장음표시 사용
41쪽
drach. viai cum dimidia salis tartari in iure pulli alte rato ex fol. apis, pii. Veneris, cicoreetriendiuiae, post tamen hanc decoct. quam probo facienda ex foL api j .eapit. Veneris,qninq. sol ij,iuae ubi sic purgata fuerit materia quia senaper aliquς reliquiis remanent sunt illi penitus extingue q& dissipandae medicamentis discuticntibus, quς partim intus, partim extra sun Cadministrandabilius in usu es h decoci salsς,ligni san
cui miscentur herbς arti tax respicientes; exterius applicarem emplastrum facium ex Vrticis colusis. aceto aspersis ι exsiccat enim resoluit, de confortat. Ne fiat tandem generatio materi et dotarem facientix partes nutritius runt corroboradς hoc elle auario cuius talis est compositio ι sume salui et minutissime incisi non contussilio. mediam ,. decoquatur in melle, fa- icta sussicienti decoctione infundatur specierum, aromatici rosati, dia triumsandalorum sine Camphora ,singularum vi .media& bulliat quὀvsq. perueniat asformam essetuar ij, te quo darem mane dracla vnari vante cibum per tres Horas dummodo his omnibus v eius ratio correspondeat Quo ad Apollinem patiens abstineata coitu ; quoi ad Neptunam a vino generoso,ab acribus , ab aromatibus,a laticinijs , ae leguminibus; quo ad Herculem a Gmno meridiano;nos vero videbimus sic anchoraria sua firmare anchora,Nauicularium suo imperio. rege re, Apollinem iaculis transfigiere, Neptunum tridente domare, Herculem clauae contundere lacerar
pro salute huius. admodum Reuerendi quam Deus. Omnipotens fortunet, dc donet CON
42쪽
DE MORBIS COLLI, FEBRE ET ARTHRITIDE. Nobilis Vir annorum s 8. habitus biliosi cum
sanguinei subdominio post usum Venereunticum mnliere lue galica infecta inter alia mala incidit iis dolorem policis pedis dexteri, qui post diuturnitatem per multa tandem medicamenta euasit ;perdurauit autem sanus usq; ad quartum annum tem pore aestatis,quo tunc primum incidit in dysmteriam quatuordecim dierum spatio perdurantem, sed medicamentis dimotam; deinde caepit conqueri de dolorta verticis capitis ad occiput tendente primum, deindα Colli, erum a manu contractante non exacerbato, sed mentum pectori parum flectente,ac occiput immobile Ieddente, quo vigente superuenit febris de tertio tria tertium inuadens cum dolore in articulis copio sputo tenuis materiae, queritq; auxilium. Mundus a Deo informatus cuius vastissima moles conclusa perfectissimae figurae , diuersissima varietas caelestium,& elementarium, elegantissimus ordo , magnificentissimarum specierum, vetustissimus consensus venustissimarum rerum , firmissimum robur
exactissimae absolutionis splendet, accum inessabili
Omnium harmonia nitet,cotinet,amplectitur, di stringit materiam primam, formam, elementa, metalla, mare, Urbes, domos, S Animalia, Rore, pruinam, ne bulam,nubes, ventos, Pluviam,niuem, grandinem , Tonitrum, corruscationem,Fulmen, metas, & reli-
43쪽
qua ignita meteora, errantesq; Stellas,& fixas,circu IosSphqrς, imagines Globi,& primum mobile sicutὸ Deo
haec omnia informantur,in haec omnia Deus suspedit, permittit®it. Homo ab anima informatus ipsam et omnia continet; Continet enim materiam primana deformam in intellectu, intellectus enim per se nudus dum omnibus intelligibilibus induitur continet materiam,dum induit formam stringit clementa in capite, in caluaria terram, in dura matre aquam, in piata matre aere, in cerebro igne; vel si mauis in gustudi tactu terram, in oculis aquam, in auribus aerem,S in
naribus ignem metalla vigent in humoribus, ferrum in humore nigro, cuprum in aeruginoso, aurum in sa-Mo,argentum in albo, stamnum in palido, pIumbum in liuido. Mare adest in cerebro spargente riuulos in sinibus; Urbes & domus speciantur in tuberculis ventri culorum cerebri. Siluae sunt pili;Ferae pediculi, alia animalia sunt vermes,ons innascuntur in diuersis par
tibus ; In excrementis sunt meteora, Ros enim suntlacrimae, Pruina materia detenta in maiore angulo oculis Nebula tetri vapores visum obscurantes; Nubes anfra stus cerebri, Venti aurium tinnitus; Pluuia coriza; Nix spumen saliua, grando pituita conglobata, Tonitrus sternutatio, Fulgur oculorum corruscario; Fulmevenenatus aspectus; Cometae Tubercula, & reliqua ignita meteora sunt rubores in facie ι Amplectitur stellas errantes in massa sanguinea, Saturnum in san-gii ine melacolico,Iouem in temperato, Martem in b lioso, Solem in calore nativo, Venerem in pituitoso ,
Mercurium in ore & lingua & Lunam in humido pri A mige
44쪽
migeneo;etiam lixas quae sunt moles in magnitudo cecibri di secta & compressa,Circuli Spherae, S: Imagines Globi sunt structura cerebri, Primum mobile est motus cerebri cotinuus a facultate pulsati uacausatus. haec omnia informat anima, & haec omnia suspendit, permittit & regit anima ad contemplabilia tame elata& medicina imbuta ; Talis anima est medicus rationalis, qui si habeat suspendere, permittere, & regere in hoc egregio Viro sunt suspendenda, permittenda, dc regenda elementa in capite, metalla in humoribus ,
stellae errantes in massa sanguinea, meteora in excre
mentis ; illa cnim debilitant cerebrum , labefectant stomachum, α implet articulos pituitae, unde gene 'rarunt primum dysenteriam,deinde dolorem verticis capitis,& colli, tandem febrem & arthritidem. De dysenteria non erit sermo cum iam sit ablata, sed de alijs dicamus. Dolor igitur dictus a Galeno labor. in
lib. de rat. vich. in morb. acu t. com. 2. & ab Hipp. no cumentum , seu lesio Σ. Aphor. aphor. primo dum est
in capite veluti alicuius rei pungentis unde sic est is
eius membranis; intcrdum est veluti alicuius rei exte- dentis, ac ita cst in eius venis, S arterijs, verum tauqua pertingit ad radices oculorum ac ita est extra crantu, semperq. dolor est ita profundus, ut a manu contiactante non exacerbatur dolor,unde tandem est in pericranio. Talis in collo etiam reperitur quia ibi est morbus punga & extendens eius causa,qui est duplex alter est inde terminans sibi certam sedem, & commu nis, alter proprius collis particularis morbus sibi collutamquam certam sedem determinans primus est In
45쪽
tem peries frigida&humida colli,quae est doloris causaessiciens,causa vero materialis est materia diuersa,causa formalis tadem est passio dolorosa motum colli impediens causς omnes doloris intern ς. Alter autem o bus particularis colli,& est motus colli impeditus, impeditur autem motus cum caput stapu lis annectitur, tale impedimentum dicitur Opistolonos, Vel cum m tum pectori, tunc dicitur emprostolonos, vel tandem cum immobilis ceruix manet & appellatur Teianus 1 Impedimentum em pro sto tonos dictum est praesens motus colli impeditus, cum pectori flectatur nactum,&quamuis cum eo Opistolonos & Tctanus communiter neruorum conuulsio dicantur,praesens tamen noest conuulso propria, sed analoga, quatenus stilicet habet quandam similitudinem cum conuulsione, mest antecedens causa cffciens, formalis autem est immobilitas occipitis, materialis est materia diuersa. Causae autem primitiuae sunt errores in sex rebus non naturalibus,quorum primus est in aere, in quo corpus suum eo posuit radijstolai ibus; in cibo quia omnia genera ciborum edit, in potu quia vina generosa potauit ; in inanitione quia usus est: coitu intempestiuo, qui errores labefactant stomachum, uent vapores,exci tant auram gallicam,quam annis praeteri iis ut fertur patiens acquisiuit, quae nunc aura primo incaepit ab ne pate in intestina, unde dysenter iam genuit, deinde illa derelinquens spirauit in collum, unde dolorerrta cum motu impedito, magis . vagado accidit tum biligenitae ab hepatis calidi rare, eam q. pellit per partes ientientes, unde generat sc brem de tertio in tertiui
46쪽
muadentem, tum pituitae cum bile mixtae ab hepat Iue insccho genitς propellit per venas ad caput vitiari. eius coctioilem, unde materia a capite non regu Iata prccipitatur partim ad os pervias latas, unde sputum, partim ad articu Ios non quidem per carnem sesibius cutem ut ait Fernelius, sed per venas maiores primum , deinde medias, postea per venas capillares,ex quarumori filiis exit ad articulos unde Arthritis; quare erroresse uent causas internas Sc c enerant hos affectus, qui curabiIes quidem sunt sed non facile & breuiter, imo cum difficultate & tarde;in qua curatione cum sit ma reria & aptitudo membri recipientis, materia est tol-
teria sit duplex fluens & nuxa, ideo fluens est intercipienda reuellentibus&deriuantibus, fluxa post praeparationem , quae debet fieri attenuantibus,incidenti-Dus detergentibus de aIterantitas est tot Ienda, i rer quae omnia tanto rempore differrem quantum ad ablationem febris videbitur fbre satis, facerem enim rationem febris Q non omitterem aliam doloris colli marticulorum, quam propinarem medicis in
Ad Chyrurgiam quod attinet,quamuis propter diu uturnitatem morbi vires non sunt validae, ac varijs modis facta fuit sanguinis missio , hanc tamen non omitterem, saltem ex venis sedalibus, a quibus etiam fit uniuersalis euacuatio, & licet gestet fanticulum in coxa dextera, alterum tamen in bracchio sinistro in
ad pharmatiam, Cassia per se sola pro Ien itio-
47쪽
nem praeparationes Ne iterata usq. ad dimminutB- ne febris primum, deinde cum hiera uterer, quq pur gando deriv at ac cum sanguinis missione reuellit acapite & ab articulis. Pro materia fluente vehementer sunt reuellentia ut sanguinis missio ex vena recta in fronte, reuulso enim it ad contraria loca,ut in longitudine supra & infra in latitudine hinc & inde,hoc est a dexteris & a sinistris, in altitudine retro α' ante ut
ait Gal. in lib. de humoribus com. I. I 3. acria clysteria etiam sunt reuellentia, quae abs'. febre sunt inusii ex quorum compositione, acciperem fol. betarum,ce- tauri minoris singulorum manip. unum, pulpae colo cyntidis drachmam unam& mediam, ex eorum facta decoctione libram unam, hiere compositς drachmam unam,mel. rosati,olei camom lini singulorum uncias tres I talia autem reuelletia in principio adhibentur. Pro materia leniter fluente sunt derivantia ad loca vicina ut ait Galenus in lib. de humoribus Hipp. com. I. II. qu. a nunc erunt ad nares & errhina appellantur, ad os, quae dentibus manduntur & apopnlematismi seu massica roria dicuntiir, errhina alia sunt liquida, alia solida, alia demum tenuia, liquid aut succus betae, ii derς, cucumeris agrestis, decoctum maiora nae, S similium,solida ut cortices aurant ij,radix hederς, hellebori, tentata ut pulueres ex synapi, pyrethro b c per
nares attrahuntur, in nares ponuntur 5: insu flantur.
Apophlegmatismi sunt mattiae, radix pyrethri , sta pnys agria, piper&alia huiusmodi, qua in ore detenta& masticata pr clare de capite pituitam trahunt ι hastautem derivantia in omni tempore morbi administrat
48쪽
tut etiam dum praeparantur humores. Praepararem
autem humores cum sy r. de staechade, bisantino,oxi mellit simplici & cum iure alterato ex fol..endiuiae , lactucae,salutae,&iuae ι sic enim praeparati ad purgationem magis idonei redduntur, pro qua purgatione darem drach. unam pitularum fetidarum , quς euacuant pituitam crassam & crudam & conferunt dolori spinae mi uncturarum, mediam dragmam ellularum aggregatiuarum,quς educunt humores biliosos, &pituito s&conseruiar ad diuturnas febres & vitia capitis cum syr. destaechade pilulas formarem, quas bis Q sepius repeterem,ut tollerem materiam qua litati staticae subiectam, quam cum eadem una qualitate auferem primum quidem ellectuario ligni fancti, tandem eiusdem decocto . ellectuarium autet est tale, recipe salsae peritiae puluerigatς Unc. quatuor corticum ligni sancti unc. unam & mediam , sentiae puluerizatae drach. sex cinamomi drach. quatuor mellis spumati libram unam, misce secundum artem& fac ellectuarium, cuius quantitas pro vice sit Unc.
una , decoctum vero eiusdem ligni non simplex, sed
compositum ex falsa approbo ut eius vim augerem ac diuersis membris succurrerem propter quas res inuenio compositum fieri;Theriaca etiam confert& pilula ficta ex drach. una salis theriacalis ac scrupulo uno tuae arth. cum Oxi melle scillitico. Membris tandem recipientibus remedia impone-
da sunt lenientia, discutientia, ac adstringentia, pr sertim 'circa principium , quare aceto cum oleo Iosacco mei bra rigare oportet, cum dolor consistae
49쪽
in alto, si vero in superficie vino & oleo, verum post principium discutientia & exsiccantia selum, qualitas int folia altheae coista tritatum per se, tum farina ordei, inter alia fomenta hoc fanum ex pulveribus tuae pulegij, calamen thi camomillae, melliloti in fataculo applicatis auxilium assere; fomentum Arnalial ex filio canabino aut stupeo in lixivia cocto calide ap. plicato est quam maxime utile. His omnibus victus ratio est addenda, in qua aer sit moderate siccus, i achivis qualitatibus tempera tus Cibus crassiis, humidus, disrus& dissicilis coctionis erit fugiendus,copia boni vitanda, nullum vini genus conuenit in principio morbi, sed sbiu in declinatione facti tamen ex materia frigida,tale vinum sit favum,&subtile, inanitio
iuuat praeterquam facta ex Venere,quae articulos debiliores reddit,& magnam humorum copiam ad eos, perducit; omne exercitationum genus nocet praeterquam in declinatione morbi ; Gmnus & vigilia si sint
immoderata tedunt;omnis tandem vehemens animi passio vitanda ; sic enim clementa meralia , stellae errantes & meteora suspenduntur permittuntur, de reguntur ab anima medicina imbuta Deum OptimuMaximu verarum medicinarum largitore implorate.
CONSILIUM VDE ULCERE IN OCULO SINISTRO.
Nobilis Matrona annorum o. susci coloris, hςpiatis calidioris,cum si viro lue gallica infecto per liquos annos in matrimonium iunina caepit conque- ti de
50쪽
ii de rapitis dolore grauatiuo,& de punctura in oculo sinistro, quae statim cessauit,quando apparuit albedo in nigredine,& rubedo in albedine oculi, tunc enii primum caepit diminute videre , euasit tander ab ulo affectio post ad hibita medicamenta; Verum cu- ante quatuor annos alter viro se in matrimoniu iunxerit, post duos annos coepit conqueri de illa eadem in oculo assectione,verum magis adaucta sine tamen, dolore, nunquam utero gestauit, habet menses suis temperibus nullam noxam in reliquis operationibus obseruans, quare auxilium desiderat. Quicumque volens oculorum curam habet e, habet eorum naturam cognoscere, quia Vnumquodq. membrum infirmum ideo curatur, quia conuertitur ad naturam propriae sanitatis; qui vult oculorum naturam cognoscere intelligat partes, quibus constitu ti sunt oculi,& cognoscat eorum operationes, quonianunc agitur de Cura oculorum loquar de partibus,quibus constituti sint oculi, & postea ad curationem accedam. Quantum igitur ad primum oculus consti- tuitur ex tritas humoribus& quatuor tunicis humores sunt cristallinus situs in medio duorum humorum vitrei scilicet& albuginei,albugineus in anteriori, vi treus in posteriori parte situs, scd superans cristallinuquadruplo albugineum duplo, ne autem sueret, sunt inclusi tunicis quatuor ut ait Gal. lib. de anatoma ioculorum,quarum altera tunica,quae est magis externa ac visui primo occurrit est coniunctiva adnata &supertensa innicae corneae ut cuticula verae cuti initiu