장음표시 사용
81쪽
nemra maIignatum sibilum nascuntur. Vehementer dubito ne aliqui cum sebribus malignis hac tempestate , et dere Ii 'ς mortui fuerint, vel missi ad Laetareta, quos ibi hecessarse postea pestis subsequebatur. In principio pestis febres maligna curavidae erant in Xenodochijs publicis, quas obseruabi, cum postea
non reciperentur aegri valcla fi brietes ob suspectu p. stis, omniam a Iigna teputabantur pesti sera et Nec mirentur Iuniores, quia nil difficilius deprehendi in materia de peste, quam distingo cre principio fibrempe stile utea ntin pestile illi. Videte quid se n. at Summus Medicus Massarias lib. 2. de peste, qui tempor ce santis pesti, iudicauit in cura Visulae valineum delatio Q. Diei, tisicam exanthematibus,& Fornareric si bubo bibu obesse pestem. Et postea populus tibi pei suadet quemlibet toga.
tum asinum posse censere de peste. Ru Lxtum. Particularia loca Bononiae insccta sunt, ubi pauis heres primo in Savonella,& mulieres, quae litit eam lini primothan secto tu lauerunt, postea per alios vicinos diuagita est, nam sauperes, si fame mori nolunt, coguntur per dotium aliorum seruitio se miscere, tum quia in principio parum credebatur contagior Insuper pauperes, ut plurimum male nutriti co mora impura ad facile recipiendum contagium gerunt obseruatum tamen est viros, &lammas pene marcidos, quamuis tales aegros tractauerint, nusquam pestem contraxisse: Aerὰtiam Boiuoniensis defensus ab Austro, &expositus ad Aquilonem non mihi videtur tini in saltibiis, ut Cardanus censet, nam crassior multo est aer Ferrariare solum bitumnosum quamuis' quae fieri nVnn squam inueni, & si inueniret ut sulphureum alum mino sun ti bituminosum, crederem stare contra pestem. Ad septimum. Si Hippocrates in Prognosticis admonuit Memdicos, ut prouidentiae operam darent, & palliculatim animaduerterent, si quid in morbis diuinum in eiu vel hoc diuinum est aliquid dependens a variationibus ambientis nos aeris ex Caleno, & hane vatiationem Medicus ad praedicendos, & curados morbos cogo oscat oportet: vel hoc diuinum est aliquod oceu, tum in morbo tum causis, ut ratio die risu, Criticorum, eur bilis de tertio in tertιum, melancolia de quarto in quartum ac ccda
ear, di hoc etiam diuinum diuinare spectat ad Medicum.
82쪽
nostra pestis fuit mala fortuna incidendi in cootagium , quod qui fugerunt. deriserunt instuxus. Diuinum etiam ad arcanφdiuinitatis, & ad altitudinem diuitiarum scisntiae,& sapientiae Dei spectate sed de hos agere non spectat ad Mediuum et quia Deus, ut principium supernaturale potuit pertrusisse, ut multi optime eustoditi in aliquo puncto inciderent in contagium, uvia infectum tunc maximὸ exhalans, & malὸ cultoditi non ineruderenti at physicὸ loquendo dicimus, hoe fortuna fieri, quia raro fit. Sic qui inter multas bellorum strages inter fiamina signe pilas semper euasit, dicimus fortunatum; qui Rutem petviam transiens muro cadente obruitur vocamus infortunum s autem omnia per accidens in suas causas reuocemus, tam necesse est inter bella non ictum seruati, quam in Fla muro e dente obtutum mori. Fortunati sunt qui se male costodiendo
non inciderunt in pestem et fortunatiores qui pestem coirectan. do euaserunt, x qui peste correpti seruati sunt et non autem inrisortunatos vocamus, qui se miscentes, eum infectis evanueru
hoc .n. fuit, ut plurimum. In pauperibus per viam morientibuε saepe eon*iciebantur bubones. 2Simplex haustus aeris ρb infecto respirati, vel cum illis vaporibus intra cubiculum conclusi est essicax causare pestem; non tamen hoc aer per se , & uniue caliter agit. Vapor pestiser in aliquibus pannis aliquando tempore evanescit, aliquando, vi in laneis,uiudutat,& sola expurgatione eruituta sie insectorum vestimenta aliquando innoxia, aliquando mollia fuerunt in Contagium s de panno in papnum transiret, tandem vj res perderet suasi sed incides in hominemν
ibi venenum sermentatur, & vires colligιt. Si contagium Procederet merὸ uaturaliter ut ignis , proalniu inficeret proximia tsed eontagium defertur ab hominibus, & rebus Myna regionς in aliam de una domo in aliam non tactis Meda Si Ferraruerseruata est, laudet eustodiam, non aerem . quia nec bumiditas aeris ibi est praestantiosiqua is noniae,qec tiιgidita&Avicennae .aum intelligeda ost de peste ab a ere sicco, de calido excedente. γ' Ad octauum. Respondetur. Tam in principio, quam in fine Mnc pestem para tenore extitisse et udeIem; patuit per integras
83쪽
mortuo tum pine lus ex peste sellit nequit: ideo datur Ioeni do
tiosis litigandi ad nauseam de numero: qui dicunt paucos,na rant in urbe de duodeci in millibus, qui multos de quindecim Isaliquis certuiti sciret, & vellet dicere nec gratias agerem. Aliqui Hion abiliter discitentes arbitrantur, ex centum infe4ctis, i decem seruatoq; ex ceritum tractantibus infecta, nec seristititos decetis. Scimus celte inter Mense in Maii , & Septembris 2 . M 'dicos vel ei firmatos peste, & unum se luatum. Mortuis inpad L 3h ire tum magnum Doct. Fauatu S, Caua za, Rubinus, Diola i insaten us. Extra Lazaretum Cauallina, Facinus, rufioetius, Muratorius, sementas, Lodus, Bonapes44ugi B6lialbhi ἰ Cianus, Saccus i Dulcus, P anella, Faber, Ru. Nanus, AH us. Ad Lagaretum Callii Franei, Zam honus,&ad Rontrulldum Pan Zachius. H is omnes noram Doctoreseo mitto assistentes, & lice stiatos, & quo S non noram: solus ea. Plus peste superuax, D. Lanzonus. Si contagium in fine non
creuit, HR est subtractione materia per cu Itodiam: sic ignis cesis sit styb tactu;& remo subulo , non quia an fine ex sua natura ἐacie nivisestion haberet. I l l . . E. 2 in Ad nonum ..pestis liqc apparilit m Itis, ob superiorum diligentiam in separando,ob ciuium eliaritatem, & curam, ob vr his opulentiam,quae mirum dictu nil fere incommodi per tot Menses interdicto commercio passa est i sed non fuit mitis in ibi os, quos inuasit; ex se .n. sufficiens erat perdere ex decem partibus hominum, nouem, ni contagio cautum foret, & hoc de monstrant mortes Medico tum. Equidem ex me minus time
ham a peste, quam a reliquis morbis, quia eredebam in me peWilem non erupturam, ni aliunde procederet: sed vehementet timui, ne communiearetur ab illis, unde minus cauerem: militat
n. petiis contra proprietatem hominis, qui est sociabilitas, quein multis etiam est neeessaria r similam feritatem, dc maiorem Hercuit pessis in illa Ieci, per quas ad peregrinata est. Si i senio fi discurrunt de quartis, & octauis infecti aeris, dic aut quomodo hae quartae,& octauae conlotimi cu Monasterijs ciauis fis neminarum , & hominum , in quae non ingressa est pellis, &saltimos pauperes vicos et a fit e eerta viventium; quomodo
84쪽
tiamqnarrentur haec avribus almoniam Emaiorum sentientibus, vel populo in ecclapsis defuto, & vana mi
Ad decimum. In hae peste duo sunt .sinvadaS summis 'm redin is venenatae, & comunicabilitas quae sequituria pose. Quantum ad gradum summum,pestilens queerat in prim Mutiis vltimo. Litiget Gentilis, an vocanda sit peltis in primoquia
forte non agnouit hane quidditatem,&de nominibus a curvro . Scio definitiones ex effectibus aliquando fami,& essecias extensionem quandi qρpo impediri, vi in pes actuaIis com municatio: potentia tamen,& communicabilitas vigeo in promo. Sic prima accessio quartanae est febris quartana ex specia proprii humoris a se emi Medico eo sectenda; quamuis post primam inuasionem posset iugulari, ne ulterius ad alterum te minum procederet. Sic Galenus irridebat Medicos , qui Cat Cros incipientes non norant i . Met & dicebat Galenus primo Ptor. Arbores, cum omnibus suis partibus ablolutae lunt, singuli cognoscimus; cum vero enasci incipiunt, a pauciss&nu, a peritis eognoscunturi nec arbor glandi sera non habet glat aes parua, ideo eum nascitur non est censenda non glandi feta. Causa uniuersalitatis, di perennitatis deflamenda est a caelo suspectebus eorumq; consequentiis a non autem in illis quae sunt per accidens r fel in Vipera , humor nobis putredinosus in Lein
Pore marino manutenentura caelo ν quia consequuntur ad pro
prias species. Bene dixit Auer. corruptionem esse de nece in te non sic generationem, quia fundamentum totum corruptio nis est in materia,de principium generationis a caelo: ideo eot
ruptio in particulari huius floris impediri nequit;quia hete est potentia essentialis in ipso. Universale non est pl2ter si gul,-ria; est si singuli bene valeant, omnes collective valebulat. Pestia in Germania, de alibi,si fit bubonia dissicillime aus eius, E d
cti suo periculo, illam statim suffocent. Quod si Et pestis exso-
Ia putredine, non est tan) feraliter contagiosa. Ad undecimum . Auster di venti non faciunt nisi per aedi-dens et nee timeant Romani, dummodo tortiantur fortunam propitiam ine4stodiat & quamuis aliqui bene cultoditi, nou
85쪽
min derimus nos ston restodire: nam aliquando, ex Euclpide
Neq; eli benὸ agentem, non agore malar miscent aute haee Dii
antrorsum retrorsum, tumultu concitato, διά inia σέλα---σι τ infitia colamus eos,
, Vltimum argumentum est pen E paralogismus: si. n. demo strative cocludendum esset supponendii foret hoc principium .mod omnia morbus communis est ab aeret quod falsum esseis uniuersaliter hucusque docuimus. Qui putant per unguenta et per adhaesionem infecti corporis ad corpus posis communi cari venena non pestem, erranti quia pestis nil aliud est , quam Magnum putrediaOsum.
Reliqua Problemat,ia , . PVt ne aliqui res non insectas pe ite posse inficere aliasa
Quia aiunt, sae minam posse obruere alios luc Gallica, nec ipsam esse infestam,& scimus bruta itifecisse Domi-Bos . nec ipsa mortuar sed errant; quia &lues est in hiemina ac pestis in bruto quamuis effectus, & symptomata in illis non prodant sua. Errant qui credunt aliquos rus fugientes,captos ibi peste ; quia dum stabant in urbibus, natura erat peruigil ad expellendam, & pugnandum contra pestem, & ruti sopitam rsed est fabula i quia natura no agit, cum hac cognitione,& suit .ma Ia sortuna custodiae peioris ruri, quam ister infectos. Pu-.tanta ij spatium quadraginta dieruma nig9atum pro qua ra tena, suffceta ad expurgandas res omnest cum illud tempus sit assignatum, ut singuIo die sint aliqui tractates suspectas merces' inspiciendo an per tractantes inficiantur e tempus autem no axpurgat,nisi media ute aere,& vento parietes, & tabu M. Aiunt alii pestem no occidere nisi perueniat ad cor; perinde ac si non assent alia membra ad vita necessaria, quae venenis, de pestibus non possent a mei. Putant alii per multum spatium temporis posse geri in corpore vivo occultam pestem nec manifestari; sed falluntur; quia vehementia veneni pestifer ir itans calorem uatiuum ad expulsionem apparet, ut in pluribus inter spatium sex, aut octo dierum. Quia post Φοῦ stem plura fiunt matrimonia,
86쪽
quisquilliae E domibus, & extra portam in agros transportu tui, eum minus e halaret in sui, antiquiHoris, Naptiu. in flumen proiicerentum Aliqui, ut audiD, timentes aduentum peltis in alem vilem .supellectilem Paupzrum mne combus ei ut, vemit men pestis; qui ab oenon est proprium rem eorum huius pestis, quae non oritur exim mulici altilaeque ad hiret purpurae regina, ae rustici sago. Errant, qui pro certa liberatione a peste medita uir Qu1hantastas uniuei latericem illud se simile remedio Gratiani in Comoedia,qui ut diguum sane titubet amputanda manum: no. n.scit populuS, quam saepe, & inutiliter tales Quar antenae multis in urbibus insistus ae Rerint. Quod fi Bononiae instituta fuisset, quando populus volebat ad principi u octob. ac Nouemb. salus, quae secuta est sine Quat antena . adlcripta fuisset Quaranteni iumptuosissimae, alibi tunc Rustia caeptae.
Poteram strihere multos singulates e litus; sed hi nil
faciunt ad scientiam: potui item euafras multa ad pra-xim spectantia, & antidota,quae precipue hausera Mantuae ex aula Seremis. qui his valὸe deIectabatur: sed extant in his multa dcctimmae conscripta : met. n. instituti fuit incertam huius pessis naturam pet suas causas expiscari: in facilioribus abuti dent alii. Errate quidem in rear a potui, ideo mel Ius Philosophantibus me submitto. Consensi vulgatae per circum
uicinas urbes opinio me pestem hanc fuisse e contagio, cui venae fcctio, ut plurimum obfuit, obfuerunt antidota calida,& qu au doq; purgatio profuit, & antidota temperata, & cum nullum rem calum praeualuerit cognitum est, in sola separatione, & cu
stodia verisn huius pestis stare sectetum. In hoc vigilauit Eminentis s. ingenio,& Purpura Legatus Spada, qui dum reliqui fugerent, sua prasentia pestis impetu infregit dum infectos caetero tum commercio curabat diti gentisi fimg separari. Huc intentus nouum in aperto campo condi iussit L iEaretum tali distinctione compactum, ne deportati insecti magis 1 alicti catur, dc ut infectionem contrahorent no inc-- festi
87쪽
stea redit, sed omnibus euersis vitibus . adeo ieeur amitae μ
ex consensu ventriculus motu euersion is,na usta,& cibi abominatione capiatur, quod vitium est recolis, non ventriculi r. iur. de motbis vulgaribus t unde saeuiente auctuatione; ardentiωhus icharibus, una cum humoribus, dum spiri tus extinguitur. vis animae vitalis, & naturalis nullam quietem habent, sed perinpetuas patiuntur vigilias, dolores capitis,deliria, lethargi, ingruunt,abscessus crudus plerumque vigeis insurgit natura,quae 'mauult sub spe abnua pugnare,quam inulta,& indefensa prot-sus periclitari, & ve caecus in tenebris aliquid propellit materiae essicitq; carbunculos, atq; bubones. Ieaq; Medicus in hunc morbi statu voeatus quid aget eo fiderabie, an cito expiraturus sit aeger, quod cognoscet, non expulsu, quem tangere temerarium estet non ex urina, quae prope
rante ad cor veneno, fem fallax est sed ex facie immutata hor ribili eri quae raro decipit , caeretisq; symptomatibus anctis es eadem die apparentiae inuasionis eoncipiat non petitutii aegrii, poterit de agendis cogitarer non cogitet de lenienti, aut depectanda humorum coction quia morbus grauis leuia non .dieaer humores venenati ἡ toto genere praeter naturam non
admittunt coctionem, nee expecta dus motus naturae, quae mo ius triticos non perficit,sed mater a turgens venenata e corpore eradicanda protinus, ne ad partes principes decumbat,& adi ganum curationis est, illuc ducere, quo natura vergit. Si vergat ad cutem, & maxime si aeger sit humidi tempera. menti, rarae texturae, &e. praestabit uti sudorifico. Ego aliquando eum felicitate vlus sum pulueribus Foresti addita caphora, quia simul roborant ad expulsionem, & cor defendunte utemur decocto eardui benedicti; vel decocto radicu tormet illae, dicta. mi albi,graminis, penta phili,& noe erat sectetum Medici mor tui. utuntur chimici spiritu nitri, auro tonitruante, antimonio diaphoretico, & milι res puluere bombardico. Obseruant mul iam practicantes sudorifica exhibita post sectam venam noria prodesse. Quatuor Ba biramistes venientes ἡ regionibus Ro 'mae in principio pessis spelahant omnes eurare sudorificis, di post su dori fici exhibitionem sprum euieittis in olueb nt,& sic fcto omnes magno cum aestu peribant , sed parum durauit haec
88쪽
ia regiones suas. Si expulsio naturae ad urinas vergat, utimur diu retieis, ae idoIImonum, & aranciorum, Ec citri, salibus fraxini, sale prudelisiae, spiritibus salis,dce. usus sum aliquando sale prunetve, eum natura vergeret ad urinam; sed patiente mortuo intelIexi ab ad. stantibus apparuisse carbonem ad verticem penis, vade intellexi expulsionem urinarum apparuisse per vergentiam materiae ad illas partes, quae eum expelli no potuerit cerat. n. in sangui. ne crassiori insectio erupit sanguis in earbonem,& te medium obfuit, quia secum aliam duxit materia,& sorte fuit alius carbo intus ad collum vesicae, nam per viginti quatuor horas suppressa urina mortuus est in septima. vomitus non conuenit,nisi pessis Ingruat replato τε M.tunc .n. via Iexipharmacum commodE sumatur, vomitus eieri potest, caeterum non con uenit, quia venenum pestilens ad partea spirituales attraheretur,& est pericu Ium nauseae, quae hule pecti sui e stequens, di signum mortis r excipio vomitum a stibio factum, quia, cum laetit cum summa purgatione etia per alvu , visus est aliquando. prosuisse. Doctor Amasaeus quasi uita me in principio horum morborum , quid agendum. respondi pelli cum, ut daret antimonium. ipse perscripsit, quia tales infit. mos in Savonella habebat; post aliquot dies volebag me duc
re ad videndum quatuor sanatos mediante antimoni . nolua videre; sciebam . n. plusquam vigintiquatuor mortuo quia Integrae fami Iiae ibi extinguebantur, & dixi an flores, an crocum praescripsisset; respondit, nescior quod credidi, quia nesciebat quid flores a croco di starent; & tamen pIebecula putabat hunc pestis havere remedium, sed tandem mortuus est peste. crede rem ego praestare crocum , quia partes volatiles in floribus sine
De purgante per anseriora in principio, sto a parte i IIorum.
qui exhibent rcauendum a vehementissimis, ut ab euphorbio, a valde scamoneatis, a praecipitatis,&e. utor lenientibus aucta dosi, vel mista trifera persica, diacatholico, & etiam diaphenim,di fimiIibus: nec timendum a caliditate purgantis, si tempe-
89쪽
eidi&8 venenata qualItas est cum materis,quae euacuata quan- 'doq; subleuat. Hoc sentit Avicennas, Auer. Septatius, absti movitni,te experientia docuit in hac peste profuita tim a qua .utenmactantia, quam electiae purgantia. Quois etiam Ghe.non profuera fuit, quia infectio vel in tota humorum massai vhis partibus solidis proces arat, vel natura totum non separauit,venenum, cuius relicta particula totam rursus inficit massam sanguinis, potest etiam validissimum purgans dispelgere ventaniam per corpus usq; ad cor. hinc valida periculosa , & leuia inis .eifieaeia. & Medicus vocatur ve agati di multa expeti edo fiunt, quae segnibus ardua videntur. L. parente tumore sectio venae propinquioris ad tumorem profuit aliquibus; ita ut subito tumores evanuerur, sed ubi ceristum fuit esse pestem parum progressam, nil periculosiux, fi praesertim e brachio fieret, propter subitam virium concidentiam. Si corpori euchimo in principio administretur, forte poterit prodesse 2 certum est de Doctore Cauacia in Lazaretum nusso squibus sanguinem extraxit, extraxit vero omn4bus briis
culo,omnes. fere ad unum periisse. sed inter quinq; dies ipse periit cum sua opinione, quam gesserat, nec in febribus malignis
aliud remedium esse praeter venae sectionem , quam largε mini- .strabat, quia putabat has omnes febres esse ex interno aliquo minorea caeterum paulabat curam aqua, in qua parum metam ait praecipitati ad album miscebat..in Animaduerto non placere, quod Septatius obseruat lib. cautionum med. si anthrax enascebatur in dextro ethre, euam euandum sanguinem e snistro, ne maior moles materiae ad Itacum affectum trahatur,& infl)mmatio maior, & intensior do tot fiat. Quia ego maius periculum imminere video ex rete incessis ne materiae venenatae , quam ex inflammationis, εο doIo
. o Ioterim non omittenda Alexi armaea, & praefestim semperata, di quae proprietate, di qualitatibus minus notis agetia dicunt ut, theriaca, dimittidatum frigidis,&acidis atteperan
ria,& fuit in hae peste famosum, quod Iegi de alijssimilibus,
.iit omnia Maiida nocuerinr; caueant tamen, qui noua coponunt
90쪽
ω nostram, quia ex minimo desecta in eomposition Ilu, pos renonaodq, qui u curgudo. Sic unguensumC--.tra unguesita propositum ἀCardano cap. IK. lib. 3, de venenis,.quod recipit cum oleis da Scorpionibus Hyperieonis bubones vivos magnos tro vetberatos virgis, & viperam cum seminibus rutae,& scordii mihi videtM' periculosiem,quia ad tantum Maevorurnap-ratum, paxum videntu superstare unciae tres hyathum rium. hora si , .semi libra oleorum. 3t fortasse sinis suist m putauio propeli e pectem,tpsam mul- mixtione rerum cordialium,iSumpuvgnomia ἐς rbone tracto a corpoMe stilentii, licer Ri in liquos in cartulis seruasse, & impune tetigin earbones extradis,ndiu tos exsiccatos, ipse tamenectangerem, nec pulverem sumendum censeo, eum non desint tu
ario gens non pr bmnia metuenda
ratorum vero finem in s thuenu. vidi rusticu iq medio cana-vb fidentem gudulam exortam πιi ista a ing ina, di teqre quomodo possibile erit,'t lige fabςlla me perim t. erat . . O hastissimus) tamen ingruente febre, operante veneno expir mit, cum familia tota;m qua II. pter masculos,& tieminas ea Occubuerunt, & vix suPervisit puillus, qui a loge custos boum labat; ite i ita fabula termina fit in traggdiam . Nosco in ur Iuuenem , cui in .sdio pectoris upra regionem cordis , mPgnus catho instar funei maximi exortus tandem extracius est, di superuiuiti alii undequaq; cum carbonibus superuixere,aψ Emisininia pullula in ignobiliori loco ιςcu tre. Sexce nis possessi inducere exem pia signo naturae qalidae ex pel lentis in se.