De pontificum collegii pontificisque maximi in re publica potestate ...

21쪽

potestate perVenimuS. Qui priore tempore legebatur ita, ut Collegarum numero ΟΟΡ-tatione completo ipsum collegium praesiclem e suis edereti). ostea autem ineote fere saeculo a. u. C. Sexto V. Lange R. A. II. p.

5 l463 hoc jus a populum vel potius a populi partem quandam

clelatum est. Ex anno enim I la O, cum essent XXX tribus, earum Septen leCim, numerus maximus minoris populi partis sorte ducebantur, quae ex Collegio Cooptatione completo pontificem maximum Crearent. Nam per majorem totius populi partem h. e. per populum ipsum creari pontificem maximum fas non erat propter religionem sacrorum. abuit autem comitia pontifici maximo creando pontifex atque eum quidem, qui modo creatus erat, OCiscisse Livius tradit XXV, 5). Qua ex re quamvis minime liceat

Colligi, comitia ea semper a pontifice novo habita esse, tamen quid Causae esse potuerit, Cur ille Comitiis praefectus sit, arquarcltius vir doctissimus recte monere mihi videtur. Nam qui comitia habet, eum potuisse reari vix Credendum est. Itaque pontifici novo, quippe qui non lacile sibi posset vinclicare ut continuo ipse pontifex maximus crearetur, Comitia mandata sunt. Qua e Causa ΜΟmmseno non assentiar, Cum Livii locum supra Commemoratum afferens haec dicat: Warum geracle er cler neu cooptirte pontifex

Μ. Cornelius Cethegus de Vorsit fultrie, si nichi u erhennen. R. S. I. S. 45 . I). Atque ipse Ommsenus in altero libri sui volumine tacite concedit se illu incaute dixisse II S. 26. A. ). Sulla dictator 67al8a-674l8o cum restaurare nobilium auctoritatem ac delere populi potentiam studeret, legem Domitiam sustulit. Nec vero legem cloe comitiis lontificis maximi sustulisse videtur.

την χεσιν του ρχιερέως πανηγαγεν. Quae Dionis Verba argumenti loco sumere,ommsenus non est R. S. II S. 23 A. a S. 28. A. ), cum Lepidus a Velirio II 633 pontifex furto creatus dicatur Liviusque Scribat, eum pontificatum maximum intercepisse. Sed quid hoc ad rem nostram Sive recte dixit sive erravit Dio scribens legitime Lepidum esse creatum, id unum ex ejus verbis certe intelligitur, ex Dionis sententia tempore vetere pontificem maximum a collegio lectum esse Falso enim miniannus h. R. III p. 66 et Mercklinius Die Cooptatio de Romer. ita und Leipeti 18 8. S. 44 et qui

eos secutus est emollius P. IS contenderunt, a Sulla comitia pontificis m. sublata esse ideoque scribere potuisse Dionem αυθις V. P. 8.' Cic. de leg. gr. Π. 7. 8.

22쪽

Quo si rumannum sequens ommsenus Contendit, utramque legem illum sustulisse' additque: Stren beWeisen lassi sicli dies nichi Casar Wali gum Oberpontificat honnte aucti erfolgen, Wen e nur die ahlen es omitischen Geseletes ieclergegehenhatte aber es at innere Walirscheinlichheit, as Sulla auch hierbis an die usserste Grenge ging si ut Drumannus,merchlinius, Gemonius id prosecto plane neglexit, quo Cicero resert cle eg. agr. II. 7, 8ὶ: item, inquit P. Servilius Rullus in rogatione sua eodemque modo ut Comitiis pontificis maximi. δ)Inde sequitur ut septendecim tribuum comitia viguerint a. 60Ol64, quo tempore T. Atius Labienus rogationem de saeerdotii nonclum promulgaverat.' Itaque si quis elandet ommseni sententiam

facere non poterit, quin pontifiCis maximi Creationem intra annos

674l8o quo exeunte ictatura Sulla se abdicavit et 60ol64 iterum

a populum elatam esse Contenclat. Quam tamen opinionem nemo sacile probabit ε). Ac postremo si quaeras qualis sit illa probabilita interna, quam Conjecturae suae Μommsenus attribuit, facile est intellectu Sullam lege Domitia sublata collegiisque voluntate cli latoris ita completis ut essent quindecim pontifices totidemque augure satis fecisse ait populum opprimendum. His enim Sullae conegiis postea novos in mortuorum locos cooptantibus non ubium erat, quin pacto Cum nobilium factione pontifices staturi essent, minorisque momenti erat, quem ex candidatis ab ipso collegio propositis pontificem maximum VI tribuum comitia eligerent. Denique restat, ut e Leptili creatione pauca addam. Quam legitime factam esse Dio credidisse videtur v. p. 7 , se quae sunt apud Livium Veliriumque meliora nos edocent. Sive promulgandi tempus Antonius neglexit atque legem de Lepido crean lopraemature pertulit, Sive . Contra legem a collegio Lepidus Creatus est, id unum Constat, non observata lege pontificatum ei traditum

y R. S. H. Sc 28. A. 3.' Etiam Bouchε-Leclercq hoc omittit. Qui tamen cautius Peu tot rememe , inquit, . . . ola o Comoliemi enlevati-elle in euple te mitra oliret P. M. p. 33 ). Rullus rogationem promulgavit mense Decembri a. 69ol64 v. Cic. de leg. agr. II, 5, 3. ' Praecipue cum Q. Metellus Pius pontifex maximus fuerit a Sullae tempore que ad consulatum Ciceronis Ascon. p. o 87 Dio Cass. XXXVII, 37 ideoque mutationis illius ansa data non sit. Dj0jij odi MIOOQ le

23쪽

quintus erat SaCerdotum, Cum primum locum rex, secundum flamen

Dialis, tertium flamen artialis, quartum flamen Quirinalis obtineret. i)Qui tamen ordo potestati civili, qua sacerdotes illi praediti erant, minime respondebat. Quo primum incte potest cognosci, quod iis non eadem fuit licentia gerendi magistratus. Regem sacrorum magistratu fungi nefas erat ), et quamvis lege prohibitum non esset, quominus flamen Dialis consul rearetur, tamen praeCepta quaedam huic sacerdoti imposita potestatem belli gerendi ei peremerunt.

Quo Gellius ocet X XV, 3 , ex Fabii Pictoris libro primo haec

repetens: Equo Dialem flaminem vehi religio est et o classem procinctam extra pomerium, id est exercitum armatum videre; ici circo rarenter flamen Dialis creatus Consul est, Cum bella consulibus manclabaretur item jurare Dialem fas nunquam est etC. Quo testimonio eum sine ubi inferiussit quoi tradit Plutarchus q. R. I 3): τοῖς ἱερευσι τουτοις ἀρχηνου ἐφεῖτο λαβεῖν ουδὲ μετελθεῖν , quid moverit ommsenum, ut Plutarchi testimonio retus omnes flamines initio non potuisse Consules fieri scriberet)), invenire non possum. Flamini artiali et flamini Quirinali praecepta acleo molesta non erant imposita. Ex controversiis autem, quas Cum pontifice maximo illi habuerunt Ditemque ex verbis quibusdam Liviist cognos- Cimus propter sacrorum Curam licentiam flaminibus non permissam esse, ut Roma diu abessent. Ac pontifici maximo cur plus licentiae clatum sit facile perspicient qui animo reputaverint, pontificem alium ejus vice permultis negotiis fungi potuisse. - Quo priores Contenderunt, pontifici maximo magistratus gerendi potestatem antiquo tempore non fuisse, mulla ratione mihi videtur dictum esse.' Festus v. ordo p. 85 Maximus videtur rex, dein Dialis, post hunc Martialis, quarto loco Quirinalis, quinto pontifex maximus CL Geli. X. V. I. Dion Halic. IV. 74. Plut. q. R. 3 cf. LiV. XL. a Dolabellam ut inauguraret pontifex magistratu sese abdicare jubebat.

' Liv. p. XIX cf. Val. Μax. I, , J;Liv. XXXVΠ. I. Cic. Phil. II, 8.β Q. Fabius haec ad Quirites: M. Aemilius Regillus flamen est Quirinalis,

quem neque mittere ab sacris neque retinere possumus, ut non deum aut belli

24쪽

Livius enim, quippe qui ejusmodi res accurate soleat narrare', non dicit novos suisse et inauditos P. Licinii Crassi pontificis maximi honores ηὶ Quo si in prioribus Livii libris nusquam legimus, pontificem maximum magistratibus functum esse, mirandumne id est, cum tempore vetere a religioso a summum illud sacerdotium nemo admissus sit, nisi qui honores percurrerit Quo ipso Livius

docet scribens XXV. 5ὶ ante hunc P. Licinium Crassum intra

Centum annos et viginti nemo praeter P. Cornelium Calussam pontifex maximus Creatus fuerat qui sella curuli non odisset. Non satis constat, quo sexcenties in libris nostris invenimus, legem vetuisse, ne quia pontifex maximus ex talia abiret. Nam iis quae sunt apud Livium ep. LIXὶ adversus eum Aristonicum P. Licinius Crassus consul cum idem pontifex maximus SSet, quodn.quam antea factum erat, extra Italiam profectus proelio victus et occisus est nil affirmatur nisi Crassum fuisse primum, qui SaCerdotium negligens Italiam reliquisset. Itaque verisimile est, eum non Contra legem, se Contra morem hoc fecisse . Deinde ex iis,

quae legimus in Livii libro XXVIII. c. 38' nihil profecto certi

colligi potest, neque ea probaverim, quae addit o SenuS ,,Wennein mal in gemissenhaster pontifex maximus es orgog, ad Consul in Italien et bleiben, o bewelat a vielmehr, as rechtlicli eine Entsernun nichi im ege stancl. Quem Supra Commemoravimus, ordinem Sacerdotum fuisse inanem, penitus perspiciemus si quanta et quales fuerint potestates soli pontifici maximo mandatae exposuerimus. Quarum poteStatum prima est creandi regem sacrificulum, flamines, Vestali S.' Ita ut exemplo utar, non praetermittit P. Licinii Crassi audax inceptum. Qui cum a. 23 13 et consul et pontifex maximus esset Sacerdotium negligens

Italia decessit, ut cum Aristonico bellum gereret ep. libri I . ' Vir ille clarissimus Liv. XXX, I qui collegio pontificum praeerat ab anno 342 212 Lis XXV, 5 censor creatus est eodem anno Liv. XXVII, 6)praetor proximo LiV XXo, I consul a s 7lao Liv. XXVIII, 38). Ac proconsul idem in castris fuit a. sonoo Liv. XXIX, M.' Dis ei te populus herium illud Crasso manda Vit, cum rogassent tribuni, quem id bellum gerere placeret , ac duae tantum tribus Scipionem Aemilianum ducem creaverunt Cic. Phil. II, 8, 18).' nominatae consulibus provinciae sunt, Sicilia Scipioni extra Sortem concedente collega, P. Licinio Crasso quia sacrorum cura pontificem maximum in Italia retinebat. β R. S. L . 39o A. s. a. E. Dj0jij odi MIOOQ le

25쪽

Flamen Dialis autem quomodo creatus sit, Tacitus reserti), eodemque modo flaminem artialem et staminem Quirinalem Creatos esse verisimile est. Nec Rubino a vero aberrasse videtur, Cum

pro inepto illo inauguratus quoi est apud Livium in fibro XL.

C. 42' Criben ,,nominatus pari moclo regem sacrificulum lectum esse concludat.' Quicumque rex aut flamen aptus erat a pontifice maximo eum icto audientem esse oportebat. in In creandis Vestalibus lege apia nondum lata pontifex maximus infinita raoditus erat potestate, puellisque omnibus ab eo captis nisi gravi causa excusatae erant β), obediendum fuit. Ipsa autem lex apia, qua cautum est, ut virginibus viginti a pontificibus leCtis sortitio ex eo numero fieret in contione', quo anno acta sit non constat. Se verisimile est, eam post Sullae mortem perlatam esse. 73Altera pontificis maximi potestas haec fuit ut sacerdotes omnes in sacris administrandis custodiret ac si cul-

pum Commi Si S Sent, puniret.

So jurisdictio ejus capitalis a Vestales solas pertinuisse videtur, ut recte ommsenus docuit.' Quae jurisdictio ex juris lictiones domestica satris damilias explicanda isti Virgo inim' Ann. IV. 6 sub idem tempus de flamine Diali in locum Servi Maluginensis defuncti legendo simul roganda nova lege disseruit Caesar. Nam patricios confarreatis parentibus genitos tres simul nominari , rscheinlic vom Pontificalcollegium, Mommsen R. S. II S. 23 ex quis unu legeretur Vetusto more, neque adesse ut olim eam copiam etc. s. iv. XXVII, 8 Val. Max. VI. . . Cloelium Siculum inaugurarunt, qui secundo loco inauguratus erat.' Mersuchunge liber rom. Versassundi in Geschichte Casset 839. i. a 3.' Liv. XXo. 8: et flaminem Dialem invitum inaugurari coegit P. Ι.icinius pontifex maximus C. Valerium Flaccum. XL. a: contentio inter C. Servilium pontificem maximum sui et L. Cornelium Dolabellam duumvirum navalem, quem ut inauguraret, pontifex magistratu sese abdicare jubebat. A magnopere igitur regis et flaminum sacerdotia eo tempore contempta sint. Quod idem Cicero confirmat, qui in oratione de domo sua habita haec dicit: ut cuique aliquid acciderit quare commodius sit esse plebejum, simili ratione adoptabitur. Ita populus Romanus brevi tempore neque regem sacrorum neque flamines nec Salios habebit etc. c. XIV).' Geu. I. U. 6. Sed eam, cujus soror ad id sacerdotium lecta est excusationem mereri clunt etc.

26쪽

Vestalis simul erat capta atque in atrium Vestae deducta et pontificibus tradita, sine emancipatione et sine capitis eminutione patris potestate exiit et in rei publicae tutelam venit. Ac rei publicae vice fungens pontifex maximus Vestalibus loco patris erat. Quare is ipse judex illarum erat legitimus Delicta autem Vestalium duo tantum ab auctoribus commemorantur ignis neglectio et incestus. Ignem si qua virgo neglexerat ita ut extingueretur, pontifex maximus flagro eam caedere solebat neque opus fuisse videturcoHegii consensu incestus delictum quod gupplicio vindicabatur ), si qua commiserat, Collegium ferre sententiam mos erat. R AC si non satis in aperto erat scelus quaestionem de ea re Collegium habuit.

3 Festus ep. p. o6 ignis Vestae si quando interstinctus esset, Virgines verberibus assiciebantur a pontifice. cf. Dion Halic. II 67. Exemplum afferam ex Livii libro XX Lu. c. II. . . . terruit animos hominum ignis in aede Vestae exstinctus caesaque flagro est Vestalis, cujus custodia ejus noctis fuerat, jussu P. Licinii pontificis Idem narrat Val. Μax. Ι, Π, 6 cf. Iul. Obseq. 8. Cic. de legib. II. 9 incestum pontifices supremo supplicio sanciunto.' Collegium igitur consilii familiaris loco est. Recte Mommsenus haec M. S. 3. A. M: Au die Frage, ob de oberpontifex enothin War, das Collegium ei diese Processe gugugiehen, miro dieselbe Ani ori u eben seinwie sit die gleichen Gerichte de Vaters in des hegatten. Geseiglich orgeschrieben a die Zuziehun nichi in in geringere Sachen nichi inlich; aberi schmere Fallen ali das Vertati en Ohne Consili mi, sirscheinlic auch das Urthetisprechen gege die Moritat de Consilium, ais durum et iniquom. Cic. de harusp. resp. 7, 3). Item pater familias qui sine consilii familiaris

consensu ex domesticis aliquem necaVerat, Vir durus habebatur. Eadem fere

profert Boucho Teclerco p. 296-2973. Exempla incestus Vestalium v. apud Lirium II. a. m. s. ep. XX. XXII 57 etc. et apud Dionysium VIII 89. IX. o. M Dion. Halic.VIII 89 ξήτησις δὴ κετα τοsτο πολλη ἐκ παντων ἐγίνετο, καὶ συν χρονω μηνυσις ἀποδίδοται τοῖς Ἀροφάνταις, τι των παρθένων των φυλαττουσων το ἱερον τυρ, υπιμία νομα αυτῆ την παρθενίαν ἀφαιρεθεισα μιαίνει τα ἱερα οἱ δὲ ἔκ τε βασάνων καὶ των ἄλλων ἀποδείξεων μα- θοντες, τι το μηνυομενον τὶν ἀδειημα ἀληθές, αυτην μὲν τῆς κορυφῆς ἀφελόμενοι το στέμματα καὶ πομπευσαντες δἰ ἀγορας ἐντος τείχους ζῶσαν

κατωρυξαν.

Dion Halic. II 68, IO: λέγεται δη ποτε του πυρος ἐκλιποντος δι λιγωρίαν τινὰ τῆς τοτ αυτ φυλαττουσης Αἰμιλιας τερα παρθένε των νεωστὶ κατειλεγμένων καὶ ρτι μανθανουσων παραδουσης την ἐπιμέλειαν ταραχηπολλη γενέσθαι κατα την πολιν λην κ αὶ ζητησις υπὸ των ἱεροφαντων,

27쪽

I unum prosecto mirum vi teri potest, pontifices etiam clestupratore judicasse in neque aliter hoc explicare possum atque Μommsenus qui aut antiquitus patrem familias stupratorem puniisse aut quo magis adducor Vestalis corruptelam piaculum habitam esse conjicit. Atque hoc si rectum est, pontificis maximi judicium e stupratore ex eo tempore sine dubio originem ducit quo rege Summa potestate a summo imperio prae liti eum qui

In Sacri peCCaVerat, morte mactaverunt. t utraque earum quas

proposuimus explicationum ejecta si probemus, jurisdictionem pontificis maximi capitalem ad omnes pertinuisse SaCerdotes, Certe scimus, quo Jure Cantilio supplicium pontifex decreverit. Sed

stupratores illi, de quibus Dionysius loquitur VIII 80 IX, in

omnesne fuerunt Sacerdotes Θ raetera quo majoris momenti est ubi legimus, flaminem aut regem saCrorum aut augurem alia atque pecuniaria poena a pontifice affectum esse ΘAdversus poenas Capitales a pontificibus decretas provocari ait populum non licebat, erravitque umptius, qui exceptionem quandam' sequens Contra dixit. In omnibus enim Causis, in quibus provocari licebat, quoi quidem nos Cognitum habeamus, reapse provocatum est. Quo profecto per se intelligitur. Nusquamanutem legimus, Vestalem incestus ream aut stupratorem ejus provOCasse. Cujus rei causam invenio nudam nisi hanc non licuisse iis pro-

Sed adversus multas a pontifice maximo sacerdotibus ictas provocari licebat sicut adversus multas a magistratibus ictas, si major multa erat, quam cluarum ovium et triginta boum.' Quae

3 Cato apud Festum p. 24 l. Dion Halic. m. 89 Liv. XXII. 57 L. Can- , tilius scriba pontificis, quos nunc minores pontifices appellant, qui cum Floronia stuprum secerat, a pontifice maximo eo usque virgis in comitio caesus erat, ut inter verbera expiraret cs. Suet Domit. 8; Zonar. 7 8. ' A. 64 IIII 3 rogante Sexto Peducaeo quaestio extraordinaria acta de incestu trium Vestalium, quamvis jam antea pontifex de ea re sententiam tulisset. Ascon. 46 Cic. de nat deor. III. O 74 cs. Liv. p. LXIII, Dio Cass. r. 87 sed indore Macr. Sat. I. . , . - Quare nil affirmatur nisi eo tempore quo maximam Populus potentiam adeptus erat, ausum esse tribunum, pontificis judicium quod aut nimiae clementiae aut alius rei causa hominum animos offenderat impugnare. - Femina ProVocandi potestatem omnino non habuisse, Langius jure negat R. A. ΙΙ. S. 45l5ΟΙ). Illud enim notissinium omnibus cum seminis nulla comitiorum communio est ad jus suffragii solum spectat. β Hanc supremam dixerunt multam. V. Festu P. Oa. 237. Paul. P. 44. Gell. XI, I. Dion Hal. X. O. Dj0jij odi MIOOQ le

28쪽

tradita sunt de provocationibus adversus pontificem inuemuntur

apud Livium XXXVII, 5i XL. a); apud Ciceronem Phil. II, 8, 18 , apud Festum p. 343). Quae habet Festus, etsi valde corrupta

sunt, tamen in ea re quae summa est Certa ratione possumus Supplere. ) ulto autem majoris momenti est quo brevioribus verbis Livius refert in Iibro XXXVII. c. 5I: certamen inter P. Licinium pontificem maximum fuit et Q. Fabium Pictorem flaminem Quirinalem hunc ne in Sardiniam proficisceretur, P. Licinius tenuit. et in senatu et a populum magnis contentioni us certatum est et imperia inhibita ultro citroque et pignera CR p a et multae dictae et tribuni appellati et pro Vocatum a populum est religio a postremum vicit ut clicto audiens esset flamen pontifici et multa jussu populi ei remissa. Quem sequentes locum facere non possumus, quin uspignoris capiendi adversus sacerdotes pontifici adscribamus. Omm- sonus autem scribens: Das formeli nicti sesistano, ob cler ober- pontifex en Obermagistrat a multiren elagi War cler umgeheest cliesor enen, eigi or merkWurdige organ clen Livius 37, 5 Ieraahit ), praeteriisse videtur, pontificem non praetorem Fabium sed .aminem Quirinale multasse. Μagistratum enim sacerdotium non gerentem puniendi potestatem pontifex Certe non habuit, nec video Cur putandum sit nobis, pontificem jurisdictione magistratuum exclusum fuisse. Itaque alterum illud, quo eodem libri sui loco Μommsonus docet: Auch te quasimagistratische Gewali es

Oberpontifex alien erili cle major potestas Μagistraten Eg-- liberi plane perversum duco. Nam iis quae sunt in epitome Livii XLVII): Cn. Tremellio praetori multa dicta est quoi Cum Μ. Aemilio Lepido pontifice maximo injuriose contenderat minime

clemonstratur, pontificem ipsum eam multam dixisse, a si ita esset, unde Cimus, Tremellium sacerdotem non fuisse Jam in altero operis Volumine Ommsenus sententiam suam vehementer mutavit nec tamen clisertis verbis ea retractavit quae antea salsa dixerat.

Legenti quae sunt in volumine priores sp Ἀψω cuique contendere

29쪽

viclebitur Ommsenus, pontificem maximum quoad sacra e privatis quoque judicasse, in volumine autem altero V. p. 45 et 7)vir ille doctus plane hoc rejicit. Ac jure quidem optimo. In litibus enim a sacra pertinentibus qui placeret pontificibus, exquirebatur, quodque responderunt id quasi iunclamentum erat judicii. SE ipsum judicium a magistratibus factum est. inime nego, litem pontificum responso semper fere reapse finitam esse id unum premo, responsum illud non judicium lege actum fuisse. Quod ut exemplo utar ex lite illa omnibus notissima e domo Ciceronis faCile perspicies, cum ipsius Ciceronis verba doceant rem a ponti-fiCes qui sententiam ferrent rejectam esse Τ), responso autem clato a senatu aut ut vult ommsenus a consule judicium factum esse. Jam restat ut quaedam a Dionysio tradita paucis attingam, Cum iis ommsenus utatur ad confirmandam eam sententiam, quam

in volumine priore libri sui affert. Sunt enim haec apud Dionysium II. 73): καὶ γαρ δικαζουσιν ουτοι οἱ ποντίφικες τας ἱερα ὁλας

άπάσας ἰδιωταις τε καὶ ἄρχουσι καὶ λειτουργοῖς θεῶν .... καὶ εἰ τινας αωθοιντο ιη πειθομενους ταῖς ἐπιταγαῖς re τῶν ζημιουσιν προς καστον χρ ημα ορωντες M. . L Quaeritur primum liceatne intelligi haec Verba Cum grano salis A et referri ea ad auctoritatem codegii sententiarum. Est enim totum hoc Dionysii caput ita scriptum ut magi verborum elegantiae quam rerum explanationi auctor studuisse videatur. Ac perspicue cognosci potest id egisse Dionysium, ut pontificum potentiam quam maxime verbis augeret. Deinde autem non omittendum est verba Dionysii compluribus hujus capitis locis plane Corrupta esse. Nec vero unum illud quo supra commemoravi, nos offendit. Nam legenti mihi ,τάς τε αρχαὰ πάσας οσαις θυσία τις ἡ θεραπia θεῶν ἀνάκειται, καὶ τους ἱερεῖς παντας ἐξετάζουσιν sicut Μommseno obscurum est quos magistratus Criptor in animo habuerit. Quae cum ita sint, cautissime utendum

esse Dionysii verbis quisque sine ubi concedet. Tertium jus auspiciorum pontificem maximum habuisse negari non potest. Quo simpliciter et perspicue auius icit in ep. FeSt. P. 248 ,,PO Si merium pontificale pomerium, ubi pontifices auspicabantur. Jam qui in animo habuerit Μommsenus scribens I. S. I 8. A. in ,Die Angab imisusguge' Cic. ad Att. IV. I. 7 de domo nostra nihi adhuc pontifices respondere. cs. IV. 2 4 totamque orationem de domo habitam.

30쪽

cles Festus is stellic insofern eclenklich, at in cler entsprechen-clen Glosse es Festus en vorhanclenen esten ac dies nichigestanclen et haben scheint climcile est intellectu. Festi enim

verborum tam pauca supersunt, ut quemvis sensum supplenclo proferre possimus. Item alter Festi locus p. 343 V. Saturno parum integer est ut quaestionem nostram clijudicare possit. Regem autem sacrorum et flamines in comitiis calatis, quae pro collegio pontificum habebantur pontificis maximi auspiciis inauguratos esse manifestum est, Cum neque rex aut flamen inaugurandus neque augur a caerimoniam eam adhibitus spectionem habere potuerit. Ac pontifices modo creati Cujus auspiciis inaugurati sunt' nisi pontificis maximi Postremo e comitiis a prodendum primum interregem quae a pontifice maximo habita esse mihi persuasum est , pauca adclam Auspicato proclitum esse interregem Livius refert ); ommsenus autem ait primum quoque interregem id pertinere negat Contenditque hanc imperfectam legendi rationem suisse causam, Cur primus interre Creandi regem vel consules potestatem non habuisset. Cui tamen sententiae Langius recte opposuit fieri non posse jure Romano, quin primo interrege non recte lecto posteriores eo lem vitio afficiantur. β Cum autem dicat ommse-nus: Es is richtig clas cler Ausclruch interregem proclere auchvo clem ersten WisChenhoni gebrauchi ires aber fur illesenis er abusiv, a r etymologisc clas eitergeben e Gewal in sic schliesst viro huic octissimo et optime cle antiquitatum Romanarum disciplina merit argutias objiCiendi jus ac potestatem

habemus. Nam profecto interregem Proclere non possumus intor-pretari clieme ait eitergeben , nec magis eine Interrex ei- tergeben. Itaque i unum restat ut infelix illud weiter omittamus a vertamus , ,einen Interrex ervorgeben , i. e. einen Interrex ernennen. Quin etiam si rem objectam interregem negligere vellemus, non facile emonstraret ommsenus, eam verbi,proclere Significationem, in qua natum est, esse Weite1 ben oeC