장음표시 사용
51쪽
paliter vero a dura matre per futuras egressa una pe-rycranium constituente ut ait Gal. X. de usu pari. cap. 3 & quae sequitur dicitur cornea,&ab Aristotelos. de generatione animalium cap. primo cutis oculi, dicitur cornea ; dum circundat oculum in anteriori parte, in posteriori illa eadem nominatur scierotica
ortaq. tota adura matre; Tertia cuius anterior facies,
quae est secundum pupillam, nominatur uuca, posterior vero choroydis, hoc est secundina una tamen eadem essentialiter est trahens originem a pia matrω; Postrema tandem runica nominatur aranea quatenus cs secundum anteriorem partem totum crystallinucircum ambiens, liqc autem tenet cry stallinum ab humore albugineo separatum , haec autem eadem circum uestiens secundum posteriorem partem tenent mcry stallinum a vitreo separatum appellatur retina &tota s imit initium a medulari substantia nerui optici i Ab humore crystallino solum modo fit visio, alij humores S: tunicae sunt solum propter custodiam &i amentum visus p oculus igitur ita Constitutus qua-do est in capite subiecto repletionibus eidem pati coringit diuersas aegritudines, quia de capite tamquam de membro principali natura habet maximam solicitudinem, ideo l. expellit humorem ipsum implentem, qui ex pulsiis si fluet ad oculi membranas latentes S occultas post cry stallinum ad sicli roticam stilicet secundinam, retinam & ad araneam inter cry stallinam albugineum humorem coelatam facit diuersas aegritudines, quarum & notitia est obscura, si gnificationes sint intellectuali inuestigatione conte.
52쪽
nem V ueς quatuor modis egredientem,& mydriasim id est dilatationem aut phtisim scilicet constri istione, si recondatur in corneam facit quatuor generum viis cera, si tandem coniunctivam facit tarasima graecis, ab Avicena conturbationem aut vacilationem ab extrinseco causatam, Q tandem opthalmiam a causa intrinseca emanatam . Hoc contingit oculis huius
nobilis Matronae, quae habet caput subiectam repletionibus primum persecum fit calidum& humicium
ex Gal. lib. art. med. cap. i'. quod venae oculoruritima nae in capilli reisti silbflaui confirmant; dein do
per accidens aurς gallice contractς a viro, cui iam erat in matrimonium iuncta per quam cerebrum factum est debile, unde omnia alia membra eo mittunt excre menta&pro ijciunt ac tamquam canem miseru omnes mordent, Pothea per consensum hae patis calidi, quod facit caliditatem per totum ambitum venarum M cxeodem ambitu vapores ad caput tandem per consen-
sum ventriculi frigidi, ut fere omnibus accidit, qui
calidum habent hae par, Uentriculus autem valde consentit cum capite, propter mutuum consensim dicuntur germana illa duo membra ex Gal. 3. de locia is quare caput est subiectum repletionibus matura autem habens selicitudinem de ipso expellit humore illum implentem,& alterantem, qui expulsus decur- .rit in oculum dexterunt, unde impedimentum in viasse , quod est me iudice, in tunica cornea, non stuper ficiatenus sed intrinsecus, m appellatur vulcus no primum
53쪽
primum cuius color est quasi fumus quamdam part albedinis operiens ; ne secundum quod est plus primo concauum, sed tamen albidius; est bene tertium operiens partem albedinis,l nigredinis; pars tamen qua tegitur albedo rubet coloris est, quae vero supere
nigredinem stat, alba est ι tales colores reperiuuntur in oculo non dependentes tame a materia calida, quia non est dolor, sed a materia frigida manante per venas, quae subcranio sunt, quia trontis temporum venae non apparent cras M extentastalis autem materia frigida stillat in oculum , generati in cornea aegritudinem ; quae nisi citius curatur magna ex part obcaecatur Galeno teste lib. primo de causis sympl. cap. a. ducit ad sugillationem , idest ad macula nunciat obscuritatem,pus suffusionem,quia oculus cust pars frigidissima humoribus plena suo frigore cst
aptus ad suscipiendam quamcumq. fluxione& aegritudinem; cum sit igitur adeo malus nuncius non est certe in leui ponendus sed penitus amouendus, quan titas igitur humoris est minuenda gallica qualitas alteranda , iecoris calidas contemperanda Ventriculi frigiditas auferenda, materia, Guae remanet in capit est distutienda, vulnus in oculo existeω expurgandum , exsiccandum,& implendum, cicatrix claude
da ac tandem caput corro Dorandum.
Quo ad fontem chyrurgicum omnium primum corpus uniuersum sectione venae communis brachij, deinde caput cauterio est vacuandum, quod inurere brachio dextero ad oculi rectitudinem , per hane emim minorabitur materia caliditas contempe-
54쪽
rabitur , per hoc expurgabitur materia, Ventriculo auxilium afferetur. ad pharmatiam leniatur aluus cum cama cui addatur portio hierae simpl. Galeni Quam non omitterem , detergit enim caput oculos ι praeparentur
humores mixti ad purgationem cum syr. de starcade, de betonica, qui sunt in capite, de cichoreo qui sunt in haepa te cumoxi melle scilitico , qui sunt in ventri culo , quibus adderem decolli. ex folijs betonicae, saxifragiae,sceniculi, en diuiae, cicorear,boraginis, Prς- parati purgentur his bolis. Recipe pii. de hiera cumagarico scrup. I. cochiarum scrup. a. agregativa rum scrup. s. m. cum syr. de betonica f. pil. nu.
V., vel hac potione Rccipe syr. de poli podio tam pinsiti Unc. tres elletuarij dlaph. drag. quinq; deco δ'
cord . v. s. m. f. p. b. Pro Plitate gallica, ε discutione materiae inacapite remanentis erit decoctum chinae, cui adderemstaecadem l . betonicam pro capite , foeniculum, Meufragia pro oculis, cicoreum pro hae pates decoctum salsae non proponitur,quia Ventriculus si si infirmus, magis offenditur, non improbatur tamen decolaum ligni quia conuenit omnibus morbis& praesertim frigiditatibus, &dis illationibus frigidis gallico coeulatis. Pro Vlceris oculi sorditie expurganda erit sa charum candidum permixtum cum tulepo, vel synros cuius medicamenti gutula in oculum instillatur. Pro abstersione,& exsiccatione erit tale collyrium. Sume ruthiς prςparat drach. duas, aquς farfaret Unc.
tros M. Quod si saepe instilletur in oculum sine ulla
55쪽
mordicatione ab exsiccae, dia etiam alia quando sanat. Ad vulnus implendum, &ad cicatricem claudendam tale erit medicamentum. Sume aquae farfara: Vnc. tres tu thiae praeparatς drach. duas , thuris, &. Aloes an: drach. m. d. oculo illinerem. Pro cor roboratione capitis erit conserva ex R. betonicae &aurea Alexandrina . Quibus Omnibus vii tus ratio
adiungi debet , quam sequitur sanitas , quam Deus
Nobilis Iuvenis annorum triginta decem abhinc annis caepit conqueri de obieehorum qrcumuolutione cum periculo in terram cadedi&visus offuscatione; qua asteistione tunc primum cor ripitur; quando facit aliquem motum corporis stomaco ieiuno, primum enim sentit rubedinem in facie, ac tandem superuenit hoc accidens cum insigni pallore faciei, Cordis pulsatione& grauitate in sinistra manu; parum tamen durat assecius, ut vix scire possit, an circumuolutio sit, nec inde remanet aliqua molestia. selum quod de Ventriculo aliqua querella obseruatur, persentit frigiditatem, nauseam vomirum tum phlegmatis, tum colerae, quare auxilium desiderat.
56쪽
Dii quo. prouehunt in maius . Dictum Horatii Flacisci Poetet prςstantissimi de potentia hominis, ipsa enim
dum rationi copulatur adeo augetur etiam a Deo, ut Drtitudo dicatur, sin minus ex se obruitur,& perit ac appellatur audacia stupiditas, timiditas, aut tandem insania. Actio quaecumq; corporis humani dum oriatur a natura recte operante , tamquam rationi coniuncta perfecta existit , illaesa remanet, conseruat corpus intra lim ites sanitatis, dum vero a natura male operante procedat ex se deprauatur, minuitur, dc ata fertur .aetio imaginationis altera de animalibus nobilis patientis nostri cum oriatura natura male opera te in compositione reddita est deprauata, cuius deprauatio appellatur Vertigo; natura male operatur incompositione,quia pellit vapores et leuatos ab intem lserato stomacho ad cerebrum,a cerebro ad Ventricuum anteriorem cercbri unde crigit obstructionem , quam sequitur actio deprauata, vertigo scilicet per consensu m stomachi veluti umbra corpus, quae verti go non est per se, quia nulla de capite querella obse uatur ex Galeno 3. de loc. ast. cap. 8. scd solum destomacho unde vertigo per consensum, Vertigo autem est duplex,alia simplex in qua deprauatur imaginatio& viso minuitur, & aliquando etiam deprauatur ex Galeno 4. de ratione vidi. com. L. & com. IT. 3. lib. Aphorismorum, altera vertigo est tencbricosa ,scotomia dicta in qua cum deprauata imaginatione aufertur visio testc Galeno com. I . lib. Aphori lino- 'rum,Vertigo, quam patitur aegrotus, non est prima,
cum ei non apparςat solum caput circumagi, sed est si postre-
57쪽
postrema, quia cum capitis circumuolutione habet visus omiscationem & periculum cadendi;cuius caustituernae&praecipuae causa essiciens est morbus in mala compotitione scilicet obstrusato, causa materialis sunt vapores ab intemperato stomacho elleuati,causa , formalis est motus inordinatus vaporum qui in cerebro continetur, quam causam Gal. proponit in 3. doloc. aff. cap. s. quae causae fomentum habent a causis externis, quae sunt errores primum in aere noeturno,
postea in cibo , quia omnia genera ciborum edit, deinde in potu,quia bibit sine ordine inquantitate qua litate&modo usus,tandem in inanitione,quia usus est coitu plurimo&intempestiuo, qui errores primum Iabefactant stomachum, deinde fouent vapores, Bia cogenerat affectum, in quo sentit rubedinem in facie propter agitationem spirituum , deinde pallorem propter eorum res lutionem, frauedinem & plenitudinem in manibus propter absentiam spirituum ι
eorum enim praesentia facit laeuiralem propter eorum aereitatem, adsentia autem est propter vapores impedientes motum Ordinarium spirituum, qui solento dinarie diffundi per omnes partes ; persentit tandem tristitiam&debilitatem in corpore propter resolutionem spirituum , breui temporc durat affectus, ut vix sciri possir an sit circumuolutio, quia vapores sunt subtiles&facile vaporabiles, quando habet stomachuieiunum patitur hoc accidens tum quia a cibo& potuimpediatur vaporum ascensus, tum etiam quia in locum spirituum qui facile reseluuntur ab inanitione, laccedunt vapores facientes hunc affectuna , qui non
58쪽
est parui faciendus, cum sit proximus morbo epilepsiae,& amplexiae, ut scribit Gai com. r 7.lib. 3. Aphorismorum, ac dissicilior os periculosior in senibus, in iuuenibus tame non ita,unde est spes salutis, pro qua,
exequendae sunt quatuor indicationes a Gal. in arita medica propositae circa aegritudinem ortam ex humorum fluxione, quae sunt Vacuatio totius corporis, revulsio, repulsio dc disolutio materiae, quae remanet , ac corroboratio partis, istae enim ad nottiam vertiginem etiam accommodantur, quae praestabuntur .chyrurgia, pharmatiam dieta. Ad chy rurgiam quod attinet si in praestatia re vera laboraret vertigine laudarem sectionem venae in brachio, quae pro curatione Velociter ex toto corpore sanguinem detrahit, verum quoniam potius ob noxius vertigini esse solet, ideo secarem venam inis cruribus pro prccautione sic enim docet Gal.in lib.de sang. missi cap. i'. podagricos ex cubito, comitiali
morbo& vertigine oonoxios potius ex cruribus vac-cuandos esse; non erit alienum a ratione aperire venas
aut narium aut post aures, Vel cum ferro, vel cum hirudinibus , quia talis apertio pertinet ad propriam, capitis vaccuationem, ad quam tamen non licet de uenire sine generali praecedente vacuatione, ne, ad arteriarum sectionem post aures propositam a Gal. in
3. de loc. ag cap. 8. quae sectio hoc tempore non fit quia fortasse non habentur chyrurgi d ministri periti, si etiam paretur senticulus in coxa dextera per quem materia in stomacin ecta possit fluere extra corpus, non erit abre.
59쪽
Ad pharmatiam quod attinet ante sectionem ve et
aluus est lenienda leuiore aliquo medicamento aut in bolo, au i in potu parato,si in bolo Sume R. cassa: rec. ext. drach. sex sp. nierae sim p. drach. duas m. cum sa- charo f. b. si vero in potu Sume mellis ros. sol. Vnc. quinque, decoct. betonicae parum m. f. potio. Pro repulsione, quae hoc tempore succedit quanta vix videantur in materia frigida repellentia incommodum afferre, asserunt tamen longe maiorem uti litatem, S ita uterer Oxyrhodino hoc temperato. Sume ol. ros conpleti Q chamo melini an : Vnc. duas,
Pro purgatione, quae posthςc est conficienda,prius
materia noxa est attenuanda incidenda & coquenda per quinque dies continuos tali syrum. Sume mellis ros collati Unc. una, Oximellissim p. Unc. 1. dcc Oct.betonicae, hys ,pi Unc tres m. mel enim rosa tum c latum concoquit pituitam, tergit&coctionem iuuat; oxinaci simplex incidit humores crassos lentos os pituitosos existentes in ventriculo& venis, icco aio be-tonicae & hysopi abstergit incidit crassos humores ctiam in pee tore. Deinde praeparatam materiam sic rurgarem. Recipe elle ei uarij dlapheniconis Unc. 1. mellis ros. sol. Vnc. quatuordeco . betonicae q. I . II1. f. p. b. Verum quoniam in frigido & rebelli humore unica purgatio non suiscit sed conuenit a leuioribus ad valentiora progredi, ideo pro ulteriori coctione darem syr. de staeciae,syr. de betonica cona p. an. VnC. 's de iis. origan 6Hilegij,chamcdrioa Vnc. quatuor pro Vero purgatione pii. cochiarum drac. unam hic rςbR a simp.
60쪽
simp. Gal. krup. unum. Postquam cum toto corpo re stomachus erit purgatus ad capitis purgatione nuest deueniendum, quaesit per os & per nares, per'ox sunt duplicia masticatoria & gargarismata , prima sic conficerem sui ncrepirethri drach. una, piperis scriip. unum, masticis 6 'gingiberis an : dracta. contum
singulis cum melle L pastilli mansites; gargarisma sit huiusmodi . Sume origani, hysepi, Calamenti au.
mani p. s. m. f. decoct. deinde sume praeditiae decoch. lib. unam , Oxi mellis sim p. Vnc. duas m. pro garga
rismate. Per nares autem sit tale errhinum. Recipe origani, rutae, Violarum an. drach. s. elaterij gr. duo
succi betarum q. s. m. f. veluti sappositorium, quae omnia caput purgantia non omitterem quatiniis legitima curandi ratio consistit in curatione partis con sentientis, verum quidem facerem purgatione semper ante cibum minime per unam tantum partem , ted quando per os, quandoq; per nares , quia sic erit oportuna. Pro roboratione Ventriculi & capitis sunt medicam eta partim interna pro virosq; ut c5seruςbctonicae, salutae, men thς, theriaca, mithridatum, partim sunt externa,& primum pro ventriculo sume rosarum,masticis an. drach. unam, fol. abscintliij sicci dracti. I. yicae indae scrup. s. cerae mundae Vnc. F. M. . ros Vnc. duas igne dissoluantur ol. & cera& lauentur in acqua rosarum pluries, iterumq; in vino m succo citoniorum,& aceto pauco, deinde reliqua misceantur,m fiat teratum ventriculoq: pplicetur; deinde
pro capite sunt odoramenta ex maiorana , inum liones ex Oleo liliorum alborum, lotiones, & stillicidia