장음표시 사용
71쪽
Facta hac praeparatione quinq; dierum spatio materia est his validioribus euacuandassume pii. de euphor-bio drach. unam, de opoponaca scrup. Vnum m. f. pil. sex& aurentur . Quod si tandem haec frustra adnitabeantui, malumq; perseueret adhuc sciendum reliquias remansisse,illasq; esse penitus extinguendas me dicamentis discutientibus,quς partim intus sunt assumen da, partim extra applicanda, intus in usu. est de coctum ligni sancti, verum patiens refert decoctum , ligni is salse multoties accepisse, verum semper damnum in stomacho a decocto ligni accepisse, in sto. inacho enim persentiebat siccitatem adeo ingente ut coactus fuerit illud relinquere , auxilium autem attulissea decocto salsae in tempore tamen autumni, quamuis lignum sit magis amicum stomacho quam salsa, stomachus enim si sit infirmias magis ostenditur ab ipsa, ego tamen nollem experiri, unde saliae decoctum exbiberem, quia & illud morbis gallicis conuenit, in quo aliquam partem rad. chinae ponerem, ia-
dudum enim comprobatum est: hanc radicem ira
gnopere conferre , quando gallico paralysis copula latur, cui ad dercm herbas caput, hae par& stomachurespicientes. Quae exterius sunt applicanda crunt in- mmctiones, stillicidia, tuta rubificantia & fouerς , qnare ventriculo applicarem oleum nucis muscatae , spinali medullae ubi est mali origo oleum de euphor-bio,vulpinum,costinum cum pul. castorei de sinapis, habet enim vim detrahendi, de consumendi illos imbibitos humores, applicarcna lutum quod est in no .stris agris, convcniunt quoq; stillicidia aquarum nostrarum
72쪽
strarum. si haec remedia non auferunt morbum deuenirem ad rubiscantia ad fricationem scilicet patiis cum pul. euphorbij nitri & sulphuris, his non conserentibus deuenire tandem ad fisueas in nostris thermis patavinis , in quibus sunt foueae, ibi cum copiosillimi sudores excitentur selet morbus elidi ex neruis. Partes sunt corroborandae Ventriculus sciliscet cum conserua de mentha, ex R. boraginis, caput de betonio,iecur de cicoreo, cor de buglossa; quibus
victus ratio sit correspondens, tempus adiungatur idoneum curationem tentandi, quam in hoc anni frigido tempore non tentarem , quam tentatam Deus fortunet ut precor.
DE SYNCOPE PERIODICA ET RETENTIONE
MENSTRUORUM. MVlier annorum 4o. habitus carnosi, su sci coloris ante annum, post exitum trium guttarum sanguinis ex utero, dum cubile parabat , carpit conquaeri de subito casii seu lapsu virtutis.
in quo quasi mortua relicta erat,sed per aliquas horas perdurante, perdurauit postea sana usq; quo peruenit ad tempus purgationis mensum statutum, qui men ses postquam tuere detenti, tunc primum sentit puncturas quasdam per totum corpus nauseam ciborum,inappetentiam , rubedinem insignem in facie,dolore c.pixis, adeo,ut incidat in impotentiam ad operatio G nes
73쪽
nes motivas, tunc primum desinit asse istus, quando soluit cingulum M'. thoracem,&cuomit aliquid materiae biliosae, sed non semel incidit in hunc affectum, sed bis i ter, es tandem desinit in illum castim repentinum virtutis, in quo quasi mortua relinquitur ,& ita mensibus detentis euadit asinus nec inde remanet aliqua molestia; hac affectione omni menta corripitur quando est menstruar purgationis statututempus, licet ad hoc tempus sit frustra peruentum
quare desiderat auxilium . Res nauis in nauigando geritur viribus , velocita tibus d. celeritate corporum eorum,quorum alij sca dant malos, alij per foros cursitant, alijsentinam exhauriunt, verum reS nauis Cum naue perditur, si alter non teneat clauum , quamuis sedeat in puppi quietus,& non facies ea, quae iti uines, Natura hoorinis in vitam ducendo geritur motibus innatis 3: facultatibus agendi, quarum alia scandit malos attrahendo & retinendo alimentum,alia per foros cui sitat concoque S uniendo, alia sentinam exhaurit expellendo nocuum, Verum natura, quae aliquando acurrit c si fan
quin e m spiritu ad locum dolentem auget inflammationem,quam credit sc sedaturam, pellit materia nocuam a parte minus principali ad principalicarem , dum expellit antequam sit concocta, haec inquam natura perditur si medicus non ficiat naturam cum ratione operari impedimenta remouendo, auxilia ad
74쪽
Natura nostrae patientis acurrit cum sanguine& spi ritu ad Cor malis humoribus alteratum, auget ait rationem , quam credit se sedaturam, unde orta est syncopis,talis natura perderetur rueretq. cum patien-re, nisi medicus faciat naturam cum ratione Operari cognoscens naturae Vires essentiam morborum , causarum , icta impedimentorum. Peccat autem natura circa constitutionem corporis determinatam respicientem constitutionem naturalem partium similarium Ventriculi primum , deinde Cordis ,unde oritur eorum intemperies, quae est casus Virtutis seu syncopis causa, quamuis aliter sentiat Argenterius, casus autem virtutis, quamuis sit
nomen generis ad deffectionem animi,ad typotimia,& syncopim, est tamen in hac patiente modo typotiamia , modo syncopis, typotimia quidem quando patitur impotentiam ad operationes motivas, syncopis vero, quando incidit in casum virtutis repentinui in quo quasi mortua relinquitur,casus virtutis distinguitur per gradus secundum magis & minus,aliqua- do enim cadit, id est deficit virtus sed non multum &hic vocatur defectio animi, in quo animositas, id est virilitas Sc corporis vivacitas deperduntur,& remanet corpus abs'. colore uiuido cum pusillanimitat:.
non audens aggredi operari,& iste gradus est prquius ad secundum, qui secundus lypotimia appellatur, inciqua non solum deperditur animositas, sed etiam potentia exercendi operationes motivas maxime fortes,& si debiles fortasse possint exerceri, & hic secundus est praeuius ad tertium, qui tertius est casus virtutis
75쪽
1ubito, in quo est impotentia excercendi operationes motivas non solum fortes, scd etiam debiles, adeo ut tales patientes audiant & intelligant, quae audiunt sed non possint verbo vel signo monstrare, & hic tertius gradus est praeuius ad quartum, qui quartus dicitur syncopis , in qua Z deperditur virilitas,d p
tentia exercendi operationes motivas non selum sese tes, sed etiam debiles, nolIsbium omnes Operationes
motivas, sed etiam sensti uas, ita ut syncopis sit mors temporalis, sicuti mors est syncopis perperua; cum, igitur patiens aliquando patia uir impotentiam exercendi operationes motivas tantum, aliquando non solum illam impotcntiam, sed citam impotentia exercendi operationes motivas & sensiti uas, ut quasi mortua relinquatur, ideo patitur modo typolim iam modo syncopem. Horum aute asse stuum causae sunt modo di minutio quo ad qualitatem , alteratio quoad qualitatem, tum spirituum, tum membrorum solidorum, diminutio quidem spirituum sit ab humoribus tum tenuibus, tum crassis, a tenuibus quidem caspiritus, qui participant naturam igneam, impedianturi non possint libere moueri, aliquo vero pae ominuuntur, Q sic accidit lyporimia, a crassis vero magis impediuntur, & ideo magis etiam corrumpu- tur& minuuntur κ' sic accidit syncopis; diminutio vero solidorum S: praecipue ventriculi fit ab humoribus malis decurrentibus ad ipsum, cum enim humo res mali decurrunt ad ventriculum habentem acuitatem se iasus , S laedunt ipsum fit lipothy mia,cum verol. isto illa communicatur Cordi sit sylicopis , ali eratio
76쪽
spi rituum ne quoq; ab humorum prauoru mala qualitate aut intenta, aut pauca, si a pauca mala qualitate humorum prauorum fit alteratio spirituum fit lipo thymia, quando ab incensa, accidit sy ncopis, alteratio vero siseidorum membrorum & praecipue ventriculi huius patientis fit a frigiditate, cum enim mali humores decurrunt ad ventriculum faciunt frigiditatem & laesionem, quae dum non communicatur Corindi fit lipothymia, cum vero communicatur Cordi fit syncopis ι humores autem praui facientes diminutionem & alterationem, tum spirituum, tum membro rum solidorum sunt excrementa suppressa, quq con tinuo generantur & copiose coaceruantur , & colliguntur, ut deinceps singulis mensibus ad partes genis
tales ut ait Gal. 1. de semine cap. omnium imbecillimas transimittantur, & purgentur, quae quidem e crementa cum non possint exire suo statuto tempor eorum partes subtiles eleuantur ad ventriculu ipsul
laedunt alterantq; spiritus & tunc primum accidit li-pothymia & quoniam Ratura dissipat hanc materiam laedentem expellit per vomitum, ideo breuissime de
sinit assectus, qui iterum atq; iterum reddit, quia d nuo talis materia dccurrit ad ventriculum ad spiritus, denuo quoq; ipsa a natura dissipatur, desinit i
dem in syncopem, quia cum illa materia tenui crassi eleuatur, impedit transitum spiritus,& sua mala qualitate intensa alterat eos, κ' tandem corrumpit, decurrit ad ventriculum, & eadem mala qualitate ipsulaedit, desinit tandem syncopis, quia materia faciens hos affectus refrangitur, a natura re luitur; denuo
77쪽
generatur si iritus, Wideo non remanet aliqua molestia , hac assectione omni mense corripitur, quia excrementa illa, quae menstrua appellantur non expurgantur, & faciunt illaria diminutionem & alterationcm tum spirituum, tum membrorum selidorum. Verum quatuor ab hinc mensibus solet tantum affigialipo thymia, &non a syncope, quia menstrua illa, retenta reddita sunt vi medicamentorum tenuia; retinentur vero menstrua Se supprimuntur quatuor ob causas ut ait GaD 3. de simpl. causis cap. 4.& s. apho- aismo rucom.17. primo Ob vitium uteri S vasorum a. ob vitium sanguinis, siue materiae 3. Ob vitium uniuersi corporis 4. ob vitium facultatis& virium; Paties haec non habet suppressa menstrua ob vitium uteri , quia fuit apta ad generationem , immd plures filios enuit, nec ob vitium totius corporis quia bonam ha et temperiem, sed tantum ob vitium sanguinis, vaserum & facultatis; ob vitium sanguinis, quia id quod euacuat est crassum, sed uon glutinosti,ut antea,quod .vi medicam ctorum redditum fuit minus crassum ; ob vitium vasorum, quia vasa, per quae sanguis dcbet fluere sunt obstruista non tantum a qualitate, sed potius a multitudine sanguinis, qui dum simul totus c5suit per meatus angustos magis retinetur, Ut contin git in turba hominum, qui simul irruentes in angusta viam sibi mutuo sunt impedimento, ut nemo fossit transire Gal. 8. meth. cap. 4. ob tandem vitium racultatis,quia ob vires robustas facto impetu, sanguis ad alias partes irrult. . Hic morbus est periculosus, quia cum deficit virtus
78쪽
potest etiam deficere anima,& eo magis est quia causae sum pertinaccs ex Hi p. primo lib. de morb. mulierum ubi notat si menstrua supprimatur sex menses itala amplius non Prouocari & fieri malum in curabilS , verum ex altera parte Vidimus causas non esse ita pertinaces ex eodem Hi p. 4. epid. primo qui refert historia cuiusdam ancillae, cui septem annos fuere retenta menstrua, quae demum rediere, ideo concipio spei salutis&shatici via ius melis; pro qua vasa perquς me- strua debent fluere sunt deobstruenda, menstrua sunt attenuatione praeparanda,&postea euacuanda, ad quς particularia non licet deuenire, nisi primum liabea- rur ratio uniuersi corporis, Vnde communis corporis vacuatio ante omnia adhibenda est, quae praesta Duntur chyrurgia, pharmatia & dieta.
Ad Chyrurgiam, quamuis phlaebotomia sit propsidium rationale, quia patiens sblet incidere in syncopem toties, quoties fit phiae botomia, hoc propter debilitatem ventriculi & eius oris acuitatem sensus , per quam humores mali decurrentes ad ipsum, possutinducere syncopem hoc praesidium non erit. administrandum, sed loco eius adhiberem malleolorum. scarificationetia, quae est venae sectioni vicaria, aut tantumdem ut utar Gal. termino qui terminus est irta. . de ianitate tuenda cap. 4. quod si patiens abhorreret a profundis incisionibus sanguinem extraherem cucurbitulis adhibitis malleolis, quandoquide hoc
euacu .itioni geniis videtur omnium instar esse, iconuenire non icilia in h.emorrhoidibus reiciatis, sed etiam mensibus mulieris, & me abstinc rem ab aper-itione
79쪽
rione laemorrhoidorum,quae potius potest impedirῆ quam prouocare menstrua, tum quia inter venas ut ri& haemorrhoidales nullus consensus extat, tum etiam quia,quae fluunt per lotium vel per uterum,uel per aluum derivantur sic dicente Galeno s. meth. 3. unde ego possum arguere, quae fluunt pervieru posse etiam derivari per haemorrnoidas, cauterium in coxa dextera fortasse non erit inutile. Ad pharmatiam quod attinet humectarem aluum, eum desiderem infra purgare hoc corpus iuxta doctrina Hip. 7. aphorismorum 7 . dicentis,corpora oportet ubi quis purgare voluerit fluida facere,& si suprα sistere aluum, si vero infra hume stare, humectarem autem medicamentis, quae possunt non solum purgare excrementa, quae in ventriculo & primis vijs continentur sed etiam crassos humores attenuare, incidere, partes maxime uterum calcfacere, S iuuare, inter quae est hi ra simplex sic dicente Galeno de curandi ratione per sang: miis: cap: i 8. qua sic exhibere. Sume specierum lateriae simp. drach. unam & s. H. cassae nouiter extract. drach. sex. ira cum saccharos b. at si vellet vitare bolos, saltem exhiberem hunc tatum. Sume hierae sim p. drach. unam A cum syrti p. debetonica f. b. & statim post ipsum darem hanc potionem. Sume mellis ros. sol. Vnc. tres , decoch. sem. ci tri pa ru m.f p. b. Mensi ru a sunt attenua tion e praeparada&vasa deobstruenda , quod facerent syrupide ar- themisia,de betonica, Oxi mel compostum, valenter postea syr. de duobus,de quinque radicibus, bis antimis, decoct. rad. sceniculi, pulegij, calamenti, beto- .mcς.
80쪽
i eae Concocta materia licet deuenire ad eius pur- stationem , quae in potione potest sic fieri. Sumendo h. violarum, boraginis, buglossaean: manip. s. Arthaemisiae,capillorum Veneris, melissem. p. s. rad. Wij ,sceniculian. Vnc. F. passularum enucleatarum,liqui rutae rasean. v .haniserum drach. duas m. f. decoct. secudu art. & fac a colatura,adde agarici trochiscati drach. unam,gingiberis gran: sex. m. .infii secudu artem. &facta expressione adde ellectuarij dlaph nic: drach. sex, mellis ros sel. Vnc. duas m.f. p. b.
Ves in bollia sic fieri potest sumendo hierae togad ij dra
ch. unam, pil. de hiera sim p. serup. unum,cochiarum strup. s. m. cum syr. de bctonica f. b. numero quinque& aurentum, Faeha purgatione peruenirem ad medicamenta prouocatia menses, qu sint duplicia partim interna,&partim externa ; primum igitur sunt medicamenta interna, inter quae talem adnitarema syr. Sume iam. & rad. faeniculi, petroselint,asparagi, cicerum rubeorum, calamenthi montani, di stami , pulegij , sabinae , rubeae tinctorum an. p. unum aq- Communis q. 3.m. f. de O .secudum art. deinde sumerem praedictae decoct. unc. quinque, syr. de arthemisia unc. unam m. pro sympo, qui assumatur mane calidus. laudarem etiam tale ellcctuarium ume conseruae salutae capiti veneris, betonicae an. Vnc. unam,
cinnamomi eheα dictami cretensis, calamenthimontani rin. drach. 3 .str. de arthemisia q,s. m. f. elle 'etuarium cuius unc. s. assumat patiens; Approbo Castoreum propositum aGaleno in lib. I i. desim.med.