장음표시 사용
111쪽
simach, defendunt oculos ab eorum euentu , ineu&'tu autem d. post euentum, exitumue est instillatio aquae calidae in oculis dissolutum sit antimonium ac per sex horas sit infusum coriandrum siccum, postea colatae ac tandem positum sit pusillum camphorae. Post tandem manifestum exitum sit cum mirrha instillatio . Qim ad praeseruationem gutturis est tale gargarisma. Recipe fol. plantaginis, rosarum,accio-1ae, singulorum manip. medium , balaustioriam drachmas duas, coquetur in aqua plantaginis & rosarum ad consumationem tertiae partis, & decollatura Rec. libram unam dia mori, syrupi myrtini , Vtrorumleque unc. unam Q mediam s at si erit dolor & excoriatio poterit patiens non gargarizare, sed fugere sy-rupum myrtinum, diamoron, syrupum deribes ,
vel de succo citoniorum. Quo ad praeseruationem narium odorare acetum cum sandalis, ait Rhasis 18. continentis,&etia solum
acetula est manifesti iuvamenti, similiter mittere intus in nares extra tamquam Epithema decoctionerosarum sandalorum alborum & rubeorum. Post exitus complementum morbilorum& Alu humatum in superioribus narium partibus confert mucilago maxime psilij in ore detenta,similiter unguentum facium ex oleo rosato solo puro cum virtute cerae.&climiae , id est cadmiae pompholidis, idest tutiae con fert in naribus & supra nares Quo ad praesserua tionem pulmonis est loci, de lentibus cum semine papaueris, est dragagantum mixtum cum loch, est etia
dyadragantum per se saepe sumptum; quo ad praesert
112쪽
iationem intestinorum est usus stypticorum . Prorandem exsiccatione post eorum maturationem, quarmaturatio augetur cum fomentatione decoctionis altheae, maluae, fenugraeci . seminis linit est mensatio partim cum decoctione, partim cum salitionαι eum illa decoctione in morbilis& Alu humatibus tam ' apertis, quam non apertis,cum hac salitione in non apertis cauendo, ne perueniat ad apertas,decoctio autem est talis Sume lentium excorticatarum bis in aqua bullitarum, assari mediani, corticis tamarisci, sandalorum rubeorum & alborum uncia uniuscuiusq; mediam, libram aquae rosarae unam cum Camphora, coque pro decoctione, quibus salem si addi- deris erit facta salitio, utaris cum coto claudendo vias orificiorum, maturant, exsiccant de faciunt eas cade
Pro delendis vestigiis, quae post morbum remaneς
est medicamentum, quo leniatur facies de sero et est tale Sume litargirij abluti, radicum cannae siccae,fariis nae ciceris, ossium vetustorum , costi,partes uniuscuiusq. aequales terantur et liquentur cum aliquo liquore decoratiuosvi cum succo limonum et liniatur focies; mane lauetur cum aqua furfuris. Pro concauitate vestigiorum est cinis testudinum marinarumavstarum secundum sui totalitatem subtiliter tritus cum oleo mixtus et iniunctus . His omnibus vimis ratio adiungatur, aer sit calidus, in aere enim frigido morati est constringere poros, ac prohibere eorum 1exitum, cum coopertura pannorum seruetur calida
paris' ι panni cum quibus cooperitur sin coloris ruis
113쪽
bei et maxime de scarlata, quoniam in eis est proni tas expandendi materias calidas ad exteriora, praecia pue cum frequenter inspiciuntur. Verum in principio exitus cum inueniatur calidi. tas inflammata, et lingua decliuis ad nigredinem, teperate est calefaciendum, he syncopis accidat; cibus1u,nsit dulcis, nec crassiis, sed sit frigidus, facilis coctionis, macerosas, Viptisana, lentes excorticatae decocrae in succo granatorum, aut conditae cum succo citri, aut limonum, laetucae, medulla citruli, angurigi ius sit decoctio secunda lentium , aqua hordei cum Iulepe rosato, aut violato, vel cum succo citri, aut li- monum. Inanitio Ventris in principio ante apparitionem est mollienda, repletio fugienda, ideoq; inis principio vitella sorbilia vitantur . Pro motu sint frictiones leues in principio factς sub coopertura pania itum ., Somnus ante apparitionis incoeptioncm conuen it s fuerit moderatus, verum postquam incoeperint apparere minuatur somnus de augeantur vigiliae, in declinatione semnus m vigiliae sint moderatς . Omnia animi accidentia sint fugienda, praeterquam gaudium ita laetitia . Haec dixisset -1i volui ad honorem Gloriose Virgini omni Mariae, vi su a benignitate ipsa 'fE .r a ' pro me Creatore implo- - rans faciat me ad la m. 'nitatem valere.
114쪽
liosi in tempore hyemis post mora in cubia, culo ab igne calefacto, cum ibi comessati nibus Q potionibus cum sedalibus vacaverit, carpit conqueri de doloribus ventris inferioris circa pectine di os sacrum primum,deinde de fluxu excrementorii
ovicoserum,ac tandem cruentorum, breuibus tamen
interuallis cum febricula & pauca siti,&catarrho s abso ;& desiderat auxilium.
Q ioniam homo est harmonica ratione copositu ἰharmovicas operationes efficit, merito in harmonia sela hominis vita, sanitas, robur, & pulchritudo consistunt; Harmonia vero est mutua consonantia humo rum quasi vocum una conspirata ; si igitur humoresisti discrepent deficiendo, aut prorsus excedendo, siue inquinando, tunc harmonia vitiatur,tandem vitiata vita languescit, sanitas infirmatur, robur debilitatur, pulchritudo turpescit; descit autem harmonia,quan-co vox grauis, aut acuta,aut superacuta naturalis deficit, vel quando emtrepitus di locus incoueniens; excedit vero & inquinatur, quando voces & cantrus non oportune adhibentur. Vir Perillustris & Excellentissime Io: Dominice Sala,per quem ego decus, acrotum Gymnasium Patauinum Faelicitatem, tu per Gymnasium splendorem, perte totum Dominium Venetum decus,per te iurotantes fructum,per aegro-M α tantes
115쪽
tantes ciuitas gloriam consequitur . Hoc idem contingit harmoniae Perillustris patientis nostri, quae vitiatur& propter strepitnm, idest propter errores in sex rebus non naturalibus. & propter voces non opori adhibitas , idest propter humores putrescentes, i dem vitiata vita languescit,sanitas innrmatur, robur debilitatur , pulchritudo turpescit, accidit discordia. ςontingit discrepantia, & clamor, idest symptomata, di morbi, inter quos praecipuus est Fluxus alui cruentus, qui dupliciter accipitur,communiter, Ac propriti communiter, quatenus significat quamcumqι cruentam deteistionem per intestina, sic accipitur a Galeno in x. de loc. aff. s. proprie, quatenus significat determinatam speciem deiectionis cruentae,& sic a Galeno in 3. de sympl. causis a .ac dyseteria dicitur,cuiusquatuor sunt species, quarum una est quando sit propter aliquam corporis praecisam partem,au t exercitatione intermissam i. species est,quando fit aquosus sanguis propter Iecoris imbecillitatem, hoc est propter alteratricem facultarem 3. est,quando si anguis melanc
Iicus&splendens propter facultatem expultrice id est propter intemperiem calidam lecoris; postrema est . quando aliquando sanguis sincerus,aliqua log rumosus . aliquando etiam aliquid puris excernitur, sed breuibus quibusdam interuallis & haec postrema species
proprie Dysenteria appellatur, quae ulcus intestinorum dicitur , atq; ea est quae a Migit nobilem Patiente.
Tale' autem ulcus habet tres gradus ex Galeno. aphorismorum cona. 2 c. secundum tres partes ex quibus intestina constituunt ar, intest .ia unim sint constituta
116쪽
stituta ex mucilagine& duabus tunicis,quado .n.disesbluitur& abraditur intestinorum mucilago, seu pinguedo, aut adeps, tunc fit ulcus in primo gradu, u autem corrodatur prima tunica fit in secundo gradu,sed si non solum haec prima, verum etiam secunda abradatur fit ulcus in tertio gradu . Dysenteria igitur haec, quae dicitur ulcus, non est in ultimo gradu,quia in excrementis non est maximus foetor, nec maximus dolor,& caruncularised est in primo gradu,quia excretiones sunt mucos , ac etiam in secundo,quia cum adi .pe excernitur sanguis& partes cuticulae excorticatς, adest stercocis foetor, sitis,febricula, quod ulcus non est in intestinis tenuibus, sed crassis,quia quando sunt in tenuibus,dolores sunt vehementiores, semper adest Abris & aliquando maligna, adest sitis, nausea,vomitus, delirium ,& ad summum sunt omnia deteriora de periculosiora . Cuius causae aliae sunt antecedentes, aliae prim itiuae, antecedentes, quae sunt causae internae sunt tres, materialis, formalis εc effciens, materialis est duplex alia sis biectiva id est instrumentalis, alia obiectiva, subiectiva duplex,aria a quo, alia in quo, si1 biectiva a quo sunt caput catharro salsis plenum &iecur calidu m, subiectiva in quo,sunt intestina omnia, quae sunt communis quaedam via, & cloaca recipiendi&excernendi omnia excrementa,quae quouis modo generantur in corpore, unde habent maximum con-1ensum & connexionem cum partibus principalibus; Causa materialis obiectiva est duplex, alia est pituita salsa, acris, & ideo accidentaliter calida,a capite fluxa ad intestina,alia est biliosa,& ideo essentialiter calida
117쪽
vertim mordax adusta ab hepate calido&ad intestina expulsa. Causa formalis est essentia ipsa Dysenteriar, quam sua definitio declarat . Causa essiciens est intempti sies calida hepatis . Causae primitiuae sunt errores in aere,quia se exposuit frigori hyemis post moram im
cubiculo calido; in cibo,quia varia genera ciborumbeum aromatibus conditorum edita in potu,quia vina generosa potauiti,in motu, in somno & vigilia,& animi accidentibus,quae calefaciunt Iecur,replent Caput,& cogenerant causas internas, erigunt hunc asse-
ei una; qui cum sit in secundo gradu viceris tantum,&in intellinis crassis, est facilis curationis; secus vero duest in tenuuioribus intestinis,& est in ultimo gradui: pro qua viceris sanatio in moderata siccitate consistit,
verum frustra erit exsiccatio, si noua materia administrata, unde ulcera gignuntur, non auferatur, Vndo
materia quaecumque fluit ad intestina, est vacuanda,
reuellenda, corrigenda,l: omnibus modis intercipi da,qualitas materiae temperanda, impetus dolorum leniendus,intestina munienda, in temperies partium contemperanda, ulcus consolidandum ; quae omnia
praestabuntur, si vocaverimus Apollinem dextera liram vibrantem,spiculum laeua gestantem,qui Apollosia tradet lyra cantum leuamen laborum, diuturnae vitae pignus , cui cantum nostrum possemus concilia rei tradet etiam suo spiculo auxilium, ut nostris instrumentis medicis possimus morbum profligare.
Ad Chirurgiam itaq. quod attinet, fluente aluo non trahatur sanguis habita virium ratione ut putat Gal.
118쪽
cal. in . de ratione, in morbis acutis cap. ti 6
siquidem ut ille se ipsum interpretatur, si post detractionem fluor perseuerat, let virtutem prosternere. Pro tamen reuulsione, quς fit in principio, frictiones&ligaturae partium superiorum erunt congruar. Ad pharmaciam quod attinet, pro minorationei materiae darem unciam mediam tui par tamarindorii drach. sex electuarij lenitivi,& scrup. duos rha barbari acerbi, quae omnia evacuando&calorem conte-perando habent intentionem ad parum restringendu, quae in principio est necessaria; a narrabolanis citrinis abstinerem; quae cum augeant viscerum obstructiones, relinquerem tantum pro pauperibus ut facit Le nelius Faventinus in cap. de Dysenteria. - Pro contemperatione acrimoniae mintemperieirpartium sunt sy rupi de cichoreo, de en diuia, de rosis siccis , de portulaca cu decoistione sol. boraginis, acetosae, sem. plantaginis, en diuiae; bolus ex drach. succi cichorei condesar,&scrupulo uno sp. trium san
datorum, aliqui proponunt lac, quod tamen est malucum si febris, S: bilios derectiones, quae sunt conditiones in quibus curia Hi p. quinta Aphorismorum 6 . nos ab eius usu abstinere debemus. Pro derivatione, quae fit omnibus temporibus mombi praeterquam in principio, est prouocatio urinae, quς debet fieri hord co, sic m. mclonu dcccch. pctii scilini, capit. Veneris, hordei: aqua beatae Virginis est pratarissima in ho tu summo mane, si non integra mensui Gad decem scilicet heminas, saltem ad tres vel quatuor heminas, hemina enim fuat unciae decem, dummodo
119쪽
non adsit febris,ac noxij humores non abundent; illa enim augeret obstructionesι ipsi vero possent ad alias partes conuerti. Pro intestinis muniendis, doloreq; eniendo sunt remedia per sedem infundenda praesiertim cum intestina crassa solum 6. de loc assi x. haec clysteria appellantur,interquet morincipio utor vel exb dio castrati vel ex sacco hor ei. a milli,cum tribus vitellisouorum, vel ex lacte ocino;aut ouiuo cum butiro ac pro abstersione adderem unc. duas sacchari rubet; deinde post aliqudies ad ea quae consolidant,& nuxum uti decini succi hordei,drach. unam puluer Straga eandem sanguinis draconis quantitatem licii strup duos cum vitello oui ad clysteremm ver thuris, Ovressi&cum vitello unius oui ad clystere coniicidam, in quibus cly steribus nec pinguedines,nec oletnt ponenda prohibent enim consolidationem fieri . His adduntur externa , qaae solum admiamtur. ubi corpus est pargatum, antea enim extrIniecus adstringere humores comprimuntur, inastis fluunt ad intestina,v t ait Altimarus Galeni a
ἴα Ictu, primo ad Glauc. quae e ternaeui,' hii um victione; ex oleo rosam composito misticino; tandem ςme Ri' 'et 'r': ποῦ'dui ierminibus tandem his addatur 'ictas r x , k0q ζ
120쪽
debet esse siccus in activis qualitatibus temperatus ;Cibus sit paucus tenuis facilis,coctionis, habens vim emplasticam , ac viscidam. potus sit aqua chalibeata non quae per plumbeos canetes fertur,quia,ut ait Ginlenus 7. de comp. med. secundular loci cap. h. est in hac affectione perniciosa. A vino est abstinendum, cum Bebris sit adiunci a s repletio est vitanda eligatur inanitio praeterquam facta ex Venere; motus sit in diocris, ac eius loco in cubile sint frictiones; somnus
semper confert etiam a cibo, quia per semnum retinentur humores fluentes; mens tandem sit quieta;ω conciliabimus omnem vocem cantibus Apollinis,sic enim eius more oportune canendo&sonando clamabimus instar echo, vel corda quaedam in cithara cru- mens quoties vibratur altera temperata similiter; interea Imploro Deum Op. Max. ad cuius gloriam hςc dixisse volui, ut essicacia mihi detegat remedia me
diante iuditio prudentissimo viri Perillustris Excelle iitissimi cui cuncta a me enarrata subiecta esse intelligo. dixi.
rum 1 o. habitus biliosi, cum sibdominio sanguinei lia melancolici post coenam tempore verno, dum sust ridebat, incidit in tale naa