장음표시 사용
11쪽
Species de qua sola agetur, a praeceptore nos tro Venerando sic notatur '. Spirandi dissicultas per intervalla subiens ;cum angustiae in pectore sensu, et respiratione cum sibilo strepente ; tussis sub initio paroxys mi dissicilis, vel nulla, versus sinem libera, cum sputo muci saepe copioso.
Paroxysmus, praecipue morbi initio, hominem aliquando inopinantem invadit, sed postea, signa quaedam mali instantis eum plerumque admonent. Post cibum sumptum, ventriculus distentus opprimi videtur, et aerem erigit CrUcistans. Artus ita rigent, musculi ita delapsantur, ut motus omnigenus sit ingratissimus. Capitis dolor quemque sensum hebetat, et hominem magis solito torpidum ac somniculosum reddit. Interea, pectore quasi constricto, respiratio duracvadit.
12쪽
Vesperem versus, vel si s innus obrepserat, cito post mediam noctem, respiratio anhela, di licitis, aegrum semet erigere cogit, et cubili relicto, senestram apertam petere, cui assidens, auram frigidam ore ac naribus patulis avidissime captat. Guttur sentitur arctum eique Omne ligamentiam, Utcunque laxum, intolerandum est; thoraci levissima vestimenta onerosa videntur, quibus omnibus exutis, nil levaminis adfertur 'nam talis rigiditas in pectore subit, ut costae obstinate quasi moVeri recusent. Illae quidem, ut et humeri, gravi molestoque nisu eriguntur, sed cavum thoracis mUlto minus quam ex sana respiratione ampliatur. Aer ita haustus, per laryngem transiens, sonum quendam, omnibus quibus eum audire semel contigit optime no tum, edit ; et invicem summa cum dissicultate, sonoque proprio, lentissime effatur ; ita ut aeger nec tussire, nec sternuere, aut vix eloqui potest. Sin minus tussim molitur, quod aliquando fit, sonus durus, raUcus, Vel stridulus emittitur, et
poli molimina tristia saepius repetita, nihil sputi ejicitUr.
' Vogelii Gen. Morb. CCLXVIII.
13쪽
Ingravescente autem accessu, summa anxietas
angit pectus. Cor palpitat ; pulsus celer, debilis, et inaequalis evadit, Vel, syncope ingruente,
omnino cessat. Vultus nunc rubet, nunc livet ;oculi prominentes et torve micantes copiam lachrymarurn sponte profundunt ; et partibus CX- tremis frigentibus, frons sudore humectatur. Urina, accessionem inter, aliquando copiose emissa, limpida, quo sinita, redeunt solitus coloret odor.
De aegroto ita laborante actum esse, imperitus colligeret ; sed experientia docet, periculum nec in hoc, nec in aliis morbis, gradui doloris accurate respondere. Nonnunquam quidem paroxysmus fuit subito lethalis, sed plerumque longa series accessionum, miserum ante diem supremum lacessit. Paroxysmi cujuslibet diuturnitas varia est ; nunc enim diem totum, nunc paucas horas tantum, durat. Aurora instante, signa supra memorata gradatim mitescunt. Tussis olim impedita fit liberior, et muctas copiose expuitur ; respiratio insuper plenior evadit, et aeger decumbere permissus, somno exoptato gratissime quiescit. Placido quiete ita reficitur, ut die proXimo, magis sit alacer ac hilaris, quam ante impetum
14쪽
fuerat: Sed hostis dolosus inducias fallaces non
pacem firmam adhuc concessit. Vespere enim, signa molesta iterum invadunt; et si somnus inisero perfugium promittere Videatur, nocte progrediente, quasi suffocatione periclitatUS, repente expergiscitur, alterque paroXysmus, hy ternam tramitem prosecuturus, denuo invadit. Accessiones hujusmodi per noctes complures plerumque renoVantUr ; at gradatim leviores factae, sputo libero citius solvuntur, et post longiora intervalla redeuntes, tandem omnino abeUnt. Post primum incursum tamen morbus subinde
uti postea dicetur, tot sunt quot extant ingenia hominum. Initio morbi, paroXysmi sunt rari, duo nempe Vel tres intra annum ; postea frequentiores fiunt, et interdum fere perpetui. CorpUS, UtcUnqUe antea PlenUm, DUDqUam non marcessit, et asthmatis diuturni impetum passus, summa atrophia conficitur. Quamvis exitio instante aeger subinde minatus est, morbus quidem raro hoc modo finitur ; at citius aut serius
plerumque lethalis fit ; junioribus aliquando
inopinate, pulmonUna tabem prodUcendo, aut cum diutius perstitit, aneurisma cordis vel vasorum majorum, vel hydrothoracem ei ciendo.
15쪽
Asthma impuberes raro adoritur, sed juvenes magis quam senes infestat. Quibusdam placuit
temperamentum sanguineum ei magis obnoxium esse, quod tamen minime probatur ; alii mulieres oportuniores esse dicunt, sed hoc nequaquam credendum ; nam, etsi mulieres, quippe magis irritabiles, asthinati sympathico sint procliviores, viri, morbo de quo nunc agitur, saepius corripiuntur. Cadavera asthmaticorum adhuc inspecta nil lucis morbo obscuro offuderunt. Excultior forsitan aetas, artibus selicioribus adjuta, multa nobis incognita reteget. Hoc tamen vix sperare licet, nisi ad omnes partes respirationi inservienistes, aeque ac ad pulmones, attentio dirigatur.
Qui morbos levare vel sanare vult, alios ab aliis eum distinguere oportet, quod tamen non semper aeque facile ac in asthmate invenie
D pnoea constans manet, asthmate dissimilli. ma, quod per intervalla subinde redit. In illa insupers
16쪽
insuper, sensus est repletionis, cum respiratione et tussi frequente, etiamque Voce rauca; in hoc, constrictio sentitur, cum respiratione lentissima, tussi nulla, et sono sibilante vel stertente. Dyspnoea, hydrothoracis comes, intcrdUm tanta est quanta impetum asthmatis referre videatur ; sed continua est. Praeterea, habitu leucophlegmatico, pedum Oedemate, fluctuatione pectoris, et subita ex somno incitatione, semper cognoscenda est. Cynanche trachealis insantes solos invadit,
(unde asthma infantum, a quibusdam nominatur) eosque vel omnino paucos post dies relin quit, vel opprimit. Accessiones ac remissiones nullae sunt, aut certe minus distinctae, quam in asthmate nostro. Ab pyreTia insuper, et voce ahenea, satis facile distinguitur. Quid de angina pectoris, a Doctore Heberdendepicta sit dicendum, mihi parum constat. Excitatur plerum Ue motu, quiete leVatur; brachium sinistrum acuto dolore assicit, ct in repentina morte tandem desinit. Eorum alia interdum absunt, alia ei communia cum asthmate
inveniuntur, ita ut diagnosis inter eos sit dissicit lima, Sed omnia hunc novum morbum spectantia,
17쪽
tantia, obscura et incerta adhuc restant; quamobrem, melius erit expectare, donec dies clarior
dubia dissipabit, quam conjecturas nugatoriaS stolide proferre. Asthmasmpathidum, seu hysteriae, sive arthritidi, sive alii morbo originem debeat, non latebit medicum peritum, qui aegri habitum, mobre8, ac morbo3, attente examinabit.
Sub hoc titulo non modo caulas quae corpus ad asthma proclivum reddunt, ted eas etiam quae morbum excitant, comprehendere Volo. Si auctoribus credatur, t Emperamentum sanguineum, ac plethora, mortales asthmati insigniter obnoxios efficiunt ; revera tamen malum hoc dirissimum, quodque temperamentum inVadere observatur, nec summa macies contra impetum ejus quemlibet defendere potest. Si plethora, ineunte morbo, adfuerit, (quod esse frequenter concedo , cito evanescit sine ullius signi levamine. Vitium unde proclivitas ad afthina derivatur, respirationis Organorum proprium esse, et a parente ad prolem, tanquam
18쪽
tristis haereditas transmitti videtur. Forsan rogabitur, quomodo hoc fit i Num labes a patre vel matre certius descendit i Utrum fluida an
solida inquinat Cur tam diu latet, nam raro ante virilem aetatem semet ostendere invenitur Quibus alia hujusmodi innumera adjici possunt. Cuin has quaestiones subtiles considerandi hic non est locus, ad facta communi consensu stabilita provoco. Infans, quod ad vultum compa.ginem et formam, parentes semper refert, et multa sine imitationis ope eodem modo perficit.
Fortes creantur sortibus et bonis : Est in juvencis, est in equis, patrum Virtus ; nec imbellem feroces Progenerant aquilae columbam.
HOR Laudantur simili prole puerperae. IDEM
Similitudinem inter partes eXternas parentiSac prolis interesse sensibus patet, et similitudinem inter partes internas quoque existere, sat certe colligere possumus. Si quis autem explicabit modum quo haec similitudo a parente ad prolem
19쪽
prolem communicatur, tunc modum quo labesasthmatica transit, me explicaturum esse, pro 'mitto ac spondeo. Ne credatur tamen labem haereditariam esse semper asthmati necessariam, cavendum, nam multae exceptiones exstant, quare eam frequentem, non perpetuam, esse, habendam judico. Qualis ista sit, me omnino ignorare camdide confiteor. Ab aliis mobilitas, ab aliis aliter nominatur, et istiusmodi vocabula, licet linguam breviorem reddant, nil explicant. Ponamus igitur corpus incursui ast limatis esse
idoneum, proximum est ut causas morbo excitando aptas examinemus. Earum complures
forsan sunt adhuc incognitae ; at tot cogno cuntur quot plene illustrare haec tota dissertatio parum sussiceret, ideoque, rarioribus omissis, praecipuas et frequentissimas solas breviter meis
Ab aeris mutationibus incipiam, quia nullaeit, praecipue si subito ac improviso evenerit quae morbum excitare, saepissime non fuit notata. Hic quidem, ut semper alibi, vis consuetudinis plurimum valet. Locorum palustrium
incola montanum aerem, quippe nimis tenuem acremque, conqueritur ; et, e contrario, Virum cognovi
20쪽
cognovi montibus Caledoniae assuetum, quem loco humiliore per Unam noctem recumbere conantem, asthma certissime invadit. Sunt qui rure, sunt qui oppidis, optime valent. Aliis aestas, aliis hyems, est maxima funesta. Inter priores extitit Floyerus, cui persuadetur, asthma rarius hiberno tempore, nisi catarrhus antea invaserat, saevire. Aer humidus ac nebulosus, praesertim si tempestas sit procellosa, per toturn anni decursum, plerisque asthmate periclitatis nocere solet.Asthma ut et alios morbos innumeros, Lunaeque Solisque motibus obtemperare, olim placuit Mead, et aliis, qui, matheseos peritissimi, omnia ejus legibus subjicere conabantur. Theoria in medio relicta, inter omnes, Uti credo, conveniet, asthma et Vere et autumno fore frequens, ob nempe subitas ac frequentes aeris eo tempore mUtatio OS. Sunt tamen quos aeris vices parum assicere videntur ; cujusmodi vir mihi notus, cui in regionibus Europae maxime diversis degenti, mor
bus statis temporibus ivit et redivit, nulla symp-
tomatum mutatione. Praeter mutationes aeris, quantum frigus, calorem, humorem, et siccitatem, attinet, aliae innumerae