Systema pestis physicum, elaboratum à r.p. Joanne Saguens, ordinis Minimorum, & his diebus iterum provinciali Tolosano. ... Accessit Appendix ad elucidationem systematis

251쪽

23o Propristio duodecima se ait. isti unde curentur non habent ; Mdeficiunt qui curent : deficiunt etiam qui probε ac tute judicent in- . ter Pestem & non Pestem : lepram a lepra , morbum a morbo non disecernunt : quidquid morbus est , Pestis est. Hinc pereunt infiniti aegri, qui vel in domibus suis de Pestilentia Falso notatis, sine auxilio sunt, vel e domibus suis efferuntur in Infirmarias Pestilentes, ubi quis aeger potest non Peste infici , quando h sanis in eas ingressis tam paucissimi sunt, quos Pestilentia statim

non vitiet, aut extinguat Clarum

est Infirmarias illas , nihil nisi Peselem olentes atque spirantes , esse similiter nihil, nisi te pulchra viventium a mortuis hora una , raro die una distantium , si non optimi temperamenti adest miraculum': quare si pauperibus etiam Pcste tactis , inesset peraeque ac divitibus facultas

alimentorum & medicaminum, cru-

deliter pararentur adicles illa: Infir- mariae , quas aedificat charitas &alit, ut forsan Peste non pereant,

252쪽

praeservari piares a morte, sec. 23t qui per famem haud dubie periissent. Ad divites autem quod spectat , miniis eos terret Pestis , quam locus Hoc scio ; quamquam non audeo improbare praxim , quae in eum locum periode divites transfert ac pauperes S non probo tamen , quoties locus ille, aut parum , aut nihil similitudinis hMbet cum illis tabernaculis , in quibus nihil non abundabat ad alendos & mundan dos leprosos , quos e castris ejici Lex jubebat. Charitas suavissimi M ,ysis non censenda est fu i sse minor erga istos , ut mundarentur a plaga leprae , quam erga caeterOS , ne per plagam leprae immundi fierent. Caeterum lacni .etiam non deessς . Provinciis & urbibus , pro malo habere testea Pestis avertendo & minuendo , suas. aeges Se consuetudines scriptas in tabulis publicis , & optimas , .lc ad quas in casti paris calamitatis recurritur et sed parum prodest eas esse uoptimas & notas , si d qsos spectat eas servare ac p rovidere servandas ,

v III. Parum est

253쪽

23 a Propositio duodecima es utriti ossicio suo defuerint et si primi lane

qui metuerint , quomodo metum Populi continebunim Metum, aio , unde deIertiones , unde confusiones, unde contagii effusiones, unde violentae occisiones sequuntur conjunctae ad depopulationem Provin- viarum N Urbium. Novi deniquo obstare ut plurimum, & hisce praesertim diebus, ne qui Provincias &Urbes regu nr, possint leges praedictas & consuetudines tueri, quant, magis ne possint illas ad tutiorem formam redigere ; obstare , inquam , exhauma aeraria publica S privata , e quibus , si non essent magis, quam unquam aliquando, inania, hau itiim fuisset grande praesidium contra vim ac metum Pestis. Quare absit, ut quaecunque Pestis, aut in civitatibus, aut in agris parit funera nimia , velim esse ulli Magistraritum incuriae qimpututa r tantum volui ostendere ,& fatis ad rem meam arbitror ostendisse , quhil liu i per 'auxilia Medi

cinae multi a Peste , tum praeserve tur , tum curentur , mulio tamen

254쪽

Praefervari plures a morte , sec. 233 plures forent , qui praeservarentur, aut non praetervati curarentur , si,

Optimates & Magistratus in hoc calii juboreia quidquid oportet, Mauthoritate , qua valent, compellerent ad faciendum quod iubent: ubi utique supponitur voluntas & non impar voluntati potestas. Neque jam addo plura I neque iis nisi Lectorem moneo , si quid toto hoe opere

cum est , non esse rem negotii aut ii '''qotii mei 3 & ideo iaptim dictum est; negotii aut Otii mei res est, quidquid physicum est. Pro curiositate, qua j im diu urgeor ad pervidenda ipsa meditullia , si possem , rerum. Omnium physicarum , disquirere apud memetipsiim tentavi quid rei physicae posset Pestis illa esse , de cujus ortu & progressit audiebam

tot funera , quae contingebant , nec adhuc omnino contingere destiterunt Massiliae , Aquis Sextiis , Tolone , Arelate , &c. Ac tum ne in memetiplo nimis considerem , coepi

legere quidquid novissime de Peste

255쪽

a34 Prapositio duodecima es ali. Massiliensi & Aquensi relatum &tractatum est a doctissimis Medicis ibi charitatem Christianam & A

tem suam cum plati su ε fructu exercent ibus : neque negle Ai legere ex aliis Authoribus Medicis nonnullos , qui utranaque pariter non it/pridem exercuerant in Germania &aliis locis. Carterum apud istos Se

illos Authores praesertim , quod instituti mei erat , quaesivi quid videretur ipsis de physico Pestis consti

tutivo

ne verbum quidem inveni et apud alios pauca omnino, & obiter scripta r nullus illud constitutivit m ex professo disquirit : omnes magis supponunt, quam probant Pestis naturam totam 'consistere in salibus acribus & volatilibus , aut iri quibusdam aliis sublimibus corrosi vis, aut aliis qilibuscunque molectilis

ex mercurio , vitriolo , nitro, &c.. velut in hericios consormatis , &c. sic iit uesertur Prop. q. olis sis Quia Vero ibidem aperte demonD; quid militauccesserit dicam. aliquos de illo constitutivo

256쪽

' Praeferet ar plures a morte , sec. 23stratur per nullas hujusmodi particulas , sive moleculas inanimatas , sit ejus tab- cujuscunque activitatis & consi 'gurationis asperae supponantur, eκ-plicari posse contagium Pestis, hinc

mihi complanatus fuit locus cogitandi forsan melius explicatum iri contagium , de quo sermo est, per insecta volucria pestifera, vel eorum Ova , quae intra merces ε Sidone Syriae Massiliam transvecta fuerint , &ibi vivificata fuerint, & multiplicata sufficienter ad stragem totius Urbis : unde adhuc vel ipsa , vel ipsorum Ovε transvola , aut transferrIpotuerint ad. Aquas Sextias', sec. Exinde autem meam hanc cogitationem arentius consideranti, tot ratiocinia & experimenta in con-

firmationem illius sese mihi obtulerunt , ut hoc opus compleVerim , quod inscripsi. SUema Pestis phiscum. Illud autem dum submitto typis , submito simul judiciis Ecclesiae, suffragiis Sapientum,& eorum maximis , qui rerum physicarum studiis meditate incumbunt. .

257쪽

de Inseritis et olucribus . pestiferis.

I Ν occasione conscribendi hane

Appendicem suerunt. mihi duae vel tres Lectiones , quas excipientibus Discipulis dictabat nuper Clarissimus Vir Dominus Perpessac , Doctor Medicus , Regiusque Professor Tolosianus. Aio nuper , ac tunc temporis quidem , quando meum opus absolvebam , & in promptu erat , ut typis traderem rquare si amovere volui a nomine meo lententiam , quae a mea tam distat, quam inter se differunt serpe re & volare , extra ordinem mei Systematis agendum mihi hoc suit. Induxi ergo antipum ad laborem Appendicis hujus , in qua ex prae

. I. Quae fuerit crabendae hujus Ap pendicisia Diuiti so by Gorale

258쪽

Ad Distem de Infectis, sec. 237 dictis Lectionibus reseram quidquid

vel hoc meum Systema Pestis Physicum deformat, vel utcunque impugnat , licEt sub Rrma omnino

Itaque Doctissimus Prosessor in VI.

suo , quem nov1Inme legebat opinion

Τractatu de Peste, antequam statue-AEVO, ret quid in& in quo consistat Pestis, Pu Rxvi . di cujus naturae sint ejus miasmata , confutandam suscepit opinionem , quae fuerit,aut deinceps foret de verrimibus Pestem constituentibus et &circa quam ait : Ferunt R. P. Saguens laudes , quas non mereor , taceo nonnullis Amicis ammenrem aperuisse , videlicet aerem contagio m ct psi sentem innumeris Uermicolis scatere , quibus inspiratione attracris , homines inociuntur. Famam finxerunt Poetae aligeram ; & haec ideo sorsan prae invidia culicibus meis alas abstulit, ut vermiculos faceret , de quibus pro casu explicandae pretesentis humanae Pestis Massiliensis nε verbum quidem protuli, aut etiam cogitavi:

259쪽

238 Appendivvel si protulistem , hoc certε non

fuisset aperire Amicis mentem meam , sed tegere. Imo contra mentem meam hoc fuisset ire 3 namqstamquam arbitror plures morbos, qui videlicet sunt contagios , atque

in hoc pestiferi, prodire a vermibus,& in illis consistere , istuya , de quo

agitur, nunquam credidi explicari per illos posse. Et nunc quidem haec impossi litas , ut mihi magis patet , sic omnino patebit Lectoribus meis , si attendere serio volue- tint ad rationes sequentes. III. Per vermes commune est intelligi animal reptile quoddam , atque hu-ia zzjusmodi quod Graeci cώον vo pedum ini-cant, quia nempe ut plurimum gra ditur absque ullo usu & ministerio pedum. Dico ut plurimum , quia non desunt vermes, quibus insunt initia quaedam & imitamenta pedum ad satis notabilem incedendi celeritatem suffcientia. Valde observabiles illi sunt, qui ex talium pedum multitudine magna vocantur mille

pedes. De his loquitur S. Augusti-

260쪽

iliis , in Libro de Quantitate Ani mae , c. 3I. ubi describit sui & Sociorum quorumdam suorum admirationem super hoc , quod facta cujusdam id genus vermis sectione , partes satis multae rescissae in contraria , veluti si diversa quaedam animalia suissent , aliquandiu movehantur. At quia incedere cum his assimilatis pedibus, perinde ac incedere sine pedibus, repere est , hinc dico fassile concipi, qualiter omnia vermium genera possint , & intra profunditatun , & super planitiem

terrae incedere , quin etiam ad summitates plantarum arborumque assurgere per successivam excursonem adhaesionis ad earum truncos, ramos, virgulta, solia: sic etiam incedendo ad domorum tecta, per mu- rQs conscendunt. Sed quod similiter incedere adrppendo per aerem

possint, hoc e quod pernego.

Hinc autem Q mine contradicen- qe .., te , sequitur non posse fieri . ut aer me

lite quem spiramus , scateat gemmi per aeremnibus ullis vermium visibilium ι''RPψει η -