장음표시 사용
131쪽
ctum ex cichoreo, endiuia, Anco, boragine & fumo terrae aliqua quantitate syr. de cichoreo acetosi simp., humore concocto purgarem cum sylupo de polis cidio comp. electuario lenit. accum rhabarbaro, si αutem vellet in bolis eligerem electuarium lenit. de succo rosarum quibus rhabarbarum addere, sic enim haberem humoris peccantis ratione, ac prorsus alios non negligerem , quia frequetissime omnes humores smul sqnt noxij, verum Ra vi Vnus caeteris antecellat. Pro interceptione humorum fluxionis est omnis euacuatio superius proposita tum per sectionem venae,tu vermeat ua itum purgans. Pars affecta Chirurgo est comittenda,qui habeat ut medicamentis,quq sunt tradita a Gal. s. methodi in fine ubi tractat de v lceribus in pene . probat autem Gal. medicamenta cantia, nostrotempore sunt usitata Tutia, Lithargi-xiui. squama aeris, ex quibus unguenta& aliae formet
medicamentorum conficiuntur, Ratio autem curan-
'di hoc malum,qua soleo probare est huiusmodi. itaq; post generalem purgationem, ex aqua aponensi pals assecta lauetur manc &vespere lauata parte ubi est mortificatio adhibeatur unguentum aegyptiacum,ac supponetur unguentum de Tutia,separata mortificata carne supponatur unguetum de Cerus acu ungueto
de Tucia ac ijs cum remediis est progrediendu donec mortificato ulcere liceat illud ad cicatricem ducer , quod facile solo linteolo imbuto in aqua aponensi cum unguento de Tucia potest seri, sic etiam corrobora itur pus, dummodo recta victus ratio addatur,
132쪽
DE FEBRE ARDENTE PROPORTIONATA.
IVucili nnorum αο. plumbei coloris quatuor abhinc diebus incidit in febrem sine horrore, rigo-i re& rremore inuadentem, temporaq; sita occul- cum insigni capitis distillatione, spirandidis ultate per sputum excernit multam materia crassam Corruptam, & quaerit auxilium. Supplicium, seu pena sequitur peccatum supplicia quod amigit patientem sequirur peccatum suae naturae, & est egressus a constitutione secundum naturam
deingrenus in constitutionem praeternaturam;peccatum suae naturae est recesius naturae a naturalitate, vel
Per inanitionem,uci per repletionem . adsilinplicium est ingressus in constitutionem vel coiitraria determinatς constitutioni naturali respicienti constia tutionem partium similiarium vel respicienti constitutionem naturalem partium dissimilarium ; hoc supplicium solum est ingressus in constitutionem praeter
naturam contrariam constitiationi determinatet natu
rali relpicienti constitutionem Prtium similarium M appellatur intemperies uniuersalis, ouae febris dicitur ι hic autem febris sequitur putredinem,quae est
recessus naturae a sita naturalitate, qui dicitur peccatum, natura enim sunt res naturales in sua naturalit te existentes,quae sunt spiritus, humores, partes, facultates actiones de aetates dum natura &numor re
133쪽
tis ille recessus dicitur putredo & peccatum, quare Iiaec febris sequitur peccatum scilicet putredinem, verum putredinem bilis & pituitae salsae putrescentium. in venis Iecoris, Ventriculi dc Pulmonis, quae putredo sequitur prohibitam transpirationem , proh ibitae, transpiratio obstructionem,obstructio materiam obia tuentem,&sic orta est febris,dixi hanc febrem sequi putredinem , quia ii, pulsibus systole, est maior d' sole, in putridis enim Cor plus eget emissione fuligia num quam suimet resergeratione; hanc dixi sequi putredinem bilis,ouia invadit proportione correspondens inuadenti ae tertio in tertium, etiam pituitae filiae quia singulo die invadit cum tali proportione; doli. putrescerptia vcnjs Iecoris ventriculi di Pulmonis ,huia febris ardens proportionata ut aitGal. pr imo de morbis vulgaribus i. & '. & 3 . de morbis vulgaribus 3. 3 3. habet putredinem in talibus venis. Cuius cau- sa formalis intrinseca & calor extraneus proportione correspondens inuadenti de tertio in tertium,qui calor dicitur inusion no rhus, seu ardens proportionata, causa eficiens est calor extraneus simpliciter; causa materialis est bilis &pituita putridae,quas causas
uent causae externae,quae sunt errores in sex rebus non
naturalibus & primo in aere,quia corpus suum exposuit velaris, indutus est vestibus grauibus; in cibo potu,quia est repletio cuiuscumque generis ciborum vini generosi ; in inanitione, qitia nimium coitu
exercitit, qui omnes errores auxiliantur causis internis,immo erigunt inteperiem capitis unde catarrhus, stomachi,unde mala concoctio, Iecoris unde gener
134쪽
tio excremetuorum calidoriam sicci; cogenerant hancrebrem, quae est periculosa, quia esst morbus acutus, duilicet a Mus sit desinere intra Li. diem,' siue ben , Hue male hic tamen non desinet intra hoc temporis Datium berie tameti desinet,adsunt enim vires&suuennaa coistitionis,qua re procuratione danda est aiunt humiditas contemperanda est intemperies, prκ par da est materia, attenuatione,quae est crassa,incisione: quae est viscida, abstersione,quae est: adherens, sic etiaaufeicimi r obstructiones, quia snnt a crassitie, lento. re,viscolitate det ab adhaerentia humoris; Praeparata materia est purgandae, partes corroborandae,qus prς uabuntur medicis instrumentis. Ad Chirurgiam quod attinet, quamuis Avicenna 4. Fen. primi libri cap. 1 o. aia morbis biliosis non probat lata uitiis missionem, quando tamen est magniti do moroi, virium robur, maetas florida, missio sanguinis nunquam erit reprobada, praesertim quia Gal.
ait in II .naeth. cap. xv. in omni rebre, quae habet oris ginem ab humorum putredine venam esse secandam, unde extraherem uncias quinque sanguinis ex vena
'luatella hebito respectu morbi diuturilitatis,cum sit in decima die.
Ad pharmatiam quod attinet pro aluui hnmiditate tale erit medicamentum, sume uncias mannae ele-
hae duas, uncias mellis Viol. silutiui tres in decoctione pectorali cuncta distblue: & exhibe, quae quamuis conuertantu r in bilem , expurgant tamen humores cranos& riscidos,qui cum sint in maxima copia im-
135쪽
In hac febre regularem curationis ordinem no peia turbarem derelinq'Mo causam & intendendo extinctionem caloris feorilis , quia licet calorem habeat a-l ios suoerant e m, hic tamen est a calore febris ardentis exquinte superatus, ideoq; pro concoctione est dec cito cichorei, sonchi,acetosae, rad. graminis, hordei seminum melonis quinque folij, quς concoquitattenuatione&incisione cum radice graminis,abstera sone,cum quinque folio&hordeo,cum. omnibus Per urinam euacuat, ac tandem si addatur sy rupus de papauere valet ad catarrhum calidum in pulmones rue rem,interea dum liqc celebratur concoxitio, calor undique extinguatur,consenantia'; partium Q virtus augeatar& conseruetur; intus solum in febre ardente exquisita auia ore Gal. 3. meth. cap. quinto est potio acqu frigidi in tempore tantum ςstatis', quantum,
ger qui sit habitus calidi, aridi macris, uno haustu potest potare non paulatim. sed affatim etiam ante coctionem sed cum saccharo, aut Iulepo aut syru-po aceto ne diu moretur in stomacho, quia bilis dicitur cruda non quia crassa, sed quia feruida nimium de acris est ut ait Auer. 7. coli. 8. , verum in hac febre spuria ardente solum est syr. talis. Sume unciam tamarindorum Vnam, pruna numero duodecim iuiu- harum unciam mediam , rosarum,violarum, seminis
endiuiς, lactrucs,portulacet, seminis psilij iii tegri, singulorum omnium, drach. quatuor, seminis pauperis albi unciam unam& mediam, siminis papaueris albi unciam mediam, sandalorum omnium singulorii
drach. sex , florum nenupharis, liquisitst seminis ci-
136쪽
toniorum integri singulorum drach. tres coquantur in aquis cucuroitae, solatri semper vitiae, deinde cola& cum saccharo albo fiat syrupus, in fine cocturae adde modicum aquae rosarum,& aceti, ac utere eo eunti dormitum ; extra sinit epithemata, quae sepra partes ponuntur, ut etiam earum virtus aisea tu r & Consei uetur, quae debent esse calida,ne exsoluant earum vigorem, Win vigore paroxismi,ut calo qui tunc teporis est expansus,pqtius extinguatur quam intro pellatur . Epithema igitur, quod iupra pectus ponitur, est pannum lineum infusum in aqua rosata & endiu mixta cum rosis ita sandalis; sit pra frontem est appostio aquae rosarum & laistucae ; epithema pro hepatem Corde tale est; Recipe aquς solatri, semper Vivae,endiuiae, rosarum,singulorum omnium uncias quatuor,vncias aceti rosati duas, sandalorum omnium singulorum omnium drach. quatuor, rosarum, spo- dij,corallorum, seminum portulacς singulorum ςque drach. unam,camplior scrup. medium. Apparente coctione obseruanda est natura, an ipsa aliquid moiaueat,an quiescat,si moueat ad vomitum, prouocadus est vel oxymelle cum iure, aut sacco raphani cum iure; si ad sit dorem is prouocandus aqua hordei in magna copia sempta,vel in tegumentis; si ad sanguini profluuium prouocetur vel hyrundinibus naribus appositis,uel herba sanguinaria vocata. Si autem a filo munere deficiendo quiescat,& non expellat humore noxium,tunc licet mihi exhibere hoc medicamentit, etiam s moueat ad aluui fluxum. Recipe granorum sebellem numero duodetcim, mirabolanorum chebu, P lorum
137쪽
Iorum draeb. unam in aqua en diuiae fiat deccustio,sa inedictae decoctionis uncias sex , rhabarbari electi drach unam, a rici trochi cati scrup. quatuor, infunde per noctem deui de factae prestione , adde *rupi rosati solutivi mellis rosa thi lutita. ytiorumq,
aeque unciam unam 5 mediam & exhibe, Pro potu uePost coctionem, i ta vacuationen, ad balneum aquς dulcis deuenirem,ut reliquias ec cineres ab umoreulso reli stas post coctionem ea inanirem ac demulcc- rem docentibus Gal. in lib. 3 de acutis subfipeiecta Auic. prima 4. cap. 42. quare abluerem brachia crura cum decoctione foliorum salicis ,vitis, lactuc , violarum, rosarum,corticum papaueris; verum sit,
febris perseverans nimium potrahatut tunC necce ueest humorum prςparationes & purgationes repetesc, quo tempore ad valentiora debemus descendere exc-pli gratia ad Oxi mel compositum,ad sy rupum de duaDus radicibus,de quinque radicibus, ad decocta ceci ach. agrimoniς , hysopi, neq; his medicamentis conte-tus,ti alia medicamenta deuenirem, quς ad huc ma gis valent humores concoquere, meatus aperire, Iaborantes partes corroborare, qualia sunt trochisci derosis, de abscinthio ex quibus conficiuntur pilulet tria hac forma; Recipe trochiscorum de.rosis drach. vna , de abscinthio drach. mediam cum aqua agrimonis fiant pilulet quinque, quarum unam singulo manΡ ante syrupum exlij bere , sic etiam postesiora medicamenta purgantia sim prioribus valentiora, Gualia sunt ellectuario in diapheniconis hiera picra Gal. 2. de com p. medici siccula d. loc. partes sunt co roboran-
138쪽
dae conseruis capitalibus atomaticis, hepaticis &llienicis ; his omnibus addatur victus ratio, in qua aeger inspiret aerem frigidori, tangat calidum , frigiduma enim praecludit viam densando cutim , ut non possit eommodum Cordi calefactio asserre; Cibus sit actu &potetitia frigidus e Thumidus in principio morbivsh ad statum tenuis,ut ptisana,vel panatellς facts ex seminibus refrigerantibus vel herbae coctae in iusculis vel iura in quibus conficlandis non sit sal, quia aqua pura ubi nimiunt concoquitur salsa fit ut ait Gal. 3. de
alimentorum facultatibus cap. 32.verum cibus siti nuis secundum conuenientiam virtutis; Potus quotladianus non sit vinum nec pura aqua,quia conuertitur in bilem scilicet in caliditatem inflamantem ut ait Α- uerroes, sed sit aqua aut hordei , aut lasstucae, aut cir-diuiae aut posta, inanitio corporis sat humectando aluum,expellendo repletione, quiestat ab omni mo tu & fricatione; semnus est conciliandus, Verum mois deratus;quiestat in animo laeteturcum larga spe,quae
est prima via salutis, cuius Sancta Maria Mater Dei semper Virgo est se er auxilium ad cuius honorem gloriam haec dixisse volui.
Nobilis Matrona annorum 47. plumbei coloris Viro sano in matrimonium iuncta sterilis habes diminutas purgationes circa. hypocondria maximu
139쪽
aestum percipiens post comestionem dolores Ventriculi, dorsi, ruetus acidos, flatus fluctuationem senties, timens, solitudinem diligens ante tres menses incidit in febrem duplicem tertianam medicamelis minime cedentem spatio duorum mensium permanente qua- uis singulo die inuadentem alternis tamen diebus correspondentem, quae tamen terminauit in febrem d quarto in quartum inuadentem non apparentibus mensibus purgationum& desiderat auxilium.
: φ Vita tamquam hi meo in naturali calore consistit . caloris pabulum est humor aereus atq; pinguis quasi oleum ; sive igitur humor huiusmodi sorte deficiat ,
sue pro lsus excedat, vel inquinetur tunc calor naturalis debilitatur, tandem debilitatus extinguitur, si humoris defectu calor debilitatur l. perditur, mors resolutione contingit, si obruitur humoris excessii vel vitio vita suffocatione perit, resolutio luminis,seu Ramae lucernae olei cuiuscumque indigentia ad ellychniu, sus catio vero exundantia repentina illuuione, vel instillatione Olcinon sinceri& amurcosi contingit ;hoc idem accidit tum iiii patietis nostrae, quod obruitur & perit non propter indigentiam olei, sed propter instillationem olei non sinceri amurcosi, scilicet
propter muIta varia exere menta humorum , ex amurca enim circa et lychnium oriuntur fungi&concrescunt, tandem extinguuntl men , i est ex illis excrementis oriuntur symptomata m morbi circa res naturales, m concrescunt; ex menstrui muliebribus retentis,quae Iecundum naturae legem singulis mensidibus solebant cvacuata, ac ex fljuabili κ' alijs.cxcrem. 'l mentis
140쪽
mentis vel ementer assatis oritur fungus circa et ly- clinium, circa spiritus, unde timor ι circa humores , unde febris putrida,circa temperaturam uniuersa leniunde febris , particularem uteri, Unde retentio menstruorum;ventriculi,unde debilitas i Iecoris unde generatio excrementorum calidorum, madustorum, Capitis unde catarrhus, circa partes & facultates unde devilitas, circa actiones animales, unde timor & capi,
tis dolor, vitales, unde dolor in dorse & pulsus quorumaior est systole qua dyastiae, naturales,unde aluus sicca,hepatis aestus, urinae variae,crudae, subsidentiam crassam habentes; inter quos fungos est maximus ille,qui est circa et lychnium humores nuncupatum ,
quod febris putrida appellatur,quae seq uitur putredinem atrae bilis non simplicis, verum praeter naturalis factae per combustionem partis multitudinis excrementorum crudorum in hypocondrijs a caloro viscorum coacto per obstructiones inibi factas, putredo prohibitam transpitationem, prohibita transpiratio obstructionem,obstructio materiam obstruentem , materia obstruens computruit, unde febris,quam dixi sequi putredinem bilis atrae,quia invadit de quarto in quartum, non simplicis tamen,quia non est quartana legitima, quae statim a principio homine invadit,& ut Gal.& Auenetoar, rarissime fit, sed praeternaturalis, quia alijs morbis, febri scilicet duplici tertianae
successit, verum fauestae per combustionem partis mul- tidinis excrcmentorum crudorum in hypocondrijs acalore viseerit m coacto per obstructiones inibi factas, quia pars materiae melanc*lia: hIpocondriacae, qua