Galeni Ars medicinalis, commentariis Francisci Vallesii... illustrata

발행: 1567년

분량: 474페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

111쪽

fuerit senum caloris in corde: cum ero cumma mo exiguus,maxime proprium hoc etiam

est cordissibilioris. Si ero capis, sondet proportione , alijssignis singue dei,

quam ex eboracis ampludine nihil acce V nqu*m respiratio cerebri opus est;

mes Doniam ad attemp randum coetea in primis utimur, non minus , quam pulsus mutatur cum cordis tempe rie, atqui cordis caloris erito asser ea vi respirati' nis,& pulsus. disietentias, quae aucto sui se mliares sunt. Nam maior calor maloti indiget tremerarione Merit' ergo magni turcio celeri. ,, crebritas, harum Letio numitalid am cor declarant. Miraberis sertasse, quod respirationis magnitudihem.pessus ebleritaremi crebritatem referat. Sed minest aliud quantum intelligo,quam quod vinuaret,breuitatis gratia, ut in respiratio ean gnitudinem,in pulsu reliqu s dixit. Videri etiam possit calen.falso ditisse,haec signa inias naturae esse propria ac inseparabilia Nam

ut ipsemet primo de dii Esebrium docet, inseparabiliasunt, quae omni, propria quae soli accidunt. lis vero.&respirati a pulsus,po

112쪽

test abesse ab homine, cui natura sit cor calidum, si morbo refrigeratus sit, aut alioqui languescet facultate nam natura ad eb debilis, ut non possit magnitudinem pulsus facere, in corde non vehementer calido, quale in initio capitis describitur,no sit 4 potest adesse homini naturaliterfrigido corde, febricitanti. Duorum alterum videtur dicendum , aut Galenum hic solas naturas considerare , non etiam dispositiones praeter natura, atq, proinde dicere in separabilia, quae natura non alte ratam morbo comitatur,& propria, qu nulli alteri naturae insunt causa ipsius naturae.

aut propria atq; hoc magis probo inseparabilia vocari non eorum signorum, quae hic referuntur,singula, sed simul omnia, respirationem dico pulsum magnum, celerem,&crebrum, audaciam, ad actiones propritudinem, aispiditatem, Mamplitudinem thoracis. Haec omnia nulli naturae praeter calidam desse possunt , atq; a calida abessenia nuquam possunt. Qu' quidem propria dc inseparabilia uni ita intelligo , non aliter. Sed venio ad reliqua signa audacia dicit esse

caloris cordis. Merito quidem, nam timor irascibilis facultatis est passio, eiusdem ergo anehus sunt timiditas,in temeritas, quae in hoc genere vitia sunt , di audacia quae est eius m cultatis

113쪽

.COMMENT IN ART.

euitatis virtus. Quare cum irascibilis facultas resideat in corde,&animi mores corporis teperatura inprimis sequantur,quod Gai libello in id solu cripto co firmauit, fit vi audacia ex eordis teperie fiat eam vero esse calore ex motu ipserum passionu constat.Timor enim est contractio,& refrigeratio quaeda innata calidi ira feruor: timiditas ergo frigoris, contraria ei audacia caloris erit soboles Facit etia calor cordis ad actiones oes promptitudinem, alacritate,frigus contra segnitiem. Nam calor agiliores,frigus letiores facit spiritus Vtutu ver,instrumenta actionum omnium calore cordis , ut omnes mundi partes splendore, ε calore solis. Si vero non tantum sit calidum cor , sed valde admodum in calore superauerit, non iam audacia sed temeritas aderit , quoniam tanto calore perturbatur mentis sedes, fit' ita homo in caurus, imprudens proinde temerarius, cum alioqui ad iram ipso calore instigetur. Est enim etiam iracudus, usq; ad furorem. Videri possit Galenus,hoc loco sibi ipsi contrarius, qui I. Epid. com et cap. 78. dicit quare iracundi temperamento frigidiore eront, vaporesq; digerent difficulter, utitur verb eodem nomine hic, illo loco: utrobiq; enim οἱυου uri esse dicuntur,atque eum eo loco hia ιως idest

114쪽

iracundos Ruci PS idest animosos distinxerit animosos, qui ob res magnas solum irascuntur, Minimarum contempto

res sunt calidos esse dicit,iracudos vero ouio; ex leuissimis etiam causis irritantur,m udos

Tamen hic calidos non sit. ὁ ῖς id est animosos sed biυὸssaeve elle dicit, quos illic dixerat esse frigidos Verum non est quod te hoe admodum conturbet. Non enim si frigidi, quiq; fuligines male digerunt iracundi sunt, am- pense calidi non polsunt esse etiam iracundi,

qui potius res ita habet. audacia formudine quanda&robur significat iracundia non ita, sed debilitate. Nam ut Gal. ipse libello de cognosce dis&curadis animi morbis docet,crebro, facile irascitur, g quacuq ex re dolet.

Id aperte intelliges si cosideres multo facili' irasci tristes,' hilares homines,4 mulieres, qua viros, & senes nisi prudentes sint, qua iuuenes, aegros debilesq;,qua robustos sano s. haud dubie ergo irasci crebro, debilitatis est, non roboris. Vocatur haec passio graeciso Noui α. Robusti aetnanimi viri irascuntur tardius,quin potius alioru asiectus illi mitigant,&c5ponunt, verum cum irascutor fortius prosecuntur vindicta. Iracud enim cum

sat debilis, cito frangunturs quis serio. His sistat.

115쪽

COMMENT IN ART.

sistat. Hoc mulie cibus usu uenire frigidis quibusdam viris videmus, quin Marrabilia riis omnibus Hos si quis mitius tractet nulla

ex causa non irascuntur destariunt, si ractentur durius, statim timent. Scimus tamen horum affectum ustione melacholi esse factu, quare ex ipsis rebus constat utrosque, frigidos inquam maxime,qui fuliginosis excrementis abundant simul nam frigidos de siccos longe abesse ab ira statim dicetur 4 impense calidos esse iracundos laebiles. Neq; id mirucum celebratissimum sit omnem intemperie immodicam posse quan cunq; virtutem debilitare. Frigidi ergo excrementos, maxunes angusto etiam thorace sint dissicilem habent efflationem fuliginum. Quare irritatur creberrime ad iram,debiliter tamen ob facultatis languorem Calidi impense ob nimiam intemperiem habent debilitatem facultatis irascibilis, per impotentia temperandi ira

seu tur facili me. Vtriq; quidem frigidi,inqua, Mimpense calidi,timidi fiunt,si quis obsistat.

Tamen hoc interest, calidi sunt simul temerarii, nimirum antequam quis repugnet, nihil non aggrediutur per imprudentia, perturbata scilicet mente a calore, tamen terrentur statini Frigidi non sunt adeo temerarii. Vece

audaces&animosi sunt calidi non impense. his

116쪽

his enim est calor qui instiget, non qui facultatem debilitet. Hi ver non solent esse iracundi, solent enim esse magno capite Qthorace, arteriis magnira, frui magna ventilatione. Sed de amplitudine thoracis mox dicetur. Modo illud unum velim omnibus esse persuasum, nihil abesse longius a virili magnanimitate , quam iracundiam , eumri esse fortiorem , qui irascentis impetum , sustiner,& sedat, quam qui irascitur, eum deniq;qiu potest iniuria condonare, quam qui vicisci, aut facere. Recte enim nos docet philosophi iniurias nasci a timore, esse'; fortirudine

cum temperantia coniuncta,quin talias virtutes cum his , atq; in uice omnes. Sed venio

ad el qua.est inqui bis thorax hispidus,preteipue pectus, id est is locus quo estos vocat si στ ρνον aclauicula nempe usq; ad cartilagine

scuti formem per parrem anteriorem hora

eis. Et ea inquit quae in hypochondriis his

sunt vicina,id est quae a parte superiori attingunt hypochondria. Denique totius thoracis hispiditas significat calorem:glabrities frigus cordis:quoniam ut caput cotinet cerebrui i, ita thorax eo Sed hispiditas non parem semper calorem significat .sed is plane agnoscitur ealidissimus esse orde qui multis,derisit longis,crassis,nigris ac crispis pilis ab udat Ad-

117쪽

'OMMENT IN ART.

dit magna ex parte tot corpus calidum fieri,cum cor calidu est, nisi hepar magnopere obsistat Mecito quide, nam cum totius corporis rem peries ex temperie parti nascatur, cor sit pars calidissima omniu, quae laucalorem per arterias toti corpori imparritur, cum id erit calidum,toetu corpus tale erit. Merito eria hepariorest plus, qua alia omnia obsistere, ut pote quod natura habet secundum locum caloris. Hoc ergo quod solet esse cali-di1simum, cum frigidum erit, omnium maxime poterit corpus ad frigus transferre. Si cor moderatum sit frigore non omnino magzoheparis,totum corpus frigidu fieri si vero corsit calidum, non nisi vehemeter frigidum hepar sit, totum corpus transferetur. Sed totius

corporis indicia paulo post dicetur amplitudinem thoracis dicit significare calorem cordis,natiuum scilicet,eiat. , quem ab ipsis generationis principiis contraxit cor. Nam calora principiis generationis abundans, semper facit dilaratione, Bigus csitra, dilatari nosinit,armcalor in materia generationis cordis abundans, ad cordis dilatatione facit magno

perer cum cor thorace coclusum cor ineatur.

Itaq; amplitudo thoracis significat calore cordis,nis inquit hie quoq; cerebrum magno in Pere obiistit: quod mox explicat hoc modo: amplia

118쪽

MEDICIN GALENI L co

amplitudinis thoracis cerebrum solet in oecasio: nam cerebrum si multum sit, magna sit spinalis me ita haec enim vi pote qua ab illo oritur in multis habet cum eo analogia, atq; ut magna spinalis medulla contineatur, magna spina at opus, de magna spina occasio am plitudinis thoracis. Quoniam thorax configitur spinae in tergo ut nauis in carina. Quare, coui magnam carinam daret quo

nauis construeretur, magnam nauem con

struendi daret occasionem, ita cerebru quod magnam spinam fieri fecit, formandi ampluthoracem occasio fuit. Quam occasionem nisi cerebrum praestiterit, amplitudo thoraciscordis calorem indicat. Itaq, cum thorax est ampliori, quam pro magnitudine spinae,maximus ealor cordis significatur, atq; adeo si eapur,&spina exigua sol thorax amplus, cor est calidum, cerebrum,frigidum, si contra illa sint magna thorax angustus, cor frigidum,& cerebru calidu est. Si vero porportionem ambo hec seruent,alia signa considerare oportet tanquam, inquit,nultu ex hac amplitudine caloris corda signum accipi possit. Primum hic oportet memini Te, magnitudi nem,aut exiguitatem partium no semper esse in calor aut seuote,sed et ia in materiae ab undantia,aut defectu: deinde neu i abundantia

119쪽

hae aut defectu exceptis , omnino probo, quod dicit, amplitudinem thoracis, nullum caloris cordis signum praestare, cum seruat proportionem cum capita.Nam facultas que amplitudine secit proportionem obseruans, potuit non obseruans facete angustiam fuis-ietq; illud frigorismo ergo non frigoris esse cognoscitur. Dices, sed neq; caloris Caloris certe est , facta magna spina, ut fundamenta, posse magnum etiam rhoracem illi respondetem facere. Nam maioris opis est posse ex magna spina, magnum thoracem ducere,quam ex parua paruum. Quare qui magna spina magno thorace est, calidior esse agnoscitur corde, quam qui virisque exiguis, quanuis utroq; modo eadem proportio sit. Certe est maioris caloris ex exigua spina magnum thoracem, quam ex magna magnum ducere, maioris frigoris ex magna paruum, quam ex parua parvum,atq; proinde no adeo magnuindicium caloris, aut frigoris cordis capitur cum seruatur , quam cum non seruatur proportio:capitur tamen aliquod Quare Mil. lud quod dicit , amplitudo thoracis significat calorem cordis nisi cerebrum plurimum obsistat non ita intelligatur,quasi amplitudo spinae vim totam signisscationi amplitudinis thoracis tollat,sed quasi minuat.

120쪽

In coiae aurefigi Horipulsus misyris moderatis,non tamen necessariis etiam tardiores aut rariores, renitatio er,siquidem tanto minor ἀοrax quant co rigidius,pulsibus erit analogarsi Ῥero maior quam profrigoris

quantitate,non minor solum,sed etiam υν

dior, rarior. missi naturasunt huiusmodi, sine audacii, oepturis pectus istis est nudumpilis. De exiguitate autem istius distinguendum urius est didiam .Eodem moia,et

de totius corporis calore. Si in corde frigido solum esset diminutus

.sus,prosecto non fierent pulsus minores antequam ardiores, rariores,sivere docet Gale.decrescente usu crebritatem ante celeritatem,& hanc ante magnitudinem amitti,

verum cum frigida intemperies de qua hie differitur,non utrunque fiens sed iactari naturalis profecto ut minor usus ita minor facultas iti eo corde est , quare facultate facta minori,minores pulsus accidunt, atq; quoniam usus minor fit, non rependitur celeritate, frequentia,quod magnitudini detrahitur,neque verbiardiores, aut rariores etiam fiunt necessario, sed tunc solum cum valde

fiuidum cotest. Quod de respiratione dicieri s intelli-

SEARCH

MENU NAVIGATION