Briefe Ciceros und seiner Zeitgenossen

51쪽

dictum, me in clarissimis meis atque amplissimis robus tamen aliquod testimonium tuae Ostis habere Voluisse. Quod autem ita scribis 'pro mutuo inter nos animo quid tu existimos esse in amicitia mutuum, ne se io, equidem hoc arbitror, cum par voluntas accipitur et redditur. Ego si hoc dic am, me tua causa praetermisisse provinciam, tibi ipsi levior videar esse mea enim rationes ita tulerunt atque eius mei consilii maiorem in dies singulos fructum voluptatemque capio illud dico, me, ut primum in contione provinciam deposuerim, statim, quem ad modum eam otibi traderem, cogitar coepisse. Nihil dico de sortitione vestra; tantum te suspicari volo nihil in ea re per collegam meum me insciente esse factum. Recordare cetera, quam cito senatum illo di facta sortitione coegerim, quam multa de te verba fecerim, cum tu ipse mihi dixisti orationem meam non solum 1ε in te honorificam, sed etiam in colle gas tuos contumeliosam fuisse. Iam illud senatus consultum, quod eo die factum est, ea praescriptione est, ut, dum id exstabit, officium meum in te obscurum esse non possit. Postea Vero quam profectus es, velim recordere, quae ego de te in senatu egerim, quae in stcontionibus dixerim, quas ad is litteras miserim. Quas cum omnia collegeris, tu ipse velim iudices, satisne videatur his

omnibus rebus tuus adventus, cum proxime Romam Venisti, mutuo respondisse.

Quod scribis do ro conciliata gratia nostra, non intellego, 6 cur reconciliatam esse dicas, quae numquam imminutast. Quod scribis non oportuisse Metellum, fratrem tuum, ob dictum a me oppugnari', primum hoc Velim existimes, animum mihi istum tuum inementer probari et fraternam plenam humanitatis ac pietatis voluntatem deinde, si qua ego in re sthatri tuo rei publicae causa restiterim, ut mihi ignoscas tam enim sum amicus rei p. quam qui maxime ; si vero meam salutem contra illius impetum in me crudelissimum defenderim, satis habeas nihil me etiam tecum do tui fratris iniuria conqueri. Quem ego cum comperissem omnem sui dotribunatus conatum in meam perniciem parare atque meditari, egi cum Claudia, uxor tua, et cum vestra sorore Mucia, cuius erga me studium pro Cn. ompei necessitudino multis in rebus perspexeram, ut eum ab illa iniuria deterrerent. Atqui ille, quod te audisso certo scio, pr. K. Ian. qua iniuria Mnemo umquam in imo magistratu improbissimus civis adsectus

est, ea me consulem adfecit, cum rem p. conserVassem, Rique

abeuntem magistratu contionis habenda potestate privavit. Cuius iniuria mihi tamen honori summo fuit; nam, cum ille mihi nihil, nisi ut iurarem, permitteret, magna voce iurari εο Verissimum pulcherrimumque ius iurandum, quod populus idem

52쪽

magna Voce me Vere iurasse iuravit. ma accepta tam insigni iniuria amo illo ipso die misi ad Metellum communes amicos, qui agerent cum eo, ut de illa mento desisteret Quibus illa respondit sibi non esse integrum etenim paulo anto in contiones dixerat ei, qui in alios animum advertisset indicta causa, dicendi ipsi potestatem fieri non oportere. Hominem gravem et civem egregium qui, qua poena senatus consensu bonorum omnium eos adfecerat, qui urbem incendere et magistratus ac senatum trucidare, bellum maximum conflare Voluissent, eadem dignum 10 iudicaret eum, qui curiam caede, urbem incendiis, Italiam bello liberasset'. taque ego Metello, fratri tuo, praesenti restiti. Nam in senatu K. Ianuariis sic cum eo de re p. disputavi, ut sentiret sibi cum viro forti et constanti esse pugnandum. A. d. tertium Non. Ian. cum agere coepisset, tertio quoque verbo 1 orationis suae me appellabat, mihi minabatur neque illi quicquam deliberatius fuit quam me, quacumque ratione posset, non iudicio neque disceptatione, sed vi atque impressione evertere. Huius ego temeritati si virtuto atque animo non restitissem, quia esset, qui me in consulatu non casu potius existimaret quam 20 consilio fortem fuisse 2 Haec si tu Metellum cogitar do me nescisti, debes exi satimare o maximis de rebus a fratre esse celatum; sin autem

aliquid impertivit tibi sui consilii, lenis a s et facilis existimari debeo, qui nihil tecum de his ipsis rebus expostulem. Et, et si intellegis non dicto' stelli, ut scribis, sed consilio

eius animoque in me inimicissimo esse commotum, cognosce nunc humanitatem meam, si humanitas appellandast in acerbissima iniuria remissio animi ac dissolutio. Nullast a me umquam sententia dicta in fratrem tuum quotienscumque aliquida est actum, sedens iis adsensi, qui mihi lenissimo sentiro visi sunt. Addam illud etiam, quod iam ego curare non debui, sed tamen fieri non moleste tuli atque etiam, ut ita fieret, pro mea parte adiuvi, ut senati consulto meus inimicus, quia

tuus frater erat, subleVaretur.

as Quare non ego oppugnavi' fratrem tuum, sed fratri tuo 10 repugnavi nec in te, ut scribis, animo fui mobili, sed ita stabili, ut in mea erga is voluntate etiam desertus ab officiis tuis permanerem. Atque hoc ipso tempor tibi paene minitanti nobis per litteras hoc rescribo atquo respondeo: Ego dolorio tuo non solum ignosco, sed summam etiam laudem tribuo meus enim me sensus, quanta is fraterni sit amoris,

admonet a te peto, ut tu quoque aequum te iudicem dolori meo praebeas; si acerbe, si crudeliter, si sine causa sum a tuis oppugnatus, ut statuas mihi non modo non ce- 4 dendum, sed etiam tuo atque exercitus tui auxilio in eiusmodi causa utendum fuisse. Ego te mihi semper amicum esse

53쪽

volui me ut tibi amicissimum esse intellegeres, laboravi. Maneo in voluntate et, quoad voles tu, permanebo citiusque amore tui fratrem tuum odisse desinam quam illius odio quicquam de nostra benivolentia detraham.

62 v. Chr. M. TULLIUS M. F. CICERO S. D. CN. POMPEIO CN. F. MAGNO IMPERATORI

1 S. . E. Q. V. B. E. Ex litteris tuis, quas publice

misisti, cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem 10 tantam enim spem otii ostendisti, quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar Sed hoc scito, tuos veteres hostes, novos amicos vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos iacere. Ad me autem litteras quas misisti, quamquam exiguam significationem tuae erga me voluntatis 15habsbant, tamen mihi scito iucundas fuisse nulla enim re tam laetari soleo quam meorum ossiciorum conscientia quibus siquando non mutue respondetur, apud o plus officii residere facillimo patior. Illud non dubito, quin, si te mea summa erga te studia parum mihi adiunxerint, res publica nos inter o nos conciliatura coniuncturaque sit. Ac ne ignores, quid ego in tuis litteris desiderarim, scribam aperte, sicut et mea naturas nostra amicitia postulat. Res eas gessi, quarum aliquam in tuis litteris si nostrae necessitudinis et si publicae causa gratulationem exspectavi quam ego abs tot praetermissam esse arbitror, quod Vererere, ne cuius animum offenderes. Sed scito ea, quae nos pro salute patriae

gessimus, orbis terras iudicio ac testimonio comprobari quae, cum Veneris, tanto consilio tantaque animi magnitudine a me gesta esse cognosces, ut tibi multo maiori, quam Africanus rofuit, non multo minorem quam Laelium facile et in re p. et in amicitia adiunctum esse patiare.

54쪽

as in lex agraria dureta etZen. I Velirius Paterculus II, 40 Absente C. Pompeio T. Ampius et T. Labienus tribuni plebis legem tulerunt, ut is ludis circensibus Orona

laurea et omni cultu triumphantium uteretur, Maenicis autem praetexta coronaque laurea. I ille non plus semel, et hoc sane nimium fuit, usurpare sustinui

55쪽

Atticus War . a 2. Januar 61 Von seinem Nomentanum auue gobrochen und liber Tres Taberna und Canusium, also in derVia Appia, nata Brundisium geroist Bris 18, 1 und on da

sehelat, dis Angelegenhei Cicoros in Ordnun brings sollis Bris 19 7: ευκρις promissa patravit. Tu mandata effice, quae recepisti . Doch haue idoro ainbor bis gum 15. gr 6 45

58쪽

M. CICERO S. D. P. SESΤIO L. F. PROQ. eum ad me Decius librarius venisset egissetque mecum, Iut operam darem, ne tibi hoc tempore succederetur, quamquam illum hominem frugi et tibi amicum existimabam, tamen, quod memoria tenebam, cuius modi ad me litteras antea misisses, non satis credidi homini prudenti tam valde esse mutatam Voluntatem tuam. Sed, posteaquam et Cornelia tua erentiam convenit et ego cum Q. Cornelio locutus sum, adhibui diligentiam, quotienscumque senatus fuit, ut adessem, plurimumque in eo negotii habui, ut Q. Fufium, tr. l. et ceteros, ad quos tu scripseras, cogerem mihi potius credere quam tuis litteris. Omnino res tota in mensem Ianuarium reiecta erat, sed facile obtinebatur. Ego tua gratulatione commotus, quod ad me pridem scripseras velle te bene evenire, quod de Crasso domum emissem, emi eam ipsam domum s xxxv l aliquanto post tuam gratulationem. Itaque nunc me scito tantum habere aeris alieni, ut cupiam coniurare, si quisquam recipiat; sed partim odio

inducti, excludunt et aperte vindicem coniurationis oderunt, partim non credunt et a me insidias metuunt nec putant ei nummos deese posse, qui ex obsidione faeneratores exemerit. Omnino semissibus non magna copia est, ego autem meis rebus gestis o sum adseeutus, ut bonum nomen Xistimer. Domum tuam atque aedificationem omnem perspexi et vehementer probavi. Antonium, etsi eius in me officia omnes desiderant, tamen in senatu gravissime ac diligentissime defendi senatumque vehementer Oratione mea atque auctoritate commovi. Τ ad ma velim litteras crebrius mittas.

CICERO ATTICO SAL. Teucris illa lentum sane negotium, neque Cornelius Iad Terentiam postea rediit. Opinor, ad Considium, Axium, Selicium confugiendum est; nam a Caecilio propinqui minore centesimis nummum movere non possunt. Sed ut ad prima illa redeam, nihil ego illa impudentius, astutius, lentius Vidi. Libertum mitto, ito mandavi. Σκήψεις atque ἀναβολαί sed nescio an ταυτοματον Oῶν. Nam mihi ompeiani prodromi nuntiant aperto ompeium acturum Antonio succedi oportere, eodemque tempore aget praetor ad populum. Res eius modi

est, ut ego nec per bonorum nee per popularem existimationem Diyitia i Corale

59쪽

honesto possim hominem defendere, nec mihi libeat, quod vel maximum est. Etenim accidit hoc, quod totum cuius modi sit, mando tibi, ut perspicias. Libertum ego habeo sano nequam hominem, Hilarum dico, ratiocinatorem et clientem tuum Do oo mihi Valerius interpres nuntiat, Thyillusque o saudisse scribit haec esso hominem cum Antonio Antonium porro in cogendis pecuniis dictitar partem mihi quaeri sit a

me custodem communis quaestus libertum esse missum. Non sum mediocriter commotus nequ tamen credidi, sed certe aliquid sermonis fuit. Totum investiga, cognosce, perspice et 10 nebulonem illum, si quo pacto potes, ex istis locis amove. Huius sermonis Valerius auctorem Cn. Planetum nominabat. Mando tibi plane totum ut videas cuius modi sit. ompeium nobis amicissimum constat esse Divortium Muciae vehementer probatur. P. Clodium, Appi f., 15 credo is audisso cum est muliebri deprehensum domi C. Caesaris, cum pro populo fieret, eumque per manus servula servatum et eductum rem ess insigni infamia. Quod is molesto ferro certo scio. Quod praeterea ad te scribam, non habeo, et mehercule gooram in scribendo conturbatior. Nam puer sestivus anagnostes noster Sositheus decesserat meque plus quam Servi mors deber Videbatur, commoverat. Τ velim saepe ad nos scribas. Si rem nullam habebis, quod in buccam Venerit, scribito. Kal. Ianuariis M. Messalla M. Pisone coss. 25

o. 1. Jan. 61 V. Chr. M. CICERO S. D. C. ANTONIO M. F. I . 1 Etsi statueram nullas ad to litteras mittere nisi commemdaticias non quo eas intellegerem satis apud te valere, sed sone iis, qui me rogarent, aliquid de nostra coniunctione imminutum esse ostenderem , tamen, cum T. Pomponius, homo omnium meorum in is studiorum et officiorum maxime conscius tui cupidus, nostri amantissimus, ad te proficisceretur,

aliquid mihi scribendum putavi, praesertim cum aliter ipsi 85

Pomponio satis facere non OSSem.

Ego si ab is summa officia desiderem, mirum nemini videri obsat. Omnia nimis me in te profecta sunt, quae ad tuum commodum, quas ad honorem, quae ad dignitatem pertinerent. Pro his rebus nullam mihi abs te relatam esse ogratiam tu es optimus testis, contra otiam osso aliquid abs te prosectum ex multis audivi; nam comperisse me non audeo dicere, ne foris id ipsum verbum ponam, quod abs te aiunt

60쪽

salso in me soler conseret. Sed ea, quae ad me delata sunt, malo is ex omponio, cui non minus molesta fuerunt, quam ex meis litteris cognoscere. Meus in te animus quam singulari officio fuerit, et senatus et p. R. testis est; tu quam gratus erga me fueris, ipse existimare potes; quantum mihi debeas, ceteri existimant. Ego quae tua causa antea feci, Voluntate sum adductus posteaque constantia sed reliqua, mihi crede, multo maius meum studium maioremque gravitatem et laborem desiderant. Quas ego si non profundere ac perdere videbor, 10 omnibus meis viribus sustinebo; sin autem ingrata esse sentiam, non committam, ut tibi ipsi insanire videar. Ea quae sint et cuius modi poteris ex omponio cognoscere. Atque ipsum tibi omponium ita commendo, ut, quamquam ipsius causa confido te facturum esse omnia, tamen abs te hoc a petam, ut, si quid in te residet amoris erga me, id omne in Pomponi negotio ostendas. Hoc mihi nihil gratius facere potes.

CICERO ΑΤΤICO SAL. Accepi tuas tres iam epistulas, unam a M. Cornelio 1 quam Tribus Tabernis, ut opinor, ei dedisti, alteram, quam et mihi Canusinus tuus hospes reddidit, tertiam, quam, ut scribis, ancora soluta de phaselo dedisti; quae fuerunt omnes rhetoris, tam pure loquuntur, cum humanitatis sparsas sale tum insignes amoris notis. Quibus epistulis sum quidem ab is lacessitus ad rescribendum; sed idcirco sum tardior, quod non invenior fidei sim aballarium. Quotus enim quisque est, qui epistulam paulo graviorem ferre possit, nisi eam pellections olovarit2 Accedit eo, quod mihi non utilis est, ut quisque in Epirum proficiscitur. Ego enim is arbitror caesis apud Amaltheam tuam victimis statim esse ad Sicyonem oppugnandam prosectum 30 neque tamen id ipsum certum habeo, quando ad Antonium proficiscar aut quid in Epiro temporis ponas. Ita neque Achaidis hominibus neque Epiroticis paulo liberiores litteras

committere audeo.

Sunt autem post discessum a me tuum res dignae littoris a nostris, sed non committendae eius modi periculo, ut aut interire aut aperiri aut intercipi possint. Primum igitur scito

primum me non esse rogatum sententiam praepositumque esse nobis pacificatorem Allobrogum, idque admurmurante senatu neque me inrito esse actum Sum enim et ab observando homino

a perverso liber et ad dignitatem in re publica retinendam contra illius voluntatem solutus, et ille secundus in dicendo locus habet auctoritatem aeno principis et voluntatem non nimis