장음표시 사용
381쪽
DE ANTI UI. AD EPAPHRODITUM CL XL, I
stus est:ut dignitates quas ipse 1mpetraae prohibebatur adipisci non ualens ca Iuniari conetur eis: qui haec iustissime percepere . Non enim propter inopiam habitatorum ciuiraris quam studiose aedificabat Alexander nostrorum aIiquos abi collegit: sed omnes approbans diIigenter x uirtute ac fidedignos inueniens hoc praeconium nostris exhibuit: cum gentem nosi ram studeret iro me. diocriter honorare. Ait enim Ecatheus. Quia propter mansiuetudinem atW fidom quam r1 prae huere iudaei famariam regionem a diecit: ut eam sine tributis haberent . Similia quoq; sapuit post Alexandrum etiam Ptolomeus Iagus de iudaeis in alexandria commorantibus. Nam aegyptiaca eis castra commisit.arbitratus ea fide simul eorum S sortitudine conseruanda & in cyrine credesse tutissime regnaturum:& non in aliis Iphiae ciuitatibus ad ea loca partem iudaeorum habitandi causa direxit.Post hunc autem Ptolomaeus:qui philadelphus est appellarus non solum. si qui sue re captiui apud eos. nostrorum omnes ab luit: sed N pecunias eius saepius condonauit: di quod maximum est desiderauit agnoIcere nostras leges:de sacrarum scripturarum uolumina cocupiuit: misito rogans destinari uiros:qui ei in rerpretauerunt Iegem: Be ut haec apprime conscriberentur diligentiam hanc commisit non quibuscunm uirisrsed Demetrium Phalerea S Andream S Arismum ad haee implenda constituit:quorum eruditionem propriarum litterarum Demetrius distexebat. Alii uero habebant custodiam corporis eius iniunctam. His ergo hanc diligentiam imperauit. Non enim leges & patrum nostrorum philosephiam discere concupiscetis his utentes despiceret & non potius ualde miraretur .Quae poenae omnes in ordine progenit res eiUS macedonium reges ignorauere:habentes ergo nos praecipuum familiaritatis affectum.Tertius nani3 Ptolomaeus:qui uocatus est benefactor sortiter obtinens syriam uniuersam non diis agyptiacis pro victoria stolennitares gratificas immolauit.Sed ueniens ad hierosiolymam multas hostias sicut nostri moris est:deo gratis uitilignissimam dicauit ornamenta uictoriae Philometor autem Pro. Iomaeuςr & eius uxor Cleopatra omne regnum commisere ludaeis: dc duces totius fuere militiae Onyas & Dosytheus iudaei:quorum nominibus derogat Appion cum debuisset opera eorum potius mirati & gratias agere:quoniam liberauere alexandriam: quam ueluti defendere se quis confingit.Nam dum rebellio surrexisset in Cleopatrae regno: Ac periculum pessimae perditionis insisteret. Istorum labore ciuitas intestinis praeliis est erepta. Sed postea inquit Onyas ad urbem deduxit exercitum paruum cum emet illic Herinus praeses romanoru legatus. Quod ut ita dicam. recte ait iuste factam est. Ptolomaeus enim qui cognominatus est Physicon moriente suo patre Ptolomaeo philometore:egressus est de cyrene uolens reginam Cleopatram expellere: di filios re gis:ut ipse regnum iniuste sibimet applicaret:propter haec ergo Onias aduersus eum bellum pro Cleopatra Bicepit. Et fidem quam habuit circa reges nequaq in necessitate deseruit. Testis autedeux iustitiae eius manifestus apparuit.Nam Physcon Ptolomaeus cum aduersum exercitumdem onyae pugnare praesumeret: omnes uero iudaeos in ciuitate positos cum filiis de uxoribus capiens:nudos ato uinctos e Iephantis siubiecitat: ut ab eas conculcati deficerent. Et ad hoc etiahestias ipsaς debitassetnn contrarium quae praeparauerat euenere.BIephanti enim relinquentes si hi appositoς iudaeos impetu facto siuper amicos eius muItos ex ipsis interemere.Et post haec pio Iomaeus qdem aspectd terribile contemplatus est:prohibentem se ut illis noceret hoibus. Concuhina uero sua chariss1ma quam alii quidem Hythacam.Alii uero Herenem denominant:ssupplicate me tantam impietatem sera geret:& concestat: de ex his quae egerat:uel acturus erat poenitentia egit. Unde recte hane diem iudaei Alexandria constituti eo si aperte a deo salutem promeruere celebrare nostuntur. Appion autem omnium calamniator etiam propter bellum aduersus Physconem gestum:iudaeos accusare praesumpsiticum eos Iaudare debuerit.Is autem etia ultimae Cleo patrae reginae Alexandesnorum meminit. ueluti nobis improperans:quoniam circa nos suit ignorata:&non potius illam redarguere studuit: cur nihil omnino iniustitiae N malorum operum de suit:uel circa generis necessiarios uel circa maritos siros qui etiam dilexetint eam. Vel in communi contra romanos omnes de benefactores suos imperatores. etiam sororem Arsinoem Occidit in templo nihil sibi nocerem. Peremit autem & fratrem isidiis:paternos. deos de sepulchra progenitorum depopulata est.Percipienis regnum a primo Caesare eius silio S succesibri rebel lare praesumpsit, Antoniumn corrumpens amatoriis rebus de patriae inimicum fecit: εἰ insideIecirca suos amicos instituit. Alios quidem genere regali spolians: alios autem demens & ad mala gerenda compellens.Sed quid oportet amplius dici: cum iIlum ipsum in nauali certamine relinquens idest maritum εἰ parentem communium filiorum tradere cum exercitu a principatu S ai sequi esse qui coegit Nouissime uero Alexandria a Caesare capta ad hocus perducta est ut saltehinc sperate se iudicaret si possiet ipse manu sua iudaeos perimere:eos, circa omnes crudelis N infidelis extaret.piatas ne glotiandum nobis non est: si quemadmodum dicit Appion: famis tempore iudaeis thiticum non est mensa.Sed illa quidem poenam subiit competentem. Nos autem max mo Caesare utimur teste sislatii a res fidei:quam circa elim contra A gyptioς gessimus: necnon do
senatu ciuis dogmatibus de epistolis taesaris Augusti:quibus nostra merita comprobantur. Has
382쪽
1itteras Appionem oportebat inIpicere:& secundum genera examinare testimonia sub alexandro facta.Et omnibus Ptolomaeis & quae a Senatu constituta int. Necnon 8e maximis romanis imis peratoribus. Si uero Germanicus frumenta cunctis in Alexandria commorantibus metiri no po, tuin hoc iudicium est sterilitatis ac necessitatis frumentorum non accuratio iudaeorum. Quid enim sapiant omnes 1mperatores de iudaeis in Alexandr1a commorantibus palam est. Nam admimi stratio tritici nihilominus ab eis Q ab aliis alexandrinis transsata est. Maximam uero eis fidem olym a regibus datam conseruauere:idest fluminis custodiam: totiusq; custodiae nequaquam his rebus indagnos esse iudicantes. Sed super hoc quomodo ergo inquit si fiunt ciues: eosdem deos: quos alexandrini non colunt cui respondeo.Quomodo etiam cum uos sitis aegyptii uer alterutros pro Ito magno de sine foedere de religione contenditis. An certe propterea no uos omnes dicimus aeg= ptios εἰ neo communiter homines quoniam bestias aduersantes naturae colitis multa diligentia nutrientes. m genus utim nostrorum unum ita* idem esse uideatur.Si autem inoobiv aegyptiis tantae differentiae opinionum stant: quid miraris lisper his qui aliunde in alexant driam aduenerum Sin legibus a principio constitutis circa talia permansere. Is autem seditionis caulas nobis apponit: qui si cum ueritate ob hoc accus at iudaeos in alexandria constitutos. Cur omnes nos culparim positos eo quod noscamur habere concordiam . Porro etiam teditionis auoctores quilibet inueniet Appiones similes alexandrinorum suisse ciues.Donec enim graeci suere& macedones hanc ciuilitatem habetes nullam seditionem aduersius nos gessere:sed antiquis cessere QIennitatibus. Cum uero multitudo aegyptiorum crevisset inter eos propter confusiones temporum etiam hoc opus semper est additum. ostrum uero genus permansit purum. Ipsi igitur molestiae huiuς fuere principium: nequaquam populo macedonicam habente constantiam: nem prudentiam graecam: sed cunctis scilicet utentibus malis moribus aegyptiorum N antiquas inimicitias aduersum nos exercetibus. E diuersis nani3 factum est quod nobis improperare praessimunt. Nam cum pIurimi eorum non opportune ius eius cauilitatis obtineant peregrinos uocantes eos qui hoc priuilegium ad omnes imperasse noscuntur. am aguptiis neq regum quisqvidetur ius ciuilitaris suisse largitusmem nunc quilibet imperatorum. Nos autem Alexader quidem introduxit:reges autem auxere .Romani uero semper custodire dignati sunt.Itam derogare nobis Appion dignatus est quia imperatorum non statuamus imagines ransi illis hoc ignoranti. bus aut defensione appionis indigentibus: cum potius debuerit admirari magnanimitatem me, diocritatem v romanorum. Onia subiectos non cogit patria iura transcendere Sed si ascipiunt honores sicut dare offerentes pium alip Iegitimum est. Non enim honoris gratiam habent: qui ex necessitate de uiolentia conseruntur raecis iram 8c aliis quibusdam bonum esse creditur imagines instituere.Denim N patrum dc uxorum filiorum figuras depingentes exultant. assidam Dero etiam nihil sibi competentium sumunt imagines. Aliis uero dc seruos diligentes hoc iaciut. Quod ergo mirum est:si etiam principibus ac dominis hunc honorem praebere uideantur Por xo autem legissator non quasi prophetans rornanorum potentiam non honorandam:sed tanquacausam nem deo neq; hominibus utilem despicies. Et quoniam totius animati multo magis dei inanimati probatur inferius: nterdixit imagines fabricari. Aliis autem honoribuς post deum co/Iendos non prohibuit uiros bonos quibus nos εἰ imperatores εἰ populum ro. dignitatibus am. Hiamus Eacimus autem pro eis continua sacrificia:di non istum quotidianis diebus ex impensa communi omnium iudaeorum talia celebramus. Verum cam nullas alias hostias ex communine 3 pro filiis peragamus.Solis imperatoribus hunc honorem praecipua pariter exhibemus: que hominum nulli per luimus. Haec ital communiter satisfactio polita sit aduersus appione pro his quae de alexandria dicta sunt. Admiror autem e se eos: qui ei huiusimodi fomitem praebuereidest Possidonium εἰ Apollonium molonis: quoniam accusant quidem nos quare nos eosde de os cum aliis non cesimus.Mentientes autem pariter Sc de nostro templo blaiphemias componetes incongruas: non se putant impie agere : dum sit ualde turpissimum liberis qualibet ratione mentiri.Multo magis de templo apud cunctos homines nominato tanta sanctitate pollente. In hoc enim Lacrario Appion praesumpsit edicere. Asini caput collocasse iudaeos:& eu coIere: ac di gnum sacere tanta religione.& hoc affirmat fuisse depalatum dum Antiochus Epiphanes & ex poliasset templum: ec illud caput inuentum ex auro compositum multis pecuniis dignum. Ad hoc igitur prius quidem. goniam aegyptius uel si aliquid tale apud nos fuisset nequaquam debuerat increpare: in no sit deterior asinus furonibus 8c hircis ec aliis qui sunt apud eos dii. Deinde quomoso non intellexit operibus increpatus de incredibili sivo mendacio. Legibus nan semper utimur hisdem:in quibus sine sine consistimus Et cum uarii casas nostram ciuitatem sicut etiam aliorum uexauerint. Et dius ac Pompeius magnus ac Licinius Crassus: Ec ad nouissimum Titus ciear: IIa uincentes obtinuerunt templum.Nihil huiusimodi illic inuenere: sed purissimam pietatem de qua nihil nobis est apud alios effabile. Quia uero Antiochus nem iustam templi de edationem: sed de egestate pecuniarum ad hoc accessit eum non esset hostis: N
383쪽
ip nos auxil1atores quos de amicos aggressus est.Nec aliquid dignum derisione illic inuenit.Multi & digni constriptores stuper hoc quom testantur Polybius megalopolita:Strabon capadox: Nicolaus damascenus: Tymagenesidi Castor temporum conscriptotaec Apollodorus.omnes dicunt pecuniis indigentem Antiochum transgressum foedera iudaeorum.& spoliasse templum auro aris gento plenum.Hyc igitur Appion debuit respicere:nisi cor asini ipse potius habuisseti& impudentiam canis: & qui apud ipsos assolet coli.nem enim extrinsecus alia ratiocinatione mentitus est. Nos italo asinis nem honorem nem potestatem aliquam damus: sicut Aegyptii crocodillis de aspidibus:quando eos qui ab istis mordentur: Ze a crocodillis rapiuntur felices:& deo digni arbitrantur.Sed fiunt apud nos asini:quod apud alios sapientes uiros onera sibimet imposita sustinentes.Et licet ad arcas accedentes comendant aut pro sata no adimpleant multas ualde plagas ac cipiunt quippe operibus S ad agriculturam rebus necessariis ministrantes: sed aut omnium gur dissimus fuit Appion ad componendum uerba fallacia. aut certe ex rebus initia semens haec im plere non ualuit quando nulla potest contra nos blasphemia prouenire. Alteram uero sabulam derogatione nostra plenam de graecis apposivit:de quo hoc dicere sat erit.quoniam qui de pietate loqui praesumuntroportet eos non ignorare minus esse immundum per templa tran sire quam sacerdotibus scelesta uerba confingere. isti uero magis studere defendere acrilegium regem: quam iusta Sc ueracia de nostris S de templo con Ibere. Uolentes enim Antiocho praestare. & infide, litatem ac sacrilegium eius tegere:quo circa gentem nostram est usus propter egestatem pecuniarum. Detrahentes nobis etiam quae an futuris essent mentiti sunt. Propheta uero aliorum factus est Appion: Ac dixit Antiochum in tempIum inuenisse lectum & hominem in eo iacentem:& propositam ei mensam maritimis ternisn uolatilium dapibus plenarram obstupuisset his homo.Illa uero mox adorasse regis ingressum tanq maximum ei Iblatium praebiturum: ac procidentem ad eius genua extensia dextera popo iste libertatem .8c iubente rege ut consideret & diceret quis oetuet cur ibidem habitarenuel quae esset causa ciborum eius. Tunc hominem cu gemita di lacti P mis lamentabiliter suam narra se necessit ratem ait.Inquit esse se graecum:& dum perageret prouitiam propter uitae caulam direptum se siubito ab alienigenis hominibus t arm deductum ad templum:& inclusum illic:M a nullo conspiciised cuncta dapium praeparatione saginari. Et primum quidem haec sibi inopinabilia beneficia prodidissedi detulisse letitiam. Deinde suspitionem: postea stuporem:ac postremum consulentem a ministris ad se accedentibuς audisse legem ineffabi/Iem iudaeorum pro qua nutriebatur: & hoc illos facere singulis annis quodam tempore constituto.Et compraehendere qaidem graecum peregrinam:eum p annali tempore saginare: & deductu ad quandam siluam occidere quidem eum homanem eius corpus lacrificare secundum suas Blennitates :&gustare ex eius uisceribus d iusiurandum facere in immolatione graeci ut inimicitias contra graecos haberent.Et tant in quandam foueam reliqua hominis pereuntis abiicere.deinde refert eum dixisse paucos iam dies debita sithimet stuperesse arm rogasse ut erubestentes graeconde disiiperantes in suo sanguine insidiaς iudaeorum . De malis eum circunstantibus liberaret. Huiasinodi ergo fabula non tantum omnis tragoedia planissima est: det crudeli impudentia redundat. Non tamen a sacrilegio priuatantiochum scut arbitrati sunt: qui haec ad illius gratiam conscripsere. Non enim praesiumpsit aliquid tale ut ad templum accederet: sed sic autem inuenit non speranςFuit ergo uoluntatibus iniqais impius: de nihil hominus sne deo quanta iussit mendacii superfluitas:quam ex ipsa re cognoscere ualde lacillimum est. Non enim circa Blos graecogdiscordia legum esse dignoscitur: d maxime aduersus aegyptios Se plurimos alioς. Quem enim chorum non contigit aliquando circa nos peregrinaris ut aduersus sbios renouata conluratione per effusionem sanguinis egeremus:uel quomo possibile est ut ad has hostias omnes iudaei coli1- gerenturicti tantis millibus ad gustanda uiscera illa sufficerent: sicut ait appion: uel cur inuentum hominem quicunm suit: non enim suo nomine conseripstit: aut quomodo eum in suam pathiam rex non cum pompa deduxit dum posset. Hoc faciens ipse quidem putari pius 8c graecorum amator eximius:assumere uero contra iudaeorum odium Blatia magna cuctorum.Seci haec relinquor insensatos enim non uerbis sed operibus decet arguere. Sciunt igitur omnes: qui uidere construis ctionem templi nostri: qualis suerit de intransgressibilem eius purificationis integritatem. Quatuor enim porticus habuit in circuitu:& harum singulae propriam secundum legem habuere custodiam.in exteriorem itam ingredi licentiam omnibus etiam alienigenis: mulieres tatummodo menstruatae transire prohibebantur . In secunda uero porticu cuncti iudaei ingredi bantur: eoru conjuges cum essent ab omni pollutione mundae. In tertia masculi iudaeorum mutidi existentes at putificati.In quarta autem sacerdos stolis induti sacerdotibus.In adytum uero ista principes sacerdotum propria stola circumamicti. nta uero est circa omnia prouidentia pietatis:ut secuta dum quasdam horas sacerdotes ingredi constitutum sit. Mane etenim aperto templo oportebat facientes traditas hostias introire. Et meridie rursis dum clauderet templum. Denim ne uas ali
quod portari licet in templum: sed erant in eo solummodo posita altera mesa turibulum: cando
384쪽
I abrum quae omnia &in lage colcripta sunt. Etenim nihil amplius nem ministeriorum aliquoruineffabilium agitur:nem intus illa epulatio ministratur.Haec enim quae praedicta fiant hahent totius populi testimonium manifestum ratione mi gestorum Licet enim sint tribus quatuor sacerdotum N harum tribuum siangulae habeant hominum plus il quini milia: fit tamen obseruatio particulariter per dies certos: de hiς transadiis alii succedentes ad sacrificia uehiunt: S congi gati in templum mediante die praecedentibus claues templi & ad numeru omnia uasa percipiunt nul Iam ad cibum aut potum attineat in templo delata. Talia nam cp etiam ad altaria offerre prohibi, rum est: praeter illa quae ad sacrificia praeparantur. Quod ergo Appionem esse dicimus nisi nihil horum examinantem uerba incredula protulisse. Sed turpe est: historiae enim uerum notitiam se proferre grammaticus non prosit.Et sciens templi nostri pietatem hanc quidem praetermisit. Homines autem graeci compraehensione finxit. 5c pabulum ineffabile Se ciborum opulentissimam claritatem. Et pervios ingredientes ubi nec nobilissimos iudaeorum licet intrare nisi fuerit iacet, dotes . Haec ergo pessima est impietas at 3 mendacium spontaneum ad eorum seductionem: qui noluerunt discutere ueritatem. Per ea si quidem mala & ineffabilia quae praedicta sunt nobis det tahere tentavere. Rursum i ta nil piissimus deridet adiiciens fabulae 1nna facta. At enim illum rem Iisse dum bellum iudaei contra iudaeos haberent. Longo quodam tempore in aliqua ciuitate imdaeorum qui in ea Apollinem colebat uenisset ad iudaeos:cuius hominis nomen dicitur Zabido Deinde qui eis promisisset traditurum se eis Apollinem deum doriensitum uenturumq; illum ad nostrum templum. Si omnes ascenderent& credidissent omnem multitudinem lucisorum n, bidon uero fuisse quodam machinamentum ligneum. Et circumposuisse sibi: N in eo tres ordi, nes infixisse lucernarum: & ita ambulasse ut procul statibus appareret quassi stelIa per terram iteragen ς. Porro iudaeos inopinabili uisione obstupuisse:& longe constitutos tenuisse silentium. Za,hidon uero multa quiete ad templum uenisse M aureum detraxisse alini caput . Sic enim urbane conscribit:& rursus Doram uelociter aduenisse. igitur & nos dicere possumus: quia a simum hoc e semetipsum Appion grauatoc facit stultitia simul & mendaciis oneratum . Loca nanq; quae non sunt conscribit:& ciuitates nesciens transfert. Idum enim prouinciae nostrae consita 1s est polita Iuxta Gazam S nulla ciuitas huius Doranuncupatur. In Phoenice uero iuxta montem Carmelu ra ciuitas appellatur in nullo concordans Appionis oblocutionibus. Quatuor enim dierum itinere procul est a iudaea. Cur ita* nos rursius accusat eo in non habeamus communes cum aliis deos: si sic facile credidere patres nostri ad se uenturum Apollinem S cum stellis eum ambulare super terram putauere Lucernam enim primo nunq uidere. i licet 8c lata di talia concelebrat candelabra. d nec aliquis es ambulanti per prouinciam ex tantis milibuς obuiauit. Desolatos et uiros custodibus comperit:& hoc tempore praelii. Caetera iam relinquo. Ianuae uero templi alti/tudine quidem erant cubitorum sexaginta: latitudine uero uiginti. omnes deauratae N poenae au/ro puro consectae .has claudebant non minus quam uiri ducenti diebus singulis:& relinquere eas apertas nefandissimum nimis erat. Facile eas lucerniser ille apperuisse creditur: qai solus etiam habuisse asini caput aestimabatur: quapropter dubium est utrum hoc caput rabidon denuo rei uocaui. An certe samens Appion introduxit in templum ut Antiochus inueniret.Unde in secundo Appioni aliquam mentiendi daret occasionem Sconscribendum banirantium per deum sa/ctorem coeli de terrae de maris nulli iudaeoς facturos alienigenae dc maxime graecis. Oportebat autem mentietem ab istute dicere nulli facturos alienigenae fc magis aegyptiis. Sic etenim ab initio poterant eius figmenta de iureiurando congruere ab aegyptiis utim no propter malignitatem siuam: sed propter calamitates expulsii sunt. A graecis autem plus locis q studiis stimus adiuncti: ita ut nullae inter noς 8c illos inimicitiae de zelotypiae esse noscuntur. E diuerso nassi multos eorum ad nostras leges contigit accessisse:quorum quidam permansere: quidam uero perdurare non se tentes denuo recessere. Hoc tamen iusiurandum nanil se quiset audisse meminit apud nos habi tum:M BIus Appion ut uidetur audiuit.Ipse uti composuit nimis. Igitur haec maxima compositio etiam in suturo dicenda Appionis admiratione dignissima est. arum rerum hoc affirmat indiciu quia nes legibus iustis utamur: nec deum colamus ut couenit:& diuersis gentibuς ser. utamus: & calamitates quasdam circa ciuitatem sustineamus cum uti principalis ci altas roma norum sit. cuius ciues soli ab initio regnare at nos seruire consueuerunt. is etenim ab horumagnanimitate se ualeat abstinere Nullus etenim aliorum potest dicere sermonem quem Appio Iocutus est: quando paucis contigit in principatum continue praesidere: S non rursus aliis facta mutatione seruire. Plurimae nanq; gentes aliis obedire coaetae sunt.Soli autem aegyptii eo st resugiant sicut aiunt in eorum prouincia dii at fatuentur migrantes in effigies bestiarum . Honore praecipuum inuenerant ut nulli fabularentur horum qui asiam europam tenuere. Qui miscet tina diem ex aeuo totius taculi non habuere libertatem:nes apud indigenas dominos ne 3 apud externov.Nam quemadmodum eis usi sint per se: non semel solummodo sed frequenter uastates urbes: templa uertentes amputatos apud eos interficientes deos improperare non studeo.Noe is
385쪽
DE ANTI VI. CONTRA APPIONEM ALEXAM. CLXXVIn
reuenit stultitiam nos indocti appionis imita requi nem casias atheniensium nec3 Iacedemonio. rum animo suo concepit. Quorum alios quidem sortissimos:quorum summi diuersis uitae sunt calamitatibus sauciati. Dimitto dirrata matheniensium arcem:templum ephesenum S delphorialia li multa pro quibus intulit:sed p tius inserent1bus improperia. Nouus autem accusator nostrorum applon inuentus est:malorum sitorum apud aegyptum gestorum prorsiis oblitus. Sed se uostris eum quem refert fabula regem fuisse aegypti ut creditur excaecauit. Verumtamen possumus 5 nos dicere nostros regeς dauid di talomonem:qui multas subdidere gentes.Sed de hix modo supersedendum est: quae uero cunctis nota sunt: applon modis omnibus.Ignorauit: quoniam persis S poli illos principibus asyae macedonibus: aegyptii quidem Ieruiere nihil differentes a fa mulis. Nos autem liberi consistentes etiam ciuitatum in circuitu positarum tenuimus principa . tum annis uiginti S centum usQ ad Pompeium magnum :& dum uniuersi sunt expugnati a ro. manis principibus omnium sisti propter fidem Bam maiores nostri auxiliatores & amici suere. Sed queritur quia uiros mirabiles non praebuimus uel ut quorundam artium inuentores: & in ter hos enumerat secratem & zenonem & chleantem & aliquoς huiusimodi. Deinde quod potius est mirandum semetipsiam his adiecit 6c beatificat alexandraam quia ciuem talem habere meruit: quod rite facit. oriebat enim ut ipse sui testis existeret: qui alus omnibus sic importunus & callidus esse uidebatur:& ulra uerbo corruptus.Quapropter recte quilibet alexandriae codolebit: si super isto aliquid magni sapuerit.De uiris autem qui laete apud nos ritulo nullo Iaudis iserio res sciunt qui uoluerint nostrae antiquitatis libris incumbere. Reliqua uero quae in accusatione constrapta lunt dignum erat forte sine stat illactione relinquere:ut ipse sivi potius id aliorum aegyptiorum accusator extaret. Queritur enim eo st animalia conlaeta sacrificemus: & no uel murcarnibus suillis:sed de circuncisionem genitalium uehementer irridet.De nostrorum quidem animalium peremptione communio nobis est cum aliis hominibus uniuersis. Appion autem sacrificantes nox redarguens increpat semetipsum: cum genere sit aegyptius. Non enim graecis aut ma cedonibus aduersatur. Isti enim optant sacrificare. idest centum boum sitis diis de sacerdotibus utantur ad epulas.Quae cum ita sint non propterea contigit mundum animalibus de istari:quod appion expauit. Qui tamen si solenitates aegyptiorum sequerentur quidem mundus homin1buς ferocissimis aut bestiis impleretur: quas isti iudicantes deo; diligent et enutriunt.Etenim si quis eum consuleret: quos putaret omnium aegyptiorum esse sapientes atm deicolas sacerdotes sine dubio fateretur. Haec enim duo dicutitur sibimet ab initio a regi v este praeceptarat deos colant Sc sapientiam diligant:quod illi facere praecipue iudicans: qui tamen εἰ circunciduntur omnes: S a porcinis abstinent cibis. Sed ne* ullus alter aegyptiora cum eis diis sacrificare dignosicitur.Caecus igitur fuit appion: quando pro aegyptiis nostras detractiones componens illos uidetur potius accusare:qui non Blum utuntur sistennitatibus: quas in nobis culpat istersed etiam alios circuncidi docent: sicuti dixit herodotus. Unde recte mihi aide tur appion propter patriae siuae seges muIctam Eluisse blasphemiae. Etenim necessario circuCisux circa genitalia uulnera ei facta nihil ei circumprofuerunt & putrefactus magnis doloribus expirauit oportet enim bene sepietes in imibus propriis circa pietatem in re permanere: Saliorum minime permanere.lsu uero suas quide leges effugit.De nostiis uero metitus est.Hic iram te minus uitae filii Appionis.sed & noster hic iam finem Iiber accipiet. moniam uero te Apollonius Molon de Lysimachust Be alii quidam tam per ignorantiam quam per insaniam de legis Iatore nostro Moyse de legibus uerba protuleremec iusta nec veta.Dum illi quidem ueIut mago atm fallaci derogant.Leges autem malitiae apud nos nulliuis uirtutis affirmant esse doctrices. Volo hr Diter te de omni couersatione nostra S de particulari sicuti potero proferre termonem. or enisore manifestum: quia Ee ad pietatem alterutrum uniuersalemo clemetiam: insuper ad iustitiam Iaborum tolerantiam:& ad contemptum mortis optimas leges positas habeamus Rogo tamen Iecturos ut non cum inuidia exequantur huius operis lectionem.Non enim proposivi laudes consctibere nostrorum: sed aduersus eos qui nos plurimum de fallaciter accusarui:satisfactione hanc puto esse iustissimam. Proinde accusationem Apollonius non continue sicut Appion instituit: sed di persim. ippe tamen aliquando quidem nos sine deo εἰ hominibus odiosios appellet. Ali quando uero formidinem nobis improperat.Et e diuerso rursiis aliquando de praesumptione fa stum gentis nostrae queritur.Dicit autem etiam stultiores barbaris:& propterea nullum inuenta nox selos uitae utile comperisse. Haec autem omnia manifeste redarguutucidam uniuersa contrario si ab eo sunt dicta monstrantur Et Iegibus imperata:& a nobis cum omni integritate gesta.Si uero coactus fuero facere mentionem legam contrariarum apud alios constitutatum: cuius re eulpabiles illi sunt qui nostras solennitates tanu malas dicere uoluere.Qqibus neutrum puto remanere suod dicant: ιν quia eas habeamus leges:quarum ego capitales Sc flammas ad increpandum positurus sum aeque et quia praecipue in legibus propriis perduramus. Paulum ergo tumens
onus uolo prius edicere: qui eorum qui sine Iese dc ordine uiuunt. Hi qui ordinis de communiti
386쪽
1egum amatores extiterunt:& primi hoc inchoaverunt: recte mansuetudinem nostratum uirtute praestare dicendi sunt. Denim conantur singuli eorum gesta sua ad antiquitatem referre: unum ita rores aliorum uideantur existere:& non apsi potius a Iiis:ut legitis me uiuere debeat exponere: His igitur hunc in modum habentibus uirtus legisatoris est meliora cosiderare: & his qui usuri sunt Imbus quas posuerit si risiscere quia recte se ni. Populi uero est ut in omnibus quae constitutastiat perdaret: di nem scelicitate procedente: nem calamitatibus aliquid horum immutet.Dico igitur nostrum legislatorem quorumlibet qui memorantur legi satorum antiquitate praecedere .LPgurgus enim& Solon 6 Zaleucus Locrenus:& omnes qui apud graecos mirabiles sunt nouelli atq; recentes quantum ad i Ilum comparati esse noscuntur. Quando nec ipsum nomen Iegis suis, se olim apud graecos agnoscitur. Testis Homerus est qui nusq in Opere suo hoc usias est nomine. Non enim secundum legem: sed indissi nitis sententiis S regum praeceptionibus populus regebatur. Unde etiam multo tempore permansere tantum moribus urentes: ct non scripto. Et multa horum semper secundum euentum casuu permittentes Noster uero Iegislator antiquus existens hoc etenim undim manifestum est: etiam apud eos clarum qui semper contra nos loquunturi sometipsum praebuit optimum principem populorum: re consiliatorem magnum. Sed instructione totius legis uitae constringens eis siuasit hanc libenter excipere:& firmissime inclyta scientia custodire. Primitus autem eius magnitudinis Opera uideamus .ille nano progenitorum nostrorum re .linquentium Aegyptum S ad terram propriam remeantium: multa milia firmens ex plurimis &impoTibilibus rebus cautissime liberauitalc in aquosim eos& multum arenosam oportebat traiixe uiam: bella deuincere: & filios ac uxores praedam p hella seruare: in quabus dux egregius &consiliarius sapientissimus:& tutor ueracissimus fuit uniuersorum. Omnem siquidem multitudinem in semeti plum pendere facit: S cum omnia quae uellet persuadere posset:in nullo horum uidicauit sibimet potestatem: sed in quo maximo tempore potestatem sibimet arrogant & tyrannidem presules rerum: & populum frequenter plurima iniquitate uiuere consuescunt. In hac ille potentia constitutus e diuerso: magis iudicauit agendum pie 8c plurimam exhibere aliis aequita rem ipse uirtutem praecipuam se credens cunctos ostendere: Be hiulem firmissimam praebere sequacibus bona uoluntate. Et maximis actibus in singulis casibus ustas est. Quapropter recte iudicabat ducem at 3 consiliatorem se deum habere: δἰ primitus sibimet fatissa ciens: quia secunduillius uoluntatem uniuersa gereret at 3 tractaret.Credidit modis omnibus oportere ut etia apud plebem haec opinio permaneret. Nan dum re*icere fisam uitam credunt: delinquere non praesumum. Huiu simodi quidem noster legislator fuit: non magus: n5 fallax: sicut derogatores iniuste pronuntiant: sed quales apud graecos gloriatur suisse Elmnum: & post eu legissatores. Alii nan quidam eorum leges positas animo dicebant. Alii uero eas in Apol Iinem & uaticinium delphi cum reserebant: siue pro ueritate hoc credentes: seu facile suadendum iudicantes populo.Qui uero praecipuas leges instituerint: uel si iustissime de dei fide cognouerintvicet hoc ex ipsis legibus facta comparatione conspicere. Iam enim de ipsis tempus est disputandi. Igitur infinite quide paericulatim gentium at legum apud cactos homines differentiae. fiunt, Alii siquidem monarchis: alii uero populo potestatem reipub. commisere. Noster uero legissator nihil horum intendensi ueluti siquis hoc dicendo menseram traicendat uerbi diuinam rempublicam declarauit: deo principaliter conuersationem nostram atq; potestatem exceIIenter assignans & satista ciens eum caelos inspicere tanq causam bonorum omnium uniuersis hominibuς existentem:& quaecunque continopit eos in angustiis supplicasse illius non latuisse uoluntatem. Ne quicq eorum quae gessere uel squid aliquis apud semetipsum potuit cogitare r unum uero eum esse monstra ait: εc ingenitum: ammutabilem per tempus aeternumta omni sipecie mortali pulchritudine disserentem Et ipsum nobis notum qualis autem sit secundum substantiam prorsus ignotum. Haec iram de deo iaperet prudentisit nais graecorum: quia quidem eruditi int: illo uti sciendi praebente principia nunc dicere praetermitto: quia non optima & congrua dei naturae arm magnificentiae sunt Ide testa
tur. pythagoras enim S Anaxa ras & Plato & post illos philosiophi sto iei & poene cuncti uidentur de diuina sapuisse natura.- hi quidem ad breue philosephantes populo stiperstitionum opinionibus iam conscriptam ueritatem dogmatis proferre timuere. Noster uero legisator opem h/hens consbnis uerbis suis non QIum his qui cum eo erant satisfecit: sed etiam qui ex illis sempererant nascituri: hoc immutabiliter insipitauit:& causa leginationis ad utilitaris modum semper adduxit. Non enim partem uirtutis dei culturam dixit: sed huius partes a Iias esse perspexit alip ton λnituit. Idem fortitudinem iustitiam in omnibus ciuium concordaa ad alterutros. Cunctae nam actiones de studia uniuers1m sermones ad diuinam reseruntur per omnia pietatem. No enim hoc inexaminatum aut indefinitum ulterius dereliquit. Duo siquidem stant totius disciplinae & moratis institutionis modi: quou unus quidem sermone doctor est alter uero excitat icte morum: quae
cum ita fiunt quidam legislatores sentiendi sunt discreti:& alteram hon modum sibi placitum a iis mentis alteram xeliquerunt.Sicuti Lacedemonii qui φ S Cretes moribus erudiebantur in
387쪽
DE ANTQ UI CONTRA APPIONEM ALEXAN. Cinx lx
tb1ς Athenienses uero Se poene omnes alii graeci quae quidem oportet agi percipiebant filis se gibus. Assuescere uero ad haec operibus minime ualuere. Noster autem legislator haec ambo multa diligentia cooptauit. Nam nec exercitatione morum dimisit non traditas: nem leges sermone reliquit incomptas. Sed mox a primo inchoans cibo & unicuit dicto conueniente nihil neq; minimarum escarum Iub potestate uoluntatis arentium dereliquit.Sed de de cibis quibus conuenit abstineri:& et sumendi stanti uel quae diaeta communis esse uideatur. Necnon & de opibus Iabore limul 5 requie . Terminum aris regulam posivit legem: quatenus ueluti Bh patre arci' domino uiuentes:nem uolentes quicq:nem per Ignorantiam delinquamus. Non enim ignoratibus poenam posuit: ted optimam & necessariam correptionem monstrauit legem. Quapropter non semel audiremec secundo uel saepius. Sed in unaquam sieptimana alia opera relinquentes: ad legis auditionem congregari praecepit uniuersiss: earum persecte condiscere: quod scilicet omnes legislatores reliquisse noscutur. Et in tantum plurimi hominum porro stim tui secundu proprias uiuant: quia paene eas ignorant.Et cum peccauerint tunc agnoscunt ab aliis quam legem probanrur esse praeuaricati. Sed etiam uiri maxima cum gloria re principalia gubernantes profitetur ignorationem. Scitos namq; sibi faeiunt assidere ad dispensationem rerum: de experimentum legis habentium. Nostrorum uero quem labet cum leges interrogat: acilius quam nomen suunt recitat. Universas quidem mox a primo sensiu eas discentes in animo uelut inscriptas: de rarius quide quilibet trans greditur. Impossibile autem est supplicium deuitare peccantem. Hoc iram primum omnium mi rabilem consonantiam nobis instituit.Nam unam quidem habere de eandem de deo sectam iuitauero ac moribus disterre nihil ab inuicem optimam moribus hominum potest celebrare concordiam.Apud nos eteni Glos nem de deo quilibet sermones audet alterutris aduersarios: sicut multa similia apud alios fieri comprobantur. Cum non sistuma fortuitis quod uisiam fuerit unicuimprosersi sed etiam apud quosdam philolaphorum hoc crebro p sumitur. Quando alii quidem rotam dei naturam sermonibus perimere tentavere. Alii uero eius prouidentiam ab hominibus abstulere. Neq; in studiis uitae a disterentia ulla conspicitur: sed communia quidem opera omnia apud nos existunt. Unus non de deo sermo concors est asscrens illum cuncta respicere: sed etiam de ipsius uitae studiis. Et quoniam oportet omnia alia ad terminum diuinae pietatis adduci: a malleribus nostris N a seruis quilibet auerti. Pro quare illa ras nobis calumnias a quibusdam: curno exhibeamus uiros inuentores nouorum operum seu uerborum contigit oriri. Alii si quide in nulla re paterna perdurare optimum esse putant: di praecipue transgressistibus sapientiae robur assignant. Nos autem e diuersis unam esse prudeliam at 3 uirtutes existimamus: nihil poenitus uel facere uel cogitare contrarium his quae antiquitus sancim nosicantur: quod scilicet in ditium legis est optimo foedere constitutae. Nam ea quae nunc non habent modum:experimento tape corre pia redarguuntur. Apud nos autem qui credimus ab in1tio positam Iegem diuina uolutate: nihil aliud pium est quam hanc sub integritate reseruare. Quis etenim eius quicqmouere potest: aut quid melius adinvenit: vel qui ab allis ransi praecelletius ad statum reipublicae nostrae migrauit: aut quae poterit esse melior alm iustior: quam ea quae deum quidem principem omnium esse G. firmat. Sacerdotibus autem in communi quidem res praecipuas dispensare permittit. Summo uero pontifici aliorum sacerdotum principatum competenter iniungit.Quos utim PS diuitiis nemaliis quibusdam spontaneis auiditatibus praecellentes. Leginator ad culmen huius honoribus in . nituit. Sed quicunt sapientia uel temperantia aliis praestare noscuntur: eis praecipue culturam divinae placationis coniunxit. Apud hos igitur & legis εἰ aliorum studiorum integra diligentia cu stoditur. Contemplatores etenim omnium ait iudices contemptionum 8e punitores culpabiliusacerdotum esse decreti fiunt. Qi; is ergo principatus quod regnum erit hoc sanctius: uel qui ho nor deo potius cooptabitur cum omnis quidem populus sit praeparatus ad pietatem: Summa uero diligentia sacerdotibus sit idicta & uelut quaedam sestiuitas gubernetur uniuersa respu. Cum enim ministeria sua numero paucorum dierum alienigenae custodire nequiuerunt ea uidelicet iacrificia nominantes: nos cum multa delectatione de incommutabili uoluntate sisten nitatis opus per omne seruamus aeuum. QVae igitur stini praecepta uel iterdicta simplicia siue nota dicamus.
primum quidem de deo est dicens.Deus habet omnia perfectus beatissimus spe sibi eunctiis sufficiens principum di medium Se tetminus. Inter omnia operibus quidem Sc muneribus clarus S totius rei manifestus. Forma uero εἰ magnitudine nobis inenarrabilis Omnis nam materies comparata ad huius imaginem licet is praeciosa tamen prome cunctam ars ad illius imitationis inuis tum extra esse artem cognoscitur nihil simile nem videmus ne possumus sit spicari nem coniicere.Sanctum est': videmus eius opera lumen:coelum:terram: selem:lunam: flumina:mare:animalis nationes:redditiones fructuum: haec deus sectimon manibus nem laboribus nec3 quibusdam indiguit sibi cooperantibus: sed 1pse uidente bona repente facta sunt. Bona nunc homines conue nit uniuersos: si qui eum quae placere exercitatione uirtutis. Modus eum diuinae placationis iste sanctissimus est. Unum templum unius dei commune omnium communis dei cunctorum.Gr
388쪽
mim nIm semper est omnes' quod simile est. Hunc placant quide sacerdotes semper. praecedit uerbistos primus sieeundum genus: qui ante alios sacerdotes sacrificauit deo custodiet leges de dubiis iudicabit:& puniet lege convictos. Huic quisquis non obedit supplicio subiacebit tanq qui i ipsicleo impie gelserit. Hostia I immolauit: non ad crapulam nostram uel ebrietatem attinentes. Haec enim non placent deo:quae res occasio potius iniuriarum simul & expensarum est. Deus enim te peratos ordinato & boni generis diligit:& ut praecipue sacrificares caste uiuamus. In sacrificiis autem pro communi salute primum oportet orare. Deide singuli pro semetipsis. Quomodo omnes secti sumus:& qui hoc conflartium suae uitae praeponit maxime deo gratisimum est. Lipplicatio uero fit ad deum uotis ac precibus non ut bona praestet. Nec enim ipse sponte cotulit uniuersis S uno deposuit.Sed ut hoc luscipere ualeamus suscipiente si servemus: purificationes an sacrificiis lex decreuit. Ex omni excabit excommunicatione a muliere facta εἰ alia multa scriberet ualde longissimum est .Huiusmodi ergo de deo S eius placatione sermonibus est.Ipse aute simul etiam lex est: quo Hamaatem nouit lex permixtionem per naturam ad coiugem si tamen pro fi liorum causi procreandorum agatur. Masculorum uero in masculos ualde iudicauit inimicas: 8 tentantes horum morte decreuir dignos. Nubere uero iubent non respicietes an dotem. nes uiolenter arripere: sed neq; dolo uel fallacia suadere. Dispensationem uero potius fieri per eum cuius esse noscitur potestatis & per cogitationem oportunam . Mulier aurem in serior inquit est uiro pomnia Obedit igitur non ad iniuriam: sed ut sit ib regimine constituta. Deuς enim uiro potestatem dedit. Cum hac ergo coire decet maritum solummodo. Alterius uero experientiam habere nequissimam.Si quis aut hoc egerit declinatio nulla mortis: ne uim fieri uirgini alteri de ponistae: neq; si suaserit nuptae filios nutrire praecepit. Universis autem mulieribus interdixit: ueri cela/re quod statum est:uel aliam machinationem corrumpere filii. Nan mecatrix est anima demo γliens Be genus imminuens. Igitur si quis ad concubitum corruptionem. transierit immunduri oportet autem etiam post legalem commixtionem uiri mulieres lauari. Hoc enim partem aniae polluere iudieauitnnflata nano corporibus uulneratur. Dum ob hoc fit aliquam propter puris, cationis causam talibus imperauit. Sed ne 3 in fisorum natiuitatibus concessit epulationes. AP gregati & fieri occasiones ebrietatis: Ied temperatum esse repente principium: iussit 3 litteris eruditi propter leges S nosse progenitorum actiones aut actus imitentur:& cu legibus educati ne transgrediantur:nem cogitationem ignorationis habere iudicentur. Prospexit aurem etiam sane ribus mortuorum: henem preciose ad sepeliendum celebrantur exequiae. Nem in signum fabricae sepulchrorum : led necessaria quidem circa prolationem funeris imperauit domesticos adiplere.
Omnibus autem uiuentibus legitimum esse constituiti ut aliquo moriente & c5currant:& gemi, tus lamentationis en in dant. Purificari autem iubet etiam domesticos fauere celebratos:ut longe procul sit q sit uideatur quis mundus esse aeum secerit homicidium:parentum honorem post deγnm esse constitui cis qui non repensat eorum gratiae: sed in qualibet parte contristat: praecepit esse lapidiandum. Iubet etiam omnibus senioribus honorem iuuenes exhibere: quoniam cunctorusenior deus est. Nihil permittit celebrandum apud amicos: no enim amiciciae sunt apud eum cui Omnia non creduntur. Et Iicet aliquae inimici crae proueniant: prodita mens a rara prohibuit. Si quis arbiter munuς acceperit: morte mulctatur. Despiciens quod iustum est: & au lium reis offerens .mod quisq non potuit non auserat:& aliena non tangari mutuans no accipiat usiaras. Haec Shis multa similia communionem continent nostrorum inter alterutros. Quomodo autem
etiam de domestica cura circa alienigenas habenda habuerit legina toti referri dignum est. Uide-hitur enim omnibus optime prospexiste:deum eo ita sentiete. nem propria corrupimuς: nes participare rebus nostris uolentibus inuidemus. Q qicunq; enim uolunt sub nostras conuersari l sacredentes ad ea cum munificentia Blcipit:non genere solummodo: sed etiam uolutate uitae pia rans es consertium. Eos autem qui transitorie misceri uolennitatibus: non alia tamen exhibe da constituit.Idem omnibus praebendum: ignem: aquam. cibum: iter ostendere: non sipernere aliqueatis ultum: mitissime etiam circa hostes quae fiant agenda sanciuitaui neis terra eorum exuratur: nem arbores serti Ies incidantur: sed etiam istiari eos qui in bello cecidere interdixit:& captiuos prosexit quatenus eorum ammoueatur iniuria:& maxime sceminarum. Sic autem alumnos mastetudinem at 3 clementiam studuit edocere: ut etiam de animalibus irrationabilibus non tacoret: sed horum tantummodo utilitatem legitimam concedens:ab omni nos alia causa prohibuit.
Hunis enim ueluti supplicantia oriuntur in domibus hoc interdixit occidi. Sed nem parem res leni. praecepit auferri. Et licet inimica sint animalia eis tamen parcendum esse sanciuit. Sicundit ea quae ad mansuetudinem pertinent obseruauit. Doctrinalibus quidem sicuti predictu legis utens N alia tu sius cotra transgre rex causa punitionis sine excusiuione defigens. Damnum nant in plurimis causis transgrediendum mors est.Si adulterium commiserit aliqui M suum puellae fecerit. Si masculo turpe tentamentum praesumpserit. l. c. aut patiatur sustinere tentatus.
Similiter autem est lex ineuitabilis N in seruis: sed etia-me nigris: i si os de ponderibus da.
389쪽
DE ANTI LUI. CONTRA APPIONEM ALEX. Cl XXX
lum fuerit operatus & de iniusta ueditione ac fraude uel fide traxerit alienam rem: aut quod nopotuit abstulerit omnimodi sunt uindi ista non qualia apud alios: sed ne ualde maiora. De Iniuria uero parentum uel impietate quae sit in deo: licet tentet hoc aliquis mox peribit. Hi ς ira 3 secun dum legem uniuersam honor tribuitur mon argentimon auri: nem coronae capitis: aut cuiusdam predicandae festiuiratis: sed unusquill resten, habens conscientiam suam ualde proficit legislatore prophetante:& deo fidem condonante firmissimam his qui seruauerunt leges: licet pro eis mori contingat aliquibus concurrunt alacri ad occasum. Dedit enim deus rursus fieri ut uita melior possit ex mutatione conferri. Piget itam nunc hoc me conscribere: nisi opera essent omnibus manifesta. Quoniam multi S ploetuo olym nostrorum progenitorum:ne uel sermonem Blummo do extra legem proferrent:omnia passi fiunt sistinere uitiliter: uel si honorari contigit apud om nes homines nostram legem & uoluntariam legis consequentiam esse manifestam imbuebant. Graecos maiores no tri etiam extra regionem propriam constituti huiusmodi si quidem rectam habent dc tam gloriosam de deo: talen leges multo taculo sic firmissime custodire omnes arbi tror admirari propter frequentes apud nos factas mutationes. Denim eos qui conscribere proxiomede repu.εἰ legibus tentavere tanq de incredibilibus compositionibus quidam frequenser ac
cusant dicentes:quoniam impossibilia fiampserint argumenta. Et alios quidem relinquo philoso. phos:quicum huiusmodi n ocium in suis conscinptionibus habuere. Plato mirabilis apud grae cos tanq de honestate uitae pcedensic uirtute sermonum 3c per Basione philoisphiae cuctos excellens ab his qui dicebant pessimum esse de repu. conscribere illulus de clivulgatuς poene pe-ptus est. Cum utim qui illius uerba considerauerit frequenter 8e facile reperieci quae etiam costaetudini plurimorum proxima esse noscuntur. Ipse liquidem Plato consessus est: quia uera de deo opinionem propter ignorantiam plebis proferre securum non est.Sed Platonis quidem uerba uana esse putant & multa potestate composilia ali conscripta de maxime de legislatione prolata. Lygurgi uero mirantur& Spartani cuncti concelebrant:quoniam illorum legibus plurimo tempore perdurarunt. Ergo hoc manifestum uirtutis indicium est in legibus permanere.Si uero Iace demoniorum admirantur illorum tempus assumata scienteς amplius duobus milibus annis nostia constitisse rempublicam.& super haec sciant quoniam Lacede moni quidem omni tempore quo apud se habuere t ibertatem perfecte usi fiunt custodisse leges.Cum uero circa eos factae sunt toti tunae matationes. paene cunctarum legum obliti sunt. Nos aut multis casthus euolutis proptet regam Asiae mutationes neis in nouissimis malis aenientes a legibus Ilimuς alienati: no uocationis nec epulationis causa seruantes eas quando si quis confiderare uoluerit: multitudo ampliori testimonio maiores excubias labores nobis si Lacedemoniis uidebit impositos. illi siquidem operantes terram: de neιν circa artes exercitiam hab&es: sita ab omni operatione remissiores pingues ec corpore pulchri in ciuitate degebant. Aliis ministris in Oibus uitae necessariis rebus utentes:& cibum paratum ab illis accipientes: solum opus bonum a t. clemens iudicantes ad facim. dum M patiendum: quatenus p ualerent aduersuς omnes contra quos bella siusciperen usa nonne 3 hoc adipisci potuerant dicere superpono. Non enim singulis lGlummodo: led multis frequeret eorum iubilo Iegis praecepta negligentes semetipsis cum armis hostibuς tradere .Patas ne de apud nos non dico tantis ita daci uel tres agniti sand proditores effecti legum uel mortem. Non dico illam facile quae solet pl1antibus euenire sed eam quae cum multa corporam afflictione multa crudelitate uidet ar aecedere. am ut ego puto quidam praeualentes nobis non per odi um subiectis imposuere si qui sunt homines qui non tantummodo esse credant pessimum sim xe quicquam extra leges suas uel sermonem:pul eos dicere compellantae. o tamem mirari docet si mortem sortissime toleramus pro legibuςαultra alios uni aersos. Non enim quae leuia ui
disur nostris studiis alii facile patimur: hoc est operationem cibilis limplicitatem: de ut nihil frastra neq; sortuito: quod quis 3 desiderat uelcatur:aut bibat: aut ad concubitum quemlibet acce dat: aut splendide aestiatur: aut sine nobilitate uacet. Sed illud attendendum est: si gladiis uten tes&hostes ab inuasione fugantes praecepta imis circa cibos neqaaquam infringimus. Nobustam gratam est propter haec imibus obedire: de illis sortitudinis causas ostendere. Proinde Lysimachi 5e Molones de quidem huiusmodi alii conscriptores improbi sophistae adole sicentium deceptores quali uehementer nobis prauissimis existentibus derogare contendant. Ego nollem de legibus alienis examinationem efficere. Noster enim mos est propria custodire: non aliena potius accusare. Et ut nem irrideth nes blasphemare debeamus eis qui apud alios putantur dii :aperte nobis legissator interdi xit propter ipsam appellationem. De accusatoribus autem pro lectiones siuas non increpare uolentibus tacendum non est. Cum alio non a nobis nunc sex trio composituς ως arguere uideatur: sed a multis probabiliter iam praemissus. Qsis igitur eorum qui apud graecos sapientia sunt mirabiles non redarguit nobilissimos poetas εἰ praecipue
missatores Doniam huiusimodi sectas de deis ab initio populis inseruere Dicentes eos aut e numero quidem quantos ipsi uoluere et ex altet atris uero & diuersis natiuitatibus πω
390쪽
creatos. Hos aurem druidentes locis habitaeulis tane generationes animalium:alios quidem siubter raralios in mari: seniores autem eorum in tartaris uinctos esse dixere quibuscun distribue, re: coelum his sermone quidem patrem : operibus autem tyrannum atm dominum superpolae re. Hopterea aduersius eum constituere insidias per uxorem & fratrem & filiam : quam ex eius capite fingunt generatam: ut alligarentes eum asenderet sicut ipsie ille tum dicitur patrem. Haec iuste accusatione digna conqueruntur: qui sapientiae uirtute praecellunt. Hic super haec deridente ς adiiciunt. Si deorum alios quidem rehebos & adolescentes:alios autem seniores & bar haros esse credendum est: alios constitutos superantes r & quendam labrum : aliam uero textricem: alium uero peregrinantem dc cum hominibus contendentem. Alios autem cytharizantes aut arca gaudentes. Deinde inter alterutros seditiones effectas: de propter homines contentiones constitutas ut non solum alteruttis manus mitterent: sed etiam ab omnibus uulnerari luge. rent malam perferrent: Se super omnia est luxuriosius si intemperantia permixtionis uterentur. o modo non erit incongruum amores le cocupiscentias ad uniueriss attingere simul mascuIos de an sceminas. Deinde sortissimus S primus eorum patet sed uetas a semetipis impregna . tali mulieres diruptas submersas sperneret: de eos qui ex eo sunt nati nem liberare potest. Factos conscriptos ne 3 sine lachrymis eorum perferre mortes Bona int haec & his alia cose uentia: idest adulterio in coelo ui B:S sic impudenter a diis celebram: ut iam alii zelare se proterentur tali passione conscripti. Quid enim alii facturi non essent:dum nem senior at 3 rex ualuasset impetum Bum a mulieribus permixtione retinere. Alii uero dum seruientes hominibus &'nunc quidem aedificantes causa mercedis: nunc uero palcentes. Alii autem malignorum modo in serro carcere colligati. Q gem Igitur sapientium talia non accedanimi hoc componentes redargu anim multam stultitiam his credentium repraehendan 'lii uero ad terrorem quendam uel metum: necnon de rabiem arch seductionem omnesv pessimas passiones: de sermam in dei natura fingere praesumpsere. Et horum quidem nobilioribus etiam ciuitate sacrificare suasere. Si qui dem simulata necessitate Gnsistuntrat quoidam deorum putent bonorum esse largitores. Alios autem uocent aduersarios: quando eos ueluti malignissimos homines muneribus at donis placere contendunt: magnum quoddam malum se suscepturos 'ab eis existimantes: nisi mercedem eis studiose praebuerint. Quae igitur causa sit tantae huius iniquitatis at delicti circa deum. Ego quidem arbitror eo ς, nes ueram dei naturam ab initio eorum legislatores agnouerint:ne P quantum praecipere potuere: persectam sententiam diffinientes reipub. tradidere. Sed uelutaIiud quidam prauissimum reliquerunt: dantes potestatem poetis si quidem ut quos uellent deos introducerent. Haec omnia patientes rhetoribus: aut ut de re publica scriberent: dc de pere Agrinis diis decreta proferrent: sed etiam pictores S gypsbplastae in hoc apud graecos multam hahuere potestatem: ut unusquis p formam quam uellem secundum modum suae opinionis exponeret. Alter quidem ex luto quod uellet fingens. Alius uero pingens opificis iram qui maxime putantur esse praecipui ebur&aurum habent ad hoc suae semper nouitatis argumentum. Pro inde apud eos priore quidem dii florentes honoribus senuerunt. Sic enim proserendum est. Alii uero noui clam introducti religione potiuntur de templorum alia quidem desolata: alia uero nuper secundum eorum uoluntatem aedificantur: quapropter ut arbitror e diuersis nosse magis indigent: qualis facta sit circa deum Be quomodo ei honor immobili religione seruetur. Apollo. iussi quidem MoIon unus fuit stultorum at s tumentium , Eos autem Qui uere in graeco philosophati siant: nem p dictorum aliquid latuit: necn frigidae allegoriae cautas ignorauere. cis propter illos quidem iuste spreuere:& circa ueram decentem citca deam opinionem nobis sci. re concordes. QMd Plato respiciens nem illum quenquam poetarum dicit in repub.ese Blcipiendum: & Homerum honorabiliter admonet fanum ei constituens & unguenta superfundes: ne rectam opinionem de deo fabulis sorte destrueret. Praecipue nano Plato nostrum legissatorem imitatus: licet nulIam eruditionem huiusinodi suis ciuibus imperasser: idest ut omnes perfecte disicerent leges: ut ne sortuite aliquid extraneorum ciuibus misicerentur: sed esset pura re si .ee in imum castodia perduraret. Horum nihil cogitanς Apollonius Molon nos uoluit aeculare quoniam non recepimux eos qui aliis sunt opinioni, us praeoccupati: nem de deo communicari patimur eis: quia alia uitae resuetudine degere. cum nem hoc proprium nostrum sit sed commmne cunctorum: non modo rerium: sed etiam qui inter graecos cautissimi suisse noscuntur. Lacede monii nan peregrinos et expellabant corruptionem extra leges ex utrossi metuentes. II lope igiti intestius Eeuitia poterit glibet arguere si nulli nem conuersationis neq3 cohabitationis suae participium exhibebant. Nos autem aliorum quidem res zelare non finit: participari uero cupientes
quae sunt nostra libenter susicipimus:quod uti reor inditiu ma animitatis atm clementiae. ddesino am de Laetaemoniis amplius di butare.Athenienses uero qui coem esse siuam gloriantur omnibus ciuitatem quomodo de his rebus habuerint Apollonius ignorari. Hi nani3 ueci uerbo solummodo praeter illorum legem de diis loquentas ineuitabiliter pumerum . Cuius etenim rei