장음표시 사용
351쪽
midui erudirritum ipse eisiem annis primo floruerat. Gaius ital puer colebat hae quasi cognatus & imago principis. Ob quam rem ciuibus nata uit praesidere: quod non tamen obtinere pua Itast: nem ex eruditionis opere bona Congregata ieritare. scd abusus potestate: peruenit ad morte. Disticile na est:ut iIlis possit acquiri uirtus: quibus facile uides agere quo trahuntur. Initio liq. dem faciente eruditionis causa amicis studebat dignis: zelo meliorii rerum postea perductus ad iniuriam t onus & odium quod circa eum homines omissa priori deuotione gerebant ad id os d cicendit: ut ab et Bem insidias passiis extingueretur. Claudius agitur sicut d 1xa superiuς interruptione facta uiam:egrediebas de theatro. Qui gaio mortuo:& clomo caelaris nece turbata: in an γgustia pro sua salute consistens:&in quodam artissimo loco deueniens se caelabat: nulla periculo μrum causam: nisi rubo sormidas: is enim cum priuatus esset: mediocriter se tractabat inter omnes sufficienter doctus:& disciplina maxie graeca compolitus: qui etiam se ab omni turbam quietudine subtrahebat. Tunc ita ly dum trepidatio populos Obtineret:& omne paIatium ferocitate militum plenum esse cita terror ati indisciplinatio cunctos priuatos appraehendisset: sivmi duces in curia de his quae forent agenda tractabant. Et gaii quidem interitum pervipendetes:eos, tu. uideres extinctus:quae sibi essent utilia potius cogitabat quemadmodum hene cuncta di ponerentur. Cunt germani ad necem peremptores gaii requirentes: suae magis Q cunctorum utilitati conssilerent: Claudius turbatus & nequaq de salute sita securus: maxime: quia capita ferri ui derat asprene: di quos cum eo constabat occisos:stabat in quodam Ioco super paucos gradas:Oh, icuritate Caelatos.Tunc gratus quidam militum in palatio uidens eum: nec persecte prae obscuri. tate cognosicens:credens homine em qui magis in eo loco infidias faceret: proxime ueniens eam appraehendens agnoum sem sequentibus ait. Iste germanuς est: eu constituamuς imperatore. Claudius uidens eos in Bo raptu praeparatos:& metuens: ne propter gaium ipse quom morere se parcedu sibi esse poscebat ieiis Ba facta comemorabat. Tuc gratus subridens dextera ei porrexit:S noli inquit de tua salute pusillanimis esse;um te magis oporteat magnanimiter de 3 perto cogitare: quod dii auserentes gaio: mundoq; prospicientes: tuae concessiere uirtuti. Perge nunc. S malorum tuoru recipe Altu.Supportabat eu: nequasi ualentem abulare pedibus: propter timore scilicet:
gaudium di R. Concurrebant at circa gratu etia multi militu: & uideres claudiu duci quasi ad C ppliciu reru gesta ruin ta nil pro uiro Ba uata quieto:& multa pericula in principatu gai1 ppe dolebant. Pluribus at militibus aggregatis: factin turba: suge totius plebis exorte sunt. Tuc claudio propter corporis debilitate fugere non ualente: eu in uehicloi' rapientes pro eius incolumitare sollicitiaeu fuga ad palatiu taenerunt. Qui locus ut sermo tradit primus in ciuitate romana habitaculu dedit hominibus. Cunq; 1a republica tenere uideretur: multomagis milita concutis pcedebatae unctis utim asipectu claudii libenter inspicientibus reum principe statuere festinantibus: pro fauore germanici eius fratrix: qui magna gloria Bae uitae reliquerat uniuersis: in super et cogi/tantibus de aviditate senatoriae potestatis:S quae pride suo principatu deliquerant Inter haec etiarur Bς cogitabant: quia imperiu deductu ad una peticia Ici non careret: quando quodcunm uellet lus efficere pro fauore senatui gratia propensaret sufficienter inter aleratros cogitabant:& q Blent prouenire quotidie loquebane. Erant ergo diuisae hae sententiae populi at senatus. Hi dignitate prist ina appetebant: θ onerosum seruires pro tyrannoruanium. eclinabant:populus autem inuidia circa senatu habens: S auaritia eius effugiens in raptu claudii pro iperatoris ordinatione gaudebat .runc itas pene bellu iam ciuile Qb popeio fiagrabat: quod tamen iperatore constituto sedatu est. Inter haec senatus agno Pens claudiu a militibus abreptu: misit ad eu uiros de suo cetu uirtute claros: qui eu admonerentaut pro adeptione Gni nulla uim faceret: sed magis ut sena tui tantor uuirord unus caederet:& comune utilitate prospicientibus legibus Q biaceret: vim memor esset quo maloru pii i tyranni occasio suerint ciuitati:& qui sub gaio etia ipse cu eis picuIa pertulerit nem imitaretur tyrannidis onus: S iniuria ab aliis grauiter irrogata: sponte ad sub uersione patriae coarmaret: sed ut magis priore uirtute suae quietis ostenderetaquatenus ei hono re liberioru ciuiu:& legu decreta succederent:quo facto fauore sperantiu :& quibus speras acqui reret Muta si nem morte te perare uellet: nec caederet auctoritat1 senatoriae:grande manu ad resistedu haberent:& armatoru copia & multitudine famuloR : quibus aduersiis eum sortiter urerene maximu uero sibimet emeremediu spei arm fortunae r sedet deos non aliis phituros esse sis latia: nrsi eis qui cu uirtute di bono principio ad congressione certaminis aduenitenticu ipsi Cy patriae libertate pugnarent. Et legati quide uenarius 8e braccus ambo tribuni hiς utebantur uerbis:& pstrati claudia Oppliciter exorabat: ne belloru ac lubuersionis soret occasio ciuitati: uidetes utimen militsi multitudine circuseptu dc in coparatione illius exercitus consules nihil eme: luadebati simul: ut si appeteret principatu: a senatu magis sibi datum acciperet quod ret .psiperius atq; stelicius: si non esi iniuria: sed cu fauore decernenti si potius imperaret. Claud1us agitur ic1ebat quidem qua senatus arrogantia uerba haec direxisset: S ad praesens mitti sententia mediocriter se tractabat: sed tam propter metum de instantia militu: qua regis agrippae praeceptu cogebatur talum principatu qui sponte uenerat caedere non debere.
352쪽
L gallo regis agrippae ad senatu:& qIiter cosequetes mih te ς g erat cu senatu:ad claudiu vastore: R de' morte chei eae seu aliose gali iter sectope: ipsi quo in Caudio repugnata u. Cap. II. Nicergo agrippa copletis siolennibus circa morte galia quo fuerat honoratus Seius le: Itistu lugubriter prosecutus: agnoscens claudiu a militibus raptu festinabat ad eu . Queikturba tu inveniens & paratu ut senatui caederet: exacuit mones: ut imperi u sibi defende ret. Cun talia dixisset abscessit. Que cu senatus euocasset ad curia: unguens caput unguentis quasi ab scorio remearet: Senatu iterrogabat: quid de elaudio gereretur. Illis at quae gesta fuerant dicentibus & consulentibus qua ipse sententia possideret: paratu se quide mota P gloria curiae serinone professus est: & tractandii suasit de utilitate cuncto R: opus esse dicens: si elistereciaudio uellent armis at* militibus: quibus esi uiriliter expugnarent: ne sorsitan impati incidere uiderene in malis. Respondente uero senatu armis copia S pecunias abundare: feci et mal1tsi aliqui partem Congregada:quatenus libertas se tuis emergeret:opto inquit agrippa & curia peragere S uos quae cesiderii uestri sunt: dicendu tamen est indubitanter: ς, credo fore pro uestra salute. Scitis militia:quae pro elaudio pugnat: longo tempore armis imbuta : nostra uero pars hominum est incerta: fluctatio & turba multoria:& seruitute inopinabiliter liberata retineri difficilis Nos ergo aduersas expertos bella suscipinius: producentes uiros: ne 3 gladios scientes educere. Qua pro piet mihi uidetur esse mittendu ad claudiu: qui suadeant componenda esse huiusmodi caulam.Si censetis et ine legatione fungi: paratus su Haec cu dixisset: cunctis co sentientibus: massius cia allis: Chaudio tumultu senatus expotuit: eul magis latenter exacuit O erialiter & dignitatis potestatexesipondere. Tunc Claudius ait non eme mirabile: si imperatore non libenter exciperet curia: quae crudelitate prios principia fuerat vulnerata. Sed du eius mansuetudine pro gustaret: cu nominerantu ipse princeps foret:opere uero comunitas iperaret:eo P multam uariaru rem uideres ex. pertus. prospere uero imperi u sibimet obuenisse gauderent. Et legati qui de haec audietes uerba reuersi stant ad senatu. Claudius at congregato exercitu loque batur: ab eis iusiuranda secu permanendi accipiens donauitq; simguloς ca des corpoR qaini milibus dragmas:& ducibus num bru promerita portione largitus est: sed & militibus abientibus similia compromisit. Coiules itas conuocare senatu ad temptu tri uphatoris adhuc nocte existente. quose a I ii quide semetipsbς In cita state celarunt: cosialtatione refugietes e e: alii uero in agros proprios siunt egressinprospicietes: quomodo si res ad effectu ueniret: in libertatis desperatione consisterent prestantiu ς Iudicantes si me periculo seruiendicu segnicie uiuere: si possideres dignitate pat tu stab salute dubia comanere. Verulam n nisi amplius.c. collecti stant: qaibus in comune de praesenti statu tractantibus repente clamor congregati exercitus est emissus: petentiu ut militaris Imperator eligeretur: & nequaqprincipatus romanus a multis ibi ueretur. Et hoc quidem milites apud semetipses decreuerat ne cunctis simul: sed uni traderetur imperita: hoc tantu senatui concedentes ut ipsis qui dignus uide, retur eligerent. Ob qua rem contraria erant uota senatus & populi: multo magis aut tam M amisesione gloriar libertatis: qua pro formidine Claudi. Erant uero qui eligerent aliquos ex Mnere nobiliu: dignitatibus & coniunctione coniugu prepollentes. Minutianus nam mareu sortitudine dignia qui Iuliam gaii sorore habebat uxore studebat eligere: ut rem culmine potiretur. Constites uero diuertis occasionibus differebant. Sed et ualeriit asyaticu Minutianus anteponebat: & pene homicidia facta fiunt desiderantiu principatu: ut Claudio quoquo modo repugnare Monomar chopi uero turba non parua militu per noctem ad ciuitatis custodiam posito concurrebat ad
claudiu, Quapropter alii non ante urbis libertatem:alii quo p Claudiit metuentes a contalibuς abscesserunt. Diluculo at Chereas cum sociis ad medium transeuntes uerba facere nitebantur ad milites. Quos cu multitudo uidister: silentium postulantes: θ dicendi initia facientes continuo disturbauit mon acquiescens eis ut aliquid allegarent r eo . ipsi ad monoarchiam pati ter conspi rassent. Tum regnaturo fauebant: ta nil non patiente ς Senatui cedere potestate:qui etiam si imperare niterentur: milites non sinerent interfectores Dii regnare. Inter haec a itur Chereas ira non ser Irimperatore poscentiu popul e daturum repromisit ducem:qui ei signum abeunti deportaret. Erat enim haec ethicus:agitator pisan iugario & militibus circa sisIeepitates circentium:& seditiones: at 3 opera inhonesta deuotus: multam chereas obprobria sibi reluctatibus inserebat: sed di caput Claudii se dicebat ablaturum. Pessima nanis est insipientia cum furore Milites ergo nore uertentes uerba Chereae: sed evaginantes gladios: de signa tollentesin Claudium deuenerunt: comunica tuti illis sui etiam praebuerant iusiurandu . Senatus autem & consules 1n desolatione relicti sunt mon differentes aliquid a priuatis: erat 3 eis formido pariter di angustia: ignoratibus Opassuri forent: dum Claudius praeualeret:& semetipis ad inuice derogabant:& poenitentia facti gerebant Sabinuς autem unus intersectom gaii transiens ad medium: primitus siemetipsium interficere minatus est: qua Claudiu principe constituere: & seruitutem Omnari uidere. - & chereas hanc masnanimitate assequi copulit. yi du conrepsisset Miu:& primus auctor bonae suisset uirae: nem sic patriae uindicare potuit libertate Chereas at de morte O in nullo dicebat esse dubita
dum: uel tamen mentem Claudii trutinare:& illi quide in his erant. Ad milites at ola undis γι
353쪽
Ias concurrebat.Interra quintus Pompeiuς du accuseret milites N pro libertate senatui Iupplicaret. impetu saeto euaginatis gladiis nisi mitis Claudius prohibuisset opus in eu necis impleue rant.Tunc Claudius ereptu consule a periculo: secit i bimet assideret senatoreς at qui eum quito fuerant: non simili honore susicepit. Nam quidam eom etiam plagis affecti sunt: S ad eum uenire compulsi. Antonius at uulneratus effugit:erati periculum uniuersis. Tunc rex agrippa accedens ad Claudium:poma lauit ut circa senatii mitis existeret: dicens quia si quid crudelitat 1ς exerceres ituriamon esset super quos eius consisteret iam potestas. Claudius autem his flexus. Senatum ad curiam conuocauit.Cump de palatio per ciuitatem ipse procederet obloquentibus in eius ycessa militibus:cum multo nimis impetum a ridiculo gali interfectores in publicum proruperui: che reas de sabinus prohibentes eum mandato pollionis: quam ante paululum Claudius duce custo dum corporis instituerat.Claudius imis dum ad palatili denuo uenisset:congregans alios protu Iit sententiam in chet eam: cuius opus quidem uidebatur esse praeclarum. Sed pollicini praecipue causam mortis applicabant: qui tantum opus fieri persuaserat Sc ut ipse pariter o metu fututi toporis deperiret: iustum esse clamabant. Ducebaturitam Chereas ad mortem: dc cum eo lupus: soquebantur quae multi romanorum.Dicitur autem quia Chereas magnanimiter hanc cladem ex .cepirmon Blu uultu nequasi deposito: led etiam lupum resolutu in lachrymas obiurgando. turba ad uidendum prosequeretur:dam uenisset ad locum:requirebat nailitem: si interfici edi meditationem haberet: rogauit* ut gladium ad necem stram deserretinuo Dium ipse uidebatur oc cidisse. Et 'liciter ergo mori us est chereas: unius uulneriς ultione finitus: lupus aurem crudeliter est extietus plurimarum ictu plagarum: eo ci, ceruicem mollius praeparasset ad ne c. post paucos uero dies imminente selliuitate: romani honorauerunt facta chereae: petentes expiatione fieri: eoincius memoriae fuissent ingrati Hoc itaq; modo chereas uita priuatus est. Sabinus autedum eum Claudius non solum absis luisset a culpa: sed etiam dignitatem quam habuerat remisisse iniustum credens ut relinquerer coniuratos: temetipsum occidit gladio: sic Icubens: donec euusp ad capulum uulnus absorberet. Qualiter claudius Cesar reddit agrippae omne regnum paternu: adiaciens et illi lisaniae tetrarchiam: dc libertas iudaeon quae prouenit eis sub claud1o:cum prius amitissent eam sub gaiomauigatio quom regis agrippae in iudaeam. I Cap. illi
Laudius iram sustepros milites disipergens: edicta proposuit:&pricipatu agrippaerque is et ei praestiterat ipse confirmans:regem quom collaudans: adieciz ei omnem hero. dis: quod ad usus eius ita per iudaeos& samaritas habuerat Et haec quidem debita proprii generis ei restituit. Abelan uero litaniae:&quaecunq; in libano monte sunt:ei desu o pariter ad recit imperior 8c publice i media ciuitate romana cum agrippa foedera celebrauit. Antiocho quoq; regnum auferens quod habebat:caliciam S commagenem donauit ei.Distinxit autem lysimachum ante tibi amicitiarum iure coniunetum: qui etiam antoniae mattis elux tutor extiterat:& circa Dium deuictus erat: cuius filius Berenice agrippae filiam duxit uxorem Quam dum marcus alexadri filius fuisset mortuus resiumens uirginem fratri suo herodi agrippa contu xit: tens ei regnum chalcidis a Uaudio. Hoc itam rempore seditio inter iudaeos arm paganos in alexandrina ciuitate surrexit. Moriente nan gaio sub cuius p incipatu ab alexandrinis uidebat afflicta iudaeorum gens recepta fiducia repente ueniunt ad praelia. Claudius autem aegypti pse cho mandauit ut sta itionem amoueret. Et lupplican cibus sibi regibus agrippa pariter di herodered fctum mssit in alexandriam atm syriam: huiusmodi oratioe conscriptum. Tyberius: Claudiuςr Caesar: Pius:Germanicus:tribuniciae pratis dicit.Nota est iudaeos in alexalta a constit mos: qui et alexandrini uocantur:cohabitasse temporibus priscis alexandrinis: ta patria ciuitatis iura a principibus impetrasse. Quod palam est ex rem iptis eoμ pariter & dictis. Sed postq nostro iperio ale
xandria per sebastum no Bitur subiugata: Ieruata eis sunt iura sua a praesectis per diuersa tempora destinatis Be nulla de Iegibus eon mutatio facta My me quo aliquas in alexadria suit. Moriete uero se basto principe genti se ilicsuerui ut singuli eom in suis Q lenitatibus Pmaneret:nem coa. Eli fiant religionis paternae iura transcendere. Quapropter alexandrinos eleuatos contra iudaeos ibide costitutos:qui teporibus gali caesaris pro urhemeti eius superbia simul dc impudentiaralias a prudentia: st nollet gens Iudaeom patria religione ita scedere:& illu deu appellare:humiliati sunt: pcipio: ut nequaq π i prudelia Dii de iure audam aliqd auferri nitas: sed sciuata eis iura priora maneant utim in suis solenitatibus: qua obre parte utrant pcipio magna habere curam: & postqhaec dacta suerint sposita nulla decaetero turba fiat. Edictu fiside in alexadria P iudaris missum Thomo esse dinoscitur. od uero in omni orbe directum est: his cottines eloquiis Tyberius clau I Idius:pius germanicus tribunitiae potestatis cosset ordinarius secundo dicit. Peletibus me regibus v agrippa herode carissimis:quatenus ea de Iudaeis una cocedere in ol impio Nanom: potiusq; in Padi alexandria costitutis: libenter hoc praebui:non istum petentibus hoc c5cedens: sed et ipsbs pro ghus rogatus lum dignos existimans propter fide εἰ amicitia romanis impensam: praecipue iustum esse decernens: ut nes graecin ulla ciuitas eope iure priuaree: quo ad dei cultura haec seruare na-
354쪽
stuntur. Optim fiergo iudico iudaeos in omni mundo sub nobis constituto paternas selenitates sine prohibitione celebrare:quibus iam nunc praecipio: ut meam hanc mansuete custodiati te itialia se gentiu religionem neqCDq ad nihilare plentem: sed siuas lcges observent. Hoc igitur edies meum iudices ciuitatum arm coloniam: S municipiope itra intra & extra eam: regesin pariter &potentes per proprios legatos transcribere uelint: propolitu non nainus. xxx.diebus esse in locorunde ex humili ab omnibus legi possit .His igitur edictis in alexandria & omnem terra orbem directis:ostendit caesar claudius qua uoluntate circa iudaeos habuerit. Mox at etia agrippam res dito ei regno: maximis cumulato donis remisit ad propria principibus prouincia Naim psidibus litteris sivis scribens:ut ei honore debitu exhiberent. Ille uero dum meliori fuisset sortiana proue ictus: cu celeritate reuersu vest: uenien 'i ad hierustalem: gratificans hostias celebrauiti nihil quod erat legitimum derelinquens: unde & multos nazarenox tondi praecepit. Auream uero carenam qua ei dederat Dius: factam ad instar ponderis ferreae catenae: in qua manus regiae fuerant oblagatae: ut tristis fortunae memoria reuocaret: si testimoniis de rebus melioribus perhiberet : in teplosissipendit supra gazopht Ialtu ut et maximu cius indicaret casiam:& simul ostendereti posse eum qporruerit denuo iuscitati Hoc enim illius catenae oblatio omnibus indicabat: qua rex agrippa ex parua causa anteq dignitate fuerat alligatus: ξc post paulum copedibus absolutus: ad regniJ pcum probat ut clarius evectas. Propter haec ergo oportet intell1gi: quia res horum 8e Iapsu ira secietem corruut:& inc Iinata ad calminis sest 1gium tapius reducuntur. persecto igitur agrippa cultu exhibito deo: leophilu quidem ione filis pontificatu Iemouit:& boetho symonis: cui cognomentum erat canthera: honorem eius attribuit. Duo etenim erant sta tres Symoni: Ac boethus parer: cuius filiam habuit rex herodes uxorem: sicut stiperius declaratum est. Cum fratribus ergo sacerdotiuhabuit. Si monis autem Oniae tres filii in macedonion principatu fuerui: sicut in priori scripturaco tradidi. Rex igitur agrippa hoc modo sacerdotes costituens hierosolymitis copensatione eoxedeuotioni restituit:& uniuscuius in modum bene disponens: affectuosan, praebuit largitate. prae fectum uero militiae totius secit sylam: utrum qui multis laboribus ei lar coicauerat. Igitur tempore paruo praetereunte dori te iuuenes praeponentes uenerationi praesumptione: cum natura ut derentur audaces: tolleres eae sariς simulachrii in f,magoga statuere iudaeo . Quod Opus agrippa uehementer exaggerauit. Videbatur n)m ad destructione paternam legu esse celchratu. Pro q re ad publium petronia praesidem syriae festinanter aduenit , contra doritas conqucstus est: si non minus indignatus tu uti te ipse transigressione legum factam nimiam esse iudicaret impietate indistiplinatorum doritan haec cum magna indignatione scripta direxit. Epistola publii petronii rectoris sipriae ad doritas proludaeis: & qualiter rex agrippa hierosb lymorum mutox locupletius construens: studium suum imperfectum dereliquit: prohibente cae-
ς qui opu* ipium iis pectum habuit. Cap. V.
Ublius Petroniuς legatus tyberii: claudii caesaris pii germanici: prematibus doti tensi una dicit. Audiuimus: quon1am quidam uestrum tantae superbiae praesumptione abusistunt ut nec dictis caelatis Claudii: pii germanici siubderentur: quibus lancti tum est: tu daeos obseruatione paternaram legum esse dimittendos: uolcia omnia corraria secisse cognouimus: synagogam prohibentes consistere iudaeose cu in ea potueri rit caesaris simulachru: praeuaricatione scilicet agenους non ibium contra iudaeos: led contra ipsum imperatorem: cuius timulachrum melius poneretur in omni iudae e templo: quam i debito loco: um utim decreto caesaris ut sanctitum: unumquem habere in locis propriis potestatem. Verumtamen cum edictu imperatoris praecipientis: ut iure se lenitatibus suis utantur: δἰ cum graecis pariter conuersentur: contempletitisti sibile est si dicam cur mei iudicii laetitis immemor s. Quapropter eoς qui co tra dictum caesaris talia commiserunt: cum etiam eorum iudices indignentur quando non pyria uoluntate aseiunused impetu plebis impletum a ceturione procio uitellio ad me duci praeci paci quatenus possint gestoru reddere rone. Primates uero seu pricipes moneo: ut si nolit ulteri hac querelam sua uoluntate celebratam: culpabiles persis nas centurioni demonstrentinullam seditionis aut sitis relinquentes occasonem: rua scilicet maliuoli uenerari his operibus demonstrantur. Mihi naiam 5c carissimo meo regi agrippae nulla potior cura est: qua ne gens rudae occasione sumat uindictae gratia: ut ad tumulum seditionis accedat. Utat apertius sciatis quid di caesar ex huiusmodi ca praecepit dicta eius alexandriae destinata: huic scripturae praeposiai quae licet omni Dus nota esse uideantur: tunc etia apud tribunal meu carissimus mihi rex agrippa haec legit mile gans: ut non oporteat eis dona imperatoris auferri. Agite itam me pnunctante ut decaetero nul Iasieditionis aut turbae quaeratur occasio: sed unusquisit suae religionis iura sectetur petronius agae hoc modo quae fuerant comissa correxit: ut denuo nihil posset huiusmodi perpetrari. Rex autem agrippa symone cantherum pontificatu priuauit:& denuo innam anne costituit: eum scilicet ea istimans digniorem:cui tamen gratum non suit tantam recipere dignitatem: pro qua re supplica bat: haec dicens. Tu quidem o rex meo honori congaudens: hanc mihi costituis proprio consit
lio dignitatem ilicet me ad pontificatum nanu dignum iudicauerit de υν semel tamen cum indu
355쪽
nis si in stola latardotii sufficit mihi priuς enim sit in dignus indutus: qua nut denuo recepturus. Tu uero si mo uis:ut accipiari dignior hunc honorem : agnosce: qaia omni peccato mundior est apud desi:& apud te rex frater mihi: qui posset ad hunc honore dignus accedere. In his ergo ser inonibus rex agrippa collaudans lanae uoluntate:praebuit mathiae eiu ς fratri pontificatum:& no multo post tempore petronio Laccessit marsias qui syriam gubernabat. ΘIaς igitur psectus regis agrippae:quonia in omni sortana ei fidelis extiterat:& nec in pericul' eius comunione recen ιrauled cum eo i manifestis laboribus atm necessitatibus succubuerat: circa eum magna habebat fiduciam concedere sibi petiit apud eum parem honore pro amicitia pristina firmitate t& nequaq patiebatur ei legaliter obedire: ita ut maxima ab eo beneficia postulando: honerosus esse uideretur:cu semetipsum immensa arrogatione glorificaret: θe tegi saepiuς ad memoriam causas tristitiae produceret ut studium quo tunc circa eum gerebar ostenderet. Quod cum crebro faceret ut mihi uidetur improperare beneficia noscebatur.Cuius rex apertam fiducia tolerare no potuit. Non est enim tempope ignobilium grata memoria: nem sia auis agnoscitur: qui freque ter ea quae praestat: iproperat.Quid plura dum frequenter sylas regis prauocaret iram:& ille plus indignationi quam rationi tribueret:non enim remouit a praefectura solii modo sed etiam tradendum uin i culis in patriam destinauit. Cani3 eius ira longo fuisset tempore mitigara de perspecta ratione ini memoriam reuocasset quantos pro eo labores ille pertulerat:eius remissit culpam. Die squidem festiuo natiuitatis Bae:dum cuncti quibus imperabat in letitia magna consisterent: syIam reuocat ri iussit: secum scilicet comensun ille uero modum libertatis que iustii esse credebat: uenietibus ad se non tacuit dices.En ad que me honorem euocat rex:quem denuo post paululu ablaturus e. Quippe nec primos honores deuotionis exhibite custodiuit: qui iniurias me afficere no quieuitas Cum qua ergo fiducia: aut qua conscientia ad eum ueniam . Quantis eum malis eripui peraculal quanta sistinui ut illi salus acquireret & honor: pro quibus omnibus retributione merui uincal la & carcerem tenebrosiam. Nun st ergo horum obIiviscat ma Im: mihi enim pro bonis actioni l bus: etiam post QIutionem carnis 8c animae haec memoria reseruatur. Haec loqaen ς poscebat atregi dicerentur agrippae. Qui dum eum cognouisset: animo non posset mitigari: dimisit eum in carcere custodiri. HierosUymocte uero muros: qui cirra nouam respiciunt ciuitat& publicis sumptibus munitissimos latitudine & altitudine fabricatus est. 8c omni humano reddiderat rutamie fortiores: nisi marsius syriae siles Claudio caesari:quod agebatur siuis litteris indicasset. Qua orbe Claudius rebellandi causa suspicatus hoc sieti agrippae mandaui nuta murope edificatione cessa ret .Qui mox ut iussum agnouit: reluctandum ei non censiuit. Fait et enim rex iste natura bonus: de ab beneficia munifica pparatus:& ciuitatem propriis fiamptibus exornare no tardus: ita ut iactaritate: muneribuis gauderet:& fauorabiliter suae uitae iura disponeret: in nullo similis herodi regi. Illina 3 erat menς callida ad sapplicia praeparata:Naduersus odiosios sine retentatione pernil ciosia: graecis magis si iudaiς familiaris existens: de alienigenam ciuitates saepe nobilitans: im n, i magna pecuniam balnea: theatrata templa: porticul constitiaens: iudaem uero ciuitate nulla sal brica reparauit: nee aliqua eis Duit ipeniam: utvle potuissem habere eius memoria. Mores autet agrippae erant mansireti circa omnes beneficia similia conferebat. Alienigenis quom erat elem est etia in illis dona suae uoIuntatis ostendens circa suam gentem pro modo benignus: Be potius co passione pronus. Grata siquidem ei comoratioratis frequens in hierosolymis erat: sem in paterna lenitate seu puritate seruabatinullam dies praeteribat ostiis uidata selenibus. Quida igis ici hiel rossolymis uar note lymon qui putabatur mandata legitima persecte discernere multitudine in ec clesia congregata:cii rex caesarea prexisset:eu accusare plumpsit: qaasi no sanctu:ec iustu: Iliadens: uti rex prohiberes a templi limine:quo nisi dignis ingredi non liceret.Haec ergo regi litteris idi cata sunt a phesecto: quia Symon talia cocionatus esset. Que lex euocatum da tunc esset 1 thea . tro: sitaete iuxta se secit:& sub stentio mitissime requisiuit. Dic mihi quid ho3e quae haec agunc contra lege esse censes:Ille uero nihil habens quod resenderet: nia postulabat.Tanc rex circaeu magis: placatas q ab aliquo crederetur: iudicans etia mansuetudinem conuenire regi potias illatorem manerIbus honoratum remisit ad propria. De honore quo beritho honorauit:& de ad uetu regu ad ipsiu i citate liberiada. Cap. VI.- αι Τ cum multis multa cocesserit:praecipue hericios honorauit. Instruxit enim theatrus d si amplitudine & pulchritudine praecipua decoratum: dc amphileatru copiosa impensa eos ructum ted:θt balneas δc porticus celsis operibus exaltauit: nullam tenacitate tam
praum:aur pulchritudine sedauitiaut magnitudinem qualibet inimi nutriquorum omnium dedicationem largissime ac magnifice ministrauit. Cum igitur i theatro spectacula celebrare inmusica quae 3 illic instrumeta pduxit: se uacia delectationii opa amueler exhibuit.In amphi reatro at multitudini monomarch sitam largitatem cuncte inedit. Ubi uolens numerositate concertantium delectationem sipectantibus exhibere:alios septingentos pugnat taros emist: quoscunt malignos habuit n hac actione distribuens: ut de illic hoc modo pugnarent: 8c opus belli uoluntas pacis existerent. Hos ita. passim hoc modo cunctos extinxit. Quibus spectaculis cele/
356쪽
hratis:in Whe tradam urbem DIileae migrauit: erat inter alios reses ualde eonspicuus: ad quem irenit comagenen si ς rex antiochus: & damascenom si germanus: Sc cratis minoris armeniae qui et in ponto polemoiaco regnabat: pariter & Herodes frater eius qui & ipse calcidis habebat Uenu: habuitq; colloquium apud eos siusceptione N amicitiis ualde dignissimu ita ut ostenderet suae sapientiae culmen:& in praesenti eos uideretur regaliter honorare. Sed his apud agrippam ita degetibus: marstis syriae praesti aduenit, Qualiter processit de ciuitate cum regibus in occursiam marit:praesidis syriae uel quali modo uitam finierit: cum non dedisset honorem deo: populo sibi attribuente honores diuinos S non humanos in theatro:quare confestim sensit plagam dei. Cap. Vll.
Exum Agrippa rex sciens eum honorabilem romanis ee processit e ciuitate: occursius
ei:quasi ab stadiis . vii. Hoc etenim prineipium inimiciti an circa marsum fuit. Sedens enim in tribunali Agrippa inuitauit alios reges:qum concordia marso: & tanta pari ter amicitia in suspitionὲ repente uenit:& non credenti expedire romanis: reges huius modi habere consensum. Mox ital ad unumquem mittens: mandauit: ut no segniter ad propria remearent.Haec agrippa dolenter accepit:& propterea quidem marso factus est inimicus. Mathia uero pontifieatu sipoliato: pro eo constituit sacerdotem Elioneum canthere nat6. Igitur cii tertiuannum iudeae coplesset in t no: uenit an caesarea ciuitatem: quae primitus turris stratonis appellabaturribus spectaculu ad honore Caesaris pro eius salute celebrabatiad qua festiuitate omnis puinciae multitudo nobilium: simul N procerum una e onuenerant. secunda uero spectaculorum die: stola uestitus undiqi argento contexta: ita ut textus esset ualde mirabilis menit ad theatru in .cipienae die:& primis radiis Q le oriente dimissis:argenti claritas repercussa fulgorem reddit ualde persi icu Ι:& oculis insipientibus formidandu . Mox autem adulatores uoces fauorabiles emit rebant:quae nec illi bone pro ueritate uidebantu rideu scilicet appellantes eu: arm dicentes propi Cius esto nobis: quia licet hactenus te uelut hominem timueris: attamen iam nunc superioris naturae te esse conspicimus. Has aute uoces rex nequasi compescuit: nec impia e F uerba curessit. Post paululu uero respieiens uidit si pra suu uerticem in quoda culmine sedente bubone: que et mox esse malo e casiam intellexit qui fuerat ei aliquado bonope. Mox ergo passione mortiferam corde susicapiens:& uehementer uteri dolore percussus: relpicienis suos amicos ergo i quit uester dei stat tam 1am mutare compellor. Repente nant increpitus sum: cum mendacec ad me clama rent: nam qui uocabas immortalis a vobis: ecce iam ducor ad mortem. Suscipienda est sententia quae profertur a deo. Uiximus etenim non praue: led claritatem beatitudinis appetentes. Haec cudixissencrethente dolore comprimebatur. Tum cum sestinatione ad regalia reportatus est:& --mo apud cunctos egres'ς est: quia indubitanter moriturus esset. Vox iram cuncticu eoiugibus simul ae liberis lege patria in accis iacentes: deprecabatur pto rete deu-osa luctu gemitum co/plebantur. Rex at cum in domo sublimiore iaceret: deorsum re*iciens: atm uides eos promatos esse: nec ipse a Iachrymis potuit abstinere. inq; uero diebus continuo uentris dolore cosectus: uita priuatus est hasiens annum aetatis quartum & quinquagesimu: septimu uero remni. Qua tu orti sub caesare gaio regnauit anniς sub philippo tetrarcha tribus Muartum uero cum Herode tres at reliquos sub Claudii compleuit impio in quibuς α iudaeam percepit:& tamariam:atq; cae saream:& tributa sui innumera auxit impetii. Multu tamen a diuersis mutuu sumpsit. Nam cum
esset ualde munifiας supplicantibus Iarga munera conserebarac dona sine aliqua parcitate praebebat igitur ed mors eius populis esset ignota: consipirantes simuI herodes calcidis rex: & theIcia praesectus:& regis amicus aristone quendam fidelissimu ministron destinauerunt M lylam quo eorum erat inimicus quasi iubente rege peremerunt. Mortuo rege agrippa: caesarienses uel sebastoni indecenter blasphemabant desunctd: stastuas quos filiarum eius diripientes: contumeliose tractauerunt. Cap. Vli I.
Ex igitur 'rippa hoc modo couersatus di lcessiit a uita q de siro genere filiu dereliqt
Agrippa noee: agentia septima re decimu aetati. annum:& fi Iias tres: qum alia quideircite beronice sexto deeimo aetatis anno herodi patris fratri uidebas esse coniunctaruirgines it duae era marisaedrusilla: maria side decimu ages anuid rufilla uero sextu Emim dei sata a suo patre maria archelai celeuatalias cheleu filio. drus Ita uero filio tiochi remasen Esis resis q dicebas epifanes. Cum mors ag ppae suetis motui seir caesariensis hsebatani benefactopa eius tmemores:Assimas res Ner ut blassema res uehemeter id uia term deffictu. d Se militu 4 tuc aderat multitudo i domu eius habeutes:& statuas filian regis uirginu diripiEtesipit et ad loca sornicatia detulerunde statuetes eaς in publico re Iinates: eis sedas columelias iserebat:& turpiora facinora qui dici fas E scelestis actibus adipiebat: celebrates couiuia publica cesonati:& madetes unguetis-oleo: sacrificia piter exhibetes:pridiam sibimet alterutri .p re. Fia morte redentes. Erant it i memores n6 sbia agrippae: si multas eis pbuerat i rgitat si sed etiami eius herodis: q ipsas ciuitates 1nstruxerat: porticu in simul dc iEpla claris pbabae fabri a tui impensis:silius uero defuncti Urippa erat tunc alebatur a caelare,
357쪽
post mortem Agrippae:CIaudius caesar Cu tu sedum mittit plietum in Iudaea: cui et iniun, gitur uino exerceda in Caesariensiis:& sebastenos pro defuncti Agrippae columeliiS. .. p. ix.
Vnc Claudius audiens Agrippam fuisse defunctu:& sebastenos at 3 cae arietes e mortuo contumelias intulisse:graui dolore pculsus est:erati3 praeparatus ut eius silium in Agrippam in illius regnum dirigeret succetarem:uolans etia iusiurandum quod cum illo habuerat confirmae.Et conuocatis amicis indicauit:quod deliberat sep comen, dato suae sidet puero:interrogans quid & ipsis uidereturiutru cogitata de hoc manere:uel non decernerent.qui perspecto cie laris aio prudentius aliqd consiliati sunt collaudantes etdem benignitatis eius propositu:uoluntatem aut eius in uiam esse diceres:ut puero: si nec inranti lex annos excesseratimagnitudine tanti regni coemitteret:cui esset impossibile tanta gubernacula detinere. Cum uideret eos recte Iocutos caesar: psectum in iudaeam totui regnum direxit cuspiu fadum. quo facto et honorem desuncto praestit inne marium ad eius regnu:qui illi surrat inimicus eue heret.Prae oibas aut sado praecepit Claudius:ut caesarienses εἰ sebastenos pro defuncti contumeliis coerceret. hortes uero caesariensiu di sebasterim quini numero in pontu transferri iussitur ibide militarent:& ex nermis romanom in syma constitutis esserens milites qui eon loca c5plerent.Sed nequasi tali iussione migrati sunt Mittentes nam legationem ad Claudiu napplicauerunt:& in iudaea consistere meruerunt. de etia suturissemporibus causa maxima calamitam tum iudaeis essecturi sunt: sementes in initio semina belli sub soro . Quamobrem tempore quo Vesipasianus uicit:sicut post paululum reseremus:eos ex illa regione ma grauita
V Incipit Liber. .antiquitatis Iudaicae. CQuemadmodum Claudius post Agrippae mortem:in Syriam misit successorem Marsi Cassia
longinum: de quia Fadus missus procurator iudeae indignatus iudaeus qui trans fluuiii erant positi:quia praeter uoluntatem filam contra Filadellanos arma sumpsierunt: tres uiros priores
ipserum compraehendens:unum occidit: duobus sagam immisit: dc de Ptholomeo principe latronum ad eum deducto Soccisio. Cap. I. Oriente ita Agrippa rege: sicut in libro predente narrauimus: Caesar Claudius misit siuccessorem Maris Cassium longinu : memoriae
Conferens hoc defuncti:a quo uiuente rogatus fuerat: ne Marsus ulterius syriae psideret.Fadux inter haec dum placturae culmine in iudaeam uenisset comperit iudaeos habitates trans fluuium contra Filadessenos habentes cotentionem pro finibus uici: cuius nomen est meas.Erandiu illie armatorum plurimi cog ti: qui praeter uoIuretatem primatum suorum stamentes arma r multos Filadelfenorumperemisse noscunt'.lHaec audiens Fadus:uehementer accensus est:eooe non eius reseruassent iudicio si se dicebant a Filadelsenis fuisse Iei ista uim ad manum uenissent. i sumens tres priores ipsius seditionis ast ri mpit.Deinde quendam eorum Antiba note iussit
occidi:dacibus aut reliquis: Amaraco de Eleazaro:fuga immisit. Ptolomeus at praceps latronu:8 qui multa mala idumeis ει arabis saeqnter intulera imo multo post ad ea deductus: morte multatus est.Hoc ita 3 mo cuncta iudaea latronibus est purgata: adi prouidentia arm sollicitudine. ia Fadus procurator iadeae: 8c Cassius longinus praeses syriae praeceperunt iudaeorum primoribus ut talarem tunicam dg pontificalem uestem in Antonia constituerent sub potestate ro, manorum sicut de prius. Cap. II. Squom udus tunc custos uocans sacerdotes de priores hieroselymitarum:admonuit eos: t talarem tunicam & sacerdotalem stolam qua QIus pontifex indui solet:in anto niae castro reponerent:ut sicut priuς in romanorum potestate raceret.Illi uero nequa 'contradicere praesiumpierunt: sed rogabant Fadum atq; Longinum:nam Sipse eam multo exercitu ad hieroiblymam uenerat: metues ne praeceptis Fadi multitudo resisteret iudaeorum:de ab eis simpliciter exorabant:ut einerent legationem ad Claudium destinati: quatenu ab eo pererent: ut sacerdotalem uestem haberent in propria potestate:& ipsi sustinerent donec Claadii responsa perciperent.illi uero ita Ie haec praestare dixerunt: si eorum filii obsides praeberetur. Quibus obedientibus filioso dantibus legati Iuni missi.Cui3 romam uenissent: audiens Agrip. mi em defuncti filius causam aduentus eorum.Erat nam sicut praediximus apud praedictum Claudium: lati supplicauit:ut eisdem iudaeis concederet:mittes ad Fadum stia scripta:quae de sacerdotaIi ueste poscebant. Vocan3 ital Claudius legatos iudaeorum:promisit se cocedere quae peteban iussit ut Agrippae gratias dignas exoluerent:cuius hibus haec eis iura donaret.Qua,
Obaal liuiuis 4i ad Padum misit epistolam.
358쪽
Quomodo Claudius Caesar rogatus ab Agrippa senioris agrippe filio: Gcessit sudaeis initiones ipIbrum:&lado rescripsit. Op. III.
-- Laudius caesar germanicus: tribunitiae potestatis:qnquies c5ssul:ordinarius quater: a perator decies: pater patriae:hieto Elymitaμpricipibus: rige populo iudaeom et S cuctae genti salute. Agrippa meo carissimo:& piissimo: que ego con utriui: & habeo mecum P ducente ad me litos uestros: gratias agentes: eo ς, habea gentis uestrae sollicitudine secum sium ma deuotione pro sacerdotali ueste ait corona supplicante: ut sub uestra potestate consistam:quae sunt a me postulata concedo: sicut uir sortissimus:& mihi carissimus uitellius se chr. Huic iram uoluntati consensi: primum quidem propter pietatem meam: uolens uno quem exhibere suam in patetna traditione culturam deinde scies: quia dum haec secero: & ipsius regis herodis: dc aristoboli iuuenis potentium persisna : quorum circa me pietatem S circa uos studi, um esse cognosco: amplissimaς amicitias colIocabo. Scripsi uero ob hanc caulam de cuspio sadoni eo procuratori. ona1na uero litteras deserentium haec sunt. Cornelius: leo: trison: theodioni Dorotheus: Nathelis: Ioanes: uis: nis data. xiiii. Kal. tulit. cossilibus rufo:8c popeio: silvano.Quemadmodum herodes frater agrippae defuncti petiit a Claudio potestate templi & lacer, notum ordinationem:&impetrauit. Cap. lli I. Et sit xt a claudio caesare εἰ herodes frater Agrippae defuncti: cui illo tempore calcidit regnum uidebitur esse Gmigum potestate te pii de sacerdotu ordinatione: Si cisa piter Uetrauit. Ex illo uero fuit apud oes liberos eius haec potestasius ad belli fine .Hero, des iram a pontificata remouit cantheru:& i seph cani filiu ei siuccessorem dedit. emadmodum helena adiabenorum regina ec eius salius iaΣates solenitates ec ritus zelati sunt iudaeorum. Cap. V.
NO siquidem tempore helena ad tabe non regina: de filias eius iaetates ad Bllenitate tu
daeoru haec causa proueniente migrauerunt. Monobazus adiabenope rex: eul cogno me erat boreus: Brore helenam amore captus duxit uxorem. Quae dii ex eo haberet in utero: contigit: ut dum ea dormiente super uentrem mulieris manum poneret perio remi qua niuam si abito uocem audierit: praecipientem ut manum de uentre eius auferret ne
snsantem in ea uexaret: Qui prouidente deo te principium esset Sc finem scelicissimum possietatus Qua uoce turbatus: repentε surgens:haee dixit uxori: de natum filium iozatum nuncupauit. Habebat autem ex helena 8c alium liniorem filium. Momine mbnobazum: 5 alios filios ex aliis mulieribus pereatos: maxima tamen deuotione quasi unigenito laetati desiderabiliter i pendebat. Pro qua re ille inuidit fratrii sustinebat Habebat & odiu quando cuncti contristabantur: quia eupater Oibus p ponebat Hoc pater aperte tognoscens: illis quidem ignouit: sciens quia non haecbgebant pro malitia i sed quomodo unguli fauorem patris desiderabant. Iaetatem uero cum prom ualde metueret me odio fratrum mali aliquid sustineret: mulis muneribus farcinatiam: in castro Nisi misit ad abnerigum regem : comendans ei nati salutem. Abner usa ute libenter eum' cepit: εἰ pro multa deuotione filiam suam ama cos nomine ei dedit uxorem: donauit 1 prouin/ςia ex qua perciperet multa tributa. Monobazus at cum iam senectute grauaretur: N paucum si hi tempus uidelidi superesse uidere imo Iuit aspectum filai anteg moreretur inspicere:& uocas eu: delectabiliter est amplexus. Cui dedit quoi 3 prouinciam quae dicitur carrorum: terra set tilis amomi: in qua A reliquiae sunt arce noei quae ex ndibrium diluuio liberata sertur: δέ hactenus uidere solentibus detrionstras Commorabas itam laetatis in hac regione: dc dartabanem parthicu ad iudaea destinauit. O mi imibus crederet iudaeon:studebat re ipse couerti: de credens se piscis nonee ludatu:nisi lignu circucilioniς acciperet:erat hoc agere pparatas. QAod du ciVnouisset mater ςius: phibuit: distens ei sole piculu: quia cu eer rex multoFacsireret inimicitias subiecton: cu pe. grinas BlEn1rates di suae genti extraneas adipleret: nee pati eos super se regnare iudae Et illa Fefaec dicens:oino vhibuit. At ille ad anania uerba reserebat. Qisi matri dixit:at interminatus ecsa nili acgescerern epete decederet. Cui mater ait: metuere se:ne ea oibus iudieata:piculu-ipplicii sustineret: qui quasi auctor 8e doctor existeret opeνι indecentium apud rmem. Tunc Ille audies haec:reliondit: qa posset et praeter circuncisionε colere diuinitate si apud se omnino decer. nete e leges iudaicas ob flauare:&hoc esse firmius:qua circuncisionem acciperei veniaqOlli daturam deum: opus hoc non implenti propter necessitatem: subiectorumq; sormidinem.Tunc ergo rex limoi sermonibus acquievit. Post haee at cum nequast Ilium desiderium abiecisset: iudaeu quedam alipmdegalil ea uenient . mesa zarum nomine:α Ieges erudirum patriastinuitauit: ut circu/cisionis ι ς i teret. Qui cum intrasset ad essi de uenisset Iegem mos eos Iegentem agnoras is quilo rex iti seos iura: 2 per hoc alias per haec deo facere uideres iniuriam. Non enm si luna sa/cere te oportet eas: sed primitus facere quae praerepta sum. Quadiu sine circJcisone permanens: Iegibus nequast nosceris obedire. Sed si nondum ex hoc legisti legem: ut scias qua propter hos ge/ratur: uel nunc lege. Haec audiens rex:actum differti non pertulit: sed ad aliam couersus est domuia potans medicum quod praeciebat ir impleuit.Tunc euotata anania doctore: eis qusd
359쪽
egerat explanavit. 3i repente non mediocri timore sunt terri: ne eausi cunctis manifestata rex' pericuIum deiectionis incurreretinon patietibus stabiectis uirum extranei dei cultorem sibimet supereffetaipsim pariter periculu siustinerentiquast humx rei uiderentur autores.Deus aut praesens erat:qui illon metum non perduxit ad terminum. Nam cum multa pericula S latates 8e eius si Iii saepius incurrissent: eum ex ingentibus liberauit angustiiς:& salutis dona concessit:ostendens: quia respicientibus ad eun udo ipsi Bli credentibus nequaq fructus pietatis aufertur.Sed haec qui gem postea explanabimus.Igitur Helena regis mater uides regem pacifice gubernari: & iuum filium esse beata:&ultra cunetis gentes prouidentia diuina religiosum:desiderita habuit hiems , I miraμ consipicere ciuitatem:πε cuctis hoibus diuulgatu dei templum suppliciter adorare: Schostias pacificax osserre.Ob qua rem filio supplicauit.Go mater petente prone consentiente:5 multam praeparatione itineris faciente:& plurimas dante pecunias: descendit in hierosolymam: etiam filio muIro eam itinere deducente.Cuius aduentus hierosisImiris tunc profuit ualde. De fame quae appraehendit ciuitatem hieroselymorum:& mitigata per Helenil reginam adia notum & eius filium Iazatem qui de paganismo conuersus fuerat in iudaismum:& de arta . no rege parthorum. Cap. VI.
Am dum eorum civitatem illo tempore sames appraehendisi et: & multi suissent me,
state consumpti:Helena regina misit quosdam suorum:alios quidem ad alexandrino
rum urbem:ut frumenta ex eius pecuniis compararetralios cyprum: quatenus caricas
ex abundanti deserrent Cu* uenissent haec onera deportantes: alimenta in eribus illa diuisit. Quapropter genti nostrae beneficio E suorum maximam memoria dereliquit. Cuius filius iaetates audiens hane fame:multas pecunias hierosolymitan primatibus destinauit.Et alia quide multa bona hi principes in nostra ciuitate gesserunt:quae pollea declarabimus. Artabanus ita 3 rex parthorum lenties sibimet satrapas inimicos: degere apud eoς sibi iudicauit incautum. Quapropter ei uisum est:ut pergeret ad laetatem rege: salutem apud eum inuenire se credens : &ria ad regnum proprium remeare.Sumptis ergo cognato atm familiatium circa mille uirogruenit ad Gem laetatem.Cum ipse illum aperte nostet:iarates uero artabanum poenitus ignoraret: Inueniens eum in itinere constitutum N astanς ei:prior secundu morem patrium adorauit. Dein dera rex inquillne me despexerix tum teruum: nec circa si applicem fas stuperbus: miser enim rerii. mutatione factus existens ex rege priuatus:tuum posco lislatium. Perspice siquide inconstantiam, fortunae:& haac icito esse comunem:& uim siniste habituram Nam si me sine uindicta desipexe, ris:erunt audaciores plurimi circa alios etiam reges.Haec ergo Artabanus cum lachrymis edic hal:capite reclinato deorsum .laetates autem ut eius nomen audiuit:& Arrabanum suppIiciter sibi re xit astantem:mox ex equo resiliens:habe inquit fiduciam o rex: nec te praesentia facta eo . fundant. Velociter ediim erit tibi mutanda tristatia amicum namq; me se auxiliatorem inuenies: plusq credis:aut enim in parthom regno te rursus:aut in meo constituam rege. Haec dicenS:rege Atrahanum imposivit equo: pse uero pedibus sequebatur:honorem tribuens eu quasi regi malo. xi.Respiciens igitur hoc Artaban us grauiter tulit: cte per praesentem sortuna honoremm iurauit: descensun semisi ille rursus asiaenderet at preste Tunc ille in equo ascedens: eum ad regalia, sita perducens: m ei honorem libenter exhibuit: S in colessu at conuiuiis primu recubitumes parauit:non praesentem sortuna in tendens: sed eius pristina d ignitatem eum* rone frequet et con latus est:quia Ges sunt Oibus fortunae permutationes hoibus. Scripsitq; parthis suades eis ut Artabanum Biciperent rege promittens eum pristinorum in Ie no habere memoria: simul &Iuramenta praebens .Parthis uero luscipere quidem se uelle eum non negantibus: sed no possedicentibus habere regem:eo A, cinnamu iam constituistent principem ne sorte iter eos emergeret:
agnoscens cinnamus uoluntatemrmandauit ut ueniret artabanus: regnum propriu receptu.
Tug.Cui utiq; Credens Artabanus reuersius est:Occurrit cinnamus:& adorans eum:& rege simul appellanstauserens de suo capite:imposivit eius uertici dyadema. Sic igitur Artabanus per laetaterrersius m regno unde per proceres suos ceciderot restitutus est:nec fuit imemor beneficiorum in se gestorum:sed laetatem magnis muneribus res citauit. Nam S rhiara recta permisit ei uti: & itiaureo lecto quo ibiis pati μ regibus licet dormire concessit dedit ei maximam S Optimamrmionem regis armenio : cuius terrae nomen est nisibis:in qua etiam primitus fecerunt Antio .chiam ciuitatem:quam Usgdonia nuncupauerunt. His itaq; mulieribus a rege parthom Iazates. honoratus est. Post paulula uero ips Artabanus regnum Perdani filio dereliquit.Is uenaes ad iaetatem: suadebat ei:at sibi contra romanos pugnaturo ferret auxilium: i tamen suadere Do po tui laetates enim raman sciens potentia arm fortunam:putabat eum impossibilia bella tentare.Insuper dum misisset quin filios aetate novellos ut linguam nostrae patriae Ee eroditiove sub integritate codis renused Se matre:ut templum scut miximus adoraretaerat segnior ad bella, dum. d N pardane saepius prohibuit narrans et romanorum uirtutes: dc credens eum per tali uerba tertere: quatenus adesiderio contra romanox bellandi recederet. In his ergo parthope rex
indis tusibellum aduersum lapate repente pronunciauit Sed nullam in hoc utilitatem hybere
360쪽
promeruit: deo siciliere sipem eiu ς adnihilante. Agnoscentes enim parthi par anis uoluntatem ει
quia contra romanos bellum suscipere decreuissetullum quidem extinxerunt: principatum ueroco tardi eius germano contradiderunt. Cui etiam post paululum per insidias rebus humanis ablato: iaccessit frater bologessiis qui duobus ex eodem patre germanis Bis praebuit potestatem:pac. coro quidem seniori medorum: tiridati uero iuniori dedit armeniam. Monobazus igis regis sta, teta pariter & eiu L cognatio: uidentes laetatem propter pietatem quam circa deum habebat ultra omnes homines excellentem: habuerunt ae ipsit desiderium: ut mores parrios relinquentes iudaicis Blennitatibus obedirent. Horum nisus subiectis fuit ualde gratissimus: & in hoc procere ς im dignati:iram equidem retinebant expectantes oportunum tempus: ut in eis ulciscerentur. Qua obrem ad abiam regem arabiae scripserunt: multas se daturos pecunias promittentes : si contra eorum regem castra moueret: simul. professi lunt circa primam cogressionem eum se quo de strere:quem uellent propter odium quod eorum cultum reliquerat poenas exoluere. Dictis ergo faciamento firmatis: sestinabant ad terminum peruenire. His ita flexus arabiae rex: cum multo exercitu uenit ad laetate. Tunc in ipsa prima c5gressione:anteu ad manus accederenti facto signo oes laetatem uetus uno uineti funiculo reliquerunt: εc dorsiam hostibus dantes effugierunt. Non tamen laetates expauit: sta concilium proditionis agnoscens a primatibus factum S ipse cum exercitu discessit: causiamq; requirens: ut agnouit constitutum ad arabas factum: auctores quidem interfecit. Altera uero die congressus plurimos Occidit:omnes autem smul in fuga uertit: ipsit regem persequens: in quodam castro arsanum nomine circunclausit. o tame sorti dimicata
praeualuit: capto castro dum abiam regem non inuenisset uiuum: quoniam se ipse peremeratia piens omnem praedam quae in eo uidebatur esse magna amplitudine constituta: madiabeno. rum regressus est Iegionem. Primo quidem conamine adiabenorum proceres non ualetes aduet sus regem:deo scilicet eos eius potestati tradente: nem tunc quiescere uoluerunt: sed scripserunt parthorum regi boIo murogantes eum: ut laetatem occideret:& eis principem de parthorum genere constitueret:dicentes se odio habere proprium regem:qui iura patriae destruxerat: & extra. a diligebat.Haec audiens rex parthorum:eleuatus ad bellum est:& curri iustam belli non inue nitet occasionem: datos ei a patre honores repetit:& resisteti bellum se inferre minatus est.His auditis: iaetates non mediocriter turbatus est:& iudicans turpitudinem sibi fore: si propter metum collatis honoribus caedere uideretur: sciens insuper:quia etiam si his eaederet: parthorum rex aberus inimicitiis non cessaret: decreuit magis deo curatoris omnium animae ibae pericula committere:eumo maximum habere se arbitratus auxiliatorem: filios quidem de coniuges constituit in munitissimis Iocis: mcta frumenta di scenum:de pabula comegauit. Quibus gestis: hostium sustinebat aduentum. Veniente uero parthorum rege cum exercitus siri multa uirtute pedestria paritet &equestrium: He cum magna ueIocitate faciente uallum circa flumen medorum scilicet S a diabenorum prouinciam terminantem etiam laetates castra posuit no procul ab eo habes citca se equestrium quasi .vi .malia. Quo facto uenit ad iam tem nuncius a parthorum tege direct Qui eorum uirtutem ediceret: quomodo ab eustare fluuio usi ad betrorum tetminu resideret: smul dc lubiectos reges ei adesse dicens iterminatus pariter:quia poenas saetares exolueret: eo lcirea sum dominum esset ingratus:a cuius manibus: nem deus eum posset quem colebat eruere. Hec dicente nuncio: laetates nosse se quidem parthoram exercitum dixit suo abundantius potiorem.Sciendum tamen:quia cunctis hominibus melior esset deus. Et huiusmodi dato respon/siorad supplicationem dei conuersius terrae se prosternens: & cinere caput implens:cu filiis & uxoribus ieiunavit: in uocans deum at 3 dicens. Dominator domine: si non frustra me tuae dignitati subiecti:& iuste omnium te selum 6c primum dominum esse cognovi: adueni auxiliator: no prome solummodo ulturus in hostibus: sed quia etiam contra tuam uirtutem cum nefanda presiumptione locuti sunt Et illi quidem hoc modo ingemiscens: cum lachrymis supplicata quem repere deus exaudivit. Ea nant nocte Bologessus accepit epistolas: in sibus scriptum erati quia Dacus εἰ Iiacus cum maxima manu cotemnentes eius absentiam ad diripiendam parthorum prouincia deuenissent: Quapropter nihil agens: retrorsum denuo remeauit. Sic itam laetates deo prouidete pthici regis interminationem effugit Post paululum uero tempus:cum quinquagesimum quin tu aetatis: S uicesimumquartum regni complesset annum: relinquens filios masculos.xxiiii ct filia grauit.uita priuatus est: siaccessionem regni fratrem Monobazum habere praecepit: repensans ei: quia per eius absentiam post mortem patris regnum ei fideliter conseruasset. Cuius mater Hele
na audita filii morte: graviter quidem tulit: & sicut potuit mater qua piissimum filium uideba/tur amisisse: uerumtamen coselata est:audiens regni successionem ad seniorem suum filiom suisse perductam: ad quem etiam pergere festinabat.Cunm uenisset ad regionem a diabenorum: non multo tempore super lilium laetatem uixit. Monobasus autem illius ossa pariter 8c germatu mittens in hieroselymis: sepelire praecepit in mavisi eis: quos mater tribus procul stadiit ab hierosolymis construxisse uidebatur. Sed quaecun rex Monobasius in uitae ita tempore sesterius ea declarabimus.