Consilia medica, et epitome pulsuum Alexandri Alexii philosophi et medici ... in quibus methodus accurata cum praxi theorica coniungitur & est tabella consiliorum, & index rerum notabilium in eis contentorum

141쪽

tiens patitur, per febrem antecedentem adeo combusta fuit, ut relicta fuerit selus cinis , talis igitur atra. bilis est huius febris causa materialis interna, causae. - formalis est essentia febris, quam sua definitio declarat,causa e sciens est calor simpliciter , quae omnes sunt causis internae praecedentes,seu antecedentes appellatae a Gal. primo de meth. medendi cap. 8. caulae vero externae dictae a Graecis procataristicae, alatinis praeincipientes, a vulgo primitiuae sunt errores in sex rebus non naturalibus; & primo in aere, dum vergit in frigidum & siccum ; in cibo quia utebatur carnibus d piscibus salitis, in potia quia bibit vina crassa , in inanitione, & repletione, quia habuit aluum siccam ;in animi accidentibus, quia habuit profundas cogitationes,qui omnes errores erigunt materiam Obstruentem, faciunt obstrvistionem, prohibent transpiratiouen , generant putredinem, ac omnes tandem causae conspirant in febrem , quae semel consumpta amplius redit, iterum atq; iterum tentat hominem , qui alias ab ea fuit liberatus,vi habetur a signis mela-

coliae, quae sunt aetas ab anno. 2I. temperamentum

frigidum & siccum, it udium vitae, consuetudo& alia; deyumptis ab accidentibus intrinsecis corpus aegri consequentibus propositis ab A a: libro ηι Fen. prima cap. 6 i. trach. 2. licet Aetius in lib. cap. 8 3. aliter dicat ex mente Hip: in lib: de septimanis, quem librunon esse Hipp: legitimum Alexander Massaria de alij rmant. 'Est bene longissima,durat enim multos annos, no addit supra annum, quando non accidit in ea error ,

142쪽

uartana vero aestiua auabus hebdomadis iudicatur c dicente Hipp: in fine lib: de carnibus. Est facillima Wliquissima cum intermissio se exquisita, quo tempore homines possunt.suas, operatio-nss facere,quod cum cognouissent legis latores ut ait Hy rptimus Mercui talis sanxerunt n5 licere quarta narijs sese excusare quo minus vocati compareant in

iv ditio. Est perniciosa de liethalis,quamuis quartana legiti-

. sit securissima,ac t diem liberat homines a morbis qui oriuntur astigidis &crallis humoribus; habemus, igitur lucernam plenam oleo amurcoso eiusq; et lychnium circumdatum fungis, unde lumen est satis debilitatum,quid est faciendunt 3 vocanda est oliui fera olei vitalis origo, minerua scilicet lini de capitch Iouis nata l. accedat dextera hastam vibrando cly-, peumi qua gestando ut fungos, qui sunt circa et lychnium hasta incidat, ut chyrurgus oleum amurcosum clypeo impellens expandant, ipsas edoceat olei qualitatem, ut medicus modo pharmatiam, modo die tam iubens. antum ad hastam, ad chirurgiam scilicet in principio tantum morbi ut seruarem Gab doctrinam i primo libro ad Glauc. cap. ii. inciderem venam pedis, aut scarificarem crura pro falaguine mittendo, Vt

minorata materia, natura fortior euadat, δέ citius

possit & concoquere partem materi quς superest, Scper menstruas purgationes, quς nunc sunt diminutς, euacuare , Verum permitterem sanguinem effluere crassum& nigrum v . ad requisitasia mςnsuram,non. flori-

143쪽

floridum & tenilem; non abstinerem a vulcere quod fontanellam vulgo vocant,ac illud inurerem in coxa sinistra ut reuellatur materia a liene d ab alijs partibus naturalibus. δQuantum ad Clypeum,ad pharmatiam scilicet ante venae incisionem mollis aluus fiat alimentis ut monet Gal. primo lib. ad Glauc.,cum hςc nihil proficiari, clysteribus principio mollibus, posterius acrioribus, s natura non leniatur nec per se, nec per cibos, nec tandem per clysteria, ad lenientia leuissima , ad man nascilicet &cassam cum partiuncula spectetum hi -rς simplicis est deueniendum ; concoquatur materia, ac parentur viae, per quas illa deincees possit cona 'p- de purgari, quod fit medicamentis alimentis, icta quatenus pertinet ad medicamenta sunt syrupi momnibus temporibus morbi accommodati. Primu in principio morbi quod durat usq; ad tresperiodos est talis syruptis, accipe boraginis, bu glosae,

starchados singulorum omnium unciam mediam , passularum, liqui ritiae,omnium drach. quinque,aniserta, fumi terrae uti iusq; drach. tres, hordei mundi unciam unam, Cusculae unciam mediam, fiat decoctum 6 comlatura fiat syrupus cum melle rosito colato ; postque minoratur materia cum leui medicamento,talis enim cum sit melancolia ex sententia GaI benigne est cua

cuanda.

Postea in principio augmenti, quod cst a tertio periodo usq; ad tres septimanas est hic: syrupus validus, sumescolopeiadriae,cetrach , capillorum Veneris,lupulorum, sumiterrae, thimi, alimbrae, manip. cuius

144쪽

cumq. Vnum, cori. rad. apii, forniculi, petros lini omnium unciam unam, radicum boraginis unciam mediam, buglosse tantumdem, Helistae , shaechados mentsar, cylcutae, foliorum tamarisci singulorum onmnium mani p. medium,seminum portulacς vociam mediam,passularum totidem,liqui ritiae similiter,coque & cum Oximelle simplici cὀnfice strupum, post- quem it rum leuiter materia minoretur. Ac deinde in medio augmenti, quod dbrat a tribus septimanis usq. ad quadraginta dies est hie strimus validior altero,sume cam'edrios,camepiteos, hympi,thimi, scol pendriae,capiti veneris,calamenthi manipulum cuius

Cumq. Vnum,corticum quinque rad. uncia unam, radicum bu glossa: unam, corr. rad. capparorum similis ter, liqui ritiae drach. tres passularum quoque tres,stς chados tres, orum boraginis similiter, etiam buglossesae,coque, Q cum ovi melle composito fac syrupum, post quem iterum m inoretur materia.

In fine tandem augmenti morbi,qui est a quadraginta diebus us'. ad octo septimanas, est syrupus hic. validior validiori; Sume radicum apij, forniculi, petroselini, spara , brusci,cori. rad. Capparorum enulae,'nciam cui uicumq. Vnam, mediani, Corticis tamarisci unciam mediam, Dascini mediam genestrae quoque mediam,scolopeiadriae,cetrahc thimi, thim-brq,lays i,calamenthi, camed reos,cam epitheos, ra- dicum asseri,cusculae manipulum cuiustumque unu , pagularum unciam unam sebestem unam, liqui ritiae quoque mediam sem .anethi tantumdem,am eos corinui similiter ac doronici tandem sem. endiutae drach.

145쪽

rii Ars Ur piar

duas, portulacae quoque duas coque de clina Oximeule composito Actyrupum de cum lyrupo de bisamijs, postquem minoretiar materia. Qna minorata insurgit status morbi, qui est ab octo septimanis in quo adhibentur trochisci. qui alius temporibus asserunt

mala,exsiccat enim humiditates & indurant ad digerendum materiam,dyatriumpiperum,dyaspoliticritheriaca mitridatum, piper in axua datum mirabiliter conferunt, taminate interpoliationi , quam inodie paroxismi,ante tamen illum paroxismuper duas horas, per hunc enim modum prohibetur paroxis anus,& euentus rigoris in ea,vinum decoct. mentha' , stri cu permixtione theriacae ad drach. duas & drach.

quatruor aquae victis post primam minorationem materi ae liberat ante octauam accessionem , verum dan dum ante accessionem per unam horam,ru admini- nrantur solum post coctionem, ne exacerbetur febris

didissicilior reddatur, sicuti narrat Gal. in lib: de pret

cognitione ad Postremum contigisse veteribus medi- cis,qui Eudemum Philosephum curabant; euacuant

insensibiliter quo tempore administrantur, quae euacuant sensibiliter per medicamenta purgantia per aluum,m per vomitum in qua administratione haec 'illis insensibiliter euacuantibus ante ponuntiar. tenus pertinet ad medicamenta purgantia aluum,inter simplicia est Polipodium,epithimum,senna, elle rus niger,inter composita sunt ellectuarium diacatholicon, confectio hamech, syr. de poli podio compositus, de fumo terrς, pitulae cochlς cum elleboro , vhabarbaro . quet non modo semel, sed etiam sipius sunt

146쪽

sent adhibenta,qui materiimssa. ten Munica purgatione non potest oduci ; mxςr 1 et osemeelle ri nigrit drach. unam 5 mediam, terrς persecte & misee cum uncus 'uatuor vim & dimite 2 per unam noctem dc fac cotituram, in qua ponaserinfriana diagridis, & tertiam drachm partem pes

ueris rhabarbari, da infirmo ante diem per duas horas,de proprietate sua mundificando curat quartana, sequenti tame die post purgationem sumat drachma mediam theriacet cum vino calido generoso m auro. merit utile plusquam appareat . tenus Tmnet ad medicamenta purgantia per vomitum post lim

ea,quem prouocant est sympus acetosus, insus strasenus & elleborus, acetum, Ius, oleum ,aqua, Oximel a vomitus autem non conueni atione hum

ris melancolici,qui per inferiora pur 'tur, sed ratione pituit geniot i labefactata Lacustate Ventriculimriancoliam Duentis.

Verum semper obseruanda sunt splen,& h'arregenda taliter quod non indurentur, quod fit cur c Asorvinxibus ea,& prohibentibus eorum oppilationem;& quantum ad ea, quς pro liene sentiest unguentum,quod habet drachmas tres olei de capparibus , Iriai, amigdalarum amararum utriu'. drachmas duas,apij, cimini, radicum Iridis sineorum tertiam drachmς partem,ceret quantum satis est . . Quantum ad ea,quq pro hepate sunt est unguentum, q2od habet olei rosit citoniorum,ninpheae singulorum unciam unam,sandalorum alborum rubeorum, rosarum purpurearum singulorum omnium in

147쪽

lum virum, rasurae eboris drach. mediam, seni. inimbi utrius scrupulum unum aceti drachmam unaniam mediam, canphorae grana duo.cprae quanta sis iis

.Aute accessionem tota spina intumgatur cum oleo de iunipero,aut sim: tbpri*cam repliri m. riopbolis& nardo pano in cyatho c vino bon6 vel oleo veteri super prunas ad bulliendum , modice fietznctio super spinam tota, quae utilis est cum apro-zquic acceZ Quantum ad clypeum, qu cet olei qualitatem, ad dietam talicet, quςco' ruit materiam & parat vias ad burgandum, Ae debetes calidas, moderate hamrdas ,

calidus & humidus , uprum in principio tenuis cunia absistinentia carniam per stes seprimanas , verum si materia non Lerit posiςbaa solam usq; ad quadra ouita diem,aetas sit vinum albam tenue moderate Cafidum quo GA.coceditur in quartanas mollis at us est seroanda, quies sit die accessionis, alia die motas ; somnus sit potius in excessa quam vigilia; ab omnibus accidem sus dum a cogitationibus. studiis, amoeroribu Minore sc tingos inci endo ac oleum amurcosum,' pindendo loris pabulum,nec d ficiet, nec suffo

gloria.

148쪽

DE FEBRE HECTICA.PΑter Admodum Reuerendus ordinis Diui Hye

ronimia0norum quadraginta, temperamensi calidim sicci ante quatuor annos post equitationem longam coepit conquςri de materia a capit distilante, qua perseuerante duorum annorum spatio superuenit febris ardens notha , in qua saepe pota uir vinum. ac ita ingens usq; ad vigesimam primam diem perdurauit, in qua coepit ita minui, ut sese febrireminime senserit ; verum cum materi. e distillatione a capite superuenit sputum cruentum cum valida tussi reiectum cum catharro commixtum per m sem durantem, cessato sputo cruento coepit conquςride dolore pungitiuo in pectore, per vices afflibente, nunc tantum apparet sputum crassum cum tussi & difficultate spirandi, perseuerat illa leuis febricula sine manifestis annotationibus excepto quod post horam a cibo magis incalescit, color ad plumbeum vergit, corpus ematiatur, vires in dies magis prosternuntur, hypocondria sunt consumpta, ob imbecillitatem no potest attolere palpebras S quaerit auxilium. Membra solida corporis humani tamquam semes' existunt, ipsa enim ilicia semper cum alijs seruata humoribus , conseruant vitam eius pulchritudinem actionem, firmitatem & robur,si a calore inflammotur exsiccentur, atq; exurantur, in Rammant corpus exsiccant, ac tandem enervant . Fomes lucernae ab

149쪽

igne in Rammatus ut Gal. primo de diis seb. cff. to

alterat, exsiccatus minuit, ac torrefactus facit minmam palpitantem continue multo minorem ac tandem ex toto extinguit.

Hoc idem contingit semiti lucernae scilicet membris solidis corporis patientis nostri, qui ab igne, hoc est a febre non selum inflammatus alterat Hamam. idest calorem natiuum, sed exsiccatus S torrefactus etiam facit Rammam palpitantem idest eundem calorem exsolutum decidentem, ac ideo fere extinctu est inflammatus, quia calor febrilis durat aequalis praeterquam a cibo, quia videtur augeri, patiens nosentit sese febrire, imDecillitas virium est cum labore , pulsus est parinis, debilis, frequens, calor pri Ino occursu est mittis, paulo post mordax,arteriae &venae sunt calidiores partibus proximis ue est exsiccatus quia patiens est etiam extenuatus, macer,eius cuintis est arida, hypocondria sunt tensa extenuata, pulsus est minor,debilior, durior & magis tensus, quae omnia sunt signa indicantia ebullitionem&exsicca. tionem illorum membrorum a Galeno proposita, ad quae Arabes addunt russim siccam, quam habet patiens cum crassa , caliditatem & siccitatem in votis

manuum & in plantis tedum de in musculis digitorii; est torrefactus quia habet colorem vultus deprauatu ob imbecillitatem non potest attolere palpebras, hambet faciem Hippocraticam, nares acutas, Oculos ca uos, tempora excavata ures breuiores,& faciem totam squallidam, hypocondria consumpta, ut videantur haerere dorse .

150쪽

Membra autem solida corporis praesertim Cordis,

ut ait Gal. t o. de meth. med. cap. vltimo constant ex

tribus ex humido quo aluntur , ex carnosa sub stantiae exfibris & membranis , hoc est ex humido rorido Mhumido carnose & ex humido radicali, ubi igitur ca Ior febrilis consumit humidum roridum dicuntur talia inflammari membra ac esse primum Sradum febris haristicae, ubi humidum carnosam d Arabibus

glutinum,seu vinculum, quo solida membra coniungantur dicuntur exsiccari& esse secundum gradu nunxisticae; ubi tandem exsiccat humidum radicate dicuntur exsiccari Wtorrefieri & esse tertium gradum talis febris,quae doctrina non est diuersa ab ea in i . dedisst feb. cap. 8. cum dicto de ei lychnio lucernae; cuigitur patiens sit ita extenuatus & consumptus habet ultimum gradum febris hecticae, quaequauis sit primum Corde laborante, est tamen genita primum per consensum iecoris maxime calefacti Sc ita calefacientis ipsum Cor, excitantis febrem hecticam; deindo per consensum pulmonis no calefacti a vulcere quod habet, sed habentis pus ex cuius malitia hectica febris excitatur, quae febris licet etiam statim a principio id est a primo momento temporis & aegritudinis nulla praecedente febre possit seri propter substantiam Cordis calidiorem quam spiritus M humores in ipsa contetos aliter dispositos ac frigiditate prςditos prointer malam victus rationem& ideo magis aptam& paratam ad recipiendam alterationem, Iequitur tamen febrem ardentem, cuius causae aliae sint antecedetes,

di primo materialis causa sint membra solida cu omnibus