장음표시 사용
291쪽
3 o A M. D nullssportlanalibus, scilicet,σo. tan tu etiam proportionabiliter quodlibet latitudo Flanetae ibi peruenies minuit ex altitudine sibi eorrelativa, qua dat epicyclus in puncto E costitutus.ptolemaeus tamen, qui non modo inueniae is rebus ingenium habuit sed εἴ inuentis subtiliter latendi accepit uniuersas Lunae latitudines iam dudiam numeratas,&quemadmodum totam latitudine quincs, ilicet,gradimit 11.mulγtiplicauit, ut prodiret tota minuta proportionalia Go. iis singulatim reliquas Omnes latitudines duodecies repetiγuit,ut cateris lacis sua fabricaret mimita proportionalia. His itaque minutis proportionalibus in omnibus latitudinibus reliquorum situ iam uti solemus, ueluti tabularum explanatores praeciγPiunt, quare ecci
circi apparillanes Planetur indua occultationes
postremo)peculari Propositio XX i I.
tionibus loco uendicauit postremti, post latitudines, ut delicet,iam explanatas, quibus praetermissis,haec scientia apparitionu dc ocγcultationum attingi nequit. Qtaiequidigit superiuq in sine octaui libri de apγparitione θέ occultatione stellaru fixarum diximus,hoc in loco repetitu uo Iumus. Quemadmodu enim ills nunc apparentes sero post Solis occasum,
aliquando disparere incipiunt Sole ad
eas acccdente, inde uero aliquandiu latent postea uero sole ab eis recedete, mane iterum apparere incipiunt.Ita requino stellae erraticae faciunt, differenter tamen In stellis enim fixi pccessus Solis ad ea; siue recessiis ab eis, occultationis, siue apparitiois duntaxat est occasio quod etiam in tribus Planetis
superioribus comune est. Uem in Mercurio aio Uenere copiosior est appa ritionis uel occultationis occasio. Illi enim non modo propter Sole ad eos accedente, aut ab eis recedente has habent passiones, sed re ipsimet Soli ap/propinquates, aut eum fugientes hoe
passionis genus f hi inferunt. Quo fit, ut stetit sellis fixis simplices eueniunLilis passi5es, ita-tribus supioribus,
Veneri autem & Mercurio geminatoruTres enim superiores occultatione patiuntur uespertina, ec apparitione matutina,velut stellae fixae Venus aute re MercUritis apparitione non modo nantiatina,sed ξc uespei lina Occultatione, item p gemina sustinere coperiuntur
Ut igitur his passiothus scituloetidissimis, priusqi euenirent, tepora praefigere disceret Astronomus: Inquiredumierat mediu una, cuius praecognitio te pora apparitionu 8c occultationii noγhis aperiret. Non enim potest eme unicus ad omnes quinq; erraticas, quoniastella maior in principio apparitionis suae,aut occultationis minuq a Sole di stare cognoscit, qua stella minor. Spadc in una stella uariatio reperitur. Ea.dem em stella nite in ecliptica existes, nunc uero ab ecliptica latitudinem habes uaria habet a Sole distantia initio apparitiois aut occultaticis suae. Item uaria si nunc Septentrionale habuerit latitudine, nunc Meridiora ale. minori enim arcu a SHed ua i stella primu apparens, suatitudine habuerit Septenγtrionale, qua si in ecliptica constituta
fuerit,aut extra eam uersus Meridiem
. Pisterea si stelle non suerit latitudo
aliqua, aut si latitudo fuerit una, tam horizon alius, alia stelle primu appa/rentis a Sole facit distantia. In uno de ni Q horizonte propter uaria ecliptice super horizote inclinatione, idem euenire nemo dubitat. lnvenit aute Ptole/maus
292쪽
.mas mediti unum, qlaod Nationem non patitur, nisi secundum magnitudines stellarum. Arcum, uidelicet, circu
li magni per polos horizontis, ec So,
sem trans eunti; in principio apparitionis,sue occultationis. Arcu inqua qui inter Solem sub horizonte existente,& horizonte ipsum clauditur. Quem quidem arcum ex ossicio suo, uti etiam superius in octauo libro, arcum uisiosenis ia uncupabimus. Qui quantus uni cuim debeat,qualiterin proposito serγυiet nostro,inferius aperietur Arcum uis se studiose periunctas, Proposito A D.
Vemuis Planetarsi initio ap paritionis suae,aut occultati με η onis obserua, quantu,uideli cet a Sole secundu zodiaci
Et siqua latitudine habeat addisce cuγius curam partis,an Septetrionalis, siue meridionalis existat. Obseruationes aute huiusmodi eo amplius laudabo, quo Cancri uiciniores sunt initio, in ipso aute Cancri principio comodissime habebuntur. Eo enim in Ioeo dum sol extitit,aeri mediocris accidit sere, nitas. Inuenta igitur distantia inter Solem re stella primum apparentem,eas quae duodecimae octaui libri seruiebat, repete figura . Prima quidem si latituri ine caleat Planeta, secunda aute,si latitudine habuerit. ud multis moror,
ad eam duodeeima pyorsus fugies. Ibi enim quicquid facto opus est intueberis inuenit aut Ptolemeus Chaldeoruuetustissimas ad hane rem cosideratiomes, quas in Syria habitas constetur. Eti quibus trahitur,cid Saturnus initio apparitionis suae in principio Cancri
manens, fissat a Sole 14 grad. Iupiter aut prim si apparens in eo loco distat a Sole ia. grad. 8 trihus quartis unius gradus Mars uero i q. grad.ec medietari L IE. XIII. 1
te gradus.Sed Venus in eo loco uespere Oriens a Sole remouetur s. grad. reducibus teri as unius gradus.Μercutiγus aut a Sole iam distas ii .grad.& duatius teri asin dicto Zodiaci loco costitutus serotina hahet apparitione. Ex his distant is unicuita Planetarusuum
uisionis arcu elicuit. Saturno quide et .grad. Ioui io..Marti autem Q. Rrad,ec dimidium fere Veneri s. Mercurio I .grad. Constat igitur ex his,arcti uisio nis Veneris minore esse maxima eius latitudine, quar reperitur O .grad. oc dici.
minui dum in opposito augis epicycli fuerit. Quo sit ut ipsa quandoq; mane
appareat ante ortum solis quando tarnen nondum ad oppositu augis epicycli peruenit.Unde etiam iocu eius prosundiorem oportet esse,in ecliptiea uelis dissantiore a principio Arietis qua locu nolis. Quod utim mirabetis, nisi iam dictu Veneris singulare aecidens inspexeris. Reliquis aut Planetis hoe
non reperitur comune Cui libet em eorum maior debet uisionis arcus di sit eius maxima Iatitudo, nequao igitur mane apparebui, nisi Sol plandior in zodiaco qua aliquis eoru reperiatur.
Otidηfus dreus eclipsis soli et Planetae prima apparentilatii di desenti lateriacedisue latitudinem 45 ecliptica habeat, ae non,explorare. propositio XXIII i.
ponit,tres ultimae octaui sishri aptissime docuerui. Eas igitur, ne pluri obtundaris sermone,consuluis e expediet. Tempus quod est ab oreasti uesseritio ad ortu vid
utinum alicuius fritim superiorumensurare. Proposito NX R
AP huius rei inuestigatione sit
circulus eclipticae AEG super centro D.Locus Planetae sero
primu disparentis sit B, deses Z a. cus Solis
293쪽
cus Solis s. Ex puncto ita. B noto puncto distantis illa a
per pracedente habet A B notus, quo, G, aggregatis itam tribus arcubus A B, uidelicet, Planeta ipse distat a Sole. B R dc RG iam notis,resultabit notus Ex quo denus arcu scietur, in quanto arcus B G totus, quem in quanto tepotempore Sol describet arcum A s.stite re Sol peragrare potest no ignorabis, rea tame Planeta non quiescet mouea si tertium huius operis librusatis uidistur itaq; ad puncta C. Sole igitur punὰ si Et illud tepus erit a principio oeciescium c attingente, planeta erit in C. tationis uso ad principiu appariticiis, quod quaerebamus. Facilius tame haee omnia coparabis,s motu Planetae uorum in uno die,a motu Solis unius diei subtraxeris, ec per residuit diuiseris arcum A B.Exibit enim tempus, quod inter principiti occultationis,& tempus c uinctionis coprehenditur. Quo dirplato repus totius oecultationis inte/grahitur. illinui si pr isus totius oecultationis te pus hahere uoles ad tempus illud, quod illidelicet, inter princia
pium occultationis.coniunctionem est inuenias motu Planeis uerum, quEEx distatia autem eorum,scilicet ascii luc representat arcus B H. Et eum dia
B c, inuenies tempus in quo Sol descri pla, ut habeas locuplanetae in princi hit arcum B c.Quo descripto planeta pio apparitiois. EA quo denim distanerit in Fl puncto propter motum eius tiam eius a Sole,ut prius inuestigabis in hoc tempore. lta consequenter pro Qua diuisa per superationem Solis incedes,donec ad sensum uidebutur con uno die,exibit tempus, quod est inter iuncti Sint ergo nunc coniuncti, uerbi instans coniunctionis S instans appagratia sol θc Planeta inpino υ Ah ritionis. Coniunge igitur hec duo te instanti igitur occultationis usq; ad in pora, ct habebis intentum. stans coniunctionis Sol descripsit ar,
cum AH notum, & Planeta arcum B δὴ occasu mutatino veneri He Neriuri' usquati notum, tempus Q in quo dicti arcus ortum uestertimur, quantum fame teporis ops describuntur, per ea qum iamdudum sta irat inuestigare. Propoperius dicta sunt,notum siet. Quo duγ stio NXVI. plato habebis prope lepus totum, est a principio occultationis usque ad ' Ecl; figuratio lituus propes . principium apparitionis. iiodsi prae ii, ne executio in ullo a picisus habere uelis tempus illud, pone i cedenti differunt, nisi quoa arcum K tequalem arcui B H. Erit igi- ubi prius ponebas Solem, tur in principio apparitionis Planeta, nunc ponas Vene1 e aut Mercurium aut in K punso, aut insensibiliter ab Ubi uerὀ in prxcedenti Planetae loel eo distabit. seγ pr xcedente igitur inse dabas nunc Sole ipsum eos locabis Sauenias distantia, inter Sole ec Planeta cutem Sol tribus superioribus approin principio apparitionis suae, eo in K pinquans, eos cogit occidere, ita Ve nus oc
294쪽
hiis N Mercurius Solem irdequentes, suae disparitionis sunt occasio. Quod
similiter de ortu accidere manifestuest. Ueru hic numeramus lepus, quod fuit ab occasu matutino lascii ad ortu uespertinum. Precedens autem mensurare docuit tempus occasui uesperti no , atque ortui matutino interiacens Hoc autem qualitatem processus, siue operationis nequaquam alterat,igitur habes quod proponebatur.
pora in quibus planetas co stat semper esse directos. Irit epore autem quod prasens eliciendu proponit,Planeta uterin re trogradus inuenitus: Quare alia opotandi uiam res ipsa postulat. in hae autem re praecedetibus duabus locuti sumus, ac si Mercurius quatuor semper habeat apparitionum et occultationu' tepora, quemadmodu Venus. Quod equidem non accidit,ut infra deterriti . nabitiar. Sit igitur propositi habendi gratia, circulus ecliptica: A G suse per centro N. In quo punctus B locuseellae uespers primu disparentis significet a uero loeci solis. Per uicesimam quartam itam huius inueniatur arcus δ B, quo quidem a Sole cistet stellai Et qu a Planetam hoe in situ retrogradliesse liquet, sit ut ab instanti occultationis usq; ad instans coniunctionis eluqcum Sole contra successionem signo rum descripserit arcum B C, ita ut Planeta ipse, 8c Sol in puncto c coniunγgantur. Totum igitur arcum Is Solec Planeta coniunctim descripsere Et ideo motum planeta in uno die motui
ex eis arcu A B distribue, exibit enim tempus futurtim inter principiu appa litionis, di instans coniunctionis.
duo duplato, lithreuius habeatur I .pus, tempus quod occasui uespertina ortulis matutino interiacet conabitur. Aut praecisus operaturus quatitatem circus B c ex tempore, qiaod occasus uespertino θί coniunctioni; interest, addiscas. Cui iam cognito arcum c Η, contra signorum successionem aequa/lem statuas.Etit enim prope uerum RIoeus stesiae mane apparentis . Cuius iterum a puncto G loco,scilicet,Solis distantiam uicesima quarta huius no tam efficiet. Qitia autem ab instanti eoniunctionis usque ad instans appa ritionis,matutins totius greus H G iam notus, a Sole dc Planeta una peragrat tur, cum more pristino in collectum ex hi otii Planetae motu 3 Solis in uno die partiaris. Edilhst enim lepus, qtios cadit inter coniunctionem di matuti nam apparitionem. Haee igitur duo tempora aggregata, tempus futurum inter occultationem irespertinam diapparitionem matutinam inte
295쪽
onod ea e pro apphestionibus .ffoeeultatio. nibus veneris asseruimus, experimentis consonentui ualitas promulgare. Propoa
in opposto augis epicycli existens dum, scilicet,latitu dine Septentrionale habet G. grad. N ad .min. coperta est latere sub radiis Solaribus Id duos dutaxat dies rita quod ab occasu eius uespertino adortum esus matutinum duo intercipisantur dies. Quod equidem praeter Cp positionem accidit, admirabile uidetur,nisi causan rei aspicias. Cum isi
quemadmodum compertum est circa
principiss Uirginis in opposto augis
epicycli existens,dum,scilicet, latitudinem Meridianam habet is grad. A ac min. nequaqua appareat inspacio se decim dier qui sunt ab occasu uespertino, usque ad ortum eius matutinum. Si itaq; uoles explorare, an ea quae determinata sunt de occultationibus& apparitionibus istis respodeant experimentis, sic procede. Ad principiueecultationis per uicesimam quartana
huius elice distantiam Planetae a Sole, similiter ad principium apparitiois,ex quibus per prxcedente faciliter nume tabis tempus, quod occasui uespertismo, atm ortui matutino intererit. Aut si placet,inuenta distatia Planetae a Sole in occasu uespertino, quae est tandi
angulus diuersitatis distatis ceris UOneris, ab opposito augis epicycli cor, respondens . Nam centrum epicycli re Sosipse fere in uno loco zodiaci se cundum longitudinem situm habent. Huic deniq; angulo diuersitatis, quantus apud oppositum augis epicycli arcus tespondeat addiscas. Tanta enim arcum oportebit describi per Planetli
ab occasu uespertino usus ad colunctione eius coime Huiusmodi quom epicycli a cum inuenias ad principiuapparitionis, aut prius inuentum du/pla Habebis enim, quantum arcum Tircunferentiae epicycli Planeta describit ab occasu uespertino usque ad or
tum eius matutinum Ex quo tandem quaesitum tempus elicies quam faciliγme. Ptolemaeus itaque numerando re/perit huiusmodi arcti, Venere in prino cipio Piscium e&istente, unius gradus 5c quartae partis gradus unius, cui re spodent duo dies sere. Ad principium autem Virginis inuenit huiusmodi ar
cum Io. grad. quibus de tempore de, hentur i ci. dies. Bene itaque respodent experimentis superius eaplanata, optauimus declarandum tu Mercurio denique idem attentare. Propositio tax am
rio in principio Scorpionis etiistenti, Θc maximam quam
distantiam habenti, non accidat ortus uespertinus. Sed 8c in principio Tatiori existens, usus est non habere ortum matutinum, quamuis esset in maxima Solis elongatione. Si igitur eonclusi, Ones, quas hactenus apparitionibus. edic occultationibus adaptauimus, huγiusmodi consonabunt experimentis, digne erunt nimirum quibus fidem habeamus. itur per uicesimam quartam huius, ut quam breuiss me dicam, in
ueniatur arcus eclipticae, quem neces
se est Soli, 8c Mercurio circa principi
um Seorpionis existenti interiacere, ad hoc ut stella uere oriatur. n eo quoque loco numeretur maxima, qua Mercurius a Sole potest habere in eo situ elongatio, per ea quae in fine duodeei,
mi libri explanata sunt. Quod si ha emaxima
296쪽
otis TR maxima Mercurii a Sole eio alio minor fuestit ea distantia, quam exigit ue bertisse apparitio, iat tu hahebimus, mercurium in eo loco constitutum sotὀ, oriri non posci ipse enim tantum euadere non potest solares radios, ut tumine suo uisum moueat. Et si illud Mercurio maxime a Sole remoto non potest accidere, multo minus accidet ei a sole minus distante. Pro ortu aut e matutino prorsus agamus similiseter. Ptolemaus itacs Mercurio in principio Scorpionis existenti, num auit arcum apparitionis rQ. sere, hoc est Mercurium in oco appari tutum distare oportuit a Sole per a et
grad. Verum plurima quam ibi , sole potest habere a o. grad. θί sa. minuta complectitur, non potest igitur Mer A T. t I 8. Niri. Q curius apparitionis sum terminum a tytingere in nrincipio denim Tauri apγ
. paritionis Laae matutinae arcum eAtra/ xit 21. grad. ec is miniit Maximam aci
tem a diole elongationem in e si χχ. 'grad. a 3.minur. Quae, qυonjam no apparitionis matutinae minor era 'tat, Mercurium,ut uisui appareat SOγ . lares no sinit euadere radios Celiabit igitur in nobis uulgaris admiratio. NaVeneri sero occidenti, nunc stabiriim ferme accidere ortum, nunc uero tarγdum. Mercurium denique olim. 8c se ro ec mane oriri θc occidere, alias au
igra prorsus non uides tametsi pluri
mihim a Sole distiterit, ratio conuincit