장음표시 사용
121쪽
rium sanguinis profluuium, ut per diem perseueritiauerit, verum licet administratione medicamelorum fuit cohibitum, ex quocum . tamen leui motu reuerintitur modo ut antea, modo dimminute, hinc dolor
capitis, hinc calor frontis Q rubedo faciei cum aliqua pulsus inaequalitate, ita auxilium desiderat. niam homo inter omnia,quae circa hominem sunt coelitus fasstus est, assiduel regitur & illinc praepariuus est ad celestia merito vendicat tibi coelestia& a coelestibus accipit dotes, atq dona, a Sole enim accipit vitam naturalem, & corpoream. structuram e nam de pulchram, humores subtiles, spiritus cla- titatem, imaginationis perspicuitatem, nee non studium veritatis & gloriae. A Mercurio artem homo enim natus est nudus, inermis, omnium egenus h omnia propria industria sibi coparat, quod est Mercurij propriam; a Ioue virtutem , seu complexionem
temperatam, atq. leges, secundo enim mense, quo Iuppiter dominatur, homo accipit vitam atq; nascitur nono, quo iterum recipit dominatum 3 a Marte, , Venere & Luna accipit alia dona, quae sunt aeque comunia cum caeteris animantibus , a Marte cnim accipit fortitudinem, a Saturno firmitatem, a Vener venustatem & a Luna motum, accipere N. ampliora
dona ab illis supremis vltro dona dare paratis, retineretq. si se se eis magis in dies atq. magis accUari' daret, accommodat autem se se homo supremis, qua-do non facit errores in sex rebus non naturalibus, sicuti si ex altera parte illis supremis non sese accom- 'modet, idest faciat errotes in aliquibus ex sex rebus
122쪽
non naturalibus, dona descendentia non veniunt , sanguis cumulatur multus&feruidus, alij humores multiplicantur crasii redduntur & acres , spiritus fiunt obscuri, virtus euadit debilis, fortitudo remittitur , firmitas remouetur, pulchritudo aufertur, ac tandem homo cogitur decumbere. Hoc idem contingit Illustrissimo Excellentisiimo patienti nostro, qui cum sit hom o ampla a supremis accepit dona, quae non potuit retinere, quia non sese accommodauit illis supremis, idest, quia fecit aliquos errores in sex rebus non naturalibus ideo incidit in symptomatalia morbos, inter quae est si
perfluus fluxus sanguinis narium, qui est symptoma
ad immodicas retentiones lia excretiones pertinens
toto genere substantiae prςternaturam non quantitaritis , nec qualitatis, excernitur enim id quod est cor porto naturae familiare, qui fluxus sequitur monbum tamquam umbra corpus, ob quem potest fieri,
qui est triplex, quorum Alter est y , idest tunice
venarum diuisio secundus est λαπiι,.se, id est rarefactio tunicae venarum tandem hoc est venarum apertio,qui omnes sunt morbi in mala compos ione
sanitatis, morbus igitur, quem sequitur superflui hic fluxus sanguinis narium est apertio scilicet tunicae venarum, per hanc enim sanguis copios fluere potest, apertio autem venarum potistimunest, aut propter partis imbecillitatem, vel propter aliquam acrem qualitatem, ob quem modum videmus errantes in sex rebus non naturalibus in huiuLmodi sanguinis fluxionem incidere, inter quos Pa-N α tiens
123쪽
tiens Excelletitissimus fecit errorem hunc praecipuu, qui est satietas vini& cibi,vinum enim vehemens reuocat vim stomachi, auget calorem Iecoris, implet lienem & caput,ac tandem sanguini acrem imprimit ualitatem, cibus vero nimius primum quidem ad stomachum in ipse coquendo vim naturae reuocat , deinde inepte coctus, nec coquitur perfecte in hepa- te ut ait Galenus in 6. de morbis vulgaribus Com. q. unde veniunt alia incommoda, propter hunc igitur errorem data a supremis dona amisit, hoc est incidit primum in apertionem tunicae venarum, tandem in fluxum sanguinis superfluum e naribus, qui cum non proportionetur virtuti & ideo non sit decretorius ex se non curabitur, arte tamen curabilis est, & si egressus esset usqζ; ad aliquas libras, vivit enim homo in fluxu sanguinis nariu usq; quo egrediatur ex eo vltra
viginti librae S: usq; ad viginti quinque moritur, sic
dicente Avicennalib. 3. Fen. I. trach. primo cap. 9. Curabitur igitur vacuando corporis plenitudinem si adsit, cohibendo sanguinena, ne feratur ad locunia laesum κ' claudendo locum apertum, in hoc enim , fluxu duo sunt loci asseisti, apertio scilicet venaru,& locus ex quo sanguis profluit, quae sunt venae circa Cerebrum, licci sint quandoq; per consensum aliarum partium,qussi praestabuntur medicis instrumentis operationis.
Quo ad die tam, ante omnia patiens debet sese ac comi nodare supremis, quae omnia sunt ultro dona dare parata, fugiat igitur aerem calidum, cibus sit,
honi succi, concoctu facilis, ut ptisana, potus sit
124쪽
aqua, si casus virtutis vinum, sed oligophonum parce sumptum, inanitio eligenda non quae ex Vener , verum quae aluum exhaurit, motus corporis fugiendus , param loquendo, potius semnus quam vigilia , mens sit quieta. Quo ad Chyrurgiam, sic mars dabit serrum, quo
plenitudinem corporis euacuarem secta in cubito vena semel ratione euacuationis, sed reuulsonis gratiabis, bisq; in pede euacuando sanguinis modicam copiam non affatim, sed paulatim, mox mediam hora intermittens, rursus post iterum atq. iterum,ut natura toties irritata , quae ad partem assectam confluunt, cum maiori impetu in contrarium locum deponat ac detrudat ut ait Gal. in lib. de sang. misi. cap. r2., hoc genere reuulsionis cohibetur impetus sanguinis, nosanguis qui in praesentia urget fluat ad locum laesum , in quo genere sunt cucurbitulae aflixae hypocondrijs, si ex dextera nare fluat super Iecore, si ex sinistra super Liene, quς omnia conueniunt cum Vehemens impetus & fluxio sanguinis in praesentia urgeat,cum vero leuiter fluat &inueterata erit fluxio derivatio erit opporriana,sectio igitur venae sub lingua primum occurit . deinde aures scarificatae, vel ad eas hirudines appositae; tandem cucurbitula leniter scarificata&apposita ad principium spinalis medullae, non sunt alij loci proximi ad quos neri possit derivatio. Q m ad pharmatiam, pro humiditate alui dat Iuppiter cum Venere casiam & manam ex quibus datis magis eligerem cassiam ad drach. sex cum vncia media pulpae tamarindorum, potest enim humorem noxium
125쪽
xium partim leuiter purgare, partim alterare,& sanguinis vitium corrigere ; Pro con stione cuiuscumq: materiae, quae est in capite dat phoebus cum Ioue be-tonicam 5 melissam, quae est in stomacho Iupiter cuSole mentham, quae est in Iecore Venus Endiu iam MCichorium , quae est in Liene Saturnus cum Ioue cappares , stolo pendriam & tamariscum,quar cst in Co
de Iupiter buglossam, quae est in articulis Sol tuam de salutam, de quibus omnibus sistum ego adhiberemendiu iam cichoreum, quia cum plantagine, portulaca, nenu phare,icta hepatica refrigerant sanguinem fluentem,locum affectum locos circumseriptos & vicinos , quae refrigeratio etiam extra est facienda cumrςpellentibus, quae ad varias partes apponuntur, Ut aqua frigida, haec enim in ore continetur. per nares ait rhaitur, aspergitur ad frontem faciem ; Concocta materia leuiter est purganda aut cum syr. ros sol. aut cum manna ; Quo ad cohibendum sanguinem n feratur ad locum laesum sunt revulsiones, quae sun 'per sanguinis missionem, per frictiones, & clysteria, derivationes, quae fiunt per adstrictionem S refrigerationem; animi deliquium quod adducitur immoderata euacuatione, aut improuiso fastidio, m notimore, grauissimo dolore, ex violenta compressione digiti manus testium, ac sic facit recurere sanguinem confertim ad partes internas, unde sanguisaa aliam partem conuersus amplius non petit locum apertum. Quo ad claudendum locum apertum sunt aloes, thus
mastix, rcfa, hyposcistis, balaustia, cortices granato-x m, plantago, portulaca, consolida, ac omnia alia ,
126쪽
quae suo lentorς solentineatas occludere, sea inter omnia est medicamentum Gal. 1. de medi. med. cap
ego familiarissime utor,eandem habet prςrogatiuam ' gipsum cum albo oui, dia bolo armeniae, quae occul- eam habent proprietatem sunt efficatia utilercus asininum exsiccatum & in puluerem redaistum ad supta. dum in naribus. Quo ad corroborandumWformas specificas partium, earumq. temperies illa suprema nostris fovebunt incaeptis ι Luna enim dat argentum coralium album, Sandala alba. Mercurius sinaragdum,Venus saphirum,coralium rubrum, sandala rubea , Lapidem laetuli; Sol aurum,cortices citri, eius.
demq. semina,crocum, ambrami moscum cinnamomum s Mars in idem fuscum, Iuppiter Gyacinthum, topacium,berilium;Saturnus opium,mandragoram, uae omnia corroborant partes,ac specificas earum .rmas; quae vero earum temperies corroborant sunt saccharum rosatum, Oxalis nimphea, mpastili de, terra lemnia,ac sic videbimus patientem recipere denuo a Luna motum,a Mercurio artem, a Venere pulchritudinem,a Sole vitam naturalem corpoream , a Marte fortitudinem, a Ioue virtutem dc a Saturno
firmitatem, quae omnia ipsi supplicaturo Deus adspirabit. -
127쪽
CANCRENA.Ρ Ax x dmodum Reuerendus ordinis Virginis
Mariae de Carmelo annorum 1 habitus bili si fusci coloris a naturae primordiis distillationibus&catharris obnoxius ante aliquos annos sem ex tempore Veris passus est Gonorrhaeam per multostes durantem, verum medicamentis cessantem; nuc post habita re cu muliere quamuis simus in tempore hyemis caepit conqueri de eadem gonorrhaea,sed vehementiore magis molestante ; quo tempore hinbuit febrem quotidie affligentem, de tertio in tertium inuadentem , febre perdurante, cum gonorrh a superuenit tumor in parte sinistra scroti cum dolore, a quo in diem incrementum suscipiente cum totus , scrotum fuerit dilatatum&liatum statim gonor rhaea fuit remissa dolor cessauit Sc scrotum in parte inferiori amisit sensum, nunc est ulcus, desiderat auxilium. Membrum quodcumq. infirmum ideo curatur quia conuertitur in naturam propriae sanitatis, con uersio membri ad talem naturam praesupponit naturae membri cognitionem, quam qui vult cognoscere intelligat partes, quibus constitutum est membrum, eiusq. operationes cognoscat; quoniam nunc agitur de cura testiculorum pro qua fiam vocatus, loquar de
partibus,quibus constitutis sunt testiculi,& postea ad
128쪽
curationern accedam. Qiantum igitur ad primum Testiculus constituitur ex carne spongiosa, ex quatuor tunicis& ex vasis seminarijs in testes terminantiabus, & a testibus exeuntibus. Caro si Ungiosa parata recipere, & imbibi liumiditatibus, Tunica, quae inuoluendo tangit testem aepellatur epididymis post eam dicitur erythroides, seu vaginalis, quae uitur
dicitur Darios carnosa, postrema quae extra apparet scrotum appellatur . Vasia seminaria, seu parastatea alia sunt antecedentia, alia consequentia, anteceden tia sunt quaedam vena: Quae prodeunt a Cerebro usi:
ad testiculos, deferuntέ sanguinem dealbatum, qui
erat ad nutrimentum cerebri ad testiculos,consequetia vero,quae parastates dicuntur sunt venae,quae exeunt a testi laus ac deferunt sanguinem illum dealbaturesiduum tamen nutrimenti testium ad virgam vir tem dc per illam in matricem. Testis igitur iste ita costitutus quando est in corpore senili gonorrhaeamq; patiente contingit pati diuersas aegritudines,quia ditestibus tamquam de membro principali natura habet maximam sollicitudinem,ac ideo humores expellit ipsos implente, ac alicrantem,qui expulsus si fluet non ad tunicam epididymam, quia in ipsam duri rem natura vas spermaticum inseruit,sed ad eritrhoidam&daxtam, ibiq; moratur, facit omne genus
morbi, intemperiem scilicet, solutionem continui &malam compositionem, si ad scrotum facit easdem, aegritudines atq; etiam Hydrocelen, idest colliectionem humoris lenti in scroto, cancrenam idest muta iustumq; corporis a naturali statu in alienu
129쪽
atq: extinctio cum ulceration z, verum i id se periorGbus labe tur hurior veIut ua testinu ni, au t omentii , aliae fiunt aegritudineu quemadmodum continguiartestibus patientis nostri qui est in primo faenio,& p titur gonorrhae,mper contagium contaraciam , quae gonorrhaea argui zmateriaim multam δέ acrem in perstibus,de quibu4 tamquam de membro principali natura habet maximam sollicitudinem ac ideo expellit eam eos impilantem, quae materia expulsa fluxit a tς-nibus in siprotum per cuius praesentiam salaus cst tarmor, per autem moram remisia ς si gonorrhaea , per auram tandem quandam materiae coniumstam a con-ragio contractam extincta cit vita cum viisceratio ne ii quae extinctio , me iudicz, cancrena appellatur oHaec extinctio , seu mortificatio huius partis, sequitur inflammationem ex Gal. lib.de tumoribus praeter naturam cap. . 8. inflammatio naturalim perspiratione priuatam ex Gal. eodem loco, priuata perspiratio materiam illam priuantem, quae primo est transmissa a cerebro iacin perfecte coctionem ceIebrante, quia est distillationibus obnoxium, per vasa antecedentita ita renes intrantia,&transeuntia per eosdem renes nimis
calefactos vasa antecedentia subintrata debilitantex& rarefacientes quia solitus est pati gonorrhaea tempore veris,quo caliditas & materia Rugenturi deinde a renibus per eadem vasa in testes, tandem. I testibuς
per vasa conseque trita, quae parastate dicuntur verui rarefa cta in scro tum, tali'. materia adeo mortifica- Uir , uti,isi quis cc Ieriter melicatur ex toto mortifica-
130쪽
teria quae mortificat&ulcerat est exsiccanda S abstergenda, sed non potest exsiccata aut uti medicamentis exsiccantibus Rabste sentibus, nisi antea cohibea-dur fluxio humorum, sed hoc non potest fieri nisi priis totum cόFus, quod vitiosis scatet excremetitis , purgabitur,lad non potest expurgari nisi antea excrementa praeparentur, primo igitur corpus erit purga-dum, rluxiohumorum cohibenda , postea pars asse
ista est abstersenda &exsiccianda apsam et etiam com roboranda, ne inpostcrum noxia excrementa recl-piat; His indicationibus licet satisfacere, quia mor-Dus est in principio, licet materia eius sit gallica ac
od ita attinet ad primam indicationem seruata semper alui humiditate pro communi euacuatione extraherem uncias sex sanguinis ex ,ena Iecoraria dexteri brachij, mox ex pede, in magna habeo extimatione hanc sanguinis per infernas partes euacua-4ionem,quoniam ex Hi p. 4. Aphorismorum 18.'sii-pra septum transuersum dolores Rurgatione indigere per superiora significat, quicumq, vero inferiora mo-- Iestant per inferiora ubi colligit Galenus de ego cuili illo Hipp: omnes dolores curare secundum humoruinfestantium inclinationem,aliquando perpurgatiὁ-nem,quae fit per medicamentum purgans,aliquando per euacuationem smplicitςr, quae eu perseetionem ventetia cu requirat humoris redundatis inclinatio. do ad pharmatiam pro praeparatione materia: i, quae debet esse calida , fabris enim inuadens Je,. itf.' Iertium Duorrhaeaq. declarant, ex hiberem decli-