장음표시 사용
181쪽
COMMENT IN ART.dem Onibus actionum,aut ijs quae excernσ
rur,aut doloribus aut tumoribus praeter naturam,aut quibusdam horum,aut omnibus.
INiis p rrib nue: externe: sunto es mutationes a nati;rali temperiein compo moneo accidentibus omnibus per se sunt co spicuae,quare earum morbi cum sentiuntur per se, intemperies tactu, compositio vitiata oculis,tum etiam cum per se omnino sentiri non possunt, omni qualitatis mutatae genere
produntur, velut colore ut liuidus color significare solet extinctionem innati calidi riduritie, aut mollitie,quae humorem, aut siccitatem indicant . Quin de foetor in parce viilnerata, aut tumore aliquo praeter naturam, aut omnino nuxione affecta malum significat In partibus verbanternis,generatim
in omnibus sunt quaedam signorum genera, quibus malae affecta partes agnoscuntur, in lingulis sunt signa quaedam propria, quae
ex earum naturali actiones vi nascuntur. Generatim dicit patientes partes agnosci, actionibus Lesis desiis quae Scernuntur, aurdoloribus, aut tumoribus praeter naturam. Laesis actionibus, quoniam quaecunq; actio laedatur, significat laborare proprium instrumentum illius,vel pers vel per consensum.
182쪽
Quod sit euiuscunq, actionis instrumentum proprium non tam dici potest hoc lo- eo, quam ex aliis locis peti. Quae excernunis tu aue substantis pars patientis particulae sunt,atq; ita ex substantiae proprietate significant affectam parriculam,aut pre ter naturam in quibusdam solum,aut in quibusdam partibus plerunt colliguntur, signifieatqi ita eas partes laborare Dolorum speties, esse grauantem tendentem, pungentem, perforantem rodentem, despulsantem 1 lib. de locis patientibus docet Gal. atm ibidem quosdam horum quarundam partium a1Aetiones significare, velut pungentem.Tenuis, perforantem crassae membranae, grauantem partium exiguo sensu praeditarum haem diam dentium .Est enim hic preter dictos ineffabilis quidam dolor. Mirum videri possit cum Galaib. 1. de locis artietis cap. s. referat signoru genera quibus agnoscuntur male: aia secta partes,politus troprioru sympromatum,praeter actiones laesasi excrementa doloris speties,metione facere, quoru hic facit nulla: hic rursum tumorum praeter natura meminisse,quoru illic non meminit. Tamen
ego illud semper monere soleo in diuisionibus,quaqua eiusde terii generis diuerset sint, haud multu interesse,si res intelligatur,r - portet:
183쪽
portet:plqrunq; enim reces dem hic uno illle alio nomine intelligutur. Velut quod illic dixerit positu ,hic tumore praeter natura dicit: nam tumor praeter natura haudquaquas gnificare potest locu patiente nisi per positu N5 enim quoniam est tumor hepar laborat, quae uis enim pars potest intumescer sed quoniain dextro hypochodrio Verum satius fuit dicere positum ut illo loco,quonia& si tumor
non nisi per positum significare potest partem , tame positus non per solum tumorem, sed etiam per calorem aut frigus,& sudore,&dolore significare potest. Neq; miru est ex-aetius docuisse haec signa ubi ex professis de locorsi patientiu dignotione disputabar, qua hic ubi obiter. Ex propriis morbi signis dixit illic agnosci ocu ,idq; verissim ὀ Nacu quidam morbi quibusda partibus proprii,quid a
familiares sint,certe cognitio morbi, que ex signis propriis Scedit ducet in parre velut color pallidus cutis ducit in hepar quonia morbus regius hepati familiaris est. Caeterum hic omisit haec accidentia , quoniam signi, quae per se indicant partem volebat scribere,accidentia aut propria per se assectus sunt, partis per affectum. Quae tamen affectus fgna sunt noluit hic referre,quanquam profecto ad huius o artis perfectionem non parum videtur
184쪽
facere. Proinde ego in huc locum ex alijs Gale.transferam. Nam qui comparauerit methodum qua possit inuenire cuiusuis partis, quan cunq; affectionem, is profect nihil in hac mecticinae parte,quam pathologicam dicimus desiderabit . Ut locus male affectus agnoscitur actione laesa, ita affectio ipsa specie laesionis velut si concoctio prima Histra est,uentriculus laborat si cibi acestum frigia da passio est Excremeqtorum etiam species significat allectionem,uelut arenulae calculusurfures scabiem,ramenta dysenteriam.Natura quoque loci praestat nonnihil ad cognitionem affectus, ut quoniam renes dolent suspitio est calculi.Doloris etiam species est in hoc signorum genere, ut dolor pulsans indicat phlegmonem, rodens ulcus, tendens distentionem ut diruptionis videatur periculum Imminere. Praeter haec omnia sunt alia quae propria accidentia vocantur,affectionusgna , quae quidem sunt in rertio genere signorum,quae Gale.libro de differentia sympto. Vocat qualitates mutatas, ut nigrities ariditas linguae significat eausum,tubor maxillarum perineumoniam. Sed haec alijs locis dicta sunt fusus.
Particulatim datem assecTiones morbidus
185쪽
COMMENT IN ART.πινδεν aut dementia sy etiebus,aut sensuum aurimaranationuti sonibus,aut iberarum action maut excretionibus perpalatum nares aut aures, aut disserentus talom quae in ipse sunt. SPucies dementia sunt laesiones internorusensuum,non utcunque laedantur,sed cudeprauato operantve Namsi minuitur imaginatio,fatuita est: ratio,amentia:si memoria, liuio magis quam dementia, aut insa nia, vel deliriu .Rato inuenias seorsum illas insaniae speties, ac fortasse deprauatam memoriam,nunquam sine aliorum sensuum deprauatione inuenire tamen possis priores seorsum singulas.Atque id in melancholicis multo magis quam phreneticis. Ergo insania accidit cum cerebrum laborat phrenitide, aut lethargo,aut melancholis,aut mania,aut paraphrenitide , hoc est delirio per consensum. Sensuum laesiones esse possunt,internorum,aut externorum:internorum laesiones,
quae non sunt insania, significant frigidam aut humidam aut utraque passionem exterranorum sensuum,& actionum liberarum vitia,significant etiam cerebri passionem. Qu'niam omnis sensu sin voluntarii motus initium est cerebrum, iique est toto corpore
186쪽
priuatio sensus de motus, aliqua popletica rumpassionum significatur. Hariunt apoplexia,cathocus,aut carus cum altero latere , significat ut paralysis. Si toto corpore est priouatio sensus, deprauatio motus significatur Epilepsia. Excretionibus per palatum nares, aures,quoniam h qc sunt cerebri emunctoria, n5nunquam dictae passi ones,non unis quam grauedines & cathatri significatur differentiis dolorum etiam fignificantur multa cerebri maliuquonia etsi eius substantia,nuselum habet sensum, nisi forte exiguum, tamzmembranar, nerui in eo dolore magnopere possunt, solent. Ita dolor alterius lateris in capite significat hemicraneam, dolor magnus torius cephaleam,grauans quidam dolor, multitudine sanguinis in capite, pulsans phlegmonosam affectionem.
Eas rem quae in corde i , ex despnoeastetiebus, illius palpitationibus, tactuci lius 4, arteria pulsibus, celeritate, aut tarditate irascendo σfebribus, s refrigera
tionibus. Osiris disserentist. doloribus
qui in eosunt. REspirationis speciem mutat cor, quonia&si instrumentum respirandi non est, tamen respiratio est in animante illius gratia
187쪽
proinde Gale ipse. . de locis patientibus ea. a. dicit,caeterum nulla a corde spirandi difficultas oritur, 'aeter eas quas in priori libro diximus,cum de dyspnoea sermone haberemus. Etenim super calfactum spirationem efficit magnam, crebram, celerem, ac calidum insuper spiritum resac. contra refrige-xatum exiguam reddit respirationem, &4aram. Has itaq; spirationis differentias cordis passionem fgnificare dicit , quare cum spetiesdyspnoe dixFsset, fortasse posset tacere febres&refrigerationes. Nam illae species di- spnoeae significant has cordis inteperies Palpitatio cordis non unquam accidit ex manifesta causa, ut in territis mulieribus,aut pueris: hac excepta, ex compressione cordis non potentis libor pulsare nascitur, quam com prcssionem multa aqua, intra pericardio vocatam tunicam facete solet Pulsus saereque
disserentiae non naturales significant cordis passionem quoniam vis pulsandi in eo est promptitudo etiam nimia,aut tarditas ad irascendum insolita cum motu sati sint eius animi partis quae residet in cord illius affectione lignificat, quae aut propria est in ipso cor de, ut cum illius calida amem peries iracundum, frigida tardum facit hominem aut per consensum,ut cum vitio hepatis bilem murutam
188쪽
tam generantis instigatur cor plus satis adita dicterentie colorum per cute non sine causa cordis affectionem declarant Nam coloris nostri splendor, vigor, spirituum vitalium arterialis sanguinas influxu seruar ut proinde quibus innatum calidum debilitatur coloeliuescit,4 pallidi aut decolores fi ut ovibus deliquium animi imminet, dolores quidem in corde ipso fieri pollant nam in sentientibus partibus est tamen cum magnasin repete ingruere passiones non possit niti magno
cum periculta sustinere, per paucos eorum,
qui dolores cordis esse vulgus putar, cordis ipsius esse putauerim , sed oris ventrices1 aut peri cardii,aut partium in sinistro lateto Vocari vero possint illius dolores , qui pocpericordium ad illud pertino vicere quwper me ningas , raro tamen &, cum syncope. aut ob vulnus, aut phlegmonem aut v meni,
qualitate syncope imminet, dolere solet ipsa cordis su antia verse. Nescio cur inter tigna patientis coidis Mitim de iovi de syoccipas omiserit Fortassie quoniam hec cum aliorum quibusda semper contunguntur,aut si,
cedue:vi cu mutatione coloris deliquiu ah mi,cum palpitatione aut dolore nonu quam
syncope sed distinctioris domin Vatia melius fuerit horum quoque meminisse. Exolutio
189쪽
tio enim aut deliquium debilitatem eius virtutisque in corde cst,ostendit. Eas autquae inlepatriis exsuccorempexu ais redundantia. ex mutatione in id quodpraeternaturam . ex coloris defectu,
praeteret j qua mutata simila dis, ibistis
ne, nurrisione, ' excrementorum euacua
tione.Sedgrauitatibus quae in ipse rumoribus o doloribus,n j solum quae in eo sunt,
Voniam officina propria sanguinis generationis hepar es, dicit ex redundanii
aut defectu succoru aut mutatione in
Malit tem aliena a natura agnosci hepar es se male affectum Certe mala qualitas sanguinis merito iniimputatur,atq; proinde in ominibuseacochymiissuspicamur ea esse affecti sedem. Quanquam potς si extant mala qualEtas sanguinis in habitu corporis apparexe partis alterius virium hepare bene habente, immia ob vesicam fellis,melancholica ob lienem, serosa ob renes. Caeterum multitudo ut paucitas sanguinis praeter omnem quali tatem malam mihi nullam passionem hepatis significat. Nam in causis plarthorae,quae si
190쪽
ne omni cacochymia est. Nemo vitium hepatis recenset . Sed aut multus est sanguinis quoniam generatur multus,aut quoniam dissipatur paucus. Quod paucus disiapeturin toto habitu eorporis est aut in otio aenetari multum,si generatur bonus,nullum visceris
vit1um sed cibi copia facit. Iam vero si paucus est sanguis, etiam si satis multo cibo sta, tur homo,causa est quod dissipatur multus, vel ob totius corporis calorem raritatem, vel ob magnam exercitationem Nam si ob calorem hepatis dissiparetur,ut fieret paucus itavi biliosus si verb ob ingus generatur paucus, certe fieret, pituitosus. Quoas ponas paucum fieri per debilitatem tra-ctricis in hepatritantum ut etsi satis multum cibi ingestum sit, paucum tamen in hepat trahatur, ut paucus sanguis generetur,cer-t refrigeratum hepar pones,quare duorum alterum eueniet , vel ut pituitosus sanguis: fiat,vel ut anto dissipeturmibus,quanto tnus generatur,atque ita non paucus,sedis diocri copia sanguis sit. Quare multus aut paucus sanguis praeter vitium omne narulum hepatis malum significare potest. Defeetus coloris per totam cutem , sanguinω non bene consectio partes intino a esse significat, quare vitium sanguinisi hepatis