장음표시 사용
71쪽
di actionem citam, ad expulsionem venenatat qualitatis: Multi
linteurrumpsoaraureto, alij HMimatum gestina drassiolatius, Gall- .anclam MNluvialeni qumessisubhalatum dulce inuis Lagareto cum fructu, ut aiunt, es hibuit I altat gi axis circuit id in s in me mariu stulturi, nunquam pestem apparere, et:
lorem sedent, putredinem auFent.regi tamen apud Graciolum victam a moliete suo viro cum fructu copiose exhibitum a tuis bres fit am pestilentes utilius maturaqtur, aut dilicituuntaeolistis,quam ceratis; quia cerata,dum aedilitent poti,g rohib&'transpnatione qa potis pὲ stilentis, quodno faciunt olea, quae inlise dolis iam *dantis oleum ex canibus paruis intus coctis Mutat simplicibus contra pestem , intus assutidiendum ,&extra fure pinsecreto aliquorum: fulphurextra ad buboues,& carbo nes, ex Dioscoride, & Galeno : Iatus cum myrrha, δέ aloe cscu
72쪽
tiarum proderit spongiam aceto eo iaceo imbuta na ori appone. re,& aliqua herbam subadstringentem, odoratam ore contineis re, ut absintium ponticum,amaracum, corticem aratii. citri,dce. cauendo ab odoratissimis, quae proritant odorat ii ad veheme ter attrahendum cum odore aerem; sed praecipuum est, caueraa reeipiendo aliorum spiritu, praesertim in multitudine.
N'n videtur iis stituenda curatio, nee ex methodo: quia
obsunt auctoribus artes; & quosdam morbos ex Hippocrate expedit no curate, quia curati citius perim ut, unde ab Empiricissumitor euratio pestis; quia non sciunt,quid faciunt,experiri volunt, omnia tentant, vel palliant euras nihil agendo, vel ad extrema procedunt remedia, ad quae Methodici non audent procedere. Scitis, quas literas scirEtsi medici, qui . primum se sponte obtulerunt pro Laetaretis , quos tamen postea paenituiti Apud me exploratum est sanitatem in peste a so Ia potissimum vi valida naturae pinuenirer hoc me docent nain tura vezen , putredinis, R experientia: vis autem naturae petminimum medici opus facilius est distrahere, quam subleuare, quia bonu est ex integra causa, malum ex stnico desectu. Quoe vidimus e rusticis praesertim, qui nillio curante euaserunt vidi, dum essem ruri duos sepelliendis mortuis ad LaEa telum eius Ioci destinatos, qui ambo peste correpti iacebant in medio E-gri, in quo suas sibi fossas parauerant, febre aestuabant ardenti, folia caulium carbonibus luperponebant , tandem reuix et unis di vivunt. Considerandum esset Principibus, an expediat Rei publicet tactos peste statim in locum aliquem separare, cu rchus ad victum necessat iis, cum aliquibus oleis, unguentis,& Alexi- Pharmacis temperatis, sine apparatu tot Chirurgoru, & medi- Cantium: nee credant iuuenes, carbones sponte non suppuraturos, ae easuros, si non essent, qui extraherent, nam cum natura sortiter agit, separat. 3c multi, qui euaserunt curati , forthehasissen t non curati, de multi ex illis, qui non euaserunt. euasissent,ni curati fuissent.
73쪽
Hose displuandumcin t tm,r, an febris inmotis sit*- tomae: sed inspiciendum est in naturam venen i pestiferi, aliquando ita spiricus, humoresin partes solidatinum, febre,& sine fibre, α
tumoribus , α sine tumoribus irtuc tis. unde hoc venenum prora i. receptioue in corporibus gariis causae aliqua do mo et hos in iureni perie aliquando continulisplurmne 1 3 aliquandia. is mores. ergo indicationum summa est, auferre venenum piis silens,& prohibere, ne asi cor prim zauferremus euacuan.
tibus; prohibemus, ne ad eos pat, eard ,Alexi pharmacis Sueratu ibus. Punctum dissiculinu&w, quod rato hoc praestarσpqtamus: quia frequens est41scpt vj, quod dicebat Galumis S, de si II pl.. cap. 2M quaedam corrumpe ita san guipe ad iii an
Si pestis in aliquem primo irruens ita et M an Hys, Sehu Ic primum impeςum per otitet natura, ita ut cocucer 9 t,i si ui n fetit iret, non est dubium, quin curatio esset, & fors se , yehemens aliquod is doti ficum exhιbete, N polual
si etiam ipuadetet peltis ad modum venen i, ut putat vulguis qui credit corat ut carbones in illa parte, quae tangit aliquod insequm, di resetisqt de quo da sacerdote in Lazarexo, quhtan. gens duobus digitis I abia ilrtit m Drum , quibus Euchatamio diabat, contraxit iisdeca digitis,carb0nes : de atio, cui
'uibus a itis scriptu, attigerat in sinas, rupit pedis de
chirurgo ad Gallapin Flancum, qui seca's cadaue relaicies ex tumore in brachio procedere, usq; ad cor lineam cruotis niristi, voluit illum languinem nigrum e ventriculis cordi Ua-i iste, imaginas sertasse se ibi reperturum viperas, Ut basiliscos,
alia sun esse peste', sed sectum est , iijsdem di sitis νqqibaa,i
su, c tti, animalium illata, attrahendo scarisidationibus , cu', vim batulis, di euacuando ex illa parte vencuum , ue ad cor per 3
74쪽
filati cor aute statim alexipharmatis muniendum est, ut ve-erio timebimus ibi exhibitione Alexi pharmaci noargato corpore,quia maius periculum imminet ex veneno ad Or Pro Perate, quam ex impuritatibus ad cor, cum Alexiphat
Amplius si Arimo impetu appareat in aliqua parte eorpori umor, cum paucλ: febre, aut nulla dumodo hoc non sit indi. l. tum natura fluxat, & superatae virtutis expediet praemisso le- .
aiente, nutia iste resud rificum exibere,&deriuare sanguinem per venatΠΙ 'otii propi 'quiorem. hoc modo aliquos seruatos ividit sed ut ingenue distam . quod sentio. vehementer dubito Can hi Pumores in mul tis apparetes sine febre sint pestifer i. quia vi plurim M sunt sq:ntinat.& niel anethodici: his tumoribus imis tr z I abyndRut , mi qu thus etiam evanuerunt tumores processulte qapQta S uae rem cuto, vel simplui inunctione. insuper imagi.
nar .R9o possvna tuussim pest uentem sub alis, cum tanta vici ny xkόςR Quin pallepa febriat, & tamen aliquos vidi fine. . sibyemos tempure pesso,de curaui; ergo non erant pesta lentes. si sint iρ dissitae in manus empiricorum, emplastris atin triviii ii iit.Α, &rumpentibus curassent, cu iactantia se curaste, Lo si opstissit fuli. illis et uptametquod est contra commurinem Doctorum sententiam . Cauete ab inurendis carbonibus ipsa sertim in principio. apparentiae; quia non ibi venenum n. stitur, sed traiisngsiaqHquasi semper a natura; unde peraculum est, ut ex inustio ne refrpceuelat i sic o oor saccus se inures perhi,
multi alij; qq tam eq diso de inustione carbonis in princis
pio, uost Intς iligo. in fine , si latius sirp ea et, di etiam stanustio Uiς ualcfrca tumor μ 4 i. n , : Oidinarius inuasionis pestiserae modus suit, quem describie Cardanus lib. I.de venenis cap. Iq. quando qu/litas putresce nulin sta fuerit in sybsi aquamsanguinis, atq; spirituum,hausto vapo e pcx e tern a oscub M teiἔ-εum, quae sunt in cute, aut pet os, vadρ sauguis torna petimum effemescere incipit venenum
ad cog po trigi; febris,quae o uadit puinum quidem, ut par , est Iephemerat deinde paulo post etiam putridaicominenti similis riquo es maxima fiat coeusso, & intenoris phlegmonis initium Macuoltur iecur, di inagvus rasor exorityr, qui tamen non μ' .
75쪽
stea redit, sed omnibus euersis vitibus, adeo ἔeeur a mei e ,
ex consensu ventriculus motu euersionis,nausea,& cibi abominatione capiatur, quod vitium est recor s, non ventriculi r. iup. de motbis vulgaribus t unde saeuiente suctuatione; ardentivibus ichoribus, una cum linmoribus, dum spiritus extinguitur. vis animae vitatis, de naturalis nullam quietem habent, sed perispe φuas patiuntur uigilias, dolores capitis,delitia, lethargi, in gruunt, abscessus crudus plerumque vrgeis insurgit uatum,quae 'mauult sub spe aliqua pugnare, quam inultam indefensa protinsus perielitari, de vecaecus in tenebris aliquid propellit materiae esse itq; carbunculos, atq; bubones. Itaq; Medicus in hunc asorbi statu voeatus quid aget eo fiderabie, an cito expiraturus sit aeger, quod cognoscet, non expulsu, quem tangere temerarium est et non ex urina, quae properante ad me veneno, sepe fallax e ut sed ex faeie immutata horistibiliter . quae raro decipit, caereri'; symptomatibus auctis e fieadem die apparentiae inuasionis concipiat non peritu tu aegrua poterit de agendis cogitarer non cogitet de lenienti, aut de ex pectanda humorem coctione,quia morbus grau is leuia non in dicier humores venenati ἡ toto genere praeter naturam non admittunt coctionem, nee expecta dus motus naturae, quae mo tus eriticos non perficit, sed materia turgens venenatae eorpo re eradicanda protinus, ne ad partes principes decumbat,& ar. ganum curationis eis, illuc ducere, quo natura vergit. Si vergat ad cutem, & maxime si aeger sit humidi tempera. menti, rarae texturae, &e. praestabit uti sudorifico. Ego aliquando cum felicitate vlusium pulveribus Fotesti addita caphora, quia simul roborant ad expulsionem, & cor defendunte utemur deeocto eardui henedicti; vel deeocto radicu tormet illae, dicta. mi albi graminis, pentaphilu& hoc erat se e letum Medici modi tui. utuntur chimici spiritu nitri, auto tonitruante, antimoni diaphoretico,&milites puluere bombardico. obseruant mulinium practicantes sudorifica exhibita post sectam venam non . prodesse. Quatuor Bathi tonsores venientes ἡ regionibus Ro-' mae in principio pessis sperabant omnes eurare sudorificis, Sepost sudori fietexhibitionem ggrum Ieittis inuoluebant,di sic 'feto omnes magno cum aestu peribant, sed parum durauit haec
76쪽
fabula , nam unus ex ipsis elis peste petiit, reliqui emetfi sunt
in regiones suas. Si expulsio naturae ad utinas vergat, utimur diuretieis .aeidon monum, & arandiorum, Ec citri, salibus fraxina , ale prudelisiae, spiritibus salis,&c. vias sum aliquando sale prunellis, eun natura vergeret ad urina sed patiente mortuo intellexi ab ad. stantibus apparuisse carbonem ad verticem penis, vade intelIexi expulsionem urinarum apparuisse per vergentiam materiae ad illas partes , quae cum expelli no potuerit cerae.n. in sangui. ne crassiori insectio erupit sanguis in carbonem,& remedium obsuit, quia secum aliam duxit materia, & seria fuit alius carbo intus ad coIIum vesicae, nam per viginti quatuor horas suri pressa urina mortuus est in septima. vomitus non conuenit,nisi pestis Ingruat replato τεtre.tunc .n. via Iexipharmacum commode sumatur, vomitus eieri potest, caeterum non conuenit, quia venenum pestilens ad parte aspiti tuaIes attraheretur ,& est periculum nauseat, quae hule pelli fuit stequens, di signum mottiar excipio vomitum a stibio
facturi, quia, cum fuerit cum summa purgatione etia per aluu, visus est aliquando. profuisse. Doctor Amasaeus quaesiuit a me in principio horum morborum , quid agendum. respondi praiocum, ut daret antimonium . ipse perscripsit, quia tales infirmos in Savonella habebat; post aliquot dies volebat me duc re ad videndum quatuor sanatos mediante antimonio. nolui videre; sciebam . n. plusquam vigintiquatuor mortuos uia in tegrae famiIiae ibi extinguebantur, & dixi an flores, an crocum praescripsisset ; respondit, nescior quod credidi, quia nesciebat quid flores a croco distarent; & tamen plebecula putabat hunc pestis havere remedium, sed eandem mortuus est peste. crederem ego praestare crocum, quia partes volatites in floribus suae
efficaciores ad vomitum. i . .
De purgante per inferiora in principio, sto a parte IIIorum.
qui exhibenti cauendum a vehementissimis, ut ab euphorbio, a valde stamoneatis, a praecipitatis,&c. utor lenientibus aucta dosi, vel mista trifera persica, diacatholico, & etiam diaphenisco,ti fimiIιbusr nec timendum a caliditate purgantis, si tempe-
77쪽
: eidi λδ venenata qualItas eR cum materia,huae einenati adoq; subleuat. Hoc sentit Avicennas, Auere Se usi aliurati oderni,de experientia docuit is hae peste profuin laqua
ditet euacilantia, quam electilae purgabita. aion profuera fuit, quia infectio vel in tota hutnortam massalvet in partibus solidis processerat, vel natura totum non hba uti,venenum, cuius reIicta particula totam rursus inficit massarisanguin is, potest etiam validissimum purgans dii regere vestico a per carpus usqpad cor. hinc valida periculosa , & leuia itustifieaeia. & Medicus vocatur ut agati re multa expetivit1 fiuvi'.
quae segnibi ardua videntusi . tri . . li
. Apparente tumore sectio venat propinquioris ad tumoregi profuit aliquibus ; ita ut subito tumores evanuerer, sed ubi cessitum fuit esse pestem parum progressam, ni l periculosi , fi praesertim e brachio fieret, propter subitam virium eo nesdentiam. Si corpori euchimo in prancipio administretur, forte poterit prodesse,ῖcςrtum est de Doctore Cauacia in Lagaretum quibus sanguinem eximxit, extraxit vero omnibus sese ex brὸ-chio omnes fere ad unum periisse. sed inter quinq; dies ipse peiriit cum sua opinione, quam gesserat, nec in febribus mafignis aliud remedium esse praeter venae sectionem, quam large min, arabat , quia putabat has omnes febres esse ex interno aliquo .enuiore a caeterum Pallaabat curam aqua, in qua parum mereΔmi Praecipuati ad album miscebat . . ri s v Dβ υν-oi Animaduerto non placere , quod Septatius obseruat lib. cautionum med. si anthrax enascebatur in dextro e iure, euἶcuandum sanguinem e sinistro, ne maior moles materii ad Hicum affectum trahatur, & in si mmatio maior, & intensior d lor fiat. Quia ego maius periculum imminere video ex rete cestvi ne materiae venenatae, qyam ex Inflammationis, de des
in Ioeerim non omittenda Alexi armaea, & praesertim remperata, & quae proprietate, de qualitatibus minus notis agetia dicuntur, theriaca, de mitridatum frigidis, & acidis atteperat
ina , di fuit in hae Nite lamosum , qtiod legi dea Iijs smilibus,
m omni AasHae nocuerinrisaueant tam qui noua reponunt,
78쪽
vent ni, Se nostram , quia ex minimo desectu in eompositione
plas possunt venenando, quam curando. Sic unguentum conintra unguenta propositum a Cardano cap. Iη. lib. I, de venenis, quod recipit cum oleis de Scorpionibus, di Hyperi conis bubo nes vivos magnos tres vetberatos virgis, & viperam cum seminibus rutae,& scordii mihi videtur periculosum,quia ad tantum venenorum apparatum, parum vident ut superstare unciae tresse Ninum rutaeo de scordii, pc. se mi libra oleorum. 8e fortasse simili unguento quidam putantes propellete pestem,ipsam multiplicabant. ηρ-suinae est puluis, q ui sit ex mixtione rerum
cordialium, cura pulsegribus fa ctia E carbone extracto a corpora pestilenti, de licet sciam aliquos in cartulis seruasse, de impune tetigisse carbones extrados induratos exsiccatos, i pse tame nec tangerem, nec pulverem sumendum censeo, cum non desint tu
omnia metuenda, de Quae speraylntur, pqn peracty iunt; lyspin: ratorum veros nem inita iέuenit vidi rusticu iq medio cana-vbrIdenthm gladulam exortam ho i insta inguina, dc dis eqte quomodo possibile e , t h*c fabella me petimat cerat . n. O hullissimus tamen ingruente febre, operante veneno eXpir .it, cisth facti ilia 'ibia, in qua I7.fρ tet masculos,& farranas ei occubuerunt, & vix suee uiuit pia φ llus, qui a loge custos boum labat; fie illa fabula termina ille in tragidiam . Nosco in ur Iuuenem , cui iis medio pectoris supra regionem cordis , m gnus catho instar funei maximi exortus tandem extractus est, di superuiuit: alis unde quaq; cum carbonibus super uixere,aluxum minima pullula in ignobiliori Io o occubuere. Sexcen Pollem inducere exempla signo naturae palidae expellentisse se. Parantis, aut fluxae succumbentis raon. ni x praestantia remedii
80쪽
sequitur plures ipsi cI aestate quam hieme i sed neutro holuminodorum aer est causa immedi- tectaeiqnsi: IKOP. a. Trallum argumentu desie proba x locis iniustus is Met-diolatio . & Parma ad nos delatam pellem. non m Miem, ω rentos, sed i rebus infectis Et per i li 1 sqv l as primo appa li. quam in ut hei vim illo Caltrum Francum vendent a Palma, & almis ruit icis ibi primo Peleuiui h u S. Vapores aut e mex aquis,& vallibus auctis plus dchulliant nocere Ee racia, qtaa Bonos . via vat es sunt sitae ad A ut rum respiaci u Fiat tamat, u
eiu i auli alas super Ferratiam hos vapores pulcita , qui Biano.
Fetratiae, ut sci ibunt, moriebantur hoves son pelic, sed ob pa
scua putet tacita ab iovρdatio'ibus Padi annia agies vi tibqq. Ad quartum, quicquid sit de influxibus coelqrum in ah R r hus, cera fuerunt moli inflesus pro Medicis, & Ctirurgi' quirrq media par te petietras nugi Mo ijs, quia longe ite te tuta Si supputemu eci pies μι sentum annos, Avibus hie nis fusPestis , cery quas peiore , di magis pestiferas inueniem , quam supputatas pro baAp h - Moihi autem, quantu ad Ag
situ pestifero poteram statim infici, sed occultari imp t S. ay-Pa Rutiae morbi, usq; ad aliquod tempus, ut faciunt multi 'asI-hi, i a quibus moibo iunxapparat Ssecu udum superiores itissis-xus citius, aut tardius deteguntur, di permotus superiores t minantur,non tamen sequitur pessim hanc potuisses ueco ut P gio aliquo sponte produci. , ο qui Cic. . s.
t e cedentibus ad summam puRrςdinem , di apparu e cathonu. non tamen sola putredo is, quae creet Pelles bus Onias, utier .hatam est, quia vix naLura in uno ex uiuitis Rillibus milli ny procedet sponte ad unionem veneni, cum summa pu ite diu e. si tsi hoc amo obseruati sunt in aliquibus tumores sine pelte, fuit, non quia praeteritis aptas tales non apparerent, sed quia boc anno quodlibet, rei minimum diligentissime obteruabatur. Fε-: bres tertianas ego cura ut intermittetes, & subintrantes: rassio. . res fuerunt febres malignae hac aestate, quia quilibet. dilige Ne secu rebat in rictu regi la , e cuius in Obseruatione putre-ιI I a - dines ,