Compendium elementorum mathesos universae in usum studiosas juventutis Tomus primus

392쪽

AEROMETRI R. ets

COROLLARI U M.

6 Cum quantitatis nomine veniat, qui quid augeri vel minui potest omnia de aer conceptibilia, quae intensitatis gradus admittunt, vel extensionis 'imin's habent, me tiri licet

Per Erem intelligo corpus u dum Telluri circumfusum, quod sp tia ab aliis corporibus relicta, quae vacua nobis esse viderentur, occupat, nisi ab alio quo iam impediatur. Η Ο N.

6. Hic tantism proprietatem tradimn ex

Quod si manus celeriter per spatia, quae vacua esse videntur, faciem versus promoveatur faciem aliquid leviter contini' gere senties , ut ut manus ipsam non contingat. Necesse est adeo , ut spatia illa mate ria quadam admodum subtili repleta sint eum non videatur in ejus parte non cohaereant, eum motum orporum non impediant. Spatia i mrcin tellure ab allis corpori bus derelicti . fluidum aliquod subtilitiim unio upat Hγdrogo i ς est . Aerta

393쪽

Io. Illa materia corpori propria est, ita una cum eo pondemat, moverum, E in motu is alia corpora impingit. Omnem vero aliam mmaeriam, quae persqrpus libere tram iis , a

seriam ahenam vocamas.

x r .aniliamineumaticam construere, hoc est, instrumentum , cujus se vasa aere exhauriri lusint. . .

T , , Paretur cylindrus cavus Am ex Aerom, , orichalco, in tota sua superficie inter fori optime politus, ut embolus Eipsam arctiisi ne undiquaque contingat, ne ulli

394쪽

oni moleculae aereae inter eam Wem holum locus relinquatur

En bolus D L, aptetur ex orbihas

Coriaceis, pinguedine suilla excocta. o,aeoque olivarum saturatis, qui intra dum orbes orichalceos, alter superne in alter inferne in E , concludantur m diante cochlea Assigatur deinde embolo lamella ferrea dentata DC, acusque in Ddentata, ut opimanubrii O atqae roti, ase dentatae eidem cylindro assixae, commode extrahi antrudi possit motandum autem , corium optimum esse bubulum, ex quo succingula militum parari solent, potius cervinum bubulo tractabilius.

3. In B afferruminetur basi cylindri tubulus BFK L, cui in F epistoniiuid

GFII inseritur . ut anilia pro lubitu claudi a recludi possit in quem finem epis. tomium primum in medio perseratur, ut aer per ipsum ex tubulo D in o pus antliae irruere queat dein iterum ab uno tantum latere nonnihil oblique su sum versus inflaretur, ut aer ex corpore aniliae per cavitatem epistonii e pelli possit Superne est aenea acicula

395쪽

qua cavitas epistonati, cum iecelli su . .rit, oblivari potest.

4. Denique tubulus L ilia in

truatur cochlea , ut vasa aere evacua da , quorum orificia cochleis foeminis instructa ad eundem firmari possinti Eodem modo adaptandus est , quoties usus postulat, catinus oricitalceus Q, cui vitra campanis ornata commode im

Iz. Superne circa Aseisis Gerruminatur,oli aqua injundim , si inter emboluuio internam olinari is superficiem aer in antliam tenetrat item e pulυis , vel aliae quisqvi irae reare queant nudus catlaeti contegitur orbe coriaceo madefaeto, secus enim campam vitrea impositae non satis exacte ipsi congruere ut, atqNe adeo ieri transtum permitterent uismi admodum erimn omnes ius orbici lis miri eris, sebo calido illinitis mimiuntur. ι anis

396쪽

r4. Cum in vesca nil nisi paululum aeris, hinc inde in ejus rugis latentis relictum sit, necesse est, ut is aere ambiente educto sese dilatet 3 9. . Alias enim vesica non intimmesceret. Qitoniam vero magis magisque intumescit, quo magis aer ambiens exhauri tur, aeri inesse vim sese insigniter dilatandi, eam etiam , nisi quid obstet , constanter L sectum sertitio manifeste colligitur.

Is Vim , , qua aer, coinpressionis capax residi z. sublata pressione

397쪽

iterum dilatatur, in posterum vim elustieam dicemus.c OROLLARIUM.16. Si embolus D ex Antila pneunias.ca Al extrahitur, in eius cavitate fit spatium vacuum, in quod.aeri externo nullus assitu patet. Quod si epistomium GH aperiatur, per sub campana catino P in appre a dii latur,o per tubulum L Κ in cavitatem antliae irruit, donec ubique ejusdem sit densitatis. Atque ita aer sub campana rarior evadit, quam erat antea. Quo facto; si episto tum G H ita convertas, ut foras crabis que sursum versus pertusum, avitati antliae responde 't, ciculam aeneam I removeas , embolumque in in antliam intrudus aer per tubum FG- epistomium G I ex

truditur.

17. Globo vitreo, cavato, infatis capaci a camento agglutinetur tubα orta chaleras brevire, cum epiminis cmit Demina , ut ad arbitriuin claudi ac ad antliam in L irmari pcit is to globo exha Fiatur omnis aer, quantum feri potes Quo facto pisonesum claudi tu , Wal antlia remmeatui globus. Stateri tinei libra impono tur, alteri Ura

398쪽

18. Quoniam globus lancem magis depria Hii in aere plenus almam si vacinis est,

sv Methodo hac Burctenus de older σω -πι- ῶν - ci ams, cimc V 27 ιranorum, seu O gran viri fere reperiti Fid. Quaestiones Academicae de veris gravi--. Cur aer eompressionis capax sit, aer superior pondere suo premat inseriorem 4. 8 --- 4 9. ' μ mirum non eii, quod aer interior densior, superior vero rario deprehendaturi

.a I. Hinc aer inferior speci e gravior est

399쪽

abo continetur.

teri rem inferis em ascendente , in super

et a Vis aeris dii aerem tam pri-mit, aequasi .. DEMONSTRATIO.ὲ majore comprimatur, illi res i ii cesse est. Sed aer gaudet vi, elastica, qua,

quantum potest,rus expistire muti ut 1 ori Mi go sua elastica vi coniuprimenti resistat necesse est 8. Η dros. . Et quia haec nihil ulterius con ita silam potest, . aequalis sit opor

a malo magis itaque aer comprimitur, eo sartio fit ejus vis elastic* e contrario quo rario evadit, eo debilior El. S. Sit:.aque a*r compriinitur in spatium

400쪽

dupli angustius in Mus classica evadit da,

M. Vis Hassim istis inserintis Uta est. antam gravitas , qua a superis re premis

27. Qiucquid igitur gravitas superioris Micii, idem praestat inferioris elasticitas.

I9. moniam acua intra rubum perulilla aquam in vastulo abi subjectanti prenut 03 9--δεορ. , nec iamen aqua circumsua cedit, necesse est, ut circumcirca aequali vi prematur. Sed aquae incumbit aer s. S. Pipi sique