Systema pestis physicum, elaboratum à r.p. Joanne Saguens, ordinis Minimorum, & his diebus iterum provinciali Tolosano. ... Accessit Appendix ad elucidationem systematis

241쪽

aao Propo sitio undecima, dinem genitam, quae corpo tis Peste tacti exinde partes plurimas occupat, exedit, rodit, lacerat, adurit, unde gangraena & pus oriuntur. Haec autem vitia , si externa sunt,

curare dexter & peritus Chirurgus potest: si vero interna sunt , quis potest 3 Sola Natura , Deo volente , id potest , sed adjuvanda est : si deficit , roboranda est ; si fervet , temperanda est 3 si friget , fovenda est : si juvabitur in hunc modum per alimenta & medicamenta idonea, illa per se ipsam pestifera illa

vitia curabit , ut advertitur in multis, qui licet Peste tacti , etiamque gravissimis , in pristinam valetudinem redeunt. Et sic quidem satis egi Physicum in re hic ultimo Pς posita.

242쪽

pr ervariptares a morte , sec. 22I

PROPOSITIO XII.

ET ULTIMA , Praeservari plures a morte per Pes rem, σ a morte citra Pestem ,

fellicet in casu Pestis grassantis , per j a Optimatum se Magistra-ruum , quam per quaecunque cogitabilia Medicιnae auxilia posse.

RE s satis certa & seth in dubi- xtata est , quod dum Pestis in p artati aliqua Urbe grassatur , multo pau- αἱ

ciores sunt, qui Peste tacti moriun- tacti mo-

Peste intacti , pereunt. Conturbat se cives omnes illich timor mortis, &illius quae per Pestem ipsam potest contingere, & omnis alterius, cui potest in occasione Pestis esse , uti mortis secuturae pariter ex calamit tibus , quae solent Pestem grassantem comitari, aut consequi: videlicet , aut e X caritate annonae, aut ex

243쪽

aret Propositio duodeeima se uis. fame , aut ex defectu soliti alimenti. aut e X carentia omnis boni oscii per Parentes , per Amicos , per Famulos, ut moris est , commodati,ssine quo sanitas labitur in aegritudinem, & aegritudo in mortem. Mitto tristitiam , quae somnum eripit , quae appetentiam cibi & potus minuit , quae spiritus exhaurit, quae maciem inducit, quae ducit tandem ad deliria & ad deliquia vitam tollentia. Si homo extra casum Pestis in parem tristitiae aliunde venientis gradum incideret, pariter interiret t& hanc conjecturam nimis firmat experientia tot hominum , qui praetristitia misere pereunr. Tum saepissime falso praesumitur

noceasone qualemcunque levem umbram fe-

eum per qua, bris ὁ levem dolorem capitis , aut

,π . .el pectoris , aut lateris 3 levem deri, moriun- monstrationem satietatis & fastidii, &c. Pellem esse : haec autem praesumptio dat locum derelictioni idomus occluditur, aeger sibi lini deseritur : sitne jure, sine luce . sine teste obit 3 & quem fama fert Peste

244쪽

praefervari plures a morte, sec. 223 absumptum , una consumpsit alimentorum & medicamentorum penuria. Aut si aeger ille non sic in domo sua relinquitur solus , ejicitur

ex ea, & rapitur vehendus in loemodochium , ubi statim Peste minus, quam horrore Pestis extinguitur. Neque hic memorabo latronum &inimicorum tunc temporis Impunhiavientium immanitatem , qua sub specie charitatis ad aegros veniunt nulla Pestilentia tactos, & eos, aut veneno , aut laqueo , aut gladio evivis auferunt. Sed praesertim tace-ho scelus idem horrendum , quod furor habendi non raro suggerit consanguineis, & amicis, & conjugatis : illud , inquam , tacebo ,

quia praeter istud immane facinus , quod nullo coeli fulmine satis feriri, nullo telluris hiatu satis absorbeii aliquando possit , abunde constat quam incomparabiliter sunt plures,

qui Peste intacti , quam qui Peste

tacti occumbunt toto pendente Pestis grassantis tempore. Quamquam adhuc animadver-

II. Omnes se. Dissilired by Corale

245쪽

ar Propositio duodecima es tilai stolie seria dignus est modicissimus

3am habent numerus eorum, quos in statu sano tum a me viis ac vegeto compertos invadit & tol- um. lli Pestis si conseratur cum numero Carterorum , quos nec invaderet

Pestis , nec tolleret , nisi jam antε astatu fano illo & vegeto cecidissent

per terrores , per insomnia , per aerumnas penuriae , egestatis, inediae , &c. contabescunt omnes in conspectu tot malorum , quae per Pestem minus, quam per Pestis occasionem undique imminent. Hinc fit ut nec levissimam Pestis invasionem ferant: jam enim supra dictum est nihil magis Pesti resistere, quam

temperamentum bene actuosum & vivide spirans r atque in hunc moin dum corpus , cujus temperamentum jam anth vitiatum est , & lan guet omni spirituoso em uvio destitutum, sine repulsione ulla Pestem invadentem admittit, id est, recipit intra se, sine ullo in contrarium nasi, insecta pestifera, quae in ipsum involant & ipsum pervadunt, ut necem inserant. Quare saltem conjici potest plurimos

246쪽

Praefervar; plures a morte, sec. a 2

plurimos esse , quOS non tangerez

Pestis , si non antea illos tetigisset aliqua eac praedictis calamitas , ob quam vim pristinae valetudinis ami- serunt: ac praesertim si praeventi non fuissῆent horrendo illo mortis timore, qui sufficit ad possessae valetudinis ruinam , & alias tanto inevitabilior est , quanto minus confiditur in ad- ininistratione publica , veluti non satis sollicita pro avertendis illis calamitatibus , quas equidem averti arduum est , sed non impossibile . Quibus autem viis id impossibile 'M .

non sit, aut minus Impossibile nat , de γnde ae

quanthmPhysico licet politice loqui,

dicam breviter deinceps , nempe ut blica intus veriticetur quod proportu , Praesem uari plures a morte per Polem, se a morte citra Pestem .... per jusso

Optimatum o Magistratuuis, qu mpe . quaecunque cogitabilia Medicinae auxilia posse. Ad hujus autem ver, talis intelligentiam attendi praesertim debet ad id omne, quod permittentibus vel praecipientibus Rector

247쪽

α1s Propo sitio duodecima se ultiribus Provinciarum N Urbium Iripraxi est , quando jam vel incipi e

Pestis, vel imminet: ac tum considerandum est 1erio, an haec praxis. salutaris sit ; & an salubrior esset praxis o osita et cum autem haec praxis, scilicet communior ac mihi notior, multa contineat capita Observabilia , satis ad rem meam erit , si tria tantum vel quatuor observaverim, de quibus aperiam judicia mea, sed salvo altiori judicio eorum, ad quos magis, quam ad me attinet decernere quid in his calamitatibus praecipi, aut prohiberi oporteat. V. Itaque introducta Peste in Ut-bem, vel etiam nondum introducta, .: P michi vicina , unicuique ad sua ire

inittitur . rura permittitur, & eo deserre quid-

tur di Vili. qu Id etiam Ipsis abundaret venale,

- frumenti , vini, olei, &c. Ad ea ii super cognati cognatos , amici amicos pertrahunt, interea dum caeteri, qui rura in circuitu non habent , sed confidunt in curribus, &in equis, & in pecuniis , ulteriorem

fugam arripiunt. Et sic quidem Urba

248쪽

serta & desolata est, ob dilapsum id

genuωCivium, in quorum opulentia& aut horitate posset ac deberet spes plenior collocari. Iam vero experientia constat cujus confusionis statim , ac deinceps internecionis in occpsione sit praedicta desertio , quando qui potentes sunt ac divites vulgari & pauperi multitudini Urbem inhabitandam , potius depraedandam relinquunt. Desertio imago utique illius est , quae fieret in exercitu , cujus Ducibus: Tribunis ac Centurionibus permitteretur a Principe ire , quo .

vellent , quando insilire paratus est hostis , aut jam insiliit r in acie manerent soli milites , & perirent ssed neque sorsan ruinam vitarent , qui sugissent , insequente victore. Sic sarph qui ad sua rura iugerunt, miserius pereunt insequente Peste,

cujus vim in Urbe cautius evadere potuissent. . '

Non sic Israelitis permittebatur. I aluc atque illuc diffugere , quando bemetalo

249쪽

218 Propsitio duodecima es sis.

lepra , qtiar non minLs coni glosa bat in eatu quam Pestis suit, castra invaserat rλ φη si quae erat suspicio leprae in Elisua domo , advocabatur Sacerdos ut probaret, an ita esset. Tum si lepra erat , considerabat illam Sacerdos,& dijudicabat an qui leprosus erat, a manere ad tempus posset reclusus in domo sua , vel an ejiciendus δ castris esset, sive deducendus ad tabernacula separata , quae extra castrorum

aream ad id parata erant, & in quibus nihil ad curam deerat et sicque fiebat deinceps de alia & alia domo , 'ad quam lepra involasset, auῆ irrepsisset ; qua via sine ullo tumultu , vel metu vitam securam suis in ca Liris agebat Populus et sed nec vicina

loca timore ullo commovebantur et solita exercebant commercia: eadem , ut ante ς cibaria deserebant r. noverant si quid in castris esset leprosum , id esse clausum , aut ejectum. Quare itaque simile quid nostris in Urbibus, subingressa Peste, non fiet ξ Quare statim ac murmur

est Pestem coepisse furere in aliqua

250쪽

Praefervariplures a morte, sec. 22sdomo, si1 res ita habet ex testimonio Medicorum ; quare , aio , domus illa non clauditur & notatur, ut

nemini , nisi ad quos interest ex justitia uel charitate , accessus pateat 3 Si tum in simili suspicione ac deprehensione idem de alia & alia

domo fieret diligenter caute , hoc in securitatem Populi habitantis & circumhabitantis omnino fieret : sicque non fieret illa tam subita societatis Incolarum cum Exteris &Exterorum cum Incolis intermissio , quae fons est omnis egestatis, & famis calamitates, & mortes innumeras procreanti S. Novi equidem esse hanc, aut non valde absimilem praxim in UrbibuS intei sit ea uis

rectε administratis, sed simul audio Σ' i hanc praxim in eis esse nimis seram unde accidit jam invaluisse Pestem l .. '& sulque deque ivisse fere omnia ,

quando in usum veniunt cautiones, quae in decursu mali sunt tam parum

utiles , quam valde utiles fuissent ab ipso mali principio. Jam domus plenae sunt hominibus Peste laetis r

v I I.