장음표시 사용
191쪽
1 amreto cap. .Et propterea si quis negaret pertinaciter,non esse licitum Christianis iurare,hqretucus esset. cap. si Christus, de Iureiurando. Deute-ironomii 6.Per nomen illius iurabis, D.Thomas a. M quqst. 82.art. 2. Castrensis lib. a. contra haereses, . Verbo iuramentum. Nauariin Man.cap. I 2. n. q. Iuramentum apponitur in iudiciis, & contraω-.htis,quia introductum fuit ex fide,qua credunt homines, Deum infallibile m habere omnium verit tum cognitionem uniuersalem,& prouisionem. D. omas 2.2.quaest.89.art. I. Iuramentum est actus latriae,& Religionis, quae principem obtinet locum inter virtutes morales , quibus colitur Deus. D.Thom.quaest.eadem art. q. Iuramentum est omnis controuersiae finis,& conqfirmatio. D. Paulus Hebraeorum 6.l f i, Iuramentum prohibere potest Princeps laicus. in suo dominio,ne in quibusdam iudicijs,& contra-.ctibus apponatur. D. Thonias a. a. q-89. lentia tom. 3. disp.6.quaest. 7.puncto 6.Suareχ tona..
- . Iuramentum promissorium,Aliud est omninos
crum,& spirituale,& Deo factum,ut sunt vota Deo facta, & iuramenta de praestando obedientiam E clesiasticis persenis,& quae fiunt in professione fidei de illa tuenda, & retinenda,& quae fiunt a suspectis de haeresi,abiurando &c. Aliud est humanum, &.
temporale, di est illud, quod sit homini; ad quod
192쪽
pertinent iuramenta neri consueta in iudiciis ten 'poralibiis, tamciuilibris, quam criminalibus, & in contractibus,promissionibus,& assertionibus de robus humanis. Cum ergo asteritur, Principem lai' cum posse dispensare, laxare,irritare, prohibere, di annullare iuramenta; illud intelligendum est de iuramentis humanis, & hominibus factis, non autem de spiritualibus, sacris, & Deo factis . SuareE tomo, de Religione lib. I.de iuramento cap. T. n. .Sanchea in Decalogum par. I. lib. 3. p. I9m.q.
Iuramenti obligatio tota pendet ex priuata i rantis intentione,& vciuntate, tam quoad substantiam, quam quoad circumstantias; nec magis, aut minus obliga quam iurans intendat se obligare: est enim tanqua lex priuata ipsius iurantis: hinc quam do vcrba prolata ex sui natura non sunt iuramenta, nihilominus iurans illa profert, credendo quod sint
iuramenta,& habet iurandi intentionem,tali in casu obligant tanquam vera iuramenta. Nec errore excusatur . vel ignorantia, quoniam actio iurandi voluntaria fuit cum intentione se obligandi. Sancheet in Dccalogum par. I .lib. q.cap. 2. n. 6. & caep.
Iurisdictioni una re concessa, censentur concessa illa omnia, sine quibus perfici non potest. cap. P 1loralis,& cap.Praeterea,de ossicio delegati. Iurisdictionem delegatam, & ordinaria habens,' videtur in dubio procedere delegata, vel illa, qua magis firmatur processus. Nauar.cons32.de senti
Quae contra ius fiunt,pro insectis haberi debenti
193쪽
Intelligitur primo, quando ita suadet aequitas, sic Bariolus. Intellignur secundo, quando fiunt con tra legem,aut in legis fraudem. Comitolus de cori. tractibus. cap. 8. Intelligitur tertio, cum alia legesistineri non possunt. Ibidem, & cap. 2 q.par. S. Iura ponderant seinper actiones verbis expresisas,non corde retentas. Felinus cons. 3 8. Ius parochiale in tribus consisti scit:cci in oblaationibus,primitijs,& decimis.Siluester, Altare v. . Iuris apices non tenentur seruare Regulares.Pas sarellus in notandis priuileg. mendic. cap. 17.ΑΙure antiquo non est recedendum, nisi nouo iure id exprimatur. l. praecipimus C. de appellat. Nau .cons. 3q.de praebendis. Id qdodvalet, etiamsi eadem ratio in utroq; casa inueniretur, ut ibidem annotauit Bartolus,ex Nauarivbi supra.
I Aici diEutare non debent de fide. Nau.consi
I 7.de haeret.Pegna m.6.& 2 3.par. I.Directo Inquisit. Laicus potest capere, Si retinere Clericum, ad impcdien dum delictum,& scalidalum. Nau. conc38.de sent. excommoLaicus neq; in mortis articuIo,potest alicuius at dire confessionem. Et quamuis cap. I. de psnit, dist.6.dicaturr Tanta est vis confessionis, ut si desit Sacerdos, confiteatur proximo a Respondetur tamen,hoc esse de consilio, non de praecepto,& dic re potentiam confitendi,non necessitatem faciendi; praeterquamquod dicit textus, cofiteatur, non alam absoluatur, quia talis potestatis non est capax lab
194쪽
cust si quis enim in mortis articulo confiterememorialia peccata laico probo, docto, & tacitumo, non eo animo, ut ab lucretur Sacramentaliter,non peccaret, imo exhiberet signum obediendi erga Ecclesiam, & contritionis suorum peccatorum . Nauar.dist.6Ae poeniticap. I .n.73.79.Grassus de incisaurearum par. I .lib. I .cap. I 3 .n.89.Vide bullam Gregorii XIII. s. Augusti Is Α.& Clementis VIII. I .Decembris I 6o I .contra usurpantes sibi auctoristatem celebrandi, confessiones audiendi, & absolauendi,cum tamen nec Sacerdotes, nec Sacris ordinibus sint insigniti. Rodriquis quaest.regul.tomo α. quaest. 28. art..Stephanus Quaranta in sum ma Bullarii, Verbo ordo. Vide floresDireαInqiria
Laici non debent stare in chpro, ubi fiant Reiugiosi. cap. I. de vita& honest. Geticorum. Adest bulla Pij V. Lector legere potest per sibstitutum, si tamenta substitutus est et iisdem eruditionis . Bariolus in LNemo est, fide duobus Reis. Compend. Operum Nauar. Verbo Lector. Vide hunc librum, Verbo
Legata Regularibus secta ad unum tantum usu , possunt per Praelatos Regulares commutari in aliuvsum'; citra scandalum tamen relinquentium ipsa legata. Idem dicas de rebus donatis. Sistus IV. apud Rodriqueet quaest. gul. m. I .uu.2 7. arcisso - Lcgitum quinquagintaaureorum factum Beres, cum nupserit,si Beria praemoriatur,& legat im iu rat factum intuitu persenae tantum,haeres testamem rarius illud lucrabitur: Si vero legatum fauore animae fuerat relictum,ut quia Berta erat egena,in hoc
195쪽
easu legatum 'erit conuertendum in alium usum pium,de consensu Episcopi. Siluester, Legatum I .quaest. IAE. Armina legatum n. .Sanchez in Decal.
par. I. lib. q. cap. II. n. 33. -
Legat um testatoris si fiat hoe modo,n haeredes celebrari faciant singulo anno duo Anniuersaria; vocati autem in testamento iam sint praemortui, Malii in testamento non nominati habeant haereditaatem; Inhoe casia hi bonorum relictorum posse sciares tenentur ad celebrari faciendum illa duo Anis niuersaria . Tum quia legatum reale est,& non pe senale. Tum quia testatoris mentem late interpro rari debemus. Αχorius instit .mores.par.3 .lib.6. cap. I s. in fine. ' Emmanuel M Aphor. Conses imgatum q7. Tum quia testatoris voluntas ambiguas di pietatem respiciens,benignius, verisimilius interpretanda est, iuxta illud, quod testatorem c sitasse,credibile est. Tum quia mentem testatoris auxia Regionis e suetudinem interpretari debemus. cap. cum dilectus,de Consuetudine. Tu quia fideicomissiam recipit interpretationem a com1uetudine patriae, ut eo modo intelligatur, qE O re linqui consueuit; legatum autem est species fideis commissi. Tum quia non est serendus qui lucrutri amplectitur,& onus adiectumcontemnit. Nauara cons. I .de Testamentis. Tum dehique,quia in dubio legati psi , iudicandum est fauore animae e Cleis mentina, quia contingit, de Religiosis domibus .
cap.Vt animarum periculinde Constitutila 6.Prax. Archis Neapol. cap. 72. tta
Circa legatum Haeredes rei de testatoris volu tat tenentur illa adiutrie , licet desint selenitates requisitae Mure.Silumenti haereditas Visis Verbo Testator. Lega-
196쪽
Legata pia pro Gminis maritalidis, s andria sunt iuxta regulas, di conditiones a testatore praestriptas: quod si Minitas talas non sint, sed tales se
fingant, peccant cum o ligatione. restituendidotem acceptam. At ira milit. morat.parte 3. lib.
Legatumlaicum frictum oretenus, praesi r te uno teste tantum, & haerede, non est soluendum in foro conscientiae. Beia casuum consuentari,nen.par. IAE
Legatum Monacho Benedictim factum valet ηVincentius Francus decis II 8.Φpar. L .i . , Legatum,non sub conditione. , sed sub modo farictum,debetetr etiam eo non seruata. Modus eiiii est impropria conditis,quae est dispositionis mod ratio, cum impositione oneris,& haeredes coinpelli possunt ad seruandum modum . .cap. verum, de Condiciapposita ct 'res ibidem. -υ Legatorum piorum interpretatio sumenda este mente, & Vesuntate legantium . . milvius Tere
Legatu factu v.g.Ecclesis Sancto Mariae,si plures sint talis nominis Ecclesar, nec testator cui detur specilicauit,dmi debet Ecolitiae M riae pauperiori. Gllas xin canIudicante, de te spinentis.
- Legatim inpiam causam,&fauorem anin ut factum tmet,& valeteum adest testamentum selem- . uel minus lamne, vel constat certitudinaliter de niente testatoris, &.legantis. Siluester, Tecta mentum quaest. s.& lagatiam η.quaest.ae haered rus 3 Musst. Diuus Antoninus par. I lib.amu .conca.& ra.dcitestam. Con olus responstrian aiaita7.quaest. I .eoncluso, cap. olonium c -
197쪽
tra; de Probationibus . cap. cum esses; detestamentis. Glossam cap. Nuper; de testibus:& in cap. Placuit; de Consecrat.dist. cap. Quam graue; de, Crimine falsi. cap. Ex literis , de Constitui. Vido
Legatarius auctoritate propria potest sibi caperire legatum. Andreas Molfesius cons32. . Legatum pro maritandis puellis dari potest etii viduis,quando nullae sunt puellae aetate nubiles,quibus possit legatum dari; tunc enim ex verisimili te', statoris voluntate ita credendum est, ne tam pius opus differatur. Sanchea de matrimonio to p . lib. .disp.91.u. 36. 37. Legatum pium solus Papa mutare potest in aliud opus pium. Clementina,Quia contingit, De reliqgiosis domibus. Si vero pium opus α testatorere lictum impleri n' potest, tunc commutandum erit, Episcopi auctoritate,in aliud opus testatoris volu
tati maxime consentaneum. Molina de Contract. disp. et M. Rodriquea in summa par. a. cap. 72.n494Comitolus responcmor l.lib. 7.quaest.9.& IΦm I O, Bonac. de contrare disp. 3 quaest.vit.puncto Ulta Π.63. Riccius decis. Ias. par. 2. Ludovicus Belas γns cas conscient. Bononiae pari. q. casu 2 2. Butrivi consa 6.Felinus cons 42. n. 17. Riccius decis.
Legatum factum, in articulo mortis sine Not rio, sed coram quinq; testibus, & cum scriptura propria manu signata,ne. exigantur ratiqnes a Mnistrationis, a tali quodq; non teneatur ad solutiori nem talis debiti; tenet in utroq; Qro,quia talis dirispositio non est proprie legatum, sed relaxatise , seu liberatio &ς. ,
198쪽
Legatum,nὀn ad plis causas, sed ad alias profanas finiam, sine Notario, sed coram Parocho, Nduobus testibus,cum ipsius Codicillantis su crip tione,existimatis tale codicissu valcre, sine alijs s lemnitatibus, valet in foro conscientiar: quia bene
constat de mente testatoris , quae tanquam leX, omnibus modis est seruanda. I I, quaest. 3.can.Vlti. mo. Ηsredes vero iure civili,& canonico possunt in foro exteriori rem hoc pacto legatam repetere quam secuta sentetia,legatarius tenetur restitueret'
poterit tamen aduersus haeredes uti compensati rieaquia rei dominium, per testatoris dispositione, coram Deo fuit transatum, ex tali codicillo,in iditiam legatarium. Nauar, cons. a. & II. de testam. Menochius de arbitri Iudici casu q96 Legatum fauore animae factum,non censetur in dubio factum obligatione, Calderinus cons3 3.
. . Legatum ad certum usum Ecclesiae relictum , conuerti potest ad alium usum eiusdem Ecclesiae, Calder consa r. de testam. Lesata, cum dubia est testatoris voluntas, interis pretari debemus a viribus patrimonij testatoris, icilicet, quid,&quantum reliquerit. MenCchius e nc Ia I. nunt. I 3. Rotandus Cauagnctius decis s. lib. 2. Legem humanam frangens ex causa,quam putat
Lex non receptin maiori parte populi,non ligat, Nauaticons8.di qo. de sentent. excommunicati nisi
199쪽
nis; & cons. 83. de Rege lata & cons. 3. de Celebr. Missariim, & cons I. de constitutionibus quaest. s. Αχ0rius instit.morat.parte Idib. .cap. I 3. Lex, quando potest dupliciter intelligi, benignior sensus est amplectendus. l. Benignitas V. delagibus ε: Leges reuocatoriae priuilegiorum,& gratiariam: Mnullam habent vim, antequam promulgentur in Prouincia, & Dioecesi. Rodriqueet quaest. regul, tomo I. quae st, z I. arti 1 o. ubi citat Sotum, & M
Lex ut in soro conscientiae liget,debet esse pubIL icata, & recepta. Intelligitur de lege praecipiente, vel aliquid inhibente,quod lege diuina, vel natur si non est praeceptum, vel inhibitum,ut abortuS &c., i Nauar.cons I .de constit.qussi. 1 .Grassius decisai Tearum par. I. lib a cap. 63. n.3 7.Riccius collect. 138O. Contra leges factis, stacitum est imperiali commtutione,ut sint habenda,tamquam non facta, b inutilia. cap.Ιmperiali et s.quaest.2. Lex poenalis, etiamsi ipso iure inducat poenam, non tamen regulariter ligat quoad forum conscie-tiae. Nauari cons28.de senta excommunic,
Leges humanae quamliis obligent in conscientia, nunquam tamen obligant cum discrimine vitae, nisi materia,circa quam feruntur, inuoluatius naturale diuinum, Bela responscasconscient. 'niae par. 3. casu a 3. Val, tom. 2 .disp,7.punct.6.9. . ubi pro eadem sententia citat Sotum lib. I. de Iustaq.6.art. .&Siluest.Verbo metus Ti. Lex adaptatur ad id , quod accidit frequentius, no autem ad illud,quod raro euenit. Menoch.cons 121O.n. Iq. , M Lex
200쪽
Lex a iure communi exorbitans includit omnes easus,ad quos verba eius secudum propriam significationem extenduntur; praecipvς quando lex non est odiosa; sed fauorabilis . Nauar cons I 9.de ρογ
Lexa Principe laico lata, & usu no recepta am tori parte populi, no ligat transgre res;Tum quia krri videtur sub conditione, si populus illam a ieeptauerit ; Tum quia Principis laici potestas pendet a populo. Non sic autem de lege a Princi Ecclesiastico lata,cuius potestas non a Populo, sed a Deo ipse prouenit. Dd dicendum est legem non
esse receptam,quando excluditur per aliquos actus contrarios sciente principe; vel dicitur, non esse reinceptam, quando principe ignorante negligitur per decennium,& omittitur. Felinus,Couarruvias, &Duennas citati a RodriqueZ quaest. reguLismo I. quaest.6.art. Io.& II. Riccitis collect. Iὸ73 Menia
Legis primi transgressores peccant mortaliter, nisi rationabili, & iussa causa excusentur: quia i nentur omnes Superioribus suis obedire: Musa autem iusta,& rationabilis excusans erit, si aliqui v lentes legem seruare, vident maiores sios, nec semuare,nec coepisse seruare. Rodriqueet ubi supra.S
Ionius de censibus arta 3. controu. I n. I O.
. Lex non habet vim obligandi ad sui obserua tiam,quando sciente legisIatore, duo,vel tres actuS facti fuerunt contra legemi nec necessarium est, ut