장음표시 사용
81쪽
IxIMVs secundo libro,Car- lorum reuolutionem duplii cernesse: unam diurnam, ab ortu in Occasium, alteram contrario cursu ab occasu in ortum , secundum Zodiaci
signorum ordinem. Quar au'tem circa utramque cognoscenda, deinceps quam tum thaec nostra Isagogae requirit, tractaturi sumus. Incipiemus autem, a diurna reuolutione, quam
Graeci -vocant: quas dicas, diei noctisq. reuolutionem, qui dies appellatur Naturalis ac Ciuilis, ad disterentiam nempe alterius dupliciter enim diei nomen usurpatuc quem Artificialem n minant, atq. Naturalis est pars.Naturalis siquidem dies, Artificialem diem &noctem complechitur. Dies artificialis appellatur tempus illud, quo fitra Horizontem Sol fertur, hoc esst,qiuod ab ortu Solis, adusque occasum eius patet. Nox vero reliquum tempus dicitur; quo videlicet Sol, sit, Horizon te fertur. Diuiditur autem nox, in tenebras siue noctem
82쪽
noctem concubiam,& crepuscula duo.Vnum borum ortum praecedit, quod matutinum crepusctIlum & Aurora nominatur: alterum occasiun sequitur,vespertinum. Est autem diurna reuolutio nono
orbi propria, hunc cum subiectis orbibus octo, vi gi lati quatuor horaru paulo minUs, spatio, Circum ducens.Viginti siiquidem quatuor horis stipra integrum circulum gradu plus minus uno promouetur.Non enim terminatur hic dies,reuolutione huius orbis, sed reditu Solis ad eumdem, vel circulum, vel caeni locum, ut Meridianum. Cum ergo Sol per Zodiacum gradu uno per diem fere prί-
moueatur,consequens est,ut in viginti quatuor lic-ri y, trecenti, sexaginta, & vnuς fere gradus reuol'uantur, & meridianum transeant. Huius aurum
diei initium A stronomi una cum AEgyptiis, a Me ridie sumunt. QMenim a Solis omi,vel occasu auspicantur, Sole modb citius inodb tardius Oriente, Occidenteque inaequales fiunt: eam ob caussam iure ab Astronomis repudiati, veluti ad caenestium
corporum motus supputandos minus accommodi. Hoc . autem diurno rotatu circumacta sidera
Omnia, ad AEquatorem parallelos singulos circulos desicribunt. Solvero etiam, quod singulis diebus per Zodiacum gradu uno ferῖ promoueatur, plures: & ad octuaginta duos usque supra centenos totidem enim dies, inter reciprocationeS numerantur)& quantum sensu deprehendi potes: parallelos quoque depingit: quorum omnium medius& maximus AEquator, extremi qui Tropici di
83쪽
De app. irente diuersitate diureae reuolistionis, quae circa Ortus, Occampellarima, ct dierum quantitates
ex Horizontis obliquitate nascitur. C A P v Τ II. APPARET Circa diurnam reuolutionem in dierum,noctiumque quantitate,siderum exortu atque
occasu magna, & inaequalis diuersitas. Quia enim Horizon alius rectar, alius obliquae Sphriae est, ut si aperius dictum est,n5 omnibus locis dies, noctes que semper aequales, vel stellarum ortus,& occasiis
similes, sed alij in recto, alij in obliquo orbe fiunt.
Aliter enim Horizon rectus, aliter obliquus, pars letos eos intersierant, quos diximus Sollam, sideraque diurni motus reuolutione describere. Horizon rectus omnes, & inaequales portiones intersecat: transit enim permundi vertices, super quibus, haec diurna reuolutio fit. Obliquus vero, non omnes, sed eos tantum, qui intra circulos obliquitatis suae limites continentur, quos & inaequaliter diuidit, excepto uno AEqua tore,quem in aequalia necessario partitur. a Iaiores enim tu Splina circuli, non nisi per
aqualia se mutuo secant. In recto igitur orbi ς siru, ubi AEquator ad Horizontem rectus insistit, stellae
Omnes Oriuntur, ac occidunt;& dies noctibys pe
petu δ aequales fiunt. In obliquo orbis positu, quaedam apparent semper stellae, aliae vesb persenibdelitescun quae scilicet, ab iis circulis excluduntur, quos PIorizontis obliquitas, inclinationis suae limitus ad AEquatorem parallelos describit. Excluduntur vero omnes, quae declinationem maiorem
84쪽
habent, distantia hortam circuloruna ab AEquatore, ex quibus apparent siemper, quae circa Areticuim
polum: latent, quae ad Antarcticum reuoluuntur. Quae autem oriuntur inaequales ortus, &occasius
faciunt; dies vcrbbis tantum uno anno noctibus aequales, reliquo tempore semper impares: aestate quidem dies longioris, noctes breuiores: litem ebreuidres die , & tenebras longiores. Arcus Cnim diurni, qui Boreali lateri adiacent, semicirculo maiores in nostro sita si int. In Austrino Vero minores. Econtra noci tarni hi maiores, illi minores. Vnde etiam fit, quod stellae omnes Borealem latitudinem
habentes nobis citius orian tur, seriuῆ occidant: AU-strales serius oriantur, maturius autem ad occasu aperueniat. Clim autem haec magnitudinis dierum, ortuum, Occasuumque stellarum inaequalitas, &diuersitas ctiam in diuersiis terrae locis inaequales reperiantur, Horizon enim non aequd Obliquus ubique est operae pretium videtur diuersitatem acinaequalitatem circa Ortus, occastisque stillarum: dierum incrementa, ac decrementa, quam in praecipuis terrae, secundum parallel ος, & Zonas locis diurna cae ii reuolutio, cam annao Solis motu ad
obliquum Horizontem pari r breuiter explicare. Amedio autem , de sub AEquatore situ auspicabimur, ut collatione huius, aliorum inae alitas, euidentius, manifestiusque appareat. De Iocis qua sub sequatore. C A P. I I I, S V B aEquatore, praeter dierum, & nocti uni perpetuam aequalitatem, de stultarum omnium α -
85쪽
8 .REM BERTI DODONAE Inam, & casum, quos circa rectum Horizontem, diurous caeli motus adfert, eo quoque loci, quod vertex in AEquatorem incidat, bis per annum Sol verticibus imminet, iis scilicet diebus, quibus in reliquis terne locis AEquinoctia aguntur, quo tempore Meridie umbrae nullae redduntur. Q tuor istitia fiunti singula sub Tropicis, ut nobis,sed hiberna: duo siub AEquatore aestiua & alta, ex qua caussa Lucanus AEquatorem alti Solstiti, circulum vocat, de recto Mundi situ scribens: Hic quoque nil obstat Phoebo, chm cardine summo Stat librata dies, truncum vix protegit arbor, Tam brmis in medium radiis compellitur unibra.
Deprehensium est hunc esse locum, quo circulus alii Sol iiij medium signorum percutit orbem. Nam AEquator Zodiacum in duo secans Hemisphaeria, medium diuidit. Ad haec umbrae Meridianae in utramque cadi partem mittuntur, Ut modo Boreales, modo au minae fiant. Duas praeterea
aestates, ac hiemes, unus annuus Solis per obliqvucirculum decursus essicit: aestates sub AEquatore, hiemes si ab Tropicis. De locis qua ab Aequatore deflectunt,intra torridam
tamen manent Zonam. C A P. IIII.
viso AEquatore deflexerunt,intra tamen torridam manent, licet quoque bis per vertices e rum Sole diurno motu transeunte,Meridie nullam Vmbram,& nunc in dextram, nunc in sinistram mittant, quia tamen Horizon eorum obliquus,bis tantum aequinoctia agunt.Stellae quoq.non omnes
86쪽
oriuntur, aut occidunt: sed quae iuxta polum Horizonti eminentem semper apparent, quae vero p eoppositum in occulto sunt, dies etiam noctibus imaequales fiunt. Inaequalitas tamen exigua est, quod Horizon non multusta a recto desectat, qua de catissa longiores dies horarum sere sunt, plus minus, tredecim. Videtur & hic annuus Solis motus, duas aestates hiemesque facere; sed hiemes inaequales int: longior enim &rigentior, quae breuiores dies habet. . De Iocis, qua sub Tropicis. C A P. V., S v n Tropicis degentes heteros cij si1nt, Meridianas enim umbras in unam solam partem mi tunt. Semel umbra eorum absumitur, cum Solstitio aestiuo per verticem Sol fertur. Anni tempora quae nobis: aestas una, hiems una: Horizontis obli-.quitas maior est, ut & dies longior horamm x III. cum semisse sit. sidera ques inder polares continentur, non oriuntur aud occidunt: stoluuntur enim
extra Horizontis obliquitatis limites, qui in hoc
situ cum polaribus conueniunt.
De nostro tu, qui est inter Tropicum alium O
Arcticum circulum. C A P. Y I. IN nostro orbe, nunquam vel Sol ad verticem venit, vel Meridianae umbrae absumuntur, licet aestate quam reliquo tempore minores: igunt autem semper in Boream. Pauciores oriuntur, ac O cidunt stellae plures in occulto,& aperto sulat: sen
sim increscentibus, & ad Tropicos accedentibus
87쪽
Horizontis obliquitatis limitibus.Dierum inaequa- litas magna est, & qub a Tropicis situs remotior est, maior: vi&ad viginti quatuor horas, locis quae proxime polarem simi, propemodum increscant. Manetit apud Anicecos nostros, qui alteram temperatam ranam tenent, hare similia, sed non pari ter eueniunt. Illis amarent Meridianae stellae: nobis Arelatae. Vmbrae nostrae Meridie semper Boreales: . illorum Austrii M. AEstatem dZ longiores dies hie Cancer: illic Capricornus ecticit De hi επιρο binsubiacent. CAP. VI t. - Qq nn vfi ivertex in polarem circulum dcsinit,.quouis die semel radiaci poli, per verticem Hor zontis traiistunt & cum Signifero Finitor conue est: eiust vero' lirmies chliquitatis cim Tropicis semper. Qua ex caussa sela oriuntur astra, qtne in tra tropicos. reliqua, vel lucis perpetuae, Vel ex Oriunm nunquam.Dies luc aestate horarum XXIIII.
ει noctem non solis occasias, scd ad Horizontem contactus & momentaneus quidem facit: Hieme vero, vel nulla, vel exigua dies. Pempnit enim simul ad Horizonta & mediae diei circulum Sol,lucem tantum crepusculaque adferens. His virabrae . aestiuo ibistitio in omnem cieti partem mittuntur, reliquo tempore adsolum. . . i
De frigida Zona locis. CA P. VI I I, INTRA polares, & mundi vertices, quiali mites Horizontis maiores sar, Signiferi pars quae-
dam semper apparet, alia sub Finitore semper: dc hinc
88쪽
hine illic aestate pii ires continuae dies hieme ΠΟ- ches; ut ad menta etiam increscant. Pauca hic oriuntair, & iuxta sequatorem selum posita. Um brae ,toto eo tempore, quo Sol per apparentem Zodiaci partem transcurrit, circumaguntur: ex quo
locorum horum habitatores Perisci, dicuntur. De his quaeubpolis. CAP. I X. S v a polis si habitatio ulla esse potest, Horizon,&AEquator idem circillus sinat: nihil oritur aut occidi sed diurno motu in gyrum versata semper apparent, quae in stipem hemisphaerio: latent quae
in inferiore : nisi qua' alius motus in conspectum produxerit cuiusinodi Sol est, tru toto eo tempore, quo Borealem Zodiaci parte ab Ariete in Libram decurrit, in orbem rotatus apparet; reliquo tu poro latet Annum hic nox,& dies una coplent:aestatem
dies, hiemem nox essicit. De hoc stu sic Manilius: Si verὲ natura ginat sub vertice, i, unem gelidus rigidis fulcit compagibus axis,
laeterura superare niues, orsem e rigentem Prona Lycaonia stectantem membra puellae, Stantis erit caelissecies, lateris que meam Turbinis in morem recta vertigine currit, Inde tibi obliquo,sex tantum signa patebulit, . Cirmitu nullos unquam fugientia visus, Sed teretem acclivi mundum comitantia siemper. Hic erit una dies persenos v=idique me ses, Dimidimus trahens, contextu lucibus annum Nunquam erit occiduus quod tanto tempore Phoebuς,
Dum bis terna sitis perbistrat cur iu astra,
89쪽
Sed circum volitans recto versatur ab orbe. At simul e medio praceps descenderit orbe, Inferiora petens deiMo Mera cursit, Et dabit in pronum laxia oujus habenas.
Per totidem menses iunget nox Vna tenebras.
De ortu 2 Cccasti Aequatoris, ct Signiferi.
T ALE s ergo stellariam ac Solis,in recto & obliquo orbe Ortus, Occasiisque sunt. Nunc quali ter AEquator & Zodiacus in vir hic mundi situ Oriantur, videndum. AEquator circulus,quia Hortizontem in eodem semper caeli loco, siue rectum, siue obliquum, & secunduria aequales dimensiones intersecat, eodem modo & aequaliter in utroquestu oritur, ac occidit, in aequalibus semper tem p xibus aequales circuli sui partes, & in Orientali ac Occiderati Horizonte, & Meridiano circulo transi mitrens.Zodiacus verb quod ad Hori et tes se alio modo neque similiter habeat, alites in recto orbe, aliter in obliquo oritur. In rectoqu14em orbe, mnia ligna uniformitor,& similiter fero exoriuntur: in obliquo vero non, sed quaedam signa recte, alia Oblique. Descendens eatim Zodiaci medietas, quae est ab initio Cancri ad finom Sagittarij, exoriens, rectius sit per Horizonta assurgit,&cum pluribus AEquatoris partibus: reliqua ascendes a capite Capricorni ad calcem Geminorum, cum paucioribus AEquatoris partibus ad AEquatorem magis obliqua. Occidens vero illa obliquius; haec rectius desiacendit. Qua de caussa, quae in Zodiaci des endente parte
90쪽
parte sunt ascensionis rectae, & obliquae descensionis signa dicuntur; quae in altera ascensionis obli qiur, descensionis rectae; ut breuiter versiculi isti
Recta meant, obliqua cadunt asulere Cancri Donec mitur Chiron, sed catera ona Nasutitur prono, descendunt tramite recto.
Ascensiones rectae sigiaorum. Ascensioines obliquae. Trahunt sidera rectae ascensionis maiorem in ortu moram,obliquae vero minoxem rhis enim par tes , Equatoris pauciores : illis plures cooriuntur.
Eadem & descensionis ratio. Hinc est, quod signa rectae ascensionis, longarum ascensionum, & obliti quae breuium ascensionum ab Astrologis siepcnumero dicantur. Quantum autem rectae ascensionis signo, supra exortum eiusdem signi in recto orbe accedit, Uantum Opposito obliquae descensionis decedit. In recto vero orbe, cum nullum signum re ctar, aut obliquae asseensionis esse dicatur, oppositorum signorum aequales, & descensiones, & ascensiones stin quod Lucanus Pharsaliae nono,eleganter expressit: