장음표시 사용
61쪽
, Haec ergo ex illo igne ctuina uoce proIata sunt.Moyses ergo obstirpesces 1 his quae uiderat: maloto potius quae audierat:uirtuti igituae no credere donite:quaecis colorta maioribus mcis apte apparuisse no dubito: senissima secudu mea sapiam re puto.Uerutame hesito que admodu uir ignarus de nullius uirtutis idoneus:aut suadea uerbis:quatenus cognati relinqueres terra qua nuchabitat:me sequatur ad qua eos ipse deduca : aut uel si ipsis satisitatiquo potero exigere pharaone ut dimittat habreos:quom laboribus & opibus uirtus ejus scelicitatis augetur.Deus aute eu i obbus cosidere sem adesse pmittens:& ubi sicle opus eet suasione: erba piatu :ubi aut opibus: uir. tutem ministratu e:iussit ut baculo 1 terra giecto fieret serpes: quo signo crederet ymista se ine. 'prun.Hoc du fecisset:draco couolutus repebat spiris igetibus:& tag cotra sepsequetes suu caput sevidimu ista gebat:q deiceps factus e uirga.Pos, hoe uero mittere eu dextra an sim3 pcepit: obeo dienis ea cadida & uelut coloris niuei protulit: si qd rame ad selitu est 1 euersis.Iussus it aqua de proximo sumere:ea in terram proiicere:uid1r colore sanguineo factam:mirantem in his cora fidere praeciebat deus:& adiutorem sibi eu nosse maximu: se signis his ad credendum epud omnec usu 1:dicebat :missus a me:secundam mea mandata facies uniuersa.Jubeo ergo te i nullo te tar dante:ad aestvptu festinare:die noctus Iaborate:ne tua tarditas maius te pus faciat har breos in ster uitute consistere.Moyses auae non diffidens in his quae diuinita; promittebat: inspector talium indicioru: dc auditor factus orabat:ut hac uirtuae eodem modo expiretur in aegypto: supplicabat ne nominis sui deus noticia ei celaret: ut dd uoci eius participatus suisset pariter de aspectu: is ex agnosceret & uocabulu:quatenus sacrificans notatim eu adesse hostiis sipplicaret.Et deus quide ei sua significauit appellatione:qua primitus holes nequail uidebatar audisse de qua mihi fas di/cere no e.Moyses itam illa signa no tuc Elumo:sed semp de ubicum contingeret faciebat Ex qui huς oibus plus maiore ueritare signis distribues:deum Opiciu oc suffragatorem habiturum sera dens:& domesticos se aluare sperabat:& aegyptios malis afficere. Moyses regressus est in cegyptum secundum mandatum domini:ubi faciens signa prodigia maxima eduxit filios israhel de aegypto in manu valida. CAPI.
guel ut eiuς pira issu pro utiIitate cognat iret i aegyptu: ument. Sephoram uxorem filia raguelis:& filios quos habebat ex ea Gersian id eliezer redit ad aegyptum. Ο μnu uero horu gersa quide hae ea lingua significat in terra peregria.Eliezer aut si adi
tore patrio deo usus:segyptios effugisset. Cu uero uen;sset iuxta mole:frater Aaro deo iubete Oea currit ei.Cui moyses significauit quae in monte contigerant:pariter δἰ diuina mandata. Procede libus aurem eis: occurrebant nobiles haebre e eius praeientia cognoscentes. aibus moyses quo uerbis suadere non poterat: signa tibimet ostenta monstrabat.Illi stupore eorum quae inopinabili ter inspiciebant:omnino credebant:& ex omnibus erat in sipe maxima costitati:deo scilicet eora prouidete secaritaaem.Dum uero ia obedietes haberet haebreos moyses:pmit aetas secutoros se qiuberet:libertatech respicere:uenit ad regem illa si nup Qicipat principata:& in quocu* iuuerat olim aegyptios ab ethiopibus comptas csi suisset eoru direpta prouintia declarauit:& quia mili tia Ze laboribus utagnis usus laqua pro siuis:post diuersa pericula non dignam retributionem ac minit intimauit:pariter etiam quae Illi in monte syna concingerant:dei 3 uoces: de stigria singula ab eo monstrata propter fidem xeram decenter expol hir:rogauit in ne discredens i his:impedime, tum faceret dei uoluntat1.Deridete uero rege. in sesive fecit ut consipiceret signa quae fuerant
inimonte gyna monstrata.Ille ergo dedignatus:illum quide ma ignissima appellauit:& priuς aegy optiorum sagisse seruitium:& nunc pro uditione alias seductione remeasse:& prodigiorum opus stuporem factu magicarum artiu appetisse remedia Cum haec dixissetvussit sacerdotes eas de qaas ille facere uisionesita qua aegyqtii etia in hac disciplina sapietes existeret: oc quasi non sista; m sis peritus esset rerum quas ipse per deii possit explete: ut qd erat ualde mirabile si etiam ab aliis
fieret ostenderetur: quomodo humana doctrina constaret.Et ponentibas illis uirgas: dracones sa eii sunt.Moyses autem no expauit sed ai Nec ego quide o rex aegyptiorum desipicio sapientiam: sed tanto melius haec a me et horum magica arte sunt facta:quanto humanis diuina esse constat meliora.Ostendam uero non artibus magicis:nec errore: sed lubsistere uelitate:quae mihi sui dei prouidentia 6c uirtute patefacta.Cum haec dixisset:proiecit in terram ungam: iussit eam ut i co Iahrum uertereturalia obediens etiam aegyptiorum uirgas quae uidebantur esse dracones de Hr It:insiliens donec constimeret uta luetias .Qui in suo scemate redeuntem: stimpiit denuo m inses. ex autem nihil maius in hoc actu se uidisse simulauit:sed iratus:oc in nullo eum praeserni di cens aegyptiorum sapientiae & integritati iussit ei qui stuper haebreos uidebat esse constitutus ut nulla eis praeberet requie: sed maioribus si prius eos malis affligeret.Ille ergo cuna prius eis prae heret paleas ad lateres:nihil ulterius dedituta die quide opibus eos faciebat affligi:nocte uero pr- Ieas congregare.Cum eis duplex hoc malum existeret:&eruna per illum crudelior institisset: IIIene minis res fatigatus est nem increpationibus cessit har baecipe: sed animam suam costituit actuitas i ut o laboraret:& Iibertatem cognatus acquireret: nient , rursum ad regem suadebat ei
62쪽
ut dimitteret haebrem ad more syna: erificaturus deo.Hoe ei pr cepisse dominum dicebatis: mnullo contradicendil illius iussioni exorabat:deuis propicium fore cunctis:st eos dimitteret egre di ne prohibedo illos 1 bimet reputaret paciedu quaecum patiunc qui praecepticibus dei cotradi
cut:quando in qui iram in se comouerint diuina in omnibus oboriunc aduersa.Ex quibuς utimnet terra:nem aer suauis existinnec iboles e e naturali modo progredier sed inimica omnia , aduersa sentire aegyptios edicebat:& haebrem populum abire ex illoru prouicia etiam illis rata tibus affirmabat.Rege uero moyses despiciente sermones:nullam conuersionem sui ad talia facie w:passiones pessime quas singulas explanabo aegyptios inuaserunt: nec prias flectebatur qua eo experimenta perciperent simul S quia uellet deus moysen in nullo eorum quae praedixerat mom. strari mendacem:& quia prodesset hoibus rat discerent obseruareαfacere ea:in quibus non pose set offendi diuinitas:ne ad iracundiam conuersus:in eorum iniquitatibus ulciscat. Fluvius enim eis sanguineus dei uoluntate profuit:& qui hibi non posset: cu fontem aquarum allu nd haberet: no colore Blumodo talis erat:sed et 1a sie Glingetibus doloris amari gemitu inferebat:erat φ talis, aegypt1is:ha eis aut dulcis di potabilis existebaulicet naturaliter uideree ee mutatus In hoc mi raculo rex timens.atm hesitas i,pter aegyptos:abire smisit haebreos. Cum malu fuisset aliquomorulauatu rursius satella permutauit :nec eos abire paris Deus aut illo cotemnete post calamitatis ablatione:& nolante a Dua malicia teperare alia intulit aegyptiis plagam. aha e num ifinita multis tudo eorum retia late depasta est:planun erat his etia fluuius: N poliuebatur eon potus:& aiatio bus ibi putrescetibus:setor cuctis noxius exalabat ex aq:erat* cueta regio huiusmodi malo plena: ebulietibus ranis Ac morientibus:quae etia domestica eon habitacula ualde ueχabant:d I in cibi sepius inuenirent δἰ poculis: sc in cubilibus e inambulantes:setori crudelis erat: de abominaμHlis: monetibus ranis ac putreficetibus. Du his ergo malis aegyptii praemereturaussit rex Moyse tollentem hae eos abstedere. Cum dixisset hoc:repente ranam exterminata est multitudo: A ter ra simul S suuius in suam reuersi sunt naturam.Pharo uero mox ut passionibus terra priuata est: oblitus calamitatis illius:ruritis retinuit harbreos:S tansi si plurimas passiones experiri Gellime in quaquam dimisit moysen populum discedere:que prius timore potiussi prudenti animo abire de creuera Rursus eiso alterius mali percussione eius fallaciam diuinitas uulnerauit.Peduculorum arant infinita multitudo aegyptiis pullulauiuex interioribus ebullies: ex quibus ma li male costa mebantur:nem lauacris: nem medicamento unguentis genus hoc exterminare praeualefites. ob hanc ergo peste Egypti rex turbatus:metuens simul pestem stat populi: licet laute uerecundia 2 deuicti uiri putaret habiturum: rebatur tame a malo teperare:haebretim concessit egressionem. Cum hoc iteru leuigares filios obsides & uxores reuersionis suae eos reliquere sancte ciVnde i xit auit potius deum: credens se eius quo prouidelia fallere:sicat moysen. d illum late no pG tuit aegyptu puniente propter hae eos.Bestiis nam multigenis S multimodis quoru aspectibus nullus occurrit:e e prius impleuit regione: quibus &ipsi consumebanc:& terra agi stolara cub tura nudabas. Si quis enim primaye pastionu perditione euaderet:hoc langore interitu holum talia sustinentiu succuhebat. Cum pharo nos sic dei iussionibus obediret:sed uxores qde abire cauitis diceret: reliquendos uero filios postuIareimo defuit deo:unde calliditate eius diuersis malis S maioribus denuo supuenientibus castigare Crudeliter ir eom corpora uulnerabanc iterius corrupta.Ita passim aegypti multitudo consumebat. Rege uero nem hac plaga te antesta do uehemens:cu nem prius in aegypto aer aliquid tale Ituleritmel similis apud eos hiemis tepo/m descendetet:maior. q apud habitatores boreae partis S septemtrionalis aeris rigore deseraee: Muxit de fructus earum usquequam coissemit. Deinde genus Iocustaru germen quod no fuerat ratum gradine deuorauit: ut eis seneraliter spes terrenoμ fructuum deperiret.Suffic ebat nac, . quelibet site calliditate saluu:etia ea quae Dicta sunt mala ad stellectum 8c cogitatione utilitatis adducere. aro ita in tantu 1prudens quantu malignus sentiens cam:deo tame cotradicebat: ius . st m se cu uxoribus suis hae,eos abducere: facultate uero eis deserere:eo e depopuladas do/ muS.Moyle uero no acquiescete ita dimitti eos: quos oporteret deo sacrificiu de suis rebus offeraraecum alter hac cam multo tepore moraree:tenebrae Piundissimae N pie luminis no habeteς: yptiis sunt diffula: s qbus 5c uisus eme aeras crassitudine clausi int: eois mori milerabiliter copulerut.Metuebant enim ne caligoe simul absorbere . Delae his excussis post tres dies totidem noctes:dum nullatenus poenitentia ageret pharo ppter egressum haebreo eraccedens ad eu moy ies aer musm iobe dies es uolutati dei Iube dimitti haebreosmo eni poteritis ab his mallet eri/n:nisi haec uolueritis Iplere. Rex aut iratus 1 his quae fuerat dicta: minae eius se caput auferte: 1
ad est ob hac sportunitate denuo remearetirunc moyses ne quasi se de his uerba factun dixit: seclisIψ ip Im cu 1,ceribus aegypti deprecatu fore:uthaebrei discederet. Et illa quidε cu haec dixisset abscessit. eus aut oste des adhuc una plaga seriendos aegyptios:ut dimitterEt haebreos: ius, sit Moysen praecipere populorat sacrificiu paratu haberet: eent. inructi a decima die ratici mesis: iris ad quartadecinaa et apud a pilos quide parmuthi:apud hae eos aut nitan uocat: macedo
nes uero xantica eum apikllaut.Eresessuros hab reor oris portaturos asseruit. Et illa quide ia
63쪽
pr arato habens ad Vressionem haebreos:& c5stitutos peritribus ibidem retinebat . Cum autemstaret quartusdecimus dies: omnes ad egressionem redentes-immolantes sanguinem:domus proprias yssopi frondibus emundabant. Cunm coenassentireIiquias carnium laquam ressuri cruciemaverunt. d e taetenus se cadum hunc more ita sacrificamus.Illam festiuitate pasca voca, verut:quod significat irascesione:eo ς, illa die deus trascedere eos peste uoluit. quae scilicet pilos uisitauit.Mors eni primo genitoru ita aegyptiis facta ea ut plurimicerum cogregati cita re galia Pharaoni psuaderet:quatenus haebreos liab ueloritate dimitteret Qui uocatii moysen abire praecepit:arbitratus:at si de Iuintia recedere imi te aegyptioru castigationem cessare: mulieri husis honorabat haebreos:alii quide ut citius egredireturiatii uero Ppter uicinitatis eoru Gl
tudine.Et illi quide egrediebatur:fletibus aegyptiis εἰ poenitetia agetibusaeo se fuerit eis sic tru deles te deba ad civitatem. note licus equae idc erat desieriambi babson posea fabricata est: ducambiles aegyptum deuastaret:celeriter. agetes iter ad locil beelsihon:tertia die ad rubru mare deuenerui.Et ypter desertu nihil de terra possent habere ciboructermetata farina ammis panibus ex modico tempore talumodo coagulatis uesicebatur: hiis triginta sui us1 diebus: longiori enim
tempore eis no suffecerat quae tulerunt ex aegypto:cum etiam is cibus sub necessitate custodire turmee ad satietatem eodem uterentur. de ad memoria illius inopiae:festiuitate octo dieru agimus quae dicitur azimorum.Omnis ita multitudo mulieru pariter re infantum egressoru eono siderantibus inestimabilis erat.Qui uero aetate habebant aptam ad expeditu:sexcenta milia sue runt:reliquerunt 3 aegyptum:mensi: xanti :luna.xv.post annos.xxx.&. cc.si pater noster abraa nenisset in chananeam:post Iacob autem aduentum in aegypto:anno. cc.5 quinto.Moylo autem erat quidem anno iam.lxxx.frater autem eius aaron tribus annis maior extabat. Portabant etiam
ossa Ioseph: dum haec ille sitos filios facere praecepisset.' omodo aegyptii poenitentia ducti st damisi erit filios ista It semii int eos uis ad mare rubrum quod diuisum uirga morsi et arcipiente domino:ingressi fiunt silii istiselix siem uestigio transterunt illud: aegyptii autem persequentes ingressi sunt post eos:sed reuertet e mare in se mi suffocati fiunt fluctibus. CAPI. M. Orro cum ae preos haebre' peniteret egressuς:rex φ grauiter ferret: tanqua ueneruciis in stos fgna illa facta suillent:deliberauerunt super eosninuere.Et sumeres arma persequebatutataqua reuocaturi eos: ubicum repraehedissentinec eos ulterius deo di mitterent: sem contra eos facillime praeualere iudicabant: cum & inermes es t illissicitinere fatigati.Et a stngulis occurrentibus reqv ntes quo abierent: peri ut eum studio festin hant licet molesta sit illa terra iter agentibus: n sistum expeditis:sed etiam singulariter ambula tibus.Moyses autem per ea loca provide ducebat hae eos:ut squidem meniteret aegyptios re insequi uellent haebreos:supplicium maliciae suae:& transgressionis indubitanter exoIuerem. Per P Iemnam uero grauiter serebat trasite:propter antiquam molema olebat quolibet modo la vere Remens.Confinis enim est aegyptiorum haec mutntiam propterea uia quidem ducente M testinam populum non'eduxitiset destietum uero multum iter rems:malain perpessus innume
xa:ad inam alti maduit perueniremsi et & propin mandata dei iubetis adduci populu ad -- rem 1 acta revictum illic oblatutos. prehensis ergo h reis tegyptii ad praelium parabantur:&multa uaetute prosecuti concluserant eos in paruulo quodam Io Sexcenti enim currus eos Per Rauebantur: Sc equites quinquaginta milia:& ducenta milia pariter arinatorum.Et itinera qusdeclauserunt quibus haebreos sugere iudicabantunier rupes intransgressibiles eos & mare elauden tes:ubi terminatur mons ex a ritate uiarum:nimis immensius.Et fuga eis penitus amputanteria maritima di motis ressione haebreos militibus obsederut:ος ipsu sage clauderes:ut egressum eis ad capestria denegaret. o itam tolerabat obsessionis moda haebreitypter egestate necessario xu:nem fugae facultate habetes:armisim priuati qui licet si pugnare uelletaeis sipes rerum omnium amissa uidere nisi se etipsdstraderet uoluntati aegyptiorum . His ita factis:m sen in omni bus culpabat:oblitus signora quae eis fuerat a deo p sim libertate mostrata:asp aa hoc ueneruti ut etiam prophetam qui eis salutis dona promisti at: pro incredulitate lapidibus niteretur obrue rvilem tradere cogitarent: erat 3 luctus di gemitus mulieru & insentum:ante oculos habentium mortem:montibus4 se di mari claudetibus simul de hostibus re fugam nullatenus ex istis iuente tibus.Movsti autem licet esset in eum exasperata multitudo:ipse tamen circa prouidentiam eoru non cessa tista haec omnia iactabat in deum: qui eis etiam iam alia quae pratisixerat pro eorum tibertate contulerat:& nem in hoc reliquendos esse inimicis dicebat: eo seruituros:nem peritu ros:stano in medio ait.Nee hominibus quidem bene conuersantibus circa nos iustum erat non credere:de dei uero prouidentia uos desperare opus non est:a quo uobis omnia prouenerunt qua μcunm per me ad salutem re libertatem lituitutis ii 'rae ne 3 s rantibus promisit:cam potius in hesitatione sicut putastis uehientesnoporteret nos adiutorum .dei sustinere:caius opus erit etiamnunc in tali nos dissicultate conclusos:ex desperatione sicut uos ereditis habituros salutem:& ex. ructibus libellatet qui sortitudinem uti m circa nos est ostentaras:& prout eritiam factu
64쪽
rus.Non enim in paruis diuinitas auxilium sui sauoris Alet accommodare: sed potius in quib*ν: .
humanam ad meliora non uidet accedere. de tali auxiliatori credentes cui uirtus est eo parua grandia facere:& tantarum infirmitatem rerum BO munimine roborare. Nolite aegyP - .rum arma metuerernec quia mare & posteri montes uiam fugae prohibent: propterea salutis spa- . lcia desperare sient enim uobis haec quas campi dei prouidentia: AP pelagus conuertetur in rerra. . lCun haec dixisset; ducebat eos ad mare aegyptiis intuetibus.Erat enim e diuersis positi:& Iahore persecutionis affecti:in crastinum differre praelium utile fore credebant. Dum uero na fes perin i luenisset ad litus stimens uirgam rogabat deum:de auxiliatorem atm adiutorem inuocabat dicen 1 Ne tu quidem ignoras quia effugere nobis math praesentiamec fortitudine: nec auxilio licet hu, mano:sed tu praebe aliquod salutare exercitui:tua: uoluntate aegyptum relinquenti.Tuum est eni . lnos eripere:quia nuc omni sipe&cosilio de lati ad tua Blius Iubsidia conuolamus:&quicquid . lex prouidelia tua nobis acceseritiquod nos ab aegyptiorum 1ra liberare nunc ponit inspiciamus: . lue ociter tuam lictis estende uirtutem:& populum desperatione ruente in peius:ad securimae dignare S ad fiduciam pietatis perducere.Non enim in extraneis sumus:M tuum quidem e main . ire:tuus est S mciis qui mos circudat:ita ut hic aperiri te praecipiente:& mare couerci possit in teris. ram.Valebimus etiam effligere per desertam:sed tuae placeat uirtuti hac etiam nos parte saluare. Talia squidem cum orassetipercussit uirga mare .Quod repente percussione icisum:& in se diui sum terram reliquit nudam:ut haebreis uia esset S fuga.Moyses autem uidens ad destinationem dei repeIagus cessisse eis propriam terram primus intrauit:& haebreos diuino itinere facto pplex periculum pientium hostium sequi se praecepit.Qui delectabantur in hoc: agebanto deo gratias: Ppter selutem quae per eum ultra modum rationis accesserat:quos lanequaqua tardates:sed cii lfestinatione mentes:uelut sibi praesente deomesanos quidem aegyptii primitus iudicabat:& taqui lad interminatione manifestae mortis stentoς. uero uidissent eos illeses abirem ullum spedime- ltu eis nec difficultatem aliqua obviare:persequi eos aggressi stantita quam illis pelagus ita uelut lexisteret.Praeordinantes ergo equos: ingrediebatur totus exercitus in mare. Hae,ei uero illi' se
armantibus atm tardantibus:al serra contra politam peruenerunt: sine aliqua passione illos ecturi gi tes .Quapropter illi. udaciores e Meti persequebantur tanquam nec ipsi aliquid e stant pata D:cum micirent hae eis p pprie factam: de non esie comunem uia. QiIae utim pro salute pericu Jum passentium sui set ostenta:& non propter eo qui ad perditionem Orgin accedere sestinabaia i Dum emo agyptiorum x ercitus omitis in m rq indoisset:rurium effasgna est: de descendens uetitorum procella:omnes aegyptios con prebedit i re sim dc tonitru i ualω graui ssimae cae. Io 'scenderunt: oruscariones lapa dantes nil ill fuit rem euenientium pessivam dei. ad perdi/: ltionem hominu qui eis Eimae tuc accessit. Nox caliginosi insi per x suctuosa appraehendit a Et isti quidem ita sui perditi:at nemo ex ei reliqueretur:haebrei uero nem retinere poterat. Mu- dium topinabilis suae salutis:& hostium perditione firmissimae libertatis:qua'do deis aerunt ut leos heruire cogebant:deuiram sic aper' suu M. adiutor na in piciebant. Et illi quidem pexi Id Ra; suimentes insupet 8e inimicos punitos se e respicientes ut nulli unquam priorum homi mapoteratar reminisci:hymnum tota nocte dixerunt. Moyses aut canticum in deum δd laudem g ltia lim actionem pro critionis eius: exametro conaposuit. Ego iram ut laedi in sacris libri si ita linc sngula quae 3 tradidi.Nullus uero discredat uetes miraculum: si .aliquis hominibus 5 eia priuatus uia salutis licet p mare facta e sine uolutate dei siue siponte reuelata:du &eis et cum alaradro rege macedoniae fuerunt oli antiquitus resistentibas panphiticum mare diuisum sit: de, cum aliud non effer iter transitu praebuit eis:uolente deo per eu de struere persar princip atum: hoc 3 confitentur oesiqui actus alexadri cosicripierat.De his ital sicar placuerit cuilibet estimet. Postea uero armis aegyptin- pfactus uiolentia uetoμ allatis:exercitui haebreoR:moyses ta hoc, arriuatus dei pmissi .sictu:ut nem armis egeret:haec exiit.colliges:haebreois his munies:duxit
eos p desci tu ad montς im ulli e imolatas deo:& y salute multitudiς haebre' ut dictu fuerat .
nivneraxedditurus in pace. . Incipit tertius liber antiquitatis iudaeae. . Quomodo movies popula ex aegypto semes duxit ad moto ima, multo itinere satigatu . CA: .L προπGitur istopinabiliter haebrem tali salutem donatos grauiter iterum tristabat: dum syna ducerentur in montem esset p regio ualde deis ta: re necessariis alimemtis egena: S aquae disscitis: te non istum ut praeberet aliquid nominibus indidigebat: sed etiam nec aliqua animalia ut aleret erat idonea. Est en stentig nulla. Inouus fructus ex ea ualet oriri. et huiusmudi siquidem regionem necessarie pro bi priabant.unde quando irent ad aliam non habebant. Portabatur autem aquae. ex ilocis iam transabis duce iubente : S ea expensa ad effodiendos puteopaeum labine propter terarae duricia accedebat:& cu i uenires erat inoptabilis:sed amara timui R pRrua.Hoc ita v modo is ficietes circa meridiana iterme spere uenerui in locu que IPter aqu* maliciamat nominauerct
65쪽
iecerat omninoe mastrunt.Erat ibi puteus valde durus:qui nee sessi equidem tum exemitus moterat Parui rame eis cosis lationem praebebat: ' in illis locis fuisset inuentus.Audierant eni ab ex ploratoribus:quia nihil ambulantes ulterius inuenirent.llla siquide aqua amara grauiter non M. Ium hoibus: sed etii subiugalibus existebat. Videns itas m 1es populu i a ustia costitutu: dc si mul pausam cui cosultati no poterat:ne . inimicus erat hostis: quatenus pina iserenti de necessis x te potuisset sua sortitudine resistere.Et da isto mo evi deficeret uirtus:lfatu &n ullaru inui taludo debiliormihils prodesset dourina uerborum: lamitatem omnium suam moyses propria faciebat. In unum imis cocurrebant:eis cuncti istabantumulieres quia e P paruulismiri aute pro semetipsis ne eorum utilitatem spernereased eo e saluti quocuis ordie puideret. Ad hoc ergo cru rius estrat solumodo deo supplitaret: ut aqua ex malicia praesenti couerieret:ea. illis potabile odonarettat cocedere deo ratam gratiam:sumes sumitate uimae qua in praesenti serebat diuini P medium in Iongitudine υ micisione laetens:deinceps iactauit in puteum: lissacies hae e MNO si deus eius orationes audissiet:do promisisset aquam se eis quale cupisceret platur ut si tamen iussis evis n6 riniter sed promptissime ministraret.Illis vero dicetibus qd uellet se factur ses aqua couerteret in meliustiussit eos qui iuuetute uale sit haurire dices priui effusa plurima quitima remaneret aqua possit eis e E potabilis Illi sidem laudauelut dictum:& aqua frequentibus
ontusionibus exercitata: pulgatas facta e potabilis. ne itam castrametatimenerunt in hesim: quae procul quide bona uidebatur asipectu in hebat enim palmarum arboresDe Iximo Rut mis lisua coprobabatur.Na palmae illae septuaginta non amplius erat 1aescius nec multum eminexesa terra: ppter aquae iopia quia dum t Iocus Ois harenosiasme 3 eis ex duodecim mtibin humectatio queda:aut ad rigidum spes utilis habebatur: sed dum germinare non possentulatiles erat Hobitanter N 'ucte.Cus p harena discurreretmihil eis occurrebatmel si paucum aquae in mani hus sumerentiinutile inueniebat ais cenosium.Fructum uero ferre erant ille arbores nisis inua lidae:propter aquae ut dixi sterilitate. Pro hac ergo causa culpabant duce:clamabato sita eε mis viam:expimetiis malos e peu se pati dicebant triginta dinu ambulates uiam Quae sita .n,pore, hant stipserant: b nihil paenitus tuente tes: erant in des 1eratione rerum cactav. In psenti nan malo sum habetes & no recordates quata eis suissent a deo te morseos uirtute sapietiam coIIain: irastebaturaduersius duce: x lapidare eu simul aggressi sui quasi ipse caua latae calamitatis exist
retiIlle uero ita mestitudine Muocata:& cotta eum amare commota:de deo considens:& Conscie
via pura providentiae suae:qua gerebat contra contribules suos: semetipsium dedit in mediuvi c clamantes ait ad lapides manus habentibus:cam esset ille aspectu gratissimus: ad loquendum multitudinem suasibilis:mixigare cent irat eorum:nem eis priorum beneficiorum obliuione ha/here poscebatapropter recordationem malorum praesentiummeς quia nunc laboraren tetideo do herent perpetua dei munera proiiceretquorum iam magna re inopinabilia meruissent.Sed sper re potius etia de praesenti anxietate se dei suidentia liberadosin al eon uirtute probare uellet: si haberent tollarantiam:& animo bono praecedentia retinerent.Quia si non ad illa bonarpter prae sentia mala respicerent: exerceretur in tualis: Narguerentur non esse boni. circa Hiientiam: nes circa priscorum bonorum memoriamicum ira deum elusim voluntaπm cotemnerent qua aegyptuni reliquissent εἴ ita cirra eundem ministrum eius affecti esse viderentur: cu in nuJlo fulseset mentitus de quibus direndum aut faciendum dei madato iuberet. 1umexabat igis via: quis admodu perempti fuissent aegyptii qui eos contra domini copresserant uolutat de queadmodatae fluuius illis quida sanguineus esset:ipsis uero potabilis at 3 dalcis: N quomodo P mare ne imgius sugietes noua uia aggressi ipsi quide ex illo saluati sunt:inimici autem eorum prorsus abser pti:& quia dum arma non haberentietia hoc eis deus abude praebuerit:&alia quaecus ad per deno x inimicosupisscs sinuandos necessaria fuissent: eis ultra spe uirtutis suae more contulerit. Non ergo debetis inquit etiam in praesenti de eius prouidentia desbare:sed sine iraeudia siastineressic e gitare eius auxilium non quide tardu ee: sed ideo nue differri ut uos hac dissicultate probet uti credentes deum non per desectum ess r segne: sed pro experimento uirtutis vestrae ct desidetici li-hertatis:& cognos ruitsi 8c cibo e inopiam:& sterilitatem aquae pro eo sortiter serre possitis: anseruire potius eligatis:sicut iumenta dominantibus sibi:& eis qui sprer ministerisi sisu haec pinguissime uirtute consueuerunt adiicienς stuper haec: dicebat non strantiadesba salute metuere
quado uti nihil inali pareres: si morirre nuta: sed potiusp illis cogitare ne p l apides quos mi
reret iup ed deu iudicaretur cotenere.Sic ital mitigauit illos:& ab impetu lapidationis abstinere fecit cad poenitentia sceleris reuertit:dicες eos no hoc rationabilite tris necessitate fecisseaeon ea uix op aeremi ad diuina fiapplicatione prece, ueniret.Et asceden s queda scopulum: de 31 battut questum populo auferret deus; N eos ab inopia liberaretnn vis enim esse salute sua: S nullo alio:atm cocederet ueniam his quae in praesenti suerant necessitate populi gesta:cum gene xi hominum res oportunaeprouenientes Φέ difficile placeat:& eius accusatio sit amicamus autet ye prouisse,se copromisitin occasiones.eorum desideriis praebitan Moyses uero a deo haec a
diis destandit ad plebemalli cian uiderent eu promissio us laetumia mesticia ad hilarita
66쪽
eonuersi sunt:stetiti ille in mediomenisse se a deo dicens:& portare eis pro hestationibus prae- lsentibus libertatem.Et post paululu ortigiav alias ortigometra multitudo quas praecipue nutrit sinus arabicus:transioensi medio mari superuolauit: & post laborem uolatus quasi ad terrena requiem descendit inter haebreos.Uli ergo tanq alimentum sibi a deo collocatum comprehende, runt eas Tunc Moy ies ad orationes dei repente conuersius est: qui promissionissuae copleuit au- lxilium.Mox autem post occasionem eibi prioris:etiam secundum eis deus emisit. Extedete nan Moyse manus ad oratione miros deficendit ex aere.Cum fuisset eius manibus illinitus.Moyses ar- lbitratus est etiam hoc ad cibum eorum adeo suisse collatum:gustauit 3:& laetus effectus:ignor, te multitud1ne:ymbreris esse credente: temporis esse pluuian quod agebatur. Ille docebat eos: ist, non secundum eorum opinionem xos e caelo descenderet: sed ad alutem eorum cibum. nil stt.Et cum gustaret Sidem credendi praebebat eis Illi ueto imitantes Id ucem:delectabantur in cisho.Melius enim dulcedinem & delectati em habebat ualde suave. sim te aute erat ammatibus praeeipuis:& magnitudς eius similis semini coriandri. Festinabat quom singuli colligere uehem, teri sibus praecipiebatur:ut omnes exequo per dies singulos assarii mellatam colligeret: c eet ille cibus in crasti nil linquedu*:hoci fiebaime debilibas colligendi difficuItas existeret:uirtu- I. te inlantium hpe ad necem accederent. Qui tamen plus a praecepta mensium colligissentinihil amplius quam labores h bebant cum maius nihil illic si assarium inuenirent 8c quod remaneret in crastinu :nulli utilitati proficeret:quando uormes illud & amaritudo constimeret. Sic ergo erat ille cibus diuinus&inopinabilis:5 huiusmodi ultio fiebat ipsarum rerum priuationes seruanti lbus Hactenus autem sic rigatur ymbribus locus ille: sicut etiam tunc a Moyse praestandum di se nitas misit hunc cibum. cant autem haebrei hunc cibum manna. Manna itam interro gatio est in nostra lingua dicentis:quid est horalli igitur gaudium in his quae eis fuerant celitus missa ce-
Iubrabant. Eo cibo.xtannis usi fiunt: quanto tempore in deserto fuerunt,Cu uero id e migrasset: Ueneruot in rasidi: passi nouissa mas pro intolerabili siti miserias. Nam cum praecedentibus die/ lhus paucam aquae icultatem habuissent:tunc omnino comperientes terram inaquosi :in ma
iii ς erant rurissim irasce hantur in duce malle ergo paululam multitudinis impetum deuitans: dei iconuertqbatut rogans ut sicut cibum eis indigentibus praebuit:sic etiam potum daret; Cum peteret seat imi bi non existente potu. Qui donum diu non distulit: sed praebiturum .st Moysi tantam mucopaestitudinem unde non posti; sperare promisit:iussit ut uirga percute
rei petram quae ibidem erat apposita: ex ea fiumeret abundantiam rerum qinbus egerent. Tabat enim udnem cum abore potius eis adesset ..Haec ergo moyses adeo iumqns ueniebat ad populum sustinentem sc in eum iasipicientem:uiderant na*iam eumdem te descendere.Catiero uenisset: Iiberaturum eos etiam de hac necessitate dicebat deunxi,onata v s lutem non spe .ratam: dc de petra eis fluuium manare promissum. Quibus obstupescentibus hunc auditam:s1 eiusti & itinere fatigatis noeessitas ad haec siere ut petram incideret:mones uirga percussit petram a Isai scissa:aqua manavit copiosa S ualde perspicua.Illi igitu inopinabile factu mirati sui.Quod εςum uiderent:iam eis etiam ipsa sitis cupiditas est ablata:bibentibus . dalcis ec suauissimus erat potus:& quale donum eme deo donante uideretur. Tunc ergo moysen mirati sint: quia deo sit fuerat honoratus:& sacrificia pro dei prouidentia collata sibimet ipendebat.D Iarat autem scriptura in templo reposita:eo se deus praedixerit m si aquam hoc modo de petra manaturam, Quomodo pugnantes cum haebreis amalechiae ct qui cum eis erant deuicti sit: de istahel pridam hostium perceperunt. CAPI. .II. Vum uero haebreorum nome iam ualde ubi diuulgaretur: 8c de his sermo crestaret: im timore no paruo prouiciales erant:-mittentes legatos adinvicem se Iatia deposice bant:ut simul uiros illos interimete niterentur. Erant autem in hoc instantes et qui go bothe petram inhabitant. Qiai uocatur quide amat echice:pugnatores autem maximi illarum tunc gentium existebant. morum quini reges inuicem semetipsios: & circuhabitantes ad bella contra ha breos rogabant dicentes exercitum alienu de aegypti oram seruitia fugientem: sbi inuasiones inferre:nec bonum sibi fore si tale factu despicerent: sed ut antequam eorum sortitudo ad maiorem tenderet potestatem: & ipsi magis pugnare inciperent considentes: eo st illis nullus resisteretiaestruendos eos esse cautissimum acis sapientissimum edicebat .Et poena etia de deserto diastibus quos illic gesserat exigendari non ita possit euenire: cum ciuitatibus:at 3 bo nis eos manus iniicerent. Alii ergo inchoatem mimicorum uirtute mollire & deicere optimum esse magis si iam proficientem prohibere credebant.Alii uero hoc seperfluum putabat.Alii nulla occalione eis aduersiis te fieri permittebat Haec δd his simiIia per multas proaincias adinvice I Sationibus agitantes: deliberauerant aduersius haebreos bella luscipere.Moyses ita* cu nihil bet Ii 'beraret helliationem dc turbam habuit repente prouincialium :&ad congressionem iam prse Parataimssubita pericula harhreorum multitudinem perturbabant:quia licet omnium reruhaeberen t inopiam: tiorem tamen necessitatem pugnandi cum hominibus qui essent rebus omni
h iis betae conditi, putabant.Moyses autem conlisiaci ccepit ecisis confidere deposcebaz:d exo
67쪽
des credire quo Me fuerant liberati. Et quia debellarent eos etiam qui eorum hostes existerente
arbitrari exercitu quide multu dc omnibus armis instructum sed pecuinas: alime taminis res ihas sblet homines confisi pugnare in auxilio diuino consistere:& sibi per deu oia haec adesse.Inbmico uero manu parua:inertem:debilem: tanqua no suerint quae istos habere costaret:deo uo lente facile stiperari. Scire autem eos oportere dicebat:qualis eorum auxiliator fuisset in multis iam experimenris te grauioribuς.Et quia in praesenti quidem bello haberent Iabore aduersus h mines cu uero fuerat eis suis de famis inopia:& in molatibuς atcs mare periculum:ubi sugam lueonire non poterant:haec omnia diuino Blatio deuicissent.Eago rogabat eos proptiores esse : tanqomniam rerum facultas eis esset:ita ut hostibus praeualerent. Et mones quide populam huiusmodi uerbis exacuens:ad proelium conuocauit tribuum principes.Et postea singulos adi nuicem. Iuvenes quidem exorabat sienioribus obedire.Illos autem ut uerba ducis audirent.Erat aut eoniata in periculo costitutae:& ad presentia preparatae 1 rabantia ina ado a malis huiusmodi herari.Iubebat quo moysen:ut ad bella piret nes tardaret:ne dilatio eorum fiduciam spediret. Ille uero ex multitudine pugnare eligens iuuentutem:si er eos instituit fetum naue silici de trio hu effraim: ualde robustam:& Iabores tolerare fortissimum:ad cogitandum similis N loquenda nimis idoneum qui nosset deceter deum de mysen colere doctorem pietate: eeis apud haebreos
aptus.Paucos uero circa aqua constituit. Plurimos asst totius exercitus circa infantum mulieram Custodiam:& tota nocte erat pparati: quaecum secerat arma siametes:& duces proprios intedetes:
et plium aggressuri dum eis D perecinuigilabat aut te mota Iesum docedo: quiadmoda exeroditum collocaret.incipiente uero die ia pandi:rursias poscebat iesumme minor inueniretur in opeu circa eu spes rei uniuerserum:gloriam praesentis militiae in suturis nationibus possessurus. Ohre uero nobilissimos se orsum rogabat:cuctam piter multitudine exhortabat armata . Et ille
e cci ita costituisset exercitu sermonibus se opeμ pparationibus: discessit ad m5te Meoqit -υ is & Iessum credidit expeditu.Miicebantur iram hostes:& i manibus erat bestu:fiduciacii*uiribus
utebantur in inuicem Denim donec moyses manus extendebat ad caelum:haebrei comprimebant amalectitas. Cum labore ex defectu manuu mones serre non posset: ' quoties manus depone-hat: toties haebrem pdere contigebat:iussit fratre aaro de florores mariae ui e nomine Uir sibi assi stere: eluis manus utros latere cotinere: dc adiuuates ess no pmitteret laborare.Quo facto hae res amaIechitas fortiter devicerunt:& oes iterissent uti is nisi nocte stupueniete: popuIas recessisset a caede.Victoria quom optima at 3 p cha nostri habuere maiores: iferent eis sibi bell5 sieerunt: de circu habitantes deterruerunt:absidatiam potiti sunt magnorum honon quae suis laboribus hue xunt.Deuincentes nam exercitu hostisi maximas diuitias de publice de priuatim possiderunt oesrcum primitus etia alimentis necessariis indigerent.Fuit aut eis no solum i psenti:sed et in futuro honoΗ ca huius qua pdiximus pugnae psectio.m t fimodo mi corpora hostium seruitio subdi decur:sed etia metes:& cuctis circύhabitatibus post 1 I e deuictionem affuere terribiles: eum di. Mitiarum maximu culme adiectu est.Nasagictes inimici:magnam copiam argenti similis N aurixeliquerunt in castris: c uasa erea quibus ad uescendum utebantur multam 3 8c insigne abunda tiam utrarum rerumes ornamentorum textilium pariter de armorum: M aliorum quae praepa/xabantur ad praelium:diuersam iumenta:& quaecum moris est sequi iter agentem exercitu: pruderiai repleti fiunt haebreio sortitudinis Ec malium desiderium uirtutis erat in ei ς.Semper enina laboribus 1 sistebat: omnia se capere iudicates.Huius e go belli hic extitit finis. stea uero mox ses exuebat mortuos hostium:ti arma fugientium colligebat:& haec uiris pugnatoribus exhi Mohat ducemis militiae iesum praeconiis attollebat: exercitu testificante cuncta quae gesserat. Nemo ergo haebreorum mortuus est:hostium uero tanti:quantos nem numero compraehendi possibile est.Pro gratiarum uero actione MoyIes sacrificans:altare construit:qa dei uictoriam nominauit: prophetavitis omnes scire perituros amalectitasmihilip eorum in futuro relinquenldaeo CS tra hae eos in Blitudine dimae .ssent:& nequaq positiς i calamitatibus pepciment Tune exercita sessu: uiuim opuletia reparauit.Hoc ergo bello cotra hostes mos post egressus ex aegypto prismitus ita pugnauersit.Cum uero pacificas post uictoriam Moyses hostias obtulisset: ecisset napaucis diebus haebreos cessare post pugnam:ydaxit ordinatu exercit5:multa nam eis iam copia erat armorum.Et procedens paulisper tribus mensibus posta mouit ex aegyptor uenit ad montesma: i ei circa rubum multas uisiones factas fuisse praediximus. Qilia secem suu tetro moyses ad se ueniete ad monte syna liberer excepit. II. st Vi raguel socer audiens eius scelicitatem: libeter occurrit .Et moyses excipies cu eo se IIphora uxore sua&fiIios:delectatus aductu eius:facto dactificio epulas copiosissimas populo ministrabat iuxta rubsi qui flammas euaserat:& multit o quo p cognat su epulis uescebat ur. Aaron at sumen s rames le qui cu eo erat: mnos canebant i de ut quisius salutis libertatis de egressola auctor extiterat. Simul 3 Iaudabat duce:quast ei us uirtu/te cuncta ei ς pro hera contigissent Et raguel quidem preconia multa plebiu apud manen de eo
nam lanitiata dinuquia pro caactorum salute sic laborauerint uniuersi;
68쪽
utidivo o persuasti ei:ut distribueret populum per millenarios:& tetenarios qui prius inor
dinatas erat. CAPI. .lIII. Einde uides raguel ira sen in re e multitudine costitutu:cuctis ad eum eatibus ut ii tes decideret postulatibus:& tantumodo se iustitia Vetrare credetibas: st ille eis arbi, ter iussicaret:eis eni et uicebanc leuius esse pdere uidebas p iustitia morieos:q uicto. res sentetia cuiuslibet auaricia fastinere:tuc ea de tacuit noles Vedire uolentibus du cis uti uirtute.Cu uero Muisset a turba: iames ea Elu seorsu:dicebat eum oporteret facere: cosilium dabat quatenus minore side re e cura aliis comitteret. De maioribus aut re sala in plebis ipse intumodo Maideret. Na ad iudicaduetia alios haebrem dignos i ueniri dicebat:c sitare uero p salute talose no quesia tu nisi mysen posse 1blumodo. Scies insit uirtute tua S q/iis fueris in ministerio dei ad saluadu popatu :reye arbitria comitte aliis examinadu . Tu uero adsitu dei ministeria retine temetipsa:in cogitado θe regredo queadmodu populu ab hac postis io/pia liberare. eis ergo cosiliis utere de rebus humanis:& exercitu placte dishone P dena milia us.1 :desde p millenta post haec diuides eos p quigetos:& rursus in centum:&Ide quinquagenos:&audices costitues stup eos. Qui p trinia ruritim diuisi r p uicenos & denos hebant .pprios iudices: eme negotia finietes.Sit aut aliqς sup istos unus: cabulu a pricipio numeri sanies Et hi siquidesint approbati ex oi plebe:boni Se iusti:qui diuersis rebus iudicet eos:& si quid e supra de maius: ad maiores ueniat dignitates: aero etia apud eos difficile fuerit:hoc deducatur as te . Sic enim fiet utrunq;:quatenus εἰ haebrei iustitiam impetrare mereantur: de tu istis deo ministrando facias eum exercitui esse propitium. Quomodo haec singula secit m sies socero monente. CAPIO .V.
fi liis Aec aut monete vagaelim ses libenter exc diit:& secudum eiusmodi dictum Dei Sh ra cosilia eiusmee Bam facies illius suanone: sed inuetore huius rei omni p opulora simanifestas Na in libris suis raguele coscripsit luentore predictae rei: timum en cre 2 ides ut tabus nota faceret ueritatevicet ei Bli potuissent praebere gloria:quae ab alio sudinuεraFactum est ira 3 quatenus uirtuς m si potuisset etia ex hac uolutate cognosci.Sed de his quide oportune in s tuta alia declarabimus. I les uero couocata multitudine:ipse qdem ad monte syna ituye se esse dicebataanet ca deo m surus:& aliqd ab eo utile peipics:ad eos sit remea turus: illos uero praecepit.iuxta montem tabeinacula sua poneressic uicinitatem dei tenere. Quomodo moles ascedit in syna in acceptasq; a deo leges:hoebreis dedit. CAPI. .VI
Aec cu dixisset a studebat in mole 'na:et excelletissimus e in illis regissibus:& π altitu
dine magnitudinis suae di scopulos, Oceritate:no situ hoibus saccessibilis:sed et et ui
deri sine a pectus labore no possit.Et cu sermo eet circa eu deu hilare:terribilis olbugdc inadibilis erat uniuersis haebreis.Sigde secundia morsi madata tabernacula mutaue. rut:& radice motis aphederat:eleuates manus suas ad deu:tas cu smissioe honoμqeis ymiserat in ses reuerteres a deo:& festiuitate celebrantes sustinebat duce: purgates semetipsios alia purga. tioemeen5de a coita mali e tribus diebus sicut eis ipse pdixerat ab inetes:rogabat deu ut pia cide thscipet morte:& dona Nararet qbus decetero uiuere bene possint. Vtebanc ergo couiuiis. Opuletis:& ornameto deceter cu coiugibus dc filiis abstinebat δἰ duobus ede diebus ecit in epulis costituti. tria uero die anteq sta orare emubes opait Cucta figebreo ι exercitum:& Iocii ubi ra hernacula fixerat oem circvdedit:& sulgura saeta siti uelim uehemetes pluuia nimia cocitates unqdim serebanc:8cchorusicati s erat uidelibuς ualde terribiles:de fulgura crebro dimissa:dei tiaoibus idicabat.Et de his side unulsis p I eud Lipiat ut uoluerit:mihi uero necessitas e haec reserinre sicut in lacris libris scripta sidi.Haebreos ita v ea q ulla sueracile clargor auribus re lditus ualde, terrebat: ecia sermo quo ferebas M'deus habitaret in vitetretinebat semeti psios in tabernaculis sius amicti.Sed de m se ira dei petisse putabat:& de ipso similia sustinebat Cu uero ita cosisteret: apparuit Morses laetus dc nimis exultas: et &Eortitudine eis abstulit:& de suturo meliora smisit: serenus 3 repete aer Ac prius si ante paululu erat Gturbatus: yse adueniete reuersus e.lgae in ter hac couocabat popula in ecclesami audiret q dixisset deus. gibus collectis:stas in exceIst xi Ioco unde esi oes audiret ait ad haebreos.Deus indem sicut S prius ypicius me suscepit:uitasubbis imittes stelice:& couersationis ornatu' etia nuc ipse assistet in exercitu. Eu sietde dc opa qn illu nobis sui facta cosiderates no despiciatis ea q dicunc mec me q haec clico respicietes:nec gaper me ligua huana deus uobis logiar attedatis:sed uirtute eius costaerate :'dc magnitudine eius excelletiae quot cognostetis:& quo O utilitate cuctom ad me log dignatus e , o .n. me resipicia tis morien amarami filici S iochabet: sed ea si nisu p uobis coaetti fecit in saguine: uarium pIaingis domuit aegyptioiu astacia si p mare iter nobis ostedit:quit cibu de caelo fecit hesitatibus ad uenire: qpotii de petra estuatibus manare secit:p que ada de fructibus terrae mariis comegi pque Noe ex ymbribus e ereptas: p que Abraa ae nitor noster obtinuit terra Chanaavi que Ysia de senioribus paretibus e Nilus: p que Iacob.Mi. fili e uirtutibus e ornatus: p que Io .h ptati Sagyptioru domamus e laetus:ille uobis me iterpte haec di nac uerba Pserre. Eiat itas uobis am H
69쪽
bilioranua uxores de filii.Relice nam helaus uita ista ferirates:terram eritis potituri seu eram sine fluctibus maris:& yle filion naturaliter nasceta :& hostibus ualde terribiles Ad dei nan
ego uenies vultu:icorruptae uocis auditor effectus sa:ille uestro Mitore alias genere sp eius est aeternitate sollicitus.Cul haec dixisset:eduxit popuIu cu mulieribus δἰ isatibus:ut deu φm sibi loqnte de rebus agedis audiret ne uilior uideres diei a uirtus ad aure se huana Iingua me. nieς. ei paudiebat uoce ex alto ueniete ad uniuerῆς:ita ut nussu effugeret .Et uerba side quaem sex i duabus tabulis de religi:fas nobis no e secudu unuquel sermone apte depromere: ui tutes ad em istinuabimus.Docet itam nos primus sermo:ga deus e unus N hic Qtumo e coledas. Secudus at iubet:nallius aialiς facta imagine penitus adorada.Tertius:ut p deu i nulla re debeat alisis frustra iurare. artus:ut seruadae sint septimanae:& ab Oi ope cessadu .Quitus Sparetes h norados. xtus: abi inedua caede.Septimus:no adulteradu. et avus:surisino faciedu .mnussit,sd testimoni si no dicedu.Decimus at :nullius alieni rei habeda ee cocupiscetia.Et plebs Oe cum haere audisset pcipiete ipsu de rebus qbus moyses fuerat locutus: Mades i his q pdicta sui a crere galloe discessit Succedetibus at diebus aduenietes ad tabernaculo: poscebat ab eo etia leges sibi adeo deberesserri.Ille uero de istas posuit:&de Oibus quocum gereda foret relisis Uibus sita gula designauit:quo e memoria oportuno e ero faeturus.Plurimas atl etialia scriptura diu Pona seorsit de ipsis expositurusagie Ca circa eos ita res a gerocem Fles item i m5te 'na cosceditPdices haebreisaeis p uidelibus ascedeba t.Cum illic tardaret:quonia xl.diebus eis abfuit:timor i insit haebreos: ne moyses alio ptatisset: dc iter mala diuersa nihil eos sic affligebaciqua st putaret se pdidisse duce. Erat.n.tumultus iter holas: aliis Oe dicetibus eu pisse i hestias scidete maxie illi haec dicebat: et circa eu odiu here uidebactalii uero ad desi eu secessi se narrabat. Metes at de
nihil hon q dicebas a populo M sua delectatioe alias dilecti siuscipietes:IM Oc bestiis indete pisese hsianu putates:aut certo a deo tranatsi is uirtute ria uetisimile iudicites:minus side haec serxe ro faciebat: sed psule se desuatos arbitrarimi tutore qle alia here no possetiuehemeter as Sebaside nem oppinari poterat i tata mora uiro bono qd accidisset:nem sine tristicia aut dein citoe degere pualebat:exercitd uero neqg ymouere cosidebat cu moyὰς eos pdixisset ibi de sta stinere.Cum ia Oraginta traiisset dies:totidem noctes:moyses astitit: nullo cibo hoibus cffsue eo participatus: dc gaudio appares: totu copleuit exercitu:yuidetiam dei qua circa eos heret ex Posuit:simul de ordine sitam que uiuetes eent hituri scelicitate:dices ostesu sibi p hos dies εἰ ta hernacalu:qle sibi deus uellet fieri i quo descedes ad eos ipse ueniretrat et migrates exi de illud Portarent:& nequasi ad molem syna egerent ascendere:quado ad eos ipse deficederet deus:ut eo Tum adesset oratoibus.Fiat insit tabernacalu mesuris re opibus Q ipse monstrauit: bis uti ad hoc opus is niter accedetibus.Et ca hoc dixisset duas tabulas ostendit eis:habentes scripta illa dece pceptatin utra. Ma.Erat 1 ea Iscriptio manus dei.Illi uero gauderes in his q uidebant.N a diebant a principe:quo possent eu laudare studii siti munificetia non cessabat:sed deferebant ar gentu dilauru:simul dc es:Iigna 8c magna ualde materia: quae nequasi potuisset putredie uiolarit capraris piIosEc ovium pelles alias etde hiscitatoralias uero coccino: alias purpureo flore fictas: - amsi colore Detes Ianals plictis furatas coloribus 8c lino byssinu:lapideis insertos aurcumibus holes ornaviti gratia uolet uti: pecudum multitiadine offerebis et .Ex tali nam mate xia tabernaculsi fabricatu e:ω migratu: N p loca diuersa deuectumihil differebat a templo. His iram a singulis co magno studio oblatisubpra modsi uniuscuius uirtutis: at 3 donatis archit Oo:mandato dei in his constituuntur operibus:quos populus elegerat sibi potestate collata qua xum nota haec sui: quae sacris insicripta libris inueni situr.Beseleel uici filius de tribu iuda: dc ma xiae sesoris moysi:& helimas isamach filius de tribu dan.Et populus siquidem tanto studio i ta ctis rebus obediebat: ut etiam moyses eos suspenderet licenς sussicere ea q data suissent.Hoc etiaartifices la pdixerit abudare.Accedebat ergo ad opus tabernaculi faciedu:dc moyses eos singula quam mens aram secudum ostensiones dei Limul de magnitudinem:quant i oporteret fieri uasa sacrificiis ministratura diuinis edocebat.Mulieres autem largitatem suam circa sacra uelamina:&circa alia quaecum huiusmodi operibus erant necessaria:ta dea i ornamento N pciossis lapidibus offerebant.Oibus itam in Naratione ia costitutis aurorargento:& ere de textilibus rebus: plicens estiuitatem in ses:& acrificia pro uniuscuiuis uirtute facienda: ad instituendum tabernacul opus accessinde atrium prius mensus est ita. De tabernaculo qa secit m ses in deserto ad honore detrat te si esse uideres. CAPI. VII. titudine quide gnquagita cubitoμ cetu uero I itudine:tabulas. ad istar collina estatuit erras sin cubito e habetes altitudine:i utro latere tabernaculi.xx. p logu:platu vero.x.Anuli tabulis singulis ierat Ec capita tabulam argeaeazases aut deauratae dc celatae per circuitu: sc i terra infixae:ptingebat funes ab anulis ducti uis ad capi, ta clauoR aene gerant magnitudine cubili:& p singulas tabulaς i terra ualide posbtinat ex uioletia ueloxu tabernaculu imobile custodirent Cortina uero mollissima ex byssis p oia
undis pedebat a capite tabularu descedes ad basem uis condula alias diffusa: de concludes oein C iiii
70쪽
per eircuitum locum: ut nihil a viete differre uideretur. Sic itam habuerunt tria latera atrii
circuitum:quartim uero latus fuit quinquaginta cubitoru:quod frons erat totius operis: ubi.X . quidem cubiti erant apertitiquattuor habentes tabulas in modu portarum: li opere argenti Dinctas praeter bases eratis enece .Ex utroq; eni latere porta se ternar erat tabulae costitutae:&Pp por im sortitudine in castratae:& per eas cortina byssina circuibati Et cu eent portae . xx. cubitos Ioingitudine altitudine uero qnm: Iu in eis erat ex purpura: N cocco: hiaci tho: S: bysso facta multis foribus & uariis:exceptis animaliu figaris ornatu. Intra ianuas aut a stortu erat eneu: simile ha bes tale:ex quo sacerdotibus manus diluere: pedest psidere moris erat:& ambituς ude atrii erat ornatus hoc modo Iabernaculu aut statuit in medio eius loco couersu ad orietem tmox cu ibi orires: in eu radios suos emitteret. ius logitudo side . xxx. cubito e erat: latitudo uero.X. cubser e habebat spactu:& alter side paries erat austraIis:alter uero couersias ad agIone:postergu ueroesus reliquebat occasias:cuius altitudinem latam oportebat alcedere: quantam latitudinem esse constabat. Erant tabulae ex lignorex utrossi latere .ra. cubitorum scemate quadrangulo factae latitudine quidem unius dimidii cubili:altitudine uero quattuor digitorum . Laminae autem factae ex auro erant per interiorem exteriorena I partemt quibas singuIis tabulis crant cardines hini immissi per duas bases quae erat argentes: & in suis foraminibus tabularum cardines susci inpiebant. parietis uero occidentalis tabulae sex erant quidem alterutris omnes persectissime copulatae:ut aptissime his copaginatis: unus eaye paries esse uidereturi intrinsecus Ze extrinsecus deau rate. Ex lateribus aut erant rabula: numero.xx.quam latitudo habebat mensuram unius de dimisedii cubili: altitudo tertiam partem palmae:& ita. xxx. cubitos adimplebant.Posterioris sero pari tis. Hui.cubitos sex tabulae faciebant:quibus coniunctae sui aliae duae tabulae ex medio cubito factae: quas angulares posuerunt ad instar maiora tabulam. Singulae uero tabulae anulos habebant aureos per exteriores partes eminentes: uelut quibusdam radicibus confixos per ordine: ad inu, cem per circuitum respicientes:& per eos deaurati vectes imissit: unoquom habente magnitudi nem cubitoμ. v.erant. ad conluctione tabulaturintrabatis caput uectis uniushuius ι in alio uoctis capite:usuti in motu cocleae alam conche:& postessu parietum in longitudine positorum unus erat ordo: r tabulas omnes uadens Ruo per uncinos utriusis parietis latera continebantue in castrationibus factis di i ssis adinvicem. Quod propterea si1c exquisitum est: ut ne* a uentis mouerent armem alia causa tabernaculum conturbaret:im immobile secura quiete serum eiuranotrinsecus aut longitudine eius triνrtite diuisit:idest dece cubitos ad interiorem parte pro fat ros distribuit. Sibus dimensis: In medio quattuor ob alas similiter operatas statuit pau'ulum
inuicem disiunctas ab alterutris quae siepat ent. x. cubitos a reliquis . . & qd interius erat eo . aditus uocabatur: reliquum uero tabernaculum sacerdotum erat. Hanc tam tabernaculi dimesionem ad instar rem naturae constituit.Tertia siquide pars eius quae erat intra qttuor tabulas .quae sacerdotibus intransgressit bilis uidebatur: uelut caelum dei erat re n uero.xx:cubiti sicut terra Et mare gressibilis est hominibus: ita silis sacerdotibus adiacebat. Per frontem uero unde ingressus erat flaus: co Ium irae stabant ex auro factae:& eneis basibus superpositae numero. v. gebatur aut tabernaculum cortina ex histino S purpureo: S hiacit ino: de coccineo co loribus facta. Et cortina quidem prima cubatorum erat deceni & undio cas tabulas ob regebat: quae diuidentes templum: introitum interius habebant: de hoc erat quod faciebat: ut a nullo uideretur. Et omne quidem templum sanctum uocabatur: quod uero crat interius S iaccessibilem ra quattuor tabullas san
elum dei. Cottina autem erat ipeciosa: quasi floribus uniuersis de terra germinantibus uariata et aliis 3 Oibus ilexta quaecilio praeter animaliu formas poterat exornare picturis. Alia uero huic Bc magnitudie: de textu dc colore uicina .v.colunas in igressu politas obtegebat:ab angulo sumitatis uniuscutuli collinae cortina:anulis cotinetibus us ad medietate collinae deposita. Reliquu uero ingressi is erat sacerdotibus accede rebus: sup si linea erat alia cortina eiu side magnitudis: funibus eam per anulos ducentibus ac retrahentibus: ut tegeret omnia :3c impediret aspectum intuendii sacrificia dc maxime in diebus insignibus. Nam di in reliquis diebus: M praecipue quando uidere tur nubilum: textus eius tegminis sortis erat:& laborem facilem siustinebat . Unde permansit ista consiletudo etiam edificantibus nobis templum. quatenus velum huiusmodi in ingressu appenodatur Decem uero aliae cortinae erant singulae latitudine cubitorum quattv or: longitudine uero octo:&.xx.aureos habentes cinctos:ad copulandum alterutris uncinis B anulis: ut coniunctae si m una uiderentur emcete. Quae extensae:templum & quod erat desuper obtegebant:& parte res a lateribus & a rergo stantes a terra uno pede suspense.Eiusdeluero Iatitudinis & aliae cortinae
una plus numero:i.xi .erant: longitudine tamen excellentes. Erant enim iste xxx.pedum: textae ue
ro depellibus: sicut illae de lana ui miles omnes sigillata uarietate contextae erant usi ad terram tegmine sito dictis rad instae thalami culmen uelaminis exhibentes: una cortina ante frontem pendente Viadecima nant cortina ad hoc crat assiimpta:aliae sit per has ex pellibus fastae:pro tegmine de adiutorio desuper erant imposim: propter estum auiis imbrium certe diffusionem .Multos
ital stupor habebat in icientes a istaeuiam colorem eius in nullo differre putabant caelo.