurgis astuario in cuneum etiartir, ad dirigendos nauium cursus : id nouum opinvulgo appellabLReliqua,piust arcem, donec adri denam in Albim exeuntem, o Aurndorpium,ca pur regionis totim, modicum oppidum, proximum Alburipaperuenitur.Saxonum principi Urim etiam nunc parent. Somicilium illis arx inopiado pertenuis: imperaum in populo tale, utpretario pene imperare videantur. Multa adhuc libertatis vestigia, optimumquepopulo ius. A Medena, pose

ro in Ostam flumen acto miniaris dimididi agri

. . E

84쪽

66 R. E R. s R i s. HI s T. Massilirici quod rotat, idJolum in EpiscopiTre mensis mansitρου late,cui olim roim ager paruis dicitur: Eiusdemque Episcopi est arx Oexhusa icam pago ad consuentem Ossa Albus post opus

Otronis Brunsvlli', qui dioecesim rexita anni Christi Μ.CCcc. Atra div ν sunt,eidem ripa per passmillia X.praetexti,quos Osia non a frontestum

qua securuans exonerat, sedab lateae etiam longo tractu elauit. Quomodo accidit, ut ager eorum avgu 3, verum mirifice ad ubertatem valens,ab Omnifere parte cingatur aggeribus contrM 1 Iumi numeluu es edmaioribus multo contra Albim

lembus aduersum inam. finis est Friburgum pagm. Ab eo laeti im,cthorti prope perpetuis

occupatua ager terrae veteris, ut vo*nt, aperitur, Itiaribub Germanicis tribuι cogi dimidio in lameitudine parens ad Euxte dam oppidum Epigcρ- Ii, latitudine non magna. Albim similiter acingens:inquem,utet inMAMimEpiscopρ fremensi imperium est. Huiua metropolis Stata ad injgam sumen Albis accolam sita medio milliaria Veiungia limite, ac Hi rgo distat. Cuncta hac sis Albim nominis Frisici in hunc υAue diem sum, quanquam alienis imperiys iamdudum parentia, i intutis ac lingua, mosensibus exceptis ,in di-

Tram Ibim deinceps contra Hadelerios ais Jhis long os in Septentrionem surgentes laiis agrisu limars habitant, Oceani accola: quorum Mim . . mistri'

85쪽

trio biti Eidora amnis magis latus quam longeve mes terminat. Regiori tenent, siιλpass. XXVIII. in longitudinepatescens,latitudinemedia,pecori ae queacfrugib.bona, qua litoriλaurripi propanquat: qua intu Gergi , aut arenis terilescit,aut paludib. obsidet rexercituum itinera perinfestis, aut

horresci altibus. quod adsolis exortu, ubi μι-Ρt seiungit, maxime ei accidit. Oppida formar- . sis duasurit, miri r Meldova, fora etiam pauculd, catera in Vicqs sparguntur. Populi in e nium ferox, immis,snhospitale; imperium pere

grinum, νιod diu renuit , armisque etiam cum perruciesn dentium fortirer se asse auertit, haud libenterferes: nri,foemina que o libertate quam multis solii incolumen tenuerunt, indidinantiuem nequicqvgm principibuι vicinis, pugnare qumsoliti.Verum tandem, cum a Danis, satis, ahq quesimul vis in eos ingrueret XXX. fere aute 'os, fortuna cessere : ex quo tempore Holpatia principum imperium agnouerunt. Frisiane autem annumerandisiunt Tilmasi, si velera oectentur,

apud me quide dubium non est: quanquiali stemnat orat ius. Cuius argumetasane ad hanς allata

rem ex idiomate lingua, ac exercito cum vicinis. Friftys odio perquam mihi videntur exilia: quaestrium, ane modo ct mrans leuanos, quos in mi landia πως esse diximu3, 2 Drentinos,siquid mo-E 2 menti

86쪽

abbi est a nobis expositu actaratim,monstrataq Argumenta, quibus Uitmarsos os υῖndictare F sia facile queat partime itu, partim ex libertatis studio onoquepossessione,partim caeteris quibus cum gente nostrate consentiant, pia imis iis titiatis. Supra hos in ToreamEidorenses 'quil iur ensnifica peninsulam Lubitans contra di capiam a reliquamisatia inpelagus nectam pag.missibus XI I. latitudine impari, ab Et ora, quam dixi, fluuio,quo a Di marsisse parantur, novieusortiit: 'eiuersedios vulgo dicunt. In eorum aditu Em rium Holsaticum est Hus arati,isrebus ihi in deditum ob portus commoditatem, quin Rantiumuero. Isboreum latus peninsuticlaudens, Ilia rioque maris,quam fluminismihor in alios Dan semittit Frisios; quosa liton e enominabi, extremos huius gentis adseptentrionem, Danisque iam sinitimos. Hi maris seviria dirempti ,γρda Septe,-trionibus aut coro insimhs aperiosii sit intra terrasitar suiu Heuerum revirlitur, in duo hodie komisa, aluepartes abi sunt. orum illi, qui in occasum vergunt, Heuero Ureto, Oceano Ondique. Hausiinsulam habent, suos cum fanis, qua paro ιhis vocant, complexam xi, longam qua Astacio e maxime exiendit. suum millia Alatitudine a modi varia. Eos Morserandios id est,si tu terpreteris, boreos litorales, appellant. Asteros, quin uersam oram iis continente habitant adortum,

uti no e

87쪽

L . 1 B Ε ni S c VNDV s. 69 Iutta cohoent Sirandios quasi litoreo simplai ter dicas, vulgo nuncipant. Ingula ab Heuercu commente proximo contra forum maxime se pο rigens in mare, senstimssi ab litore abducta, ubi extimo in angsto vicum habet ma imum Pulmurinmum nomine,minoribus etiaἰnsuus,tum aperto in

pelago, tum ineo,qμρὸ contisnte suetitur,freto,pasiim circumsi titur. Mara a Zephyro aut Borea mensad ingulaesere dogum, quod imprimis contra Iluctui insulanis prodio est; maior eiusdem altitudo, Obi augustm litoribus incipit,Strady ex ιγ in Ham, noηpromi Husumo incipientes,atque

inde in boream erecti, non minus quam per millia Da DI I. angusti litoris. oram tenent, cuiusllaci

medio forum habent elegans ct Mne cultum, multi que Hobatia oppidis par, mercat que celebre, Tresedam nuncupatum: atque is terminus holi

Fam istic finit. nisad lenssuetum nobile

oppidum quatuor milliariumater patet . Tota vero hac regio post Dimarsos dista in Panorum mirusararumque ditione per complura iam saecula fuit: Armentorum prouentu apprime*lix, qua indiuersas istis terras quotannis abiguntur '. nec frumento degener. Populus amissa libertate, quod mirum est i tot iam saeculis linguam tamen patriam incorruptam retinet, nullaque aliari timo

88쪽

o R E R. F R et s. H I s T. Vis: Haliumilli cum Ocea perpetuum, erferedissicilius, pleri ueali eiusdemgeniti, pro pier humillimos agros,s suctibus pene circumsu- os,quibus aggere obisseere necesse habet. Atque hancregionem esse,quam Saxo Stalan idicus Frisiam minorem nuncupat, agrisque humi lem describit,pleriqueexistimant, Ego quid hisso

quar, certum non habeo, maxime cum A sdam flumen ab eo nominatam nonreperiam. Hactenus

de continenti regione Frisia. Insula porro, moenium instar Oceano obiectas di flo habent. Prima Texela, quam prius Hemoraui, XII. millibuspals longa, viri. ubi se maxime pandit, lata, Martiosteto ab extremo continensis angulo diuisa: Flevolandia longitudine Texela par sed niuiso angustior in ortum solstitialem si porrigit, eoqueporreba modo una cum priore estuariumlLIudo leni, quo ab Hollandia hodie Videmuo a d Niditur , velut agger quidam oppositus, ab Oceano secludit: otraque hac Hollandici nunc iuris est. . Flevolandiam Schellinga excipit, ostio Heu, preciapuo, ct nauticis hominibus maxime frequentato, ab ea disiuncta r hanc porro e malandia tribus habitata vicis: mrursum Schiermonicoga, messe ea est Nergoa litora tegentes, isdemque ascripta, nec M. D.aut DC. psibm longim a litoribus . remotae: quarum priores dua , Flevolandia haud mulitim cedunt magnitudine seli vero bonitate etiam vincunt , terata multo minor 2bmissem mix

89쪽

implenti, Mox vltra Laum ostium Buscha esque intus opposita H Uanda,deinde Rottumum,Rostumano antistitisubiectum, Muia vix HIi tris millia longa,2 pene deserta, Uroniciensium inla- rere. Tophas dorcumum ustainus. Miacόis

Uula nomine digna obparuitatem, stres enim col-kr tantum prominent μο prosim deseria,Norder-mia,2 altera L eroga,S' erega,Vrange roga Ordine perpetuo inter Amas et Metu ostia iacet,in ieruallo a litore modico,necpalmi lub.ποι. qu4 maiore, prater Aorcumum 2 Iustam, quorum ha a exies, illudaci decies stamplius mille g. nni lia a continentis o procul; beunt. Atye intςrhano insularum perum, ct continentem quia 'acrintercessit, id a tuaria complent vadosa alibi, cum astus recessit,alibi etiam apprime profund perque fluminum aluei in mare est eruntur.sed inter ora, qtiibus insula dirimuntur, maximarum capacia nauium aucaomnino sunt,fretum Martium iam dictum: Flevus inter Scellingam ct Hevolamiuam exiens, e V s occiintais,di tinctu que ab eo interpositu insula Torcumana, orient lis,ille Em dam, ut priuι estu monstratum,hic si etiam, ac Nordam mittens, uterq, tamen ad Amasianos per tinens: postremum vero&ossalicum inter Amata laudiam ct Schiermonicogam , quosere Frisi occi dui minuantes uruntur . Reliqua ignobiliora, sunt. Has autem Saxonum infulas esse pra- periim p6i Rottumum, quas Ptolemam designat

90쪽

. R E R. F R Iis. H a s T. vero iis videtur . Steriles fere post A

tiniam ct sellulis tantum vicis, q*adam etiam . nullis habitata. Sed omnes, quas recesui, hoc commune habent, quod arenarum colles perpetuos ct late conspicuos contra oceanum erigam , is lut vallum quoddam: quibus latsima campo, rum pacia in illis maioribus, angusta planicies herbis aut gramine vestita in minoribus coha Tent, continentem versui. In Marumpiscatuviuunt,aut naufragiIs,lucro, omnium turpsimo. Habent S pharim insignem Torcumani in occidua infula parte, in Wum nauigantium, ab Em densibus extructam: Habent quoque Iustani , Ied minorem in infula medio. Praeter has Stimam sco etiam litori adiacet, exiguo tantum freto ab ea seiuncta, quondam vero contigua, lata millibus pass. II. longa I H.i Hamis nomsne, agro non infelix, totaque plana, iamque ob causam aggeris vallo munita in circuitu contraaqias, viculis cuiara tribus. Postremo Hilerlandia procul litore eontra Albis ostiumin Iulia latere, praeruptis 2

sublimibus coulis e mari prominens: Quam pro. Fostilandia quosdam accipere visima Radbodi re gissed quis non mireturi Ego adnisos illam nihil

pertinere existimo.

Satis de regionibu3 2 agro Frisia dictum, ais ea depopuli ingenio ct moribus linguaque addenda. Ingenium genti in uniuersum simplex, ingenuum, e risu promptum ad arma,liberum,nulliusque