장음표시 사용
81쪽
conciIiu uenit:& multitudini quidem nihil omnino Iocutus est:ad chore autem clamans: tum eet dexter etiam in aliis:d ad loquendum nimis ingeniostis: mihi inquit o chore S tu:& unusquiis horam:ostendebat aatem ducentos & quinquaginta uiros:honore digni esse videmini: & totum
exercitum huiusmodi honore non privo licet non habeant quae uobis ex diuitiis S culmine aliae dignitates existunt. Igitur sacerdotium raron non eo in diuittas praecellat: cum tu ambos nos plecuniarum multitudine uidearis superare propter genus: quando commune nobis hoc fecit deus:eundem progenitorem dans nobis:nem propter fraternum amorem:ς, iustius alter habere potuisset: ego hoc contuli statri. Nam si non cogitarem de dei legibus:hunc honorem mihi potius praebuissem: quando pluς mihi mo sum uicanus et alter mihi magis si alteri familiaris existo: neq; sipiens consilium erat memet periculis siubdere:& alio ex tali causia scelicitatis dona conserre. Sed a malicia ego sum remotus: deus uero se contemni non de pexit : nem uos igno, rare uoluit: sed hoc facilentes ei praestatis : de ipse eligens sacerdote suturu sibi a querela uos huiusmodi liberauit. Non enim aaron gracia mea hoc : sed iudicio diuino λrtitus est.Unde ponat hoc deus in medio quasi ad disceptandum:ut nunc qui disnus ad hoe inuenitur: accedat. Socldedit deus non delinquimuς: si uolcntes accepisse iudicamuricum sie Impium: honore quem ille
pris et non adire:& nimis irrationabile uniuerso tempore securitate promittente deo contenere.
Sed N nuc iten 1 tare uult eu qui pro uobis ei debeat hestias imolare : N pressit pietatis existere.
Incongruum nal est o chore ut quilibet appetens honore:deo huc prehendi cui uoluerit auferae potestate. Igitur a les itione εἰ huiusmodi murmure quiescite: mane uero omnes qui sacerdotium queritis thuribula singula portan rex a uestris domibas cum thimiamate 8c igne uenire. Sed & tachore cede deo iudiciu:&in his eius expecta siniam δἰ non temetipilam deo uelis sacere meliore: sed potius adesto:de hoc honore taliter iudicandusmecnon &abiron arbitror interesse iudicada cum di eiulcie sit generis:&in nullo possit de rebus sacerdotii iuste culpari conuenientes p pariter Cora omni populo incensum lacite:ὰ cuiuscul uestrum sacrificia straue iudicauerit deus:hic uo his ordin ibitur sacerdos : le ita derogatione fraterna tan si ei honorem lacerdotii ego donauerim merabor .Haec moi se dicete:& a turba: dc a sua suspitione multitudo cessauit S Iaudauerut cui liquae dicta sunt. Erat enim uir optimus:& loqui utilia iisdebatur. Tunc liquidem co ncilium est solutum. Altera autem die cuncti congregati stunt in ecclesia: ut adessent saccisicio 8c electionide sacerdotio concertantiu: eraim populus conturbatus: cum esset multitudo suspen a spe sutuo torum:& aliis delectabantu si movies malignus ostenderetur: sapientes uero si1 huiusmodi sedistione liberarene. Metuebant enline procedente turba ordinator eorum disciplinae potiaς depireta Omne siquidem uulgus cum naturaliter queri cogaudeat de eis qui in potestare siunt constituti τad ea quae forte placuerunt fiammopere sententiam tumultus efficiebat. Moyses autem misi is addamando abiton ministris : eos secundum constitutum uenire iussit 8c sacerdotium expectare. Cum uero nec obedire eos nuncii retuliment: nec uelle dicerent m si quali contra omnem po Irastum malignitate crescente Iuccumbere: audiens haec ab eis movies sequi se maiores natu praecipieaς r ibat ad dathan M abiton: nec indignum esse putabat ad superbos accedere. Illi uero nihil
contradicentes secuti sunt. Dathan autem qui cum eo erant cognoscentes morsen cu nobi libus populi ad te ueniret accedentes cum uxoribus & filiiς ante tabernaculam reipiciebant quarmoyses esset acturus teranti circa eos constituti semuli: ut si uellet aliquam uio entia moyses sacere :uindicarent. Ille uero cum uenisset in proximum: manus ad caelos tendens: multum clamanς ita: at populus cunctuς audiret ait Domine caeli & terrae: de macis : tu enim mihi meo
xum actau fidelissiimus testis existis : quomodo omnia tua uolutate feci: tu fugientab us Duillobatam misericordiam: in omnibus latissaciens necessitatibus haebreorum : esto meaς de in his Derbis auditor.Tibi nam nec quod agitat utinec quod cogitatur absconsium cst & ideo nem comprimis uetitatem : ut horum contra me uelis defensare latitudinem. Antiquitatem meae gen rationiς tu nosti certissime : non auditu cognoscens: sed uisu his quae facta siunt lac assistens . Ita his ergo quae de me licet uetitatem aperte sicientes iniuste se icantur r te testem mihi precor eraistere. Et ego uitam simplicem habens:mea quide uoluntate tua uero uirtute:hanc mihi ragael relinquente fisceromonorum illorum adeptionem deferentes: meipsum tradidi pro istora erumonis:& primo pro libertate eorum:nunc uero pro lalute maximos labores toleravi:omnim pericu Io me pro eis subieci.Nunc uero quoniam ut malignuς in staspitione sum uiris:quorum uita meo
labore Ibbsistit: tu qui mihi locutus es in monte lyna M tuae tunc uocis auditorem esse uoluisti: εἰ inspectorem prodigiorum quae in illo loco secisti: S iussisti ad Myptum properare : 8c tuam uoluntatem his innotesctreMui aegyptiorum mouisti De 1 citatem: Sc a struitute his praebuisti re sugium t mihim potestatem pharonis paruulam demonstrasti: N in terram ne cientibas itine .ra nobis pellagus conuertisti permixtumq; mare aegyptiorum necibus conturbasti qui nudis ara . morum munimina contulisti:qui corruptos sontes nimis hesitantibas potabileu secisti: potum nobis ex lapidibus produxistit qui a terrenis cibis inopes:matitimis satiasti: qui etiam cibum ce
82쪽
blicae demonstrasti:ueni domine olum iudex & testiς meus: ad que suffragia ulla non redimunt:
tu nosti se nullum munus contra iusticiam ab haebreis accepi nec contemn propter diuitias paupertatem:nec contra uniuersitatis Iesone conuersatus sum qui nunc inextrandas meorum studio. rum si aspitiones incurri:tanil te non iubente: sed mea potias uoluntate sacerdotium aaron dede/rim:ostende nunc:quia ola tua suidelia gubernans re nihil fortuitur sed tuae uoluntatis interpo 1itice proueniut ad effectiar& quo geris sisllicitudine generis haebreoyeruidica in abiron & datha: qui de itissensibilitate te cotemnut. quasi mea uideane arte copressi.Fac ital super eos aptum iudi/cium prouenire:ita contra tua gloriam sevientia:non eos coi modo faciens transire de uitat nec humana lege moriente ς:taculo praeseti facias recedere: sed deglutiat eos simul S generationem A Rhritia e e terra qua calcant.Haec eni erit tuae uirtutis ostensio:alis doctrina cunctoru sic eos eastigabis:qui talia de te non bene suspicans:sic ego minister poeptom tuom fidelis Oibus appare bo.Si aut uere contra me derogasse noscuntalloς quide innoxios ab omni Iesione seruatomecem uero qua illis optaui facito me assic poena ab eo exige qui tua uoluit nocere plebem: ut decetero lpax concordia succedarSana multitudine tuis preceptis obediente:illesam custodiens eam: αa poena peccati huius ex rae. siquide nosti:quonia iustum no est stippliciu p eom malicia ccti ter si1stinere eunctos istahelitas.Haec eo dicente simul εἰ flente:repente terra commota est: dc uelu, lxi violentia uenti turbatis fluctibus agitata. Populus autem cunctus expauit:graui* de durissimό strepitu:per eorum tabernaculum concitato et terra scissa est: de ola quae erant illis gratissima : in ea sistit irsias abserpta. Quibus sic exterminatisrut ne occurrerent quidem illud agnoscere: mox apertio terrae ipeos reducta est:&ita reintegrata : quasi nihil hon quae praedicta sunt factu esio , uideres in*icientibus, Et illi ita pierunt, Probat 1 e uero diuinae uirtutis effecta:cognati quide lillorum dolebant non solum calamitate quae digna gemitu uideresi sed etiam Maimitatis cti Sapientes aut quos euidenter uoluntas latebat illorum euetus iudicii certos fecit:&decernεtes: luuia ueriure erratici deperissent:qui suerat cum dathan: de eoru nece non contristabans. fra 1es euocauit eos qui de facerdotio contedebant ad sacerdotum probatione: ut scirent cuius facti- lficium deus fusiciperet:& illum constitui sacerdote. nuenientibus autem ducentis quinquagro lxiiris:qui & propter patru uirtute honorabans a populo:& propter tuam illos etiam irascedebat: processierunt quo aaron εἰ chore: Bianae tabernaculum omnes sanctificauit in thuribulis quae erebant. Ignis uero repente tantus effulsit: quatum nullus opifex uiditinec de terra Olatus ruet , lci,ncursione fluctuu: aut uiolentia spiritum materia adinvicem percussa:*onte aliquando tuis lest exiIire: sed qualis potuit dei volantate succendi: elatus de flameust quo ueniente super eos cu/ lcti ducenti quinquaginta extincti sunt: δἰ chore simulata uenec corpora e e alicubi uiderenturo isesus aut liberatus est aaron nihil ex igne lesius: qui uti ad eo uidebat electus. Moyses igitur lhilrreuntibus: uolens poenam eorum rella uare alias reseruari memoriae ede futuros agnoscere: liustit esearatum filium a aron thuribula eo circa altare eneam collocare:ut in memoriam esset
futuro generinuae illi sunt NM qui putabant u1rtate dei se posse deludere. Et aaron quidemiam lNo munere ni sos sacerdotiu se habere credebat: sed dei iudicio patefactoaea filiis firme ipsis fhonore fruebatur.Seditio tamen nem ita cessiiuit: sed multomagis augebatur: 8 crudelius aceto lscebat:erat tumultus ualde deletiorini nunq hoc malii finiri putabatur : sed longe tempore pmά- lvere.Homines naiam iam nihil praeter dei prouidentia geri credentes:& haec abs. dei gratia cirra lmoysen gesta minime iudicantesaeulpabant molen: eo se tanta ira dei non tam propter iniusticia lpunitorum: si propter fauorem moyla prouenerit. Illos enim perisse dicebant: nihil delinquen. res nisi st circa dei religionem studium haberentimoysen uero in intetitu talium uirose de omniur soptimon popuIu deleuisse:insuper de fratri sacerdotium dedisse quod auferri nequiret: nullum, latium ad hoc ulterius promoumaea priores uiderent ita petisse.Super haec etia 5e a cognatis exfi ictorum supplicatio multa fiebat ad populu:ut gloria moyseos minueretur:hoc mi as sua cautela laccidere iudicabant.Moyses autem Au in tumultu populsi costitutu patienter audiebarimetueis lne quid iterum seditionis emergeret:& magnu malu aliquod proueniret in ecclesiam congregauit multitudinem:& sustinens audiebat: cad satistactionem ueniebat:ne magis uulgus exacueretur Aauditu.Hoc uero sistu principibus tribuu praedixit:ut nota tributi suis nugis inseripta portarent.
Illum enim sacerdotium dicebat habit' in cuius uirga deus idicium gloriae designasset. Pori l
elut ergo oes alii uirgas:& aaron scribes in uirga sua tribu leui : eas. moyses in tabernacu odei lcollocauit Altera uero die Ptulit uirgasaeram enim cognitae. Cum uero omnes eas singuli uiti si lgnassent:& coram multitudine id ortassent: alias quidem in quo inmate eas m is accepit: in leo permansisse uidebant:de aaron aute uirga germen & ramos ortos: Sc fructu specibis migdale iex eo ligno processisse mirabanc. Tunc obstupescentes huiuilaodi uisione:& licet aliquostfuisset Odium circa moysen de aaron:linquentes hoc continuo:mirarim coeperunt in illis dei iudicium: se ldecetero placito dauino fauentes: sinebant aaron pontificatum haberectile siquidem tertio iami eum deum ordinante: hunc honorem firmissime possidebat Hae eorum ita ιν seditio licet multo ltempore uiguerit:hoc tamen modo quieuit. I
83쪽
Queadmodu moyses Istituit decimas dare leuitis & iacerdotibus:& de morte mariae:& aaron primi sacerdotis domini: cui successiteleazarus filius ipsius. CAPI. . IJ L
Gitur m sies leuitan tribu seruituram deo a pliis Be malleia segregauit:ne 1pter inm npiam aut questum necessarium ad uitam praesentem essent circa sacrificia negligentes: iussirm ut deu secundia dei uolsitate chananea obtinerent haebrei: leuitis octo Sc qua ldraginta ciuitates bonas Spraecipuas distribuerent: sed δἰ terram ante muros duorum miliu cubito ad eos plinere descripsit.Super haec aut 8c populum costituit annoF fructuu deci, maς ipsis leuitis sacerdotibuis praebere .Haec eni sunt quae accepit haec tribas a popuIONecessaε xiv aut iudicaui: ipsoR sacerdotu quae sint Iiptia declarare .Quadraginta octo quide ciuitatu i ta decim ex eis leuitis cedere scepit:S decimaye quas a popuIo per annu accipiut decimas eis diuidi: Insuper etiam primitias omnium frugum:de terra nascentium : deo populum iustum esse offerre anciuit. Quadrupedum quae sacrificiis offeruntur quod primitus nascitur : si masculuς sitimo iandum praeberi sacerdotibus iussit:& ut ipsi cum domo tota epularentur in ciuitate. Sacratoria Nero quae comedi non possunt ab eis secundum patrias leges : dominus sicium dimidium eis praeberi fecitipro hominis uero primogenito qui siclog.Sunt autem eos primitie etiam tosionis ovium S memum:unde panes facti eis Blenniter ministrantur. Siquis eorum uouerit quos nara reos appellant comam nutrire: & uino non uti r isti dum capillos siros dedicant propter sacrificia Menientes ad sacerdotes corban offerunt deo : quod significat munus: mulier quidem triginta si- Clos: ir aure quinquaginta.De his uero qui eo sui egeni pecuniis: acerdoti has licet ut uoIuerint iudicare : sed etiam his qui domibus immolant epulationis causa no religionasmecessie est offerre sacerdotibus pectus & dextrum brachiu pecoris. Et sacerdotibus uusdem tuo elegex his quaepia peccatis populus sacrificans praebet sicut in precedenti Iibro significauimus: hoc dari constitiait: omnium uero quae sacer dotibus inerunt participari constituit': & seruos Sc filios:& mulieres: tibis hostiis quae offeruntur pro peccatis. Illa enim in templo Bli masculi sacerdotes ea die con
sumunt. Cum haec moyses constituisset:sumens cum omni exercitu ad terminosilumeae uenit: re legaros ad regem idumeorum misit: poscens uiam sibi concedi: quam se confidebat accipere: Et illum eum nihil lederetur sine dubitati praebere. ecessana nani3 exercitui se ministrare da bat:&aquae praecium eos iubebat accipere. Ite uero his quae moyses petebat no consediti cis Mec Diam cedens:sed castrametatus occurrit:prohibiturus eos qui transire uioleter praesumeret.Moy
ses autem cum deus pugnae initium fieri non 1uffiget recedebatiper desertum iter faciens. Tuncitam Brorem eius mariam finis uitae accepit:cum quadragesimum explessier annum ex quo aemprum dereliquit: decimi xantici mensis initio siecundu lunam: pel1eruntin eam plublice nimis Vendide: iper quendam montem qui uoratur syn:8c post tringinta dies a ne ta populum m levhoc modo purgauit.Vitulam foeminam aratro & cultura inexpertam:tota rubeam paululu ab exercitu procul ductam: in loco mundissimo pontifex immolauit ι dc eius anguine septies digito aspersi tabernaculum dei :deinde incensa:ut erat tota uitula cum peIle at* uisceribus:lignum merinum in mediu ignem miserunt: dc hyispum 8c lanam coccineam:colligeis omne cinere intuleuit mundus Mosait an loca purissimu.Hi ergo qui morte poIluti erant:paulatu in sontem cineris mittentes:& hysopum baptizantes:& hoc cinere spargentes tertia & septima di :erat in reliquo mundi.Hoc etia ueninos ad prcurrissam inae struare praecepit. shq uero Ppter luctu Qroris in
exercitu huiusmodi purgatio facta est duxit populum per desertu & per arabiammenitq; ad locu
quem arabes metropolim sua putan primo quidem archim nominatumrqui nunc petra uocita l. Hic ita csi esset excelsius mons: atendens in eu aaron m se sibi manifestante quia moriturus eset:uidente cuncto populo:erat enim e diuersis locus: ubi erat popu'us constitutus: exutus tisicali stola:tradit eam eleazaro filio ad quem propter aetatem pontificatus uenit :& mortuus est populo eum uidente: ipQ quidem anno quo Bror uidebatur eme desancta: cum uixissiet annistribus : & triginta & centu.Defunctus aute est secunda luna initio mensis qui uocae apud athenienses erat Non apud macedones aute lochis:apud haebreos uero eadebat:apud roman cu/Patur augustus. ni luctus stiper eum diebus triginta fuisset expletus post haec cessauit.' Quemadmodu comiserunt ston 8c ogreges amorrem bellu:uicit p eos m 2ς & filii isirahes. terras eorum & ciuitates tenenteς & hereditare possidentes. CAPI. III. . Umens igitur m ses exinde exercitu uenit ad suuisi arnon: qui de motibus arabiael deseendens:& per totum desertum fluenς in stagnum allatiren erumpit diuidens mo/ abitidem:& amonitidem. Haec autem terra est fructifera :& holum multitudine n bilis:alere bonis ibi nastentibus copiosa. Ad seon ita 3 rege illius regionis moyses mi. B sit opulo uia petes:ut foederibus sibus uellet ille crederet factiς: i nullo lederetur: ne terra me qui sub eo constituti ere uidebatur: sed etiam uenalia populo sub precio fore uen/denda sicut: illorum procuraret utilitas:& aquam peregrinis ut uellent eos uenundare deposicens. ω aure haec negans proprium armauit exercito: ut haebreos arnon fluuium transire prohiberet. Tunc morses uidens hostiliaet amoreum insistertanon passias ut haebreis per inertiam proueniret .
84쪽
inopia:primitus aecessit ad eos : re eum esset difficile ut praeualeret aduersus leonr constituit de um : si eum pugnare permitteret. Cuncs deus uictoriam promisset: fiducialiter ipse ad certameuenit: de exercitum totum exacuit et dicens eos bellandi nunc desiderio potituros: quod diuinitas iubebat. Illi uero ut desiderabant potestate percepta: lumentes arma ad praelia repente profecti fiant. Aurorreus ita insistentibus populis cum iam non esset equalis:ipse quidem obstipuit hae. breos et exercitum autem eius sortem se non opere sed timore respondit .Primam ergo congressio. nem non tolerantes: nec sustinere hae os ualentes in fugam conuersi sint: haec sibi potius pro salute quam pugnare utile iudicantes. Confitebant enim in ciuitatibus ualde munitis:in quibus cum reclusi fuissent:nihil profuit eis.Haebrei nani3 dum eos fuga declinare respicerent insistebat: Ec irrumpentes eorum aciem: eos in siecutione perterruerunt. Illi siquidem disrupti sugiebant ad ciuitates: haebrei uero persequentes nequaq fatigabantur:quando δe ad labores praeparati: S uti fundibulis experti: de in omnibuς iaculis propter facilitatem armorum ad persequendum uidebatur aptissimi:ita ut dum hostes longius essent: fundibulis N iaculis sternerentur ut proximi.Multa ergo cedes effecta tunc noscitur quando etiam fugietes uulneribus uexabantur: laborabat . potius propter fitim quam propter pugnam . Erat enim tempus e statis .Et cum multi sitis desiderio ad fluuiu concurrerent fugientes circundantes eos haebrei percutiebant: omne is illos Iaculatos vitiatos peremerunt: ira ut etiam ston eorum rex simul extingueretur. Haebrei uero mortuos spoliabant: praedami sumebant: multamet copiam habuerunt ex illa terra:cum esset adhuc fructibus plena.Tunc igitur exercitus sine terrore iam captis hostibus egrediebatur ad epulas . Nul lum en1m eis erat impedimentum pugnae cum omnes pariter deperistent. Amorreos siquidem huiusmodi peremptio compraehendit: qui nec prudentra uidebantur astuti : nec opere necessario bo. Di:quoium haebre 1 terram late ceperunt.Est autem hic locus inter tria flumina posituς: quasi naturam insulae tenens.Quem locum arnus alias arctos quidem a meridiana parie circundat: taboch septentrionis circuit latus: qui in iordanas fluuium descendesulli etiam nomen tradidit . cciden. talem uero partem eius rcgionis:iordanis ripa concludit. Cum ergo res ille ita consisterentnfra. helitis instabat oggaladine re galanitidis rex: ducens exercitum coprosium : dc festinans ta nil idia. Cum amico seon praebiturus. Cum uero eum iam cognouisset exl:nctum:etiam tunc deliberauit congredi cu haebi eis putans se praeualere:eoru uirtutem experimeto cognostare. Cunm fuisset spe nia deceptus:& ipse bello mortuus 8c omis eius exercitus est peremptus.Moyses aurem tabochfluuium transens: regnum o gregis perambulabat:ciuitates destrues:& omnes habitatores eius occidens: qui &diuitiis omnibus in alia terra:& uirtutibus 8c opulentiae magnitudine praecellebat. Ogigitur regis magnitudo B pulchritudo uehemens erat: qualis est paucorum. Erat enim manu uir sortis : ut operibus uirtutis magnitudo & pulchritudo corporis uideretur equalis . Fortitudi nis uero S magnitudinis eius idni eoperti: qui lactum ejus uiderunt : in ciuitate rabbatha regni ammanitidum factum ex serro: quattuor cubitorum latitudinem habentem: longitudinem e plicem: 8' uno cubito sortiorem. Hoc igitur cadente non ad praesens selummodo haebreis rerum fiducia est concesa: std etiam in suturo causa eis bonorum morienς est effectus Nam quadragimira urbes alias sexaginta clare nimis munitaς illus subditas tenuerunt:praeda mi copiosam & stor sum singuli & comuniter omnes adepti fiunt.
De halach moabitaR rege seu de hiilaam propheta cuiuς asina humana loquela usa est:qui post benedictiones quibus benedixit filiis istinet conssilium dedit balach qualiter seduceret pupula panuli eies madianitas: S de ultioe quae secuta est :& seductos haebreos: de seductores madianitas eti& ubi mos ses iosue flaccetarem sibi constituit. CAPI. .H inses ita ιν castrametatus: deduxit ex ercitum ad iordanem: circa magna campestria rcontra hierico ciuitatem opulentissimam:& palmas atm balsamum quae Blet serre coinpiose. Coeperunt autem proni esse israhelite: Sc deiiderium habere bellandi. Porro moyses cum paucis diebus deo pacificas hostias immolasset populum* epulari fecisset
partem quandam amatorum misit : qai terram madianitarum explorarent: & eorum patrias obsiderent. Caula uero bellandi aduersi eos huiusimodi fuit. Balach moabitarum rex cum ami cicias paternas haberet:at Q secietatem circa madianitas &israhelitas uideret tanto cremento ficere: etiam de rebus sitiς in formidine nimis erat constitutus Deniq; non credebat terram aliam. haebreos querere nisi siuam: eum promisisset utim deus chananeam illos fore possessuros tueto.
citeris studuit amicos de hac re suis reptare serm5ibus:& pugnare quide ipse in scelicitate costitu tu2:Gtra illos qui obstrigerens erunis no iudicauit: sed .phibere magis eos:ne potiore ς efiicerens deliberauit legatione x eis ad madianitas stinus destiare. At illi du eet Oa ab eustate prophetapclarias illo teporum:eio nimis amicus ad hunc miserant cum legatis balam uiros destiis fide
dignissimos:rogates ut ueniret ille spheta:qtenus pro perditi e lsrahelita a maledicti s Uiceret. iai uenientes legatos suscepit:& Iargitate eis hospitalitatis exhibuit.Cunm coenasset:dei uoluntae item essuluit:qui forent de quibus madiani te rogarent . Cum uero deus impedimentum eorum
uoluntati fecisset: ad Imatos rediit i desiderium quidem suum Ze studium eis 'stendens porca
85쪽
quae ab eo requirerent: sed deum resistere suae uoluritati diuit qui eum ad tantam gloriam propter
ueritatis eloquium perduxisset: exercitum pro quo maledicendo eum uenire rogarent:esse ni mis deo amabilem: ssuadebati eis simu ut propter hanc causam inimicicias ias ab istahelitarum gente ispenderent, Cun haec dixisset: legatos dimisit. Madianite uero balach uehementer in. iistante:& preces maximas offerente : miserunt iterum ad balaam. Tunc ille studens aliquid uir sallis praestaretdenuo consuluit deam.Qui uolens eum rem experimento probare : aussit ne legatis in aliquo contradiceret: es cum eis iret.Qui arbitratus deam haec ei non pro deceptioe iustasse: cum legatis mox ibat:Angelo sancto occurrente ei per inani quodam angustissimo loco.: qui erat accinctus g Iadio bis acuto. Assina autem tu qua balaam sedebat intelliges Oiritum diuinum esse: declinauit balaam ad unam macetiam: non sentiens plagas quas ei balaam inserebat: dum per cussas ad maceriam alias a maceria uexaretur. Cum uero angelus insisteret: asina percussa volun rate dei uocem loquentis emisit: balaam acculans uelut iniustum: quia dum prioribus mini steriis nihil quod de ea quaereretur haberet: tunc ei plagas inferret: non intelliges:quomodo apoluntate dei prohiberetur ab his quae sestinaret implere. Cunt balaam humana loquente asina Perturbaretur: palam etiam Angelus apparuit eum ε increpare de plagis asinae cepit: tansi non esset haec culpa iumenti:*d φ eius iter contra dei uoluntatem fieri prohiberetur.Metuens autem balaam:studuit remeare:sed deus eum Confortauit ut iret: praecipiens et ut quicquid eius in men te poneret: hoc ille manifestaret. Et ille quidem: cum haec deus iussisset ruenit ad balach. ge uero decenter ualde eum fiascipienter petebat ut ductus ad quendam montium: considet, rei quemadmodum haebreorum exercitus esset constitutus.Balach autem ipse per se deduxit pro phetam cum regio ministerio in montem qui supra eorum caput uidebatur existereraberat enim ab exercitu stadiis sexaginta.Uidenis eos illa:praecepit: ut septem aras rex constituerer:& rotidem rauros N arietes adduci iuberet.Cun* rex celerrime ministraret: ille haec immolauit hoIocausta. Quo factorcente diueris benedicere dicens.Hic populus felix : cui dabit deus multorum posses sionem bonorum:erit 3 eius auxiliator in omnibus: se praesialem prouidentia sua ei concedit : ita ut nullum humanum genus sit:quod non uirtutem eius S studia iudicet optima:& ab omni malicia segretata.Haec ita N uos inquit habebitis:& melioribus filiis relinquetis . Deo quippe uox stlos homines intendente : de ubicunm fueritis in omni terra liab siste posita sceliciores habente: terram in quam uosipse misit obtinebitis : seruituram temper filiis uestris: quorum gloria com.
plebitur omnis terra simul A mare:& sic abundabitis in orbe terrarum:ut omni terrae habitato xes ex uestro genere praebeatis . O admirandum te a m beatum exercitum qui tantus ex uno patre creatus es.Sed nunc quidem uos adhuc paucos chananeorum terra suscipiet: scituri orbem tebrarum uestrum fore habitaculum in eternum.Nam multitudo uestra ita & in inBIas dilatabitur: S in omes terras sicut nec in caelo numerus est stellarum.Et cum tanti fueritis:nec ubertatem uo
his negabit deusan pace omnia bona ministrando:& uictoriam ato potentiam iis bello largietur: Eo filios inimicorum qui contra uos alvi praesumptione contenderint silest bit. Non enam ultra reuerteretur aduertarias noster uictor qui filio; shos letari faciat stat uxores. Tanta uob sfortitudo prouidelia dei praestabitur: cui grandia minuere uirtus est:& latius a gere quae parua sunt. Ea siquidem ille sua sacratione proferebat: cum non esset in semetipsis: sed dei potius sipi ritu uinceretur. Balach autem contristato S proclamante: eo φ pacta traiendoret: quibus suis sit a suis amicis magnis muneribus inuitatus:&cum uenisset pro maledictione hostium: eos diraret:& beatiores omnium hominum ostenderet: ait ad eum balaam. O balach: de cunctis rebus cogitare putas in nobis esse : de talibus quicq dicere seu tacere uando dum nos spiritus dei per piet: uoces de uerba quae ipse uult nihil scientibus nobiς emittit. Ego uero recordor: quomo do tu:& madianite si1pplicantes me clesiderabiliter huc adduxistis: propterea uenusuit* mihi uo- riuum:in nullo tuum desiderium uiolare.Sed melior deus est horum quam quae ego tibi praesta/xe credebar. imis eni isani sunt:qui pientiam humanan rem apud semet os ita suscipiunciquatemus Do ea quae diuinitas dictat edicat sed magis illius uiolentia faciat ublutati. Ego siquide nune exercitu ne. Iaudare nosiainaec in quibus bonis genus eom deus habiturus sit aperire: sed deusipicius eis existens:& festinas eis stelice uita gloriaq; pbere taetuam:haec mihi uerba promissis num talium ministrauit. Nunc autem quomodo mihi uotum est:tibi S madianitis praesta re: quorum preces repellere me nimis indecens est : ueni rursius erigamus aras alias: Sc facii ficia proxima prioribust celebremus:si forte flectere potero deum:ut me permittat hos omnes maledisectionibus obligare. Cunt balach fieri permisisset: ec secundo sacrificanti nequaqdiuinitas ut istahelitas malediceret annuisset adens pronus in terram:praedicebat regibus affuturas passiones re quaecunm ciuitatibus erant euentura eximiis:quarum aliquas quidem nec habitari Cotingeetet. etiam facta sunt:dum haec temporibus prisci ς per terram siue per mare usim ad memoriam meam hominibus euenissent. Et cum haec omnia talem terminum exceperint: qualem ille pra
dixit: quilibet coniicere potest : quomodo ec in suturo sic erit: quemadmodum praefatus est ille. Bauch autem indignatus eo a non maledicti essent ista lite: te sit balaam :nullo honore te
86쪽
muneratum.Ille lacro iam desicendens de eirta transitum eustate ueniens: & balach principibus
madianitarum ualedicens ait.O balach & madianite praesentes: oportet me haec & praeter nolun- , talem dei praestare uobis.Haehreorum quidem genus nulla pestis poenitus appraehendirmec bes, Ia:nec aIiqua necessitaς:nee sterilitas fruAuum terrenorumnec alia quaelibet eos uelania corrumo, pit. Est enim cura deo liberare eos ab omni maIo :nUllam permittere super eos uenire huius modi passionem quatenus Omnes debeant deperire. Euenient autem eis pauca: 8c ad modicum tempus:quibus humiliari uidebuntur. Sed deinde intelligent: se pro timore fuerit illa eis talis Uexatio.Vos quasdam uictorias ad breue tempus aduersus eos desiderates:quod impetrabitis et si haec quae moneo seceritis: iliarum uestrarum speciosas praecipue uirsenes:quibus subdi&delum, di castitas possit inspitientium propter pulchritudinis honestatem : citra exercitum eorum pro xime destinate:& supplicantibus eorum iuuenibus: ut earum amplexibus misceantur praecipite: quatenus dum eos concupiscentia obligatos uiderint: deserant rogantibus* manere easmota prismitus audianti quam eos patrias leges relinquere iubeant: simul S honorem dei qui eas politit eis:& madianitarum at moabitarum colere ritum cogant.Sic enim illis indignabitur deus. haec ille dixisset abscessit. Madianite uero dum misissent filias suas sicut ille monuerat: haehreo γxum iuuenes decepti fiunt pulchritudine puellarum: N ad earum colloquia uenientes : rogabant quatenus earum pulchritudine haerentur: nec consuetudinis proximitate recederent. At ille li henter haec uerba sius pientes consenserunt eis: obligantes eos amore Bo.Quibus dum concu/ piscentia creuisset:eos ille cepere deserere. Dumq; illos angustia de mulierum discessione crude/ liter inuasisseti uberrimis fletabus exorabant: ne eos ille desererent: ita suturas uxores & domi nas omnium pos Tionum uel substantiarum suarum mancre poscebant.Haec autem cum iurisiurandi religione firmabant:&um mediatorem in promissione faciebant flentes: & undiq; sis. metipBς misericordia dignos ostendentes malleribus.Ille uero dum eos stiuitate iam captos recognoscerent Somni uinculo laede confiuetudinis obIigatos : eis talia coeperunt dicere . Nobis ridem o sortissimi iuuenes domus paternae sunt:&magna possessio bonorum parentum alipomesticorum fauox di dilectio: nihil l horum egentes:uenimus ad uerium eloquiu:nec que stum speciosi corporis requirentes: uestram nobilitatem adauimus : sed uiros bonos dc iustos ex istimantes:honorare uos xeniis quibus indigetis aduenimus. Nunc quomodo d1cit1s circa nOS. habete dilectionem:& nostro contristari discessu:nem nos uestras preces abiicimus: sed tantum/modo fidem uolumus fauoris uestri percipere t per quam nos credere dignissimum iudicamus tui uestram conuersationem uidentes: uxores esse potuimus.Formidamus S enim:nedum meritas satietate nosti ae consiuetudinas adimpleti: deinceps contumeliis assectas: ad parentes non pro prios remittatis.Rogantibus autem illis:& ut uellent fidem daturos pollicentibus: &. ob amorem in nullo conti adicentibus:dixerunt ille. Quomodo haec quidem uobis placentimotibus. Dira utimini:ut ab omnibus alienati populiς sitis : ita ut etiam cibos proprios habeatis:& pocula cum nullo communia. necesse erit uolentibus uobis habitare nobiscum : etiam deos colere no stros nec erit indicium circa nos aliud uostri fauorismisi eosdem deos quos nos adoretis:nullum culpa tuos: i1 terror ad quam uenistis: eius colatis &numina: cum dii nostri sani communes Omnibuς: uester uero in nullo sit talis : dicebant* eis: ut aut quae ostent omnium: ea facerent: aut aliam quererent terram : in qua poste ni Iegibus propriis conuersari.Illi autem amore earuna deuicti: optima illas dicere iudicantes: & semetipsbs tradere uoluptatibus earum: patria iura transuessi sunt: deosq; plurimos iam putantes: immolare cis lege prouinciae proponentes et ci- bis etiam extraneis congaudebant :& omnes ad libidinem mulierum contra loges proprias insur gebant: ita ut etiam per omnem exercitum iuuenes agerent contra legem:& seditio priore multo peior incideret : cum omnino Elennitates iam proprie d*erirent. Nam dum semel iuuenes. mores attigissent extraneos: eos ubetius appetebant. 8c nqui priorum uirorum propter uir . tutes patrum nobiles erant: tum eis uitio subiacebant.Denim Samarias minceps trihus ij meon: dum haberet chorami madianitidem mulierem: ducis cuiusdam filiam:uiri inter ill os ualde potentis:uxore iubente ante Iblennitates mos Ucas quod illam magis delectaret: essicit:non immo Iando lege patria:led alienigine nuptias eligendo.Et dum haec ita gererentur:m Ies metues: ne quid peius accideret: Congregans populum in ecclesiam nullum equidem nominatim culpavit: nolens quem desperatione deiicere:ga du lateret poterat poenitere Dicebat autem:quomodo no agerent digna se:aut suis patribus oportuna: dum libidinem deo preponerent:& ei placentia uiolarent:oportere tamen:ut dum adhuc bene eis esset: reuerterentur ad fortitudinem:arbitrates na , ad uim inferendam leges esse positas:sed ad concupiscentiam repellendam. Super haec adiiciebat .non esse rationabile ut qui casti fuissent in heremomunc constituti iter bona tam peccaret:& re, , Tum quas adepti fuerant per indigentia temporc ubertatis amitteret.Et ille quide saec dices: co - nabatur emendare Iuuenculos:& ad poenitetiam eorum qua gesserat reuocale. Post quem surges
Samarias:ait. Tu quidem Moyses utere legibus quas politisti:ex ipsa consiletudine eis firmitat 4 , attiabuens:&quom*do iam frequenter castigasti haebrcos qui non bene te ducuntur: -
87쪽
quae r rannis imperas non habebis obnoxium .Non enim a Iiud quicqua hactenus sub sigmen, to letum dei:qua iugum seruitutis nobis inserre machinaris:& tibimet defendere principatum: serendo nobis desi)erium: de propriam uiuendi arbitrium:quod est Iiberorum S dominu nohabentium Ita 3 crudelior circa haebreo; ut 1blus eris aegyptiorum: castigare nos uolens:& iecu dum leges tibi placitas singulorum uoluntates astringere. Sed multo iustius est: ut tu potius puniaris:quando ea quae omnibus indubitanter bene te habere uidenturis,lus exterminare conten dis:& cotra ordinium placita tuam ualere sententia. Mallerena Iracp peregrinam sicut asseris duris se me fateor . A me enim audies meos aetas sicut a Iibero. No enim latere proposui mec pro me alter delator erit.Et sactificaui diis:quibus sacrificandu no iudicatis iustu existimas p multos me debere acquirere ueritatem:& non uelut sub tyranno uiuere de omnem spe semper ex unius conuersatione pendere Dam haec autem Samarias de hiς quae Ipse: dc alii male gesserat edixisset: po-' puIus equidem quiescebat formidane saturorum legislatorem inaedens:nolentem illiu2 superbia' ex aduersio litigio prouocare. Metuebat enim ne muIti propter luxuriam uerborum eius imita .rores laeti multitudinem perturbare nure in his quidem dimisere conuentum:sed causa mali potius augebatur. Cui Samarias ex tali causa mortuuς non fuisset:fines uit& in aliis quidem re bus melior existens multorum iuuenum εἰ dignitate patris transcendens coetaneos uniuerses: cieazari Lacerdotis filios & fratres:moyseos nemiadolens in his quae gesserat famarias: & ante per licentiam sortior efficeretur iniuria: ere uolens ultionem inferre: dc iniquitatem ne cresceret ampliuil prohibere:dum adhuc qui haec arripuerant minime punirenturianimo .simul & corpore sic audacia confortatus est: ut non priuς decertare quiesteret quam uictoriam in eo facto periperet.Tunc ad tabernaculum rimatiae ueniens:ipsum evaginato cladio de chorami simul extinxit. Iuveneς autem omnes quibus erat uirtutis amor:& fines imitatores esse uidebantur: perhibebat eos qui in culpa Smariae similes existebant . . Multi siquidem inus gerentium horum uirtute per . empti fiunt: omnes* pestilentia petierant:deo Illis post haec immittente Ianguorem: oc quicum eorum cognati fuerant : εἰ cum prohibere deberent: magis ad iniuriam dei eos exacuerant pa/riter sunt extinere. Perempti sunt itam ex eorum cetibusmon minus quatuordecim alias uigin liquin milia uirorum.Hac ital causa exaggeratus moyses ad interitum madianitaru misit exercitum: de quorum praelio post paululum edicemus:natrantes primitus quod reliquimus. Iustum nani3 est legissatoriς uolunmtenam uasi in hoc sine laude transre.Balaam enim qui petitus suo rata madianitis:ut malediceret haebreis: Si hoc quidem complere diuina prouidentia non praeua luitrita consilium dedit:quo hostes utentes:haebreorum popatu pene consumerent:m ses main gnifice nimis honorauit eius ivinationis uerba describens cum posset huius gloriam propriam facere:quando nullus qui mendaciam probans argueret testis rataret. I lli nanm restimoniu reddidit: δἰ eum memoria dignum secit.Et haec quide si uoluerit quicum cosideret. Moyses ita 3M quibus pdixi rebus ad terra madianitrie misit exercitu ex una quam trahu:duodecim milia uiros eligens: quorum ducem statuit fines: cuius secimus pauloante memoriam: qui leges custodiuith a Maleas r&Σamariam transgredientem eas ipse percussit. Madianite uero uidentes exercitu contra te uenire&quantus 11uquam aduersus eos accesseraneony tes prouinciae multitudine expectabat hostes:&undit muniti excipiebant eoς. Venientibus autem eis congressione factat madianitarum cecidit muItitudo quae computari non posset: numerum piranscenderet. Sed S reges eorum quin* pariter sui peremptuquotum nomina erant Och:& Sur: Oheth:& Hait: Quintus uero rex est Arach de cuiuς cognomine ciuitas in terra arabum constituta: hactenus ah omnibus de nomine rms edificantis arachen uocatur: qine apud graecos dicitur patraς HO. stibus igitur effugatis:haebrei eorum tenuere prouincia: multamq; sumetes pdam: δc possessores cum mulieribus petimentes:sbias uirgines reliquerunt.Hoc enim moyses duci fines iusserat. ixeuersus: incolomem reduxit exercitum: S praedam ualde copiosam : idest boves quinquagici raduo milia: & sexaginta tem: asinos autem sexaginta milia: auri uero S argenti uasa innu
meremultitudinis quibus utebantur in domo. Nam per longam Delicitatem erant valde locu pletes. Deductae sunt autem Suirgines quasi trigila uero milia. Moyses ital diuisa in duas par res praeda:alterius quidem quinquagesmam partem eleazaro dedit & sacerdotibus: leuitis autem alterius quinquagesimam: reliq uero uniuersis populo disttibuit. Vivebant* decetero ualde solliciter:erat eis per uirtutem omnium honorum copia: nullam tristicia eoru uoluptates ira pediebat.Moyses igitur cum esset senex : iosue successbrem sibi constituit:ad .pphetias:& ad m,. iitiae principatum: hicubi necessarium foret iubente deo:ut iterum teneret imperium. Ios1e autε omni doctrina legum : diuinis* ministeriis m se docente erat instructus.inter haec duae tribus: Dd:& ruben:& manasse dimidia quadrupedium multitudiise Sc omnibus allis ualde diuites: ha .hentes commune consilium:rogabant m sen: ut eis praecipue amorrea concederet: quae palcuis Optima uidebatur.Ille uero existimans eos timuisse chananeorum pugnam:& occasionem hone/mm quasi pro pastuatum diligentiam requisisse: malignos eos appellabat: S turpem occasionem. tutioris adiuuenisseupso uelle sine labore delicareidum omnes adhuc in eramna oesisterent:
88쪽
terram ideo peterent obtinereme decetero cum eis laborarent : quibus terram traditurum se deuet promiserat:tians iordanem Maduersas gentes interempturum. Illi ergo conspicientes iratum duAcem di contra se iustissime prouocatum:respondentes satis laciebant non pro timore periculorur ne propter labotis desectum hoc peteresta ut praedam in oportunis constituentes locis: expe diti ad certamen θc ad bella uenire possent: dicebant se praeparatos:ut dum possiderent ciuita res ad custodiam filiorum S uxorem dc facultatis suae: ubi* cum exercitu properarent. Porrim mors dum iste sermo placuisset:uocans eleazarum sacerdotem dc iesum :&ad ultimam uni uers,saeoncessit eis Amorream: ita ut auxilia conferrent cognatis suis:donec omnia complaren tur. Accipientes ital ista conditione prouinciam: εἰ ciuitates fortissimas possidentes filios de coniuges:*aha quaecunm poterant circuneantibus impedimentum sacere in eis apte const tuerunt.Edificauit autem & moyses decem ciuitates: quae in numero quadragintanouem forent: quarum tres distribuit:ut ad eas qui nolentes facerent homicidium confugerent:& tempus suga: constituit habentes platem 2ilicet perempti cognati occidere homicidam:si eum extra terminos ciuitatis ad quam fugerat inuenissent: quod nulli alii permissum est perpetrare, Hae siquidem c citates sugacibus distributae sunt:bo r quidem in arabiae finibus:arimnan autem in terra gala ditorum:galatim uero in balaltidem regionem. Cuncs etiam chananeorum terram obtinerent et tres alias ciuitateς inter urbes leuitarum moyses fabricandas ad habitaculum fugatium delega uir Moyses autem adeantibax eum maioribus nam tribus manasse:& dicentibus uirum instigne in tribu fha suisse deiunctum nomine orophatim: dc filios quidem mastulos non reliquisse sectit Iiaς:& constulentibus si eatam fuisset hereditas:ait si1quidem aliquos de tribu sua ducerent: cum hereditate ad eos irent:si uero ex alia tribu alicubi nuberent: hereditatem in paterna tribu relin querent:& tunc manere uniusculais hereditatem in propria tribu constitati. Moyses alloquitur populum ante mortem suam:& tradidit ei librum legis:& quemadmodum ab hominibus est ablatus. CAPI. .V L. Vm uero iam quadraginta minus triginta dies implerentur:moyses cogregans ad tordanem:ubi nunc ciuitas est a tali locusq3 palmarum conuentum:uniuersis populo ita locutus est.O uiri commilitones: Sc sicut deo placuit calamitatis longe participes: emtum uiginti annis senectute confectum oportet me ab hac uita dite dere. In his quae gerenda fiunt trans iordanem: iam no ero uester adiutor pugnabo uobiseum: a deo pr ohiis bitus.Iustum igitur credidi nem nunc meam deponere pro uestra stelicitate curam:sed propriam iudicare uestrae ubertatis adeptionem:& memoriam meam in abundantia bonorum reserta uestrorum. Nunc igitur explanatas: quemadmodum uos stelices eritis: stris filiis bonorum uostrorum relicturi possessionem ab hac uita discedo: dignuis sum: ut mihi fides habeatur: ecpropter pristinas uirtute; Z eo:ς animae ad uitae huius terminum uenientes: cum omni loquatur integestate O filii istrahel cunctis hominibus causa bonae possessionis propicius deus est. Hicienim solus dignis hoc distribuere:& auferte in se delinquentibus potest: cui uos exhibentes quales uos ipse uult esse: simul sc ego uoluntatem eius sciens: aperte uos moneo.Non enim eriti Sheatissimi : & omnibus mutabiles aut Pelices: si ex illius mandatis aliquando cessa estis. Possessio nant bonorum quam nunc tenetis: firma manebit: ec praesentium rerum celerrimam securitatem habebitis: si stilummodo quae uos deus uul sequi obediatismo legum alienarum oedinem proponatis:nem pietate qua nuc circa dea geritis spernentes:admotu alid conuertamini. Haec autem agentes: rtissimi cunctorum eritis bella serre: dc inimicorum nulli succumbere. Deci enim uobis auxiliatore praesente:cunctos suos postponere rationis non est:praemia siquidem magna uirtutis uobis fiunt posita:quae omni uita possideatis.Uirtas de enim primitus bonarum causarum est praemium: inceps etia aliarum rerum praestat augmentumlita ut dum inter uos ea usi fueritis agna conserat uobis uitam:& inter alienigenas gloriosos efficiat:& apud posteros emi Dentes ostendat. Haec iram poteritis adipisci:si legibus quas dictante mihi deo constitui obedi, tiς:easis custodiatis:&eam sapientiam meditemini. Ego gaudens discedo in uestris bonis:come. cans uos castitatis legi:& bonae conuersiationis ornatui et uirtutibusl ducum: qui prouidentiam uestrae utilitatis exhibebunt. Deus aute qui hactenus uestri praesiui extitit pro cuius uoluntate Nego uobis utilis fui:nG Usip ad praesens stare faciet prouidentia suam: d quanto tempore ipsi vo Iueritis eum habere patrocinanteman uirtutis studiis permanetes tanto praesidium eius haberi. tis.Consilia nanis uobis praebebunt optima. quae sequentes:kelices eritis: potifex eleazarus εἰ te suς: necnon 8 seniores:& principes tribuum quos audire uos conuenit: cientes quoniam omnes qui bene sub principe consistunt:& principatum tenere:& libertati praeessie possunt mec indignomini in his quae uos Rere duces uestri poposcetini. Nucre enim ut benefacientibus iniuriam lain. .ciatis in hoc fiduciam ponetis: decetero declinantes meliores causas habebitis mec huiusmodi nam aliquado sumatis quali circa me uti siepius praesumpsistis. Nostis enim frequeter peiora' a uobis qua ab hostibus mortis pericula siastin ui .Et haec no improperia serens uobis edicomo en in exi P uitae dolentes conita me relinquere uolens haec ad memociam reuoco:quado nec tena i
89쪽
pore quo haec patiebar iratus agnoseor : sed ut de suturo a talibus temperetis: de in nullo uestriuprassitibus iniuriam propter diuitias faciatis: quae uobis iordane transeuntibus & chana neci ob tinentibuς aiuuenter aduenient.Nam si procaces laetitis contemptores effecti: S uirtutem deuo tinemqi perdideritis :qua circa deum geritis: eum primitus habebitis 1nimicum :&terra quam armis obtinuistis iterum cum magnas obprobriis amittetis: totum dispersi per orbem: uestro seruicio omnem terram Smare complebitis : erit m uobis dum horum omnium experti fueritis . inutilis iam penitentiae memoria legum non seruaturum . Unde si uultaς haec apud uos perma - nere: dum hosti h us praeualueritiς: nullum rel1nquatis ex eis:sed omnes perare decerni teme uiue tibus eis illom studia degustantes a conuersiatione paterna recedatis. Sed Soras & lucos Ic templa quaecunm habuerint destruenda comoneo:& genus εἰ memoriam eorum igne cosumi .&ic & enim sono uestrom uobis erit firma securitas. e uero p ignoratiam melioris rei natura uestra ad pe. iora declinet: & leges uobis dictante mihi deo composui: 5c ordinem bonae conuersationis insti Tui: cuius seruates ornatu :scelicissimi eritis olum rem. ec dices:dedit eis in libro lines S couer, 1ationis modum ibi conscriptu.Illi uero febant:& multu quaerebantur ducem:memoriam perIob lorum eius habentes: S quanta pro eorum salute gessisendesperantes etiam de suturis:quasi nubius ei princeps similis foret: minuis iam deum siti curam p uidere credentes: o Q moyses eum potius exorasset Tunc eorum quae in deserto ei csi ira locuti fuerant penitentiam agentes ingemisicebant ita ut omnis populus in lachrymas prorumperen&pluset sermone dati potest: mituς cd dolore proserret. yses autem consBlabatur eis: Ac licet dignus vi. magna unerentur conuersa tot neposcebat. Tunc ergo conuentus ita dimissus est. CAPI. .H. Olo aute conuersatione dicere pr1mitus moustos: eius dignitatis uirtuteς exponere: ut qui haec legeritiagnoscant:qualia initia nostri habuere maiores: A sc ad aIlaye rerum uenire narratione. Scripta sunt haec ola ficat ille reliquit nihil nobis adiicientibus auornatum quod a in se relictum non est. Hoc tantum nobis placuit modo nouitatis inducere:ut secundum genus nobis singula disponatur:dispersae quae ab illo in scriptis relicta sui: Boqueadmodu deum in singulis quibus consuluit. Proptereana necessatili iudicaui haec pdiscere:ne aliq nobis a cotribulibus hanc scitura legentibus quo generetur . Hic ergo ordo est Iegum in nostra conuersatione copetentiis.Qua ς autem nobis coiter ad alterutros dereliquit has de moribus & cais explanare S referre distuli: sed adiuuante deo post nobiς insinuare proposimmest.Ait enim.Dum Chananeorum terram possideritis: Be ad usum bonorum perueneritis:& ciuitates iam edificare ceperitis: ea facientes quae deo placita stini: sortissimum pignus sceliciminiis habebitis: sit uobis una ciuitas sacra in terra Chanane oram in loco optimo de uirtute praecla ro quamcunq; deus sibi per prophetam elegerit: dc temptu unum in ea sit:& altare unu ex lapidibus non manu dolatis:sed passim iacentibus qui dealbati erunt: S ad decore ualde purissimi: a cessus aut ad eum sit no m gradus.In alia uero Ciuitate : nec altarenaec templum sit. Deus enim unus se genus haebreorum est unum.Qui blasphemaverit dea:lapidatus su*edatur per die:& sne honore:turpiteris sepeliatur. Conueniant aute in ciuitatem in qua tem a construut ter in anno a finibus terrae quam haebrei tenuerint: quatenus deo de pro allis quae possident gratias referant: S de sumris preces effundant:& conuenientes adinvicem:tunce Iantes amici sint. Bonum est enim: ut semetipses alterutrum contribali no ignorent:sed sua studia sibi coicent. Hoc aut eis ex hac secietate proueniet:ut 8e aspectia:& Ioquela memoria sui se per obtineant. Si enim alterutris impermixti sunt:extranei sibimet putabuntur.Sit de decima exceptio frugu uobiς praeter ea quam distribuit dominus sacerdotibus Sc Iealtis dare: quae vendatur quidem per prouincias Sc ad epula; ministretur&hostias quae in sacra urbe sunt celebrandae. Ius destem ex his quae de terra nascuntur qua deus nos possidere aecesserit: ut ad honore eius qui haec tribuit perfruantur.Ex mercede mulieris fornicariae no si1nt sacrificia celebranda. Nung eni ex his quae de columelia procedunt diuinitas delectatur. Nihil nimin confasione corpoμ peius est. Similiter aut siquis p coitu carinnis: aut uenatu: aut custodiis graecum mercedem acceperit: nunq exinde deo sacrificandum est. Nael us bI asi emet eos quos principes aliae ciuitatis esse putant. Sacra peregrina no sunt cUradaἔnem uas denotatum alicui deo est sumendii. Nulluς uestru texta ex Iana & lino tunica uestiatur. Haec ent selumodo sacerdotibus est concessa.Conueniente uero multitudine in urbe sacra ad immoIandum:post.vii.annos instante sestiuitate quae uocatur scenoph Q.i.tabernaculopa defixio:
summus sacerdos stans in excelso tribunali unde possit audiri legationibus leges: 5c nem uxor: neq; filii audire phibeanc:sed neq; serui.Bonu est eni:ut a mathus lucriptae leges: etiam memoria conseruentur: qua nunil deleti possint Sic ergo neo peccabunt: non uolentes dicerereo P decreta legum ignorare uideantur.Lmes 1ta 3 multa habebut contra peccates audacia:utiet praedicentes eis quae sint passuri delinquentes:& aiabus eo inscribentes quaepcipiunt per auditam: qtenui omnino in iterioribus e consistat uolutas legu:in qua cu deficisit: auctores ipsi suae letais existunt.Discant etia pueri primu leges:quae est doctrina optia:& causa scelicitatis eximia. Secundo
per singulos dies mane οὐ uespere testificanda siunt dona dei quae liberatis de terra Myptiaca
90쪽
cocessitausta e ens naturaliter gratian actio quae reserem y copensatione reu iam facta :& pr
inuitatione futuron. ascribenda uero in ianuis ea in Ous eis deus benefecerit sc brachiis fingaea quael declaranda:quae uirtute dei ualeant designarem fauore eius circa uox ostendere:quatenus undiq; circa eos illaceat dei favor.inicipes aut sint in una st ciuitate uiri.vij qui id uirtute & i sticiar studio sint exepti: unicuius uero principatui duo uiri ministri praebeanc ex tribu leuitarum. In oibus honore qui in urbibus iudicare costituti fuerit habeat ira: ut illis pientibuς ne ν blasph marenae palpere agere liceat aliquibus: sic utiq; respicietibux pudore dignom holumnanquam si hi deu in illis Cotenere uideatur.ladices aut pratem habeant Pnunciandi:quodcum uidetur eis:ni si sorte pecunias eos quilibet accepisse piudicii diuersitate demoriet aut alia caula Nerar: P qua eos no bene iudicasse covincat.Non eni lucru attendetes:aut dignitate conuenit iudicare : 1ed iusticia rebus omnibus pponetes. Nam hoc no ages: deum illibet cotenere putasaeum ifirmiore crodere qua illos: Das cestra iusticia timore piatis sentetia propria pstare cotendit. Dei eni uirtus tu sticia e. uisquis igie pstat eis qui aut n5 iuste qrunt aliqd:aat HS iuste in dignitate sunt costituti: 1llos potius deo potiores facit.Si uero iudices no stelligat de rebus sibi creditis iuditare et quando multa talia solet hoibus .puenire:integra causa in urbe sacra remittat:& couenietes potisex 8c pro .pheta:& seniores q eis uidens iusta: uncienti i testi non credas: sed tribus:aut ultimum duobus:quoμ testimoniu a e faciat uita prior.Muliem testimonium nequasi recipiendum re leuitatem: S procacitatem generis mye.Sed nes serui testimoniu phibeant: ignobilitato animi quos aut Ppter lucru:aut re timore uerissime potest credimon posse uere testari.Siquis aut e false testaseius: si c5iunctus: a patiat q passii rus eet ig:cotta que testimoniu dixit. Si homicidio facto in aliqregionemo inuenias hic qui lacitine in si1spitioe sit aliqς:qsi p odiu Ppetrauit:*atur quide homi cida cum multo studio:& de eo nunciando sponane edicta. Cu uero nullus eu nsic auerit: prino es ciuitatu uicinan r sonis 1llias in qua caedes facta est:& seniores couenientes:metiane a loco ubi iacet mortuus regione:& ps q fuerit uicinior ciuitati: populi eius emetes uitula:& deferentes eam ad uallesia in locu tutile aratro &platationibus: incidat ceruices bovis:& sumetes aqua Iauent mam suas supra caput bovis sacerdoteς Be leuite simul:& leniores illitas ciuitatis:& excla, mentab homicidio mudas se manus habere:nem gessisiemem factori coicare:&1uocent deum si, bi vpicium fore:& nunil tam malam passione in illa terra cotingere.Optima inquit c huiusimodi dispositio:& conuertatio talis:nee uobis alterius reipublicae sit affectus:sed hac diligite:dominas I ges habentes:& secundu ea omnia facientes: sitis est enim:ut deus sit uestri priceps.Si abheserit uobis regis amor:sit quidem iste contribulis:fit 3 ei iusticiae prouidentia sempera uirtutis alte xias magnitudo.Sciat autem is legibus atm deo pinximum inesse sapient iammihil in gerat praeter
pontificis sieniorum sententiam:nec multas nuptias usurpet:ne 3 abundant iam sectetur pecunia I um:nec ornatus equorum:quibus rebus sibi collatis ultra leges superbus eriti. Prohibeatur etias quis horum studiu habuerit fieri:ultra modu utilitatis uestrae potetior. rminos terrae moue rino licetnaec proprie nec aliene: P quos uobis seruabie pax:sed heans firmi laternu positi sicut diuina sententia:rana praeliis ex hoc se seditionibus mundus uexatur :dum accedere ultra termi nos auari uoluerint. anq; procul non e strat transcendat leges qui terminos uoluerit permutain re. η 1 in terra plantaveritosi ante quartum annum fructum attulerinnem deo ex hoc primitias offerat mec ipse comedat.Non enim secundum tempus hoc illatum est: dum naturae praeter tem pug uim fecisse uideatur. de hoc Deip deo: neq; promo domino copetit ad utendum. Quarto Uero anno vindemiet omne quod nascitur tunc enim maturnin est: lligenis ad sacram depor tet urbem: S cum decimis aliarum frugum expendat cum amicis propriis epulando S cu pupil/Iis de uiduis. Quinto autem annor sint domini sui quae fuerint nata. Qui terram uaneis plantat noseminet eam: saris est enim hanc enutrire hoc germe: laboribusis aratri esse priuatam.Bobus te xa aranda est:& nulla cum eis altera animalia iungenda sunt:led proprium hoc genus sit ad aranλdum. mina uero sint munda de impermixta:& non duobus aut tribus generibus semineturmo enim cotone dissimilium natura letatur nem iumenta permisiceantur:quaecun y cognata non ssit. Metuebat enim legisatori: ne per hoc iniuria transiret ad homines:initium a minoribus S tur . pibus prima sumens.Nihil ergo huiusimodi debet esse licitum: ex quo per similitudine couersio quaeda in coibus rebus habere possit accessum. Quapropter neq; de rebus uilibus legis neglige/tiam habuerunt:scientes omnibus prouidere me in aliquo uideretur esse culpabileς. Meteres in . quit & manipulos colligentes non omnem decet mesem excutere: sed relinquere aliquos mani, pulos:qui sint egentibus alimentum.Similiter aut di de umea ramusculos pauperibus relinquet μdos:& oliuam quenda fractum reseruandu colligent1hus:& escam propriam no habetibus . Non enim tanta abundantia ex nimia colligendi diIigentia domino utilis erit:quanta gratia ex indige tium satietate proueniet.Tunc diuinitas terra ad illationem fruelisum proniorem efficiet: eorum qui non sidae tantumodo utilitate prospiciunt: sed etiam pro aliorum cibo cogitare noscuntur. Sed de boum ora dum spicas terunt in area non sint Iiganda. Non enim justum emut qui simul
laborauerunt in fructu & circa natiuitatem eius fatigati fiunt articipare prohibeantur. . po/;