장음표시 사용
11쪽
absit , vel cum Leelesia ex ipsus absentia damnum
patitur, mortaliter peccare censetur.
De pluralitate Beneficiorum.1 ΟΓneseia alia ineompatibilia dieuntur et alia eom. I patibilia. Ineompatibilia sunt ea, quorum si gulate per se, vel Iure naturali, vel saltem Eeelesiasti
ea constituti ne continuam resdentiam pollulant 1 uti sunt duo Episcopatus &e. Item dux Dignitates . sve Personatus a quin de ' duo Canonicatus, ob inititui. I rid. seg. M. de refotm. Deinde heneficia uniformia sub eodem tecto, v. C. duo Canonicatus ejusdem E elesae . Reliqua sunt compatibilia. a Plura beneseia, quotum unum ad honestam susten rationem suffieit, naturali Iure repugnant. Ratior Quia alioquin Teelesastiei reditus male, di inutiliter dispensantur, cultus divinus imminuituri nisi talis pluralitas iussa eausa Ohonestetur, eaque triplici. primor sine. cessitas Erelesi possulci , V. C. Ob penuriam Mini storum Eeelesae, ob perieulum. ne haeretiei in trudantur. Secundo Utilitas Icesesiae hoe suadet, si unus smius rei Beel allieae plus profuturus videatur , quam plures alii; uti id expedit in Germania , ubi Illustres plura habent beneseia ad defendendam Leclesam. Teristia causa est meritorum praerogativa . Quod quis velit piis eausis reditus superfluos applieare , s habeat plura benescia, non est suffeiens , nisi aliqua ex praei-ctis causis adsit.
a specialiter prΔhibitum est, ne quis plura benescia
curata, vel plures Dignitates, aut Personarus obtineat. Ratio: Quia' sngula eorum perpetuam res dentiam im quirunt e Non potest autem idem in pluribus Ecclesis residere. Poena eiusnodi hominum est , ut altero obtento prius benescium ipso iure vacet.
B. i. Episcopatus non vacat per adeptionem ait
et ius dignitatis, vel beneficii . Ratio : Quia Episeopatus non potest deseri sine speetali lieentia Papaer Alio quin utroque privandus est per sententiam Judieis. N B. a. Canonicatus, & Paroe hia possunt smul Diasdeti. s sint unita 1 secus non absque dispensatione . Quod si Canonteus velit seri Parochus , debet dimitistere Canonieatum, aut desistere a parochia.
4 si Episeopo existenti in possessione Epistopatusheneficia conserantur vitam simpliciter eompatibilia .eollatio irrita est . Exeipe r. Nisi Episcopus sit tamium titularis, de suffraganeus i horum enim beneficia non vacant per ejusmodi Episcopatuum duorum ipsi solum titulum habent) adeptionem . Excipe a. si Episcopatus si pauper, tune benescia compatibilia conserari possunt; incompatibilia veto , si dispensatio Papae
accesserit. Imo possunt etiam retineri in hoe ea se beaseia ante obtentat cui enim licet, quod majus est , et etiam , quod minus est
s Duo beneseia uniformia sub eodem tecto nemo Otinere potest: Quia Iura maxime abhorrent , & vacat primum adeptione ieeundi.
5 Nemo etiam duo simplieia , quae ambo personalem res dentiam incompossibilem requirunt. NA. In Germania pro consuetudine in possessionem duorum Canonica tuum in divers 1 Eeelesiis requiritur Jolum residentia V. C. medii anni, aut trimestris.
I Plura beneseia saecularia eompatibilia quilibet habere potest . quatenus ad honestam sustentationem te uiruntur. Compatibilia autem benescia in diversis qui em vectesis sunt, quae vel nullam , vel non ineominpolyhilem resdentiam postulant . In eadem autem E clesia eompatibilia beneficia dicuntur , quae difformia sunt, V. C. Dignitas, de smplex Canonicatus i quae proinde smul retineri possunt: Quia taliter non minutiatur numerus Eanonic rum, nee ibi, ubi nulla reside tia opus, vel saltem non incompossibilis est
NB. Duo Altaria Capellanus habere potest : Quia sunt difformia heneficia. 8 Duo beneficia regularia eidem conferri non mia sunt : Quia qualeeunque beneficium incompatibile est eum primo in Religioso. Excipe : Nisi unum henescium alteri unitum si , ita , ut propter annexionem veluti unum beneficium censeatur .
o In pluralitate henesciorum ineompatibilium iure rdinatio papa dispensat, non etiam Episcopus 3 nisi incompatibilitas si solum ex Iure Dicece sano . Quod si summus pontifex sine iusta causa dispenset , valet nihilominus collatio ι sed provisus in conscicntia tene.
tur ea , quae heundum statum suum neeessaria non sun vel in quibus aussa dispensan3i causa non fuit , resi-pnarer Fructus tamen interim percepti retineri possunt, si per Vicatium satisfecit. B. Quod si beneficia sunt eompatibilia , tune duo, vel plura eidem e ferri possunt sine ulla dispensatio
ne i Quia ius . vel saltem consuetudo id permittit . dummodo prouisus indigeat ad honcssam sustentati nem sa).
c. Apud nos ad secundum henes eium eompati ia hile. ει ad honestam sustentationem necessarium re- ., qui titur Episcopi licentia a pro tertio Papae dispe is lationem Omnino requiri , pluries decisum a Sae. ,, Cong. notat Benedictus XIV. Instit. Lecl. si . ubi
,, tamen ex alio Deer. s. Cong. monet non esse ve-
,, xandos illos qui hona fide tria vel quatuor beneseia , , insusscientia cum Episeopi sui venia iam obtinui siet.
io Nulla consuetudine introduci potest , ut plures eiusdem Feelesae Dignitates, Personatus. Canonicatus eidem conserantur. Hatior ia per eam introducitur paucitas Ministrorum . de diminutio cultus divini ;quod plane repuenat benefieiorum institutioni. N R. possesso duorum beneficiorum curatorum repro batur . de praesumptio , atque eupiditas appellatur. Ir In phtialitate beneficiorum , alioquin communi iure incompati hilium, vim aliquam habere potest eon. suetudo immemorialis, etiam quoad plura eurata, quae personalem res dentiam non requirunt , sed per Vicarium idoneum admini strati possunt. Ratio: Nain quid-uid priψilegio, aut summi Pontificis dispensatione in .uci potest . idem Ad eonsuetudine immemoriali I sed Pontistae dispensat Ergo Ac. N B. In Germania est eonsuetudo , ut Praelati , V. C. Decani, habeant eurata beneficia, de per Vicarium administrati seleant; idque, si sat sine detrimento Ecclesiae, non tam facile damnati potest . Qii ad Concialium Tridentinum , quod tales consuetudines reprobare videtur , id in aliquibu1 Ecclesiis receptum non est. II obtinens plura beneseia, residentiam postulantia, in digniori residere debet.
iusta causa. tam validis rationibus impugnetur, A tam mala suiso a apud ss. Canones . & s,. Patres , adeo semper suadere Consessario. qui exeipit Confessiones illorum Benefietaractrum, quaias mul plura heneficia maident . ut bene examine . an revera editus Eeelesastici illis superfnt . & in eo eatu optarem nonneilem esse in eoneedenda illis sacramentati absolutione. Nem-nerit animadvertere Authores non satis tutum essa in conscientias, Mientam dispensationem, eum Dispensator relinquat cosscien tia dispensati eonsiderare, an pius quam aequum si de Eeclesia. 4eis honis obtineat. insuper non tam factis sit in credendia uere probabilem esse quameumque δε inionem, quae in contrarium a tiratur . nam hone axaminatis ipfur fundamentis . ruinosam esse Lot asse adinveniet. Esto utinoe inter meos Poenitentes huiusmo. di Melesasticos non admitterem. Alia . qu nescias tractant retrii e Can istae. ut de eo. Tum extinctione , alteratione, aliasque, vi/eri possunt apud eos. dema neque enim multum conducunt ad necessistam instrueti
tua . quae fit ob Ecclesiae necessitatem, vel utilitatem. Alia temporalis . quae fit in utilitatem Beneficiati . ideoque solum durat ad vitam. Quapropter odiosa est, atque in enhio non praesumitur.
nescii accessotii ; unde nee vacate debet V. C. Parochia annexa Canonieatui θ quia assumit naturam , ae privilegia prineipalis benefieii , cui ad
Corollarium I. In benescii impetratione solius pii
cipalis mentio iacienda est ἱ quo concesso, vel collato venit etiam accessorium c tacite.
Ccirollarium IL Si parochia unita sit Canonicatui .
non requiritur aetas as. annotum c eum per Vicarium
suppleri possit J sed lassicit aetas , quae in Canonico
Corollarium III. Beneseium minus dignum opor tet magis digno uniri , V. C. Patochiam Canonie tui s non vice versa. Ratio: Qgia non decet , ut maingis dignum accessorium sat minus digno.
12쪽
4 Episeopus ob iustam causam in perpetuum uni rem est beneficia suae Dauce sis, quae nec exempta, nec Panae specialiter reservata sunt. Quod s eollatio bene laeti ad Papam devoluta et otinealigentiam Episcopi , nihilominus spiscopus potest unire , etiam in ollatione alternis mens bus satia :Facta autem unione tali extinguitur mensi, Pontificius, propterea quod benescium cum essectu unitum eo ipso extinctum eenseatur; dummodo unio non fiat in sta. dem , V. C. in mense pontifieio. 4 Cetti easus sunt , in quibus spiseopus etiam roset ata, vel aliter affecta beneficia unire potest. U. C. Uti paupertatem Parochiarum uniti iis possunt alia he neficia etiam reservata s item ad erectionem Seminarat Clelieorum. Alias expectanti specialiter a papa res e vatum benescium non potest uniri. .s Ecclesiae Parochiales Monasteriis, & Dignitatibus, vel praebendis Ecelesi Cathedralis , aut Collegiatae uniti non possunt iuxta Tridentinum . Si tamen talistinio a tempore immemoriali facta est , in dubium revocari non debet ; quamobrem cessat in tali henelicio unito mensis Pontificius . suis eit tempus o. annorum cum titulo praesumpto ad praescribendam unionem ,
6 Capitulum potest unire vaeante sede a sed absque praeiudidio Episcopi. Episeopus, vel Capitulum bene seia suae mensae principaliter , ae directe unite non potest absque Papae consensu . Ratio : Quia nemo in proprio saeto aut horitatem praestat . Dixi , Direm . Quia spiscopus potest exigente eausa henescium uni res abii eae E es , licet per accidens in ipsum. aut Caiapitulum utilitas derivetur . Deinde , si Praebendae nismis tenucs sint , potest seri unici cum eonsentu Capi.iuli; imo s consuetudo st, sine consensu Capituli . N B. Legatus a Latere potest unire beneficia suae Pi vinciae r uuia potest omnia , quae Episcopus a modo non derogetur in aliis iuri Episcopali. Maior eli potestas uniendi, quam conserendi. Hine nemo potest unire, nisi habens Episcopalem iurisdicti nem 3 ne quidem vicarius generalis sne speciali mam dato unionem benesciolum instituere potest .s Causa unionis faciendae sunt evidens nectustas, vel titilitas Ecclesiae , puta , si duae Ecclesiae vicinae paures sint, ut ad victum duorum non lussciant , autilo devastatae 3 imo tenetur Episcopus in tali causa ,
pr sertim in necessitate, instituere unionem . o Formae solemnitas ad . unionem requisita est . De aniece3at cognitio causae a vocentur , quibus inte est
patesseri l adhibeatur Capituli eonsensus i Nam, quod omnes tangit, os omnibus approsari debet. Imo , s Caiapitulum sne iusta eausa eontiadicat, potest Episcopus instituere unionem in necessitate per semetipsum. B. Desciente iusta causa , di nihilominus unione instituta , te scindenda est , nisi iuxta Concilium sti dentinum s. annorum praescriptione firmata st.
De Institutiore, o eortitione Eum asticorum lene lauram .i π Enescia Ecelesiastiea alia sunt edictiva V.C. Plae D lati a. nisi te is quae electio deinde a Superio
re consi matur, si Praelatus idoneus st. Alia Turrona ta , ad quorum heneficiorum praesentationem Eceles sileus Praelatus cogit ut instituere praesentatum . s idoneus si 1 ti haec collatio proprie dicitur insitatio Qua ratione plerique Parochi , de Capel Iani institui solent. Alia sunt beneficia libere collativa , U. C. Peria sonatus, Canonicatus, quae libere conseruntur, eui vo luetit is, ad quem collatio peltinet, modo ille si id
omnis ecillatio seri debet benescii vacantis 3 unde henescia non vaeantia promitti non possunt , ne quiadem ab Episcopos ideo , ne quis mortem alterius desiderare possit, si sciat, in eius loeum se suffectum iri; quamvis hoc non in omnibus Ecclesii receptum st. Nis. Si possessio beneseii mani selle iniusta si , he neseium ipso iure vacat, ae proinde alteri statim conia ferti potest , nisi possidens prior habeat titulum colo ratum 1 tunc enim pilus debet cognosci de iure posses.
sonis. a Collator supremus omnium beneficiorum . seu libera sint . seu electiva , est Papa . Ralla a Quia inseest supremus dispensator omnium bonorum Ecelesasti. corum, S Miseopus Episcoporum. Tribus autem modi, Papa beneficium conserte solet. Primo et Iure pra- ventionis, cum alicui conseri gratiam edispectat ἱsam ad benescium primo vacaturum a quod speciale est privilegium Papae . neque alteri concessum. Seeundo i I re concursus: Nam Papa coneutrit eum quolibet ordi natio in potestate . & iurisdictionei unde Papa vaea tia beneficia conserre potest, etiam nulla interveniente negligentia ordinatii. Nam, quamvis Papa potestatem conseiendi Ordinariis dederit a s bi tamen maiorem rein servavit. Quapropter inter Papam, & Ordinarium da tur locus praeventioni , ita , ut , qui prior contulit , eius collatio rata sta in dubio vero pretior erit condi tio possdentis. Tertio: Iare devolationis, de quo Capite sequenti. 3 Per concordata Germaniae beneseiorum non Patro. natorum eos latio alternis mens hus ad Papam spectat . V. C. Ianuarius, Martius, Majus dee. Permittitur i super , ut , ii post tres menses a die notae vacationis in loco Mneseii nulla dispostio , vel eratia Papalis appareat , Oidinarius ad collationem libere procedere possit 1 quamquam , s appareat , Papam intra tres menses providisse , lieet proviso ad loeum bene seu non pet venerit, praesertim sine eulpa provisi , collatio haud dubie aeceptanda est . NH. Papa ex plenitudine potestatis potest etiam conferre beneseia in mensibus Ordinariorum, tamen non solet sne gravissima causa. Idem sentiendum de benesciis patronatis.
4 Post Papam Episcopus , vel smili potestate praeditus, est ordinarius eo lator beneseiorum suae Die ce sis , sed eum consensu Capituli , spectato iure communi ; quemadmodum e iam susceptio Monaesi ad Ab-hatem spectat cum eonsensu Ccuventus . Excipe consuetudinem legitime praescriptam. Capitulum , vacante Sede, non conseri heneseia libera , quorum eos latio ad Episcopum proprie pertinet: Quia talis collatio est species gratiae. N donati
nis : instititit tamen praesentatos a Patronis , confirmat electos, recipit resignationes causa permutationis, unit
nescia postulante causa , dummodo nihil detrahat uxiuri spiscopali. Ratio holum omnium est : Quia Iura, vacante sede, indutecnt Capitulo Episeopalem iurisdictionem causa necessiatis, ne ex despectu Superioris periculum seneretur. 6 vie artu generalis . licet beneficia conserte non possit, attamen praetentatos instituere . electos confriamare potest : Quia hi actus sunt Meessitatis , se iustitiae. Verumtamen nihil obstat, quin Episeopus speei te mandatum , vel etiam generale cum lisera , ut v cant, tribuat Vicario suo conserendi beneficia, di alias meras gratias nomine ipsus Episeopi. I Legatus a Latete concurrit cum ordinario in cotilatione beneficiorum , ita , ut inter eos locus si praeventioni . Aliis porro Nuntiis sne speciali mandat . conserte beneseia concessum non est.
De Beneficiorum Reserarii Aus, O Devolutionibus . I DApi reservata beneseia se dicta , quia eorum A eollationem Papa sbi propriam vendieat , ut ab aliis ordinariis e serti non possint θ sunt x. Diagnitates in Ecelesis , maxime post Episcopatum, V.C. stae posturae in Cathedralibus , & Collegiatis . Augustana tamen habet speciale indultum eligendi Praepositum . a. Beneficia . quae vaeant per promotionem ad alterum , euius collatio ad Papam spectat . Neque r se it, etsi Dignitas se electival seut in Germania C pitulum Cathedrale ius habet Episeopum eligendi e Siquidem per electionem talem non censetur vacare Minneficium prius hahitum ab electo . sed primum acce dente consimatione Papali , & adepta etiam posse s ne. 3. Beneseia Cardinalium , Curialium , seu Fam liarium papae . 4. Quae vacant per obitum Legatorum. Cursorum , & ad Curiam aceedentium , vel reeedem tium, si in Curia, vel in loei, ultra duas dictas a Cu.ria non distantibus moriantur ; Ee dieitur tune beneficium in curia Heare , seu apud sedem Apostolicam. ut speei aliter affectum , eiusque eollatio Papae reserva ta censeatur. S. Qum vacant per depositionem, pri-tionem , translationem authotitate Pontifiei, factam . Beneficia tamen curata. s ea apud Sedem dictis modis vacare contigerit , vacante sede Apristoliea Ordinati libere conserte possunt a idque ob speciale indultum , ne cura animarum diu vacate debeat. N B. ordinarius, vaeante Siae Apostolica , beneseia vaeantia in mense Pontificio, eum sit reservatio petisqnalis, conferre palest. Porro
13쪽
Porro hae reservationes per nata distringi debent ,
ut locum tantum habeant in henesesia perpetuis , non qn manualibus, seu ad nutum amovi,sidus. a Reservationes papales locum non habent in benesciis, quae sunt juris patronatus laicorum ex fundati ne , constructione , dotatione . Ratio ι Quia Papa non censetur iuri lateorum ex landatione, vel dotatione a quisiici pt iudieare velle, nisi id speciatim exprimat.: Nee habent loeum reservationes Papae in beneficiis resignatis eausa permutationis : Quia non censentur
a Imperator Romanus in qualibet Ecclesia preees primarias offerre potest; idque ex speciali indulto Ponia
vel si electores scienter eligant indignum , collatio , vel electio irrita est & collatores, atque electores pruvamur ea vice potestate eonserendi , eligendi . & deis volvitur potestas ad proximum Superiorem.
immediate ad Papami interdum gradatim ab uno supe riote ad alterum. V. C. In electione Episcopi indignieevolvitur eollatio ad Papam ἰ in aliis inferioribus de volutio fit ad Episcopum , Exemptorum ad papam :Reliqua omnia siculatia , de regularia in Dioecesi sua non ad Legatum , sed ad Episcopum post sex mense, evolutos, tanquam Sedis Apostolicae delegatum; quandoquidem Episcopus habet specialem delegationem . Qui non derogat generalis delegatio Legati . Quod si Episcopus negligat eonferre beneficia , quae ad ipsum
spectant iure proprio, & non devoluto , tune ius cos. rationi, ad Capitulum devolvitur. NH. Causa harum tum papalium reservationum ,etum devolutionum hae est , ut Leelesiarum communicatio , ae subordinatio tam inter se , quam eum Romana omnium matre de clarius ostendatur , de faeisius conservetur.
4 D Enesela proprie electiva sunt Praelaturae , seu in II quibus aliquis instituitur, ut sit caput Ecelesiae, seu Collegit. a Electus ante confirmationem non habet quas do minium beneficii, ad quod electu, est a Quare interim
.administrationem usurpare non debet , neque priora ejus benescia vacare censentur.3 Electio jute eommuni ad Collegium spectat , et
Oam uno solum superstite, utpote in quo jus univeru tatis permanet i quam, is se ipsum eligere non possit , quia ambitionis notaretur. Ex consuetudine tamen alii extra Collegium possunt etiam eligere.
s. a. Suffeit , electoiem ρει in quas possessione Iuria eligendi , licet postea ab eo euincatur . Rario rinia bonae fidei possesso, sitictus valide alienat I electro autem, institutio , praesentatio sunt quasi hucius lura
Beneficii, aut Patronatu . . .
NB. a. potestatere eligendi non habent excommun - tus , suspensus ab ossieto , irregularis, scienter celebrans in loco intel/ictoi Eligentes scienter indignum,aiem Decanum ante annum aetatis 2 s. triennio suspensi sunt . Item . qui per abusum admissae saecularis potessiali elegerunt. Qui tribu, mensibus Praelatum eligere neglexerunt , privati sunt ea vice . Impuberes a sui in aecclesis regulatibus professi non sunt 3 item IaIca eo nes , cui ius elige i habent , ad electionem Mandi sunt i dummodo absentes e mmode vocari polia snt. Ab instreis suffragium per serutatores exquiri de 1et . Quod si eommode vocandus praeteri us est , valet quidem electio 1 sed Ut est ille , t velit , eontemptum suum prosequi. N electa em 4ofirmare . Volens eedere suo itiit ad electionem non est cogendus; nis qui ab sentia in praeiudicium Ecclesiae cessura sit. Quod si absens iusta de causa accedere non potest ,
ὰoneessum est ipsi proeuratorem , seu mandatarium eon siluere , qui tamen e Capitulo si , nam extraneum C a nonici recipere non tenentur . Porro Procuratorem , si ex electoribus est , non posse alium suo , ' alium n mine mandantis nominare, praeterquam si de certa etiagenda petiana mandatum speciale habeat , habetur de esin. in Ss Electus spatio unius mensis consentire . &, postquam consensit intra trimestre confirmationem petete debet , alioquin electio irrita reddimr & electoribu ad eligendum de noevo trimestre in E esiis Cathedralibus , fle regularibus , sex mensium spatium in aliis
per serutinium , sue collectionem segragiorum , in qua necesse est, ut m or Dra Capituli in eundem eonia sentiat; quo deficiente opus est novo scrutinio. Meuniaeus recidu1 eligendi est per compromissum, si omnes e Capitulo potestatem eligendi idoneum committant uni, vel pluribus viris bonis, ae Deum timentibus ι Ad hi debent esse Cleliei iuxta c. contingit, de arbitris. Hνe vero potestas data e promissariis revocari non potest, si res integra non est, s e tractatus iam eceptus.
Compromissarii unum ex se ipss eligere non prois In strutinio stereto, s quis se ipsum eligeret , ee latur ambitiosus . N eo ipso indignus . Caeterum , selectio palam fiat , tune aliis te eligentibus tu consentire potes, ita, ut tuum suffragium in numerum eo-
N B. Compromissaris , indignam electionem seienterratam habentes , privantur ea vice iure eligendi , 8e compromittendi .
Tertius modus eligendi est quas per inspirationem
dixi nam i dum omnes electores , tanquam uno corde , di ore, in eundem absque vitici eonsentiunt. 8 Posti latio cum electione in his eonvenit. I. Quia .
qui eligere possunt, ii etiam postulare . a. Postulatus , sicut Ee electus , debet approbati a Superiore . M. sulantes indignum postulandi potestate privantur , Ac potestas ad alios, licet pauciores numero, devolvitur. Differunt vero electio , & postulatio . Qui eligi non praest, postulari tamen potest, si non omnin inhabi lis sit ad exercendam Praelaturam . sed Dei e dispensa bilem desectum habeat , puta , in aetate legitima , vel in natalibus , vel in Ordane Sacro ad Praelaturam requisio. o Benesciati Episeopo inseriores ad Episcopatum eligi non prohibentur . Et si veto deeens st. aliquem capitulariter eligi, qui si de grem o Eeelesi, si ad sit idoneus, ideoque alius ipsis obitu/i nequaquam de beat ; si tamen Capitulares huie suo iuri renuntia evolentes alium idoneum sponte eligant , non ideo electio ossari potest N B. Episeopus ad alium Episcopo tum postulari debet , non eligi , nis renuntiaverit Epistopatui , Qui, cessat tunc ratio matrimonii spiritualis, quippe quod dissolutum est. N B. Regularis ex uno Monasterio potest eligi in praelatum alterius Monasterii ejusflem ordinis , dummodo praelatura non st Epistopalis. Et nemo potest eligi in Praelatum Regulatium, nisi Prosellas. N B. In Germaniae loei, quibusdam moris est , ut Episeopus loei sibi subjecti idoneri non invento ex ali ejusdem ordinis Monasterio P aetatum instituat: raria si talis Conventus si , ut nullum idoneum habeat ad Praelaturam , plerumque periculum est , ut ne id quiadem dijudieare possint Capitulates , quemnam ex alio Nonasterio idoneum postulare debeant. Io Postulantes variare, seu mutare possunt e stium priusquam postulatio Superiori praesentata est , eum nullum adhue ius aequisium fit et , in cuius gratiam postulatio concepta est: post praesentationem vero eo situm variare non licet , iuxta rea a. in 6. Mutareris consitum non potes in attreias .etrimentum. Quod electio facta sit absentis, de electionem non aeceptantis, non possunt electores variate a Quia usus orastitio desita Veii c uti sunt electio, rellatio benefieti sacta ab Episto non possunt pes pamitudinem revoca ri. argum. e. tibi absenti, de Piaeh. in s. NB. superior sine cuiusquam iniuria postulationem reiicere potest, tum si speetalis gratia. ad quam dan dam nemo cogitur, nisi propter necestatem Eeeses T.
I TUA Patronatus quod es ius nominandi, seu pra-
sent di aliatiem sectitueηdum es heneficium Eccles sicam vorans 9 ex tribus causis aequiritur , Mele sae sundatione. aediseatione, R dotatione suffcientibus reditibus . N B. AEdiscans dotare tenetur Helesiam valioquin Episcopus Leesesam constetate non debet Mne dote, a P
14쪽
a Pa r nus Leeles et tum unicus esse potest, tum etiam plui es a dummodo Ecelesia detur dos com tens, quae sui sietat ad necessaria Mitii litorum , & ad luminaria. N B. Patronus matricis est etiam Patronus filii eum lateo, lieet a laico aedificati . Quod ii intia su nesum alieujus seelesiae a laico aediseetur, & doletur Capella , aequirit etiam Eceles a una eum lateo Ius Patronatus.
c' seerationem ei dotem affgnavita retrotrahitur enim
Patronatus, perinfle ae s ab initio constitutu, suis et . N B. Cottuente E esia perit etiam ius Pattonatus, si ex sola constructione ortum habuit ; & si alius de novo aediscet, eseitui novus Patronus. Secus est, si tantum aliquali restauratione indigeat; nam restauratores et sentur tune henefacto ies , non patroni . Imo donans
aliquid Leelesae sne animo dotandi non si Patronus. 4 Duplex est tu, patronatus , Ecclesameum , quod Ecclesiasticae personae competit ratione beneficii , aut sundationis ex bonis seclesiasti eis: Et Lalelim, quod competit Lateo . seu Ecclesiallieo ratione sundationis ex bonis propriis , sue patrimonialibus . R ex iis . super quae Clerieus , licet sint hona Leelesastica , de
consuetudine tellatus est amicis . NH. Dieus Patronus intra quatuor menses non
praesentans amitati ea vice ius prasentandi r sceles sticus intra ε. menses . Quod si lateus , di Coerieus sint patroni, tune laicus gaudet privilegis Cleliei. s Iuri Patronatus latet ex fundatione , constructi ne o vel dotatione , non tam facile derogatur , quam iura Patronatus Eecles astici nunquam enim derogatur lateo iuri etiam ieservatione facta a Papa , nisi specialis mentio fiat. N B. Etiamsi Ialeolum fiat mentio in clausula flet
patoria , tamen non comprehenduntur Duces , Marcitiones. Neque si lateus , di Clericus smul snt P
troni; nam aequum non est, ut aliquis ratione sui fructi ineommodum in re individua sentiat. 6 In Patronatu lateo Patrisus variare potest non item in Beelesastieo J V. C. Postquam unum praesentavit , etiam alterum potest praesentare; & tune iudicio Episcopi relinquitur utet eorum magis idoneus praeserendus si et Patronus Leelesast Ieus . indignum praesentans . privatur ea vici iure praesentandi I sed laicus Patronus alium praesentare debet ca . , . s a J Monet vero Benedictus XIV. in sua Epist
,, ad Archie n. Florentinum Bullar. G. a. nu. 4. ab
,, Episcopo inquirendum non esse in praesectionem ari patrono factam . nisi sorte aliquis ex approbatis in ,, eam re lamet quas minus dignus electus sit. 8 Patrono quatuor iura competunt . I. Instituendos ad benefleta vaeantia spiseopo praesentare . 2. Honor praecipuus in Sessi.,nibus, Procesonibus. I. Alimenta in casu inopiae ab Eccles a recipere. q. Ecclesiam dest dere , Ac curam eius gerere, M. C. ut resitus Eeelesiae non nis ad usus fundationis praeseriptae convertantur. 9 Patronus Eeelesiae set.itium . seu onus Eecles aeimponere non potest contra sq. canonum decreta 1 si tamen conditio aliqua honesta ante fundationem accepta fuerat, ea servati debet. Io aedes Saem. S Parochises eura Patroni debent reparari, & eonservari. non tamen sumptibus Patronis
sed, nisi proprii reditu 1 prri Leelesiae fabrica d utati sint, vel loci eonsuetudo aliud obtineat, ipsmet Ben sic rati ex sumi suis teditibus criniti ere dccient. Qicidii Ministri non habeant super quos reditus , compellicebent Par hiani o Cum enim ibi divina percipiant,
tenentur ad resectionem Feclesiae. ii patronus Leelesiasticu, lationem agministrationis rerum temporalium exigete potest ; laicus non itein , sed solum habet eorum curam quoad defensonem . a Episcopus extra casum necessitatis non prilest
disponere ei rea beneficia eum praeiudicio iuris Pati natus : Meus, si eius nihil intesit. Quod in necessiare Passit , patet i quia patronus non potest impedire magnam utilitatem Ecclesiae . eum ius Patronatus ipsiaci ncilesia ex gratia . non ex debito concessum sit. Corollaesum. Episcopus non potest absque consen se Patroni Eeclesiam Parochialem con ettere in Collegialem 1 Quia amitte, et ius praesentanui Rectorem pquippe electione eonstituendum . Neque Episeopust ob eandem eausam ) potest unire bene telum pati na um sne eonsensu patroni.
N B. Si alienatici , vel fructuum subtractio sne iusta causa fiat, potest Patronus Ecclesiae eam impugnare i quippe ad euius ossietum spectat providere , ne beneficii stuc us perperam insumantur.
is Fundationes. & quaevis ultimae dispositiones, si
ausae , ae rationabiles sint , mutati non possunt sine consensu Prinei pis . qui in spiritualibus est Papa , iuxta
cas, personae, loci vire. ab Episcopo alterari non potes .a Haeres , sue successor , renunta are potest eondi. tionibus in sui tantum favorem appostis a non item iis, quas ob editum divinum, ob sui remotiam, si miliae eommodum, Fundator requisvitr Nam piam,ru honestam voluntatem observari naturalis aequitas postulat. V. C. Insignia dolantis seelesiam non luet tollere , ut nimirum memoria primae landationis per
is Sepulctra, & ins nia eorum bene actorum, uni Cappellam extruxerunt, tolli non debent, etsi familia extincta si Quia Fundator optat in hominum m
moria ei vere . praesertim Christianorum , quippe qui hae ratione excitantur ad mandum pro anima illius 3 nam alioquin homines pii revocabuntur ab eiusmodi constructionibus . . NH. sepulchra aliorum benefactorum Eeclesiae etiatam non licet mutare. nis tota piogenies si extincta Quia scut morte usu fructuarii, eiusque descendentium
redit usuuructus ad proprietarium 1 ita etiam ius se. pulturae mortuo henes actore , eiusque haeredibus 1 edit ad Ecclesiam. N B. Si Fundator eonditionem ' apposuit , aliquem ex familia , ex genere A c. ad beneficium praesentaniadum , instituendumque esse , n idoneus adsit , non potest tune alius promoveri. is Episcopus sne causa neeessitatis non potest unius Ecelesiae reditus pro labriea deputatos ad alterius indigentioris subs diuin transferre . Ratio : Quia Beclesia pupillo comparatur . eum se ipsam desendere non possit. Quare, scuti tutor non potest alteri bona pupilli eum eius detrimento dona e 1 ita neu ue taesesatum tutor Episcopus, exeepta plenitudine supremae potestatis Pa -- alis. Excipe deinde magnam redituum abundantiam celesiae i item gravem necessitatem alterius Ecelesiae N B. Episeopus numelum Millarum iandata tum , nisi temporis progressu reditus suffcientes non sint ,
pro una vice ob causam rationabilem . N Eeclesiae
utilem dispensate, ad Episeopum cum haerede Funda
N B. Si Fundator clare expresse, Cappellaniam sacer dotio insigniti, conserendam esse, modo autem se non offerat idoneus , nisi Subdiaconus aliquis , qui ineta annum sacerdotium accepturus est o puto , hute coh-
ferri posse eae Patroni consensu , si id fieri prist ab Lque diminutione eultus' divini : Quia est iusta eausa.
is Iu, Patronatus tum masculo, tum in minae, pu- heri, N impuberi competere potest. etiam illegitimo Quod si jus Patronatus annexum si honis a muliere marito in dotem datis , ius praesentandi pertinet ad maritum; in aliis bonis mulieris ad mulietem. NA. i. Praesentatio Minotis valet sine aut horitate Curatoris: Quia Curator non datur Minori quoad Ecclesiastica. De pupillo alia est ratior Quia Tutor constituitur etiam ad actiones personae i regendas. N B. a. plures aeque idonei prisentati possunt sbi invicem praeseiri ex voluntate principis. Ratio: ctim
is possessor iuri, Pationatus, s bonae sdei est, valide pia sentata post litis autem contestationem de possim ne auris Patronatus pra sentatio admittenda non est .aa Jus Patronatus quatuor modis transferri potest . a. Succcssione, tam ex testamento , quam ab intestato.
a. Donatione lateo facia ; ubi providere potest Tpiscopus , ne taesesa detrimentum patiatur. 3. Permutatione , si sat eum re spirituali , & non temporali , V.C. cum alto Iure patronatus. Ut in alium Patro num laicum pationatus permutatione transferri possit, requiritur consensus Episcopi i mia interest Gelesiae,
ne novum patronum deteriorem aequirat . 4. Per accidens, venditione, V. C. eivitatis, villae cte. 2I Dominium aliquod propter annexum Ius Patronatus majore pretio vendere, smoniacum est.
B. Nee per locationem landi , nec per oppign rationem aequiritur conduci oti Jus Patronatus a Quia per loeationem , di oppia notationem domi uium rei
non transfertur; ideoque alienationis nomine non comprehenduntur . Tamen potest debitor Patronus crediatori fundum hypothecae nomine possidenti committe re, ut nomine sup praesentet.
15쪽
De requisitis qualitaribus Benefici Arum.
o dum Ttidhesinum stas inchoata anno-Λum Iute antiquo lassiciebat aetas septennii eompleta saltem in Mel siis, quarum Canonicatus non habeant
annexum ordinem sacrum . Ad henescia duplicia , puta, Dignitate, , s non sunt curata, requiritur aetas 22. annorum eompletorum . Ad Abbatiam et s. anni
NH. Consuetudo illa , quae in multis Ecclesiis viget, ut ad Canonieatus Ee lesiarum Cathedralium al-
sumantur, qui 4. annum aetatis attigerunt, cum obli
gatione recitandi Hotas ut interim reditus beneficii seu dimidiatos, seu integro, percipiant , delendi potest , tanquam non repugnans Concilio Trident anci : Quia Tridentinum non praescribit certam aetatem Caianonieatibus Ecelesarum . Deinde absentes studiorum eausa censentur servire Ecelesae r Quia student , ut Ee lesae postea melius serviant.
et Ad benescia requiritui Clericatus , suri prima
N B. Quaedam benescia Saeerdotalia sunt , quaedam Diaconalia, quae vel jure, vel consuetudine ordinem vel saeeidotalem, vel Diaconalem requirunt. Et quidem iure communi necesse non est , Ordinem ad heia nescium requis tum actu habere, sed satis est , s sacerdotium intra annum suscepturus sit . Episcopus tamen, dum erigitur . debet esse subdiaconus . Quod si An sundatione alicuius Cappellaniae requiratur Cappella mus, qui per se ipsum celebret, benigne, di iuri eommuni eonformiter id explicari posse vMetur , satis esse , s intra hreve tempus ordinem saeetdotii suseipe re possit i nisi aliud Fundator expresserit , V. C. in nostra unione Altatium. Quod si Fundator requirat solum certum numerum lissatum, vel ut Cappellanus, ad tale benescium provi otus, toties saetisseet, non censebitur Cappellani a s cet dotalis, seu actu, seu aptitudine, & nihil obsi abit, quo minus alicui constratur, qui non per se, sed pervicarium satisfacturus siti Nisi , aliam sei se Funda. oris voluntatem , liquido emi et . Ratio 1 Quia , sFundator de beneseio explesse nihil disponat , relinquit illud dispositioni Oidreatli. 3 Instituendus ad benesei, ex legitimo matrimonio vatus csse debet, vel saltem a papa , aut alio habenti Teelesiasticam ad id patellarem legitimatus . . N B, Episcopus potest disρensate eum spumo , i soluin ad henelieta smplieii , di minores Ordines in stituendus st. Quod si a Papa, eius e Legato da spei
sationem accepelit, ut ad Saetos ordines admitti pol si , etiam ad Leelesiae Caihelialis Canomcatum ad mitti potest i Nis consuetudo obstet. - . 4 Illegitimu , , dispensatus absolute ad beneue a snon ueo censetur habili, ad beneficia curata, .gnitalis; quippe in quibus maior habilitas mis Filius illeat tireti, in eadem Ecclesia, ubi J-pter beneficium obtinet, aut obtinuit , officio ministia re non potest . Excipe nepotes .
in materia penali qualis haee cons a tutio est, s . in odium paternae ineontinentiae, non comprehendum
tur nepotes. Accedit, quod ratio abolendi memoriam incontinentiae paternae m1gis procedat In D lini, in nepote ex filio . Potest tamen ministrare ex de ν
'Trilius legit; me fi liis , & nepos non potest patri
suo in eodem henes io immediate succedere. M in seneficiis ea, huis har rari a faccessonis ima. ιnem ro
decretis contraria . P, er tamen potest luccedere mici
suo legitimo , sive. illegitimo . seA non In eadem Ecclesia , ubi filiti, illegitimus Minister eli de lacio.
ad Ecclesiasti ea benefieta admitti non debet se jο te castitatem vovetit prepetuam , O qai unicum virga-
Quo8 si Benes elatus valide contrahat matrimonium,3plo jure amittit heneficium, utpote incapax benescit;
etiamsi uxor matrimonici non consummato Religionem
ingrediatur. Quia )ui si mel extismo non remi risit , eos cassa eatinguendi poclea cesset. Quod si inValide conii ahat, per Iudicis sententiam privandus est , nisi evm eo dispensetur.
Muod si Cleticus in Minotibus sne Parochi prae sinit, eontrahat; non amittit ipso lare nescia, quae
possidet, iuxta Sanchcr. Ratio i Cum enim praesentia parochi pertineat ad sor mam subitantialem matrimo nii , ea intermissa non potest eenseri matrimonii contractum celebrasse , sed potius sponsalia de suturo ,
per quae beneficia non amittuntur.
8 per Religionis ingressum secuta expressa , vel ta ei ta prolis cine ipso iure vaeare ineipiunt omnia bene sieta ante habita . Novitio autem pro tempore dura iis Novitiatus constituto Vicario beneficia servari de hent . N B. Irregularis , aut idiota non /ebit prom veri ad beneseium. ς Necesse non est . ut , qui benescium Beelesiasti cum accipit, propos tum omnino absolutum habeat in statu Clericali manendi 1 sed sussieit voluntas conditionalis . Ratior Quia ex una parte provisus non dolosum animum adfert , cum vere habeat voluntatem perseverandi nis perieulum incontinentiae timeatur . aut unieus frater in magno stemmate moriatur 3 ex altera vero parte Ee lesia talem voluntatem conditionalem non damnat . io Qui benescium curatum suseipit sne proposito intra annum sacerdotium sceipiendi , s non promoveatur, omnes studius perceptos restituere Hebet. Ratio: Quia EeHesa eum tali onere curatum hene seium conseri, ut obligatns sit intra annum sacerdotium Q. scipere 1 si non , fructus pereeptos restituere debeat . Episcopus tax en cum huiusmodi promoto ratione studiorum ad tempus septennii dispensare potest i modo intra annum post tempus promotionis Subdiaconus fiat. a i Qui bene seium non euratum aeeipit, cui obligatio Sacri ordinis annexa est, de et habere propoli. tum s saltem eonfliticinale; nis aliqua rerum murati in ervenerit ) intra tempus iure requis tum se habilemessiciendi i alioquin peccat mortaliter i quippe omni itiret se habilem eiscere obligatus prcipier annexam obligationem riseii θ ad fructuum tamen restitutionemn n tenetur: Quia Ius Eccles astieum talem huctuum testitutionem non imperat. Ii Qui simplex bencseium, eui nullus saeer Ordri annexus est, eo animo accipit , ut fructus aliquamdiuitiei et ur, postea ad statum saecularem transturus, me cat quidem , sed non mortaliter , per se loquendol4,tio e Quia Iura ejusmodi Bene se lato liberam permittunt licentiam ad statim laecularem transeundi . veniale tamen est : Quia repugnat naturae benesci rum institutorum pro iis . qui divini, cultui se renitus diearunt , ceditque in Eeclesiae aliquod detrimentum , quae hae ratione Ministris idoneis , quos longo tempore aluit, spoliatur.
De pectaris , aliisque incommodis ortis exfrodione indigni. I Ortale peeratum est , Leesesast ἱeum henes. LVI elum indigno conseire . s ' dignus haberi
potest. Patet tum ex gravitate poenarum . quae Cari
nito Iure indignae electioni , di collaticini det tetae sunt a tum ex incommodis , quae exinde Ecelesae acineidete solent. Ob maius malum evitandum indigno ,s dignus haberi non possit , sicebit conferre ; provisus tamen operam dare debet, ut se dignum , & id neum reddat . Irrita tamen est collatio ei , qui non aetatis legitimae , aut spurins , aut incultis moribus , aut idiota ess , nescius leperet Quia liticiis terans sacris non poto ese aptus coeciis. Quod si seiat Ideero . valida eli collatici . licet non intellio at i sed rescindi potest: Si spes si discendi, poteti Hispensari. a Invalide provisus in eonscientia obligatus est heia nescium resignare ι quand quidem nullum in bene iri jus habet . Excipe . Nis dispensatiouem , vel tituli reualidationem impetret ab eo, qui potestatem habet, V. C. ab Episcopo , s papa manus non apposuit . Quod si Episcopus potestate praeditus disi,enset in dein sectu, non ideo titulus semper revalidatur , nis defectus occultus fuerit. 3 Invalide provisus , donee ei titulus revalidetur , ab administratione Mnescii abstinere debet , ne vitium initusionis incurrat . Postquam vero titulus r validatus est, re perat fructus, s secundum Ecclesiae morem vacantis benescii fructus ad suecesibrem pertineant . Quod si impedimentum ignoravit, non tenetur fructus perceptos restituere, nisi extantes; quamvis etiam usucapione triennali horum fructuum dominium acquirere possit.
16쪽
Inuali Jε proruistis s h nescium spatio triennii
ces in bona fide , & titulci colorato pactitie possedit , rolica tutus etiam in conscientia est : Nam alioquini gula illa, & hene seium Papale neccandi occasonem pluribus ministraret. Noeceest institutio legitimae auia thoritatis 1 Quia Papa , generali lege confirmando titulum eoloratum in triennali bonae fidei possessione , censetur benesteium de noto conserre a b. ab Postellio triennalis juvat tantummodo eos i,, qui henesie tum quid cur simoniace obtinuerant quan-M do smonia ab aliquo teitici commista eli ignorante ,, illo, qui henescium obtinuit . non veto si ab ipso,, per se fle simonia commissa fuit , ut DD. omness, agnoscunt.
1 Triennali, possessio prodest possessori, s uitiosum
benescii titulum habeat per ignotantiam facii , non iuris i V C. si eo ignorante si intinia ab altero com- titilla eli ; nam iuris error in usucapionibus negatur
N B. Triennio possidens benescium , etiamsi malas de, si eius dominus, iuxta Sa . Id tamen intelligi
tur de possesso e , qui allegando , & probando tricn-Da iam possellionem intentiooem suam tundatam habet , atque adversarium exeeptione repellere potest . Interim Benet latus , non obstante ilia postilione ,
Episcopo pollulant, titulum benescii semper exhibete
6 Bineseium conferre digno, pix termisso digniore, nisi causa subsit , est peeeatum , licet non semper mortale: Quia committitui peccatum acceptionis perscinarum iuxta Leclesiast. c. a. Consiliit autem hoe reecatum in eo , quod aliqui, in iure dicendo , vel distributione honorum , non attendit ad causam, sed ad personam , iuxta Levitio io. Non consederes se jonum pati uris, nec bonores vultum potentis e rec3e 1 dita Eroximo tuo. NH. Peccatum aeceptionis personae non committitur . nis antecedat aliquod de istium itillitiae. Patronus laicus satissae it muneri suo , si dignum praesentet , siquidim specialis hie favor ratione lunda tionis illi concessus est , ut , quem voluerit pratentain re , praesentet, dummodo posti i ve agnoscat eum dignum. Alia ratio eli de Patronis Eces est aliteis, quibus cx ossi
cio in eumbit Ecclesiae quam optime prospicere ιδ. b Quamvis non ignoro quosdam DP. hane
,, sententiam La ymani tenete circa patronos lateos , ,, etiamsi beneficium sit par hiale aου hue tamen ne
., nedictus XIV. adhaerens sententiae s. Thomae a. a. M qu. 63. art. a. ad 3. contrariam sententiam ampleri ei itur, Inllit. Eccles. 7. g. s. g. 8 Ad praelaturam eligi debent, qui de gremio ει- eleliae sunt ι quia tales magis diligunt Eeesesam , in qua nutriti sunt : Et ad alia beneficia potius indis nae, quam alienigenae prome vendi sunt. ς Graviter peccari poteli , s ossicia saecularia , iuris 1 ictionem, vel administrationem habentia , indigno conserantur a cum exinde Respublica grave nocumen tum accipiat . io Episcopatum, aliamve praelaturam appetere primcipaliter propter Dei honorem, atque salutem animarum , seeundario vero propter temporalia bona , non
est illi et tum, si debitae eonditiones adsint: Si stilicet dignus si &e. Quia qui Episcopalam demerar, t umosui desiderat, iuxta Apost. I. Tim. 3.i i Ad Praelaturam acceptandam , qui idoneus est. a Superiore suo cogi potest 3 imo interdum naturalis obligatio incumbit ad acceptandum .
I Cum soli dipniori conserenda sint Aeneseia . A maxima ha
bentia tutam animatum . Contes imus omnino rem Qeae a quae ren. is similibus Reii iciis . qui possunt evidenti Itine se minus dieri , A surrisse indignos inutius rea ni sorte eoneutrant, ut o viridant suum inaenium , absque ulla spe consequere si benescium . Nee satis se ex .isant dicendo. ip uq uelle eranturrere, acceinde relinquere Epikom eleetionem. Dari etenim potes easast pistrarum aenorare quam partim in studine profecerint , A iudi cri in de ipsorum 1eientia tormari ex respontionibus, qua 'in e niscursu , seu examine tradidere, quibus solum sartu, a non erra runt. Quoties etiam aceidit spiscopum ignorare mavos ipsorum rares . cum in P s occultand s fuerint vigilantia mi ν molles ipsorum latet amnitidentia . dum publicam ciccasionem non ha-huerunt ostendaendi se parum dociles, di seordias non vitare, nec ire populis recitem gerere. De ipsos lenitate ad sis , At iustum predaeant si eteo iiii ad Renefleta eo utrant , dum spes ei tore eligendos ultra praeiudiei qua Dignioribu aflerunt . prae hete possunt oecasionem , ut es eantur . maximo Eeelesiarum nocumento . Nee latit ei respondere renune laturos suae edictio ni 1 qui enim sunt isti , ct laudabim ut em J Certe concursu; . ea examini non se exp merent , si tellent renunciare . videater Consessamus, ut lonile absint a Beneficiis quatitandis, alias .in pectati grauissum reos pionuucaui.
il. Ad .ettet Conserari ut quam plui mum tun o seio deesse
intronos, qui tenent ue aliquos ex acnatione, seu cornatione asInn ita tiain nominare. Qui inter Asnat . seu Connatos. magis commendatur; qui masis diripitur ab Uxoribus i)ait notum. eu qui hahet inter ipsos maiores Divitias , caeteris praeiettu . idne mi el4pire Diunio em Admoneantur e No pationi de sua Obl.gatione quarendi leniores ad Beneficia maxin)e curata , ne. que respicieniliam maiori et ientesa; sicut nec pi serendos eos.quiniacis c renundantur. pixeipue a mulιeribus. sed qui magis istit in esse iuuirant Eecset . ae promovendae Fidelium saluti et alia I et erunt ros allatum eulpatum, Et peccatorum, qua ex huius modi electinibus criuntur . De eodem moneantur a pio Crinsessario patroni , qui etiam extra Agnato , A C anatim possunt prasin are. III. Adm nere etiam de t Con essarius Patrono , ' quoscumque ius habent conseiendi Bdn ti a , ne antequam vacent illa alicui pi omittant; nam huiusmodi pacta . cum dent oecasonem optanda mollis Beneficiata ea possidenti, omnino reprobantur alute: c. p. ID I. a.-ι res malend. Hac in re priapter ignti. maxime Patroni saeuiares non raro Ertant. . E cillame etiam peceatur in resignatione Beneficiorum . Nil toties quod mapit an iis Resignationibus Ebservatur . est res xii te in favorem illius , qui maxis vult tribuere Resignanti et btulo alimentorum , seu pentionis &e. An vero Resgnatarius sie. quens se haboat inter musteie . an lusibus addi ius, an a libris abhorreat, de hoe minime euiat Resgnans. Interim adinveniunt coiri Lacentes Consessarii et, qui Et resipnantem . A tes gnatarium, neque de culpa commii i . seu quam committere meditantur . admoneant. Aliquando etiam Confestatius frustra enititur temovere Resaana arium , quem tortasse , aυarit a Consanguineorum impellente , uta omnibus numeris absolutum ordinatici repta sentarunt.
V. Mallem etiam pium Consessarium animadvertere quam niscire eommittatur peceatum in conserendis etiam simplici hos Re nescias, ut is eo remo.ete possit Patronos, s illorum consen o. nes excipiat. validissima utique rationes prohant, omnia etiam huiusmodi Renefieta Dienioribui esse consilenda ἔ Λ maxime sagatur de eonferendis Dignitatibus, canonieatibus se. At si sesema de has ctinserendis eum mirono instituatur . smulque D Rmssimus, qui eligi possit. repratentetur, ita im ahmut . modii causa abnuendi quaeratur , te spondet esse quemdam inter tuos Consanguaneos . vel amnes . qui hent seium ex otiit , adeoque interis piae rendum . At ille est iuvenis classissima Minerudi amores ipsus non omnimoda innoeen iam redolenta vel si parum loquatur. insipiens , seu ediam inspientissimus apparer . Nihil reiert. Contanuuineus est. Asinis eii . Et haee ratio sat est . ut Melesiae bene heia ipsi tribuari ut, ct ut Confessarius sese Patro no indulgentem ostendat. Quid postea dieendum . dum pineuiora etiam Reneseia non adhuc Puderibus eonferrentu. . qui totum aliena voluntate sunt Cleraei. quorum mores nondum pollunt eoos derari , & an au. diis vacaturi ne stilur Digniorec utique non sunt i an Digni alii videant. Certe in hae nostrorum temporum corruptela plures ex h s videntur egregie postea Ciei beiorum munera adimplete. En qui possident pauperum, adeonua I. Christi patram ritum. vi. Examina ores synodales videant tanta praeditos ecte do
e rina . ut bene possini uiris munus adimplete . Certe quandoque aecidere pote it ah iis apo cibati . qui mala lesponderunt , quandoque reprobari eo qui iuxta opinionem vere probabilem responderunt, uuam tamen i, xa mancit res , vel ignorabant . vel non probabilem reputabant ex nimiri affectu d propriam sentea. iam . in hi prasilee meeati posse nemo non v det , cum ira
agenda arcere possint dignos , vel approbare indignos.
i I ruinctus Canon iererum in Ecesesia determinatus non est, tot in Eceles a instulli debent, quot ex reditibus honeste ali possunt a ses ultra Eeelesiae saeultates eni non debent , ut aliquem recipiant rquare eontra Superiorem excipere possunt, imo in tali casu etiam unus Canonicus se potest opponere, qui austae causae utilitatis Getesiae suae nititur. a In Nonasteriis , praesertim Montalium , plures si scipi non debent, quam ex reditibus ali possunt.
3 ob modicum reddituum: incrementum, aut deere mentum non debet numerus instituendorum mutari.
Quod si notabiliter decrescant reditus, potest diminui
numerus , etiam non obstante confirmatione Papae thum confirmatio Papae intelligatur, si res in eodem
4 Reditus Prabendae abundantioris Tpiseopus detrahete potest alteri applicandos. Ratior Ouia cano. niti non pes dent Traiandus ,re proprio, sed jure E
chsae. Convenit tamen , ut haee subtractio sat vacam te beneficio .s si numerus Canonleotum in Peries a aliqua determinatus non est, non vacat Canonicatus morte aliis cu)us, neque devolutio si ad Superiorem ob negligentiam instituendi intra temmis semestre. Nee refert seis longo tempore suerit consuetudo tot Monachos recipiendi 1 quia consuetudo consistens in actibus merae saeuitatis, sive liberae voluntati, non indueit legem, V. C. si go. annis ad tuum molendinum accessi, non ideo obligationem eontraho . Interim superior potest cogere praelatum, de Capitulum, ut novos suscipiantseeundum iacultatem redituum.
17쪽
non sola verba s Imo solo animo iurari potest absque
externo fgno , U. C. s qu4s eum intentione autandi uitate In veritate hoe faciam ; dummodo sit ipsi animus Deum in testem invocandi. 4 Ad rationem tutamenti requiritur, ut non meram assertionem veritatis eontineat , sed petitionem , seu invocationem testimonii divini. Quare, si solum re do enuntiativo dieatur a coram Deo Me dico : Detis sit . me virum dicere : Detis videt, ita esse a Deus mihi tilis est non sunt juramenta ; tamen hoe ultimum frequentius ut iuramentum accipitur. . Ex moti-hus etiam loquentis potest confici, utrum is frequenter . an vix unquam iurare soleat. 3 Invocatici testimonii divini tum explieite se i potest i V. C. per Deum , iuxta Apostolum a. Cor. I. Tisem Deum invoco θ tum implicite V. C. per ereaturas, non simpliciter, sed ut in Deum relatas, prout in iis divina potentia specialiter relucet , juxta Deut. s. 8d 4. τε As invoco coelum , O terrum . Et Matth s. Fer est tim, quia throntis Dei es a per terram, ia
salelltim p tam ejus . Simili modo per Sancta Evamaelia tutari solet ; quippe in quibus, infallibilis Dei
veritas nobis mani sellata eontinetur. 6 Tanto decentius est iurare entum per creaturam , quanici illa sanctior. aut excellentior.
Cum in M. Canonibus sub Excommunicatione prohibetur iuramentum per creaturam, intelligitur de Centilium suta mentis, puta, per Iovem, Solem oe. idque prcipier simulationem falsae Religionis, & scandalum. N B In execratorio iuramento per eteatutam per animam ) in quam Deus iudicium exerceat , nisi ve tum sit, quod dicitur, minus periculi superstitionis , aut standali subest .
Ruti in pras; obse ansa . . Cum dixerimus, intervenire iuramentum semper eum Deus
vocatur in Testem , eertum ess hahere veram rationem iuramen et seq.entes formulast Dra μν Deum: Dis es - ει Deviar an voco D iam ris tritim, poc ram. ει Fι,am chri e pri s s. m. Eo κιριι e . Ad. et tendum nihilominus . haee verba po mo .inaxime dum aliquod reatum quis altera comminatur , non ha here rationem iuramen a comminatoria et nam dum homines in ira dicunt ρει Dia vorara sara cte. non intendunt voeare Deum intellem. sed pro erunt illa verba ad ostendendam iram cte. Eadem ratione ereusari pia Iunt a iuramen o iiii, qui de aliquo interim gati respontere solenti No pri Dio. sa po Dio , p.r Dio sonta . qua ut plurimum rudes ita respondentes non intelligunt vocare Deum in testem. Maide nihilominus inerepandi sunt, quia tales responsiones non audiuntur sine seandalo 11. Ex dictas etiam interuenit iuramentum, dum vorantur in testes Creaturae, 'uatenux in eis speciali modo relueent Divina Bonita , di Perseelici et vat quatenus in ordine ad Deum in. a tui Hine eeitum eis iuraret ilium . qui iurat pae B. Uitainem , . sanctos, per Reliquias, per Templa Sanctoriare , per Coelum, per Terram, per Animam suam . quia cum in ipsis reluceanth, ei,ti modo Di Wina Persectio. Λ Bonitas , videtur ipse Deus in orari. idem dieas dum sacerdos lutat, tutio sotiora su M. ι ι . nam censetur iurare Pel Christum . a quo inititutus fuit Saeerdotalis Dido. mediante qua consectatus remanet in sacer Britem per characterem indeleuitem. Item iurare intelligitur, qui dieit 1 pH qti/a aria d. D . . Per que D suo ai uo . p/ν εαε πια. vi Dia e e. quia invocat in testes Creaturas per ordinem ad Deum. qui solus potest esse testis veritatis, praecipue dum crea. tutae irrat Ionales modo dicto invocantur. ill Iuramenta execratoria solent cone pi ris. &similibus ver his i Idiso non mi a vira Mai. u Dιδυcia mi p. ιι . rigo aes a 4mis se. A . an eaon. dele anima mia a quae iuramenta rei doni hune sensum 1 si quod assero salsum est . Deus . quem in testem voco, subtrahat mihi omne auxilium, repentina me atriis p at morte, tradat me Diabolo cte. iv. sequentes formulae r in eo Oeaeta mi r in verita. E vera. eam. ἡ υ .. . ne εο da mariser per ia feri mia 1 da crid. o ada satirriso. dis R/Magor communa ter non reputantur tutamen. a , quia tantum res creata secundum se invocatur. Senlut igitur talium verborum est i Me, quod dacti, dictatuis a mea conscien tia r puto esse verum i ea secundum luelitateiri viri prohi, seu eundum vetitatem . quam loqui debet Christianus. saeerdos . seu Religiosus . Patet igitur . ea .etha non continere Dei invocati nem . sed dumtaxat rei creatae. v. Dantur etiam formula quaedam Indisserentes . qua possunt esse , di non esse iuramentum. Tales sunt ii lar Io Ia D,o. o. eunt istia praurieta .. D o ais eo a Duo υνδε, δε ουια ιι visa et Iisdia mi pQ sis a stimon a me. si igitur huiusmodi verba proferantur per modum enunciationis, hoe eit, non in voeanda Deum , sed solum enuntiando. Deum seire , videre , esse testem eorum . quae dicuntur. huiusmoda verba non continent iuramen tum . Si vero pronuneiarentur in vorative. hoc est , intendendore, huiusmodi uerba ψocare Deum in testem eorum , quae asse. runtur, lunc verum interuenitet auramentum ἔ ex dires etenim
supra. qei scit quid sit iuramentum, A intendit iurare, etiam xt vetia indisserentia id praestat, semper eum intendit per ea
Illa verba; l . Dia, υ iis iι signo s. ebe sta eas , puto non posse diei in iste tentia, eum non solum in s. Scriptura, sed e .aam communi usu, ut iuramenta usurpentur. Caterum in sero conscientiae standum est intentieni ea uerba proserentis. Illa verba uvista λ meis, eomo ἡ vero ra Pan ut sono inus e nia eam. la VHame meia , ct fimitia . in rigora sunt hiasph mi et primo elenam modo loquendi aequiparatur certatu ereata
certitudini Divina, A secundo modo loqueadi, aequiparatur in notentia ita loquantis eum Innmensa lam l τε avedεnte M
ausinae uirginis . Hiae ab huiusmodi loeutioni a homines sunt valde a s eirendi. An vero uni iuramentum, nee standum ait intentioni proserentiar si quis etenim intelligat per talia ver ba Deum , vel H. virginem in testem vocare, cortinarent iura mentum . eut si ea proferens, ut communi te ilia, vellet fgnifieare, quod seut E.angelium continet veritatem, ita & ue rum est quod ipse a imat 1 A sieut M. Virgo in ualla re lute eulpabilis . ita di ipse noti commisit delictum. vi quo aecula
ει ur iuramentum, si non vitur Woluntas iurandi , multoties ple ii, α rudes vere non iurant . quamvis verba prolata de is importarent luramentum. id igitur evenit . vel quia nesciunt quid sit iuramentum, a quam patiat obligationem, uel quia non habent intentionem iurandi. Hi ne sequitur. in Deci eonseientiae non esse obligandos ad adimplenda ea , quae videntur iuramenta piamisisse.
De qaussum rarendi formulis .i T TAE sunt verae sormae iurandi : Per Deum ita XI est , sa) Deui mihi testis esto . Item , Augm is . d. in foro iudiciali, quando judex dieit: G tib οη uulf sin . d . Id est , Tramitte mihi iuratus
. Quia haee eit Iudie is intentici iuramenta exigentis. Et ista vettia etiam in vulgari sermone iuramentum continent, si deliberate proferantur: Quia ad iuramentum satis est , velle verba usurpate eci sensu , quo secundum aliorum ita iurantium consuetudinem uiurpati solent 1 haee autem consuetudo videtur Geo
ramento usurpetuit sirgo tale prae lumendum est, nisi de alia usurpantis inrentione eoni et . Gen meiner creu, seeundum Theologos non est auramen: um: Quia , qui
dicit, Per dirim meum his Iuliam, nou de fide Cliti
stiana, sed de morali loquitur . ,, aa Quamquam verum est, hae e verba Ter Deum δε ita es eontinete formulam iuramenti a quia tamenti in familiati set mone usurpari solet , non ad juran- dum , sed ad dandam vim vel bo i ideo non credrais ab omnibus, qui hie solent essati, accipienda esse ,
a Fides a Sacerdotibus interponi solita per sanctam
eorum eonsecrationem non est proprie juramentum quia Saeerdotes ex levi eausa iurate non debent sicut nee sidci a prineipibus interposita r quamvis in externo soro ut iuramenta aeeipiantur , & observari iubeantur. V. C. Gen uUmn Celtichen Murdes. Ra tio 1 Quia in totius Clericalis , & Sacerdotalis statua gravem ignominiam cedit, si sdes tali modo, ae sciem a data violetur . Et apud Principes , Men xnsem
Furstrichen adeste hin chrent avia in eiulmodi petionis interpositio fidei principalis , seu excellentis loco tur
Homagium csacrumentum fidelitatis o quod ua
silai domini, suis , R Cleriei , seudum temporale habentes , praestare debent. est proprie tutamentum In veritate , item In conscientia mea, non viden
tur esse iuramenta a Quia sunt simplex assertio , seu praestatio hominis veta loquentis . Alia est ratio , fidieas i In veritate Dei ita es ; tum veram hoc es . tium vere Deus es : Quia his loquendi modis di inaveritas invocatur.
CAPUT III. Utram si itum sit jurare p
I TUramentum, s debito modo stat , est actus vi
J tutis Religioni, , juxta Deuter. o. Isti soli δε
vies, o per novien estis iurabis. Ratio : Quia pertinet ad cultum Dei , erus insatiabilem veritatem agnoscere , di praedicate . a Chii lius docens, Ego dico vobis, non jurare omnino , Matth. e. s. mandat s ne necessitate iurandum non esse propter periculum peti urit , & propter iit verentiam, quae committitur contra Deum iurando te viter . N sne causa a Iuramentum religiosum tres conditiones habere debet , veritatem , Jussit iam , de Iudicium . Veritas in eo consstit , ut vetaeissmi Numinis testimonium non adducatur in eonfimationem salsi: Iustitia in eo, ut non in confrmationem rei, aut dicti iniqui. Judiaeium in eo , ut eum prudente intellectus eo nuder ticne, non sine necessitate, aut magna utilitate juretur .
18쪽
De Dissonthas Iuramenti. et TVrimemim aliud est necessirium , quod a suρο-
rio e ad sniendam luem , ad crim nis purgata e desertur . Aliud est voluntarium , quod poni laseipitur ex partium conventione. Item aliud Athiale i & aIiud est extraludiciale. Praetetea iuramentum aliud est verbale , quod sit
-- ωμ ha . divini Numinis contei ationem ex prelle ,
i kiitualiter signifiς antia. Aliud reale, si solo tactu
F.,neelii aut digitorum elevatione a muto exprima imo per consuetudinem etiam a potentibus Io-
oui ' Aliud mixtum c eorporale quod praeter verba
etiam tactum Evangelii continet, utpote malori reverentia praestandum . Violatio huius; eravior est , uti di obligatio . Aliud iuramentum est simplex ; aliut solemne, Canonico tactu EvwgClii . . . et Interdum iuramentum fit per smplicem Numinis diVini eontestationem : Aliud vero per execrat innem ,
eum jurans sibi ipsi aliquid mali a Deo falsitatis vinia
elee imprecatur , nisi velum si , quod asserat , aut promittit. Sic S. Paulus x. Corinth. I. teli em Deum invocabat in mistam si m . Usitatissimis et am iurandi modus est i sic me Deus Murit oe. a Praecipua Juramenti divisio est in assertorium quo confirmatur dictum de praelante, ves praeterito: Et in nromistbrium , quo eonfirmatur distum de opere futuis Yo.υ C. Iuro , me hominem non oce id ille a Iuro, ne in Deum credere, est assertorium: Jurci, me opem laturum , est plomissotium . Neque obstat , quod in terdum etiam alienum factum iuramento confirmari soleat ob probabilem cognitioncm. Clericus de erimine intimatus , cui indicitur puigario Canoniea , tactis Evangeliis iurare qui)em tenet ut de vetitate 3 alii tamen . qui ut testes innocentiae proflueuntur , iurantrantum de credulitate , existimare se, illum innocen
NE. Periurus censeri non debet . si iurantis intentio si . duntaxat opinionis suae maiorem probabilita. tem agetere, & iuramento confirmare velle , licet tani, persuasio incerta, & in se falsa si s a J. - a J Ad eximendum tamen peccatum grave nori intentio non debet tantum interna esse , sed ut lit, , etiam exterius mani stata requirit . , NH. in Jutamento promitatio etiam includitur a sertorium, si iuramentum cadat super opus faciendum.
s Iuramentum de opere suturo interdum est nu'. lae per se stans , V. C. eomminatorium . quo
lacunam commeritam minamur a in eo enim nu P
prie inest obligatio e2 virtute itistitiae. aut mihilominus ex virtute Relicionis erga sex ita
tur iurans ad poenam inserendam, f3 i μ α tu ,
rutatici dandi eleemosynam p/v x iustitiae. Lentum, separatum ab obligatione ea virtv c Iulli ζ.6 Praevaricatio iuramenti si ΦΝ u simplieisne ulla promassione, M 'um eontineat
ter autet, se hoc, vel illud μ' 2; udi asserti
obligationem suturo temp. φ Nurninis ,rre in boni operis , Ob malitiam conIi-1deo unicam istamentum promissionis psi
duplicem obligation m φη . . & nominis ejuseet plorassa Deo si&lix in. Indum esset Quare testimonium in vanum ' speeiei maia praevaricatio talis Iura ς'x μ' -vEi Est 1itias contra Relig30' , - , εα, ho inem , quod olieonfirmatorium Pro ''h, dum obligationem justi- mi: Uzst omissarium , tum Obligatio. tiae , & Mςd 'l' Us. έ esk, Deum . Et talis lura 22 I. V. Aeliis, est in duplici specie malitiae, qua- u . Est eontra iustitiam , de altera contra Reli-isionis virtutem . vel est confirmatorium promitti oras serga Deum, di hominem 3 ut videte est in voto aut to dandi eleemosynam pauperi , promissionem talem aceeptanti, in quo actu ties Dbligationcs continentur,
duae Religionis erga Deum , tertia iustitiae , de fideli
tatis erga hominem 3 consequentet praevaricatio Musmodi promisso in iuramenti in triplici peceatorum spetie consistit.
De Iuramento Dditiali. x TUramenti iudicialis i in iudicio prastiti plures
J sunt species . I. Iuramentum calumniae , quod principio litis . vel postea , alterutra parte exigente , necessario Iudex descire debet ; Amti quidem , ut juret , non eatamniandi an o litem se morige .sta existimando tinam causam habere ; Reci vero , ut iuret . se hora inistratia uti ed relamistim . Imo uterque iurate debet , non exacturam se molationem , ns quum pro meritate necessarium esse ex simulat , de quog nihil dederit Iudici causa pati in ii. Habet hoe calumniae iuramentum etiam loeum instititualibus r Et licet in prima instantia semel praeuitum suerit , postea in causa appellationis it etiam
exiti potest. Iutamentum vero malitiae, V. C. quod malitiose non pio natur exceptio , petatur dilatio . Iudex semper exigere poterit 1 eis antea de calviamnia , vel dicen/i vetitate tutatum suerat . Porro nihil interest , utrum Actor , vel Reus per se , vel per procuratorem iurei 3 sed consentaneum tune est . ut Procurator non tantum in animam domini , sed di in suam iuret , cum & ipse extrahendo pi eeia sum , vel causam injustam defendendo calumniat post . Excepto i Nisi si syndicus, aut Tutor , aut Cutator 3 hi enim in propriam tantum animam iurare oebent , si causae cognitionem habent . NB. Licet partes inter se convenire non possint , quo minus calumnix Juramentum praelletur , quia tale pactum , tanquam peccandi oecasonem praebens , Jure te probatut 3 si tamen iuramentum calumniae neiaque a Iudice , nee a partibus exigatur , sed tacite remittatur , non ideo iudiei alis processus corruit . Denique poena recusantis hoc iuramentum . eum praestandum suerit , eli , ut Actor ab instituta cadat actione; Reus autem haberi debeat pro consenti. Alterum est juramentum , quod dicatur in litem , idque triplex . I. Iutaπentum Hriratu et quia dele tur ad intelligendam veram rei . per dolum alterius amissae , quantitatem , seu valorem, quando alia pro halio deest . U. C. Si eissa , cauponi tradita . ab flem restituatur amotis seris , mi stillis , ita ut appareat , vel praesumptio si de dolo cauponis I vel si damnum pallas a fure , probato surto rei ablatae pietium iuramento a firmet . Un3e Regula r si comcurrani d 1fitillas prolandi quantitatem rei um R, , Ood ω dii in uotis , saxdum es iuramento petitoris . Qua smili ratione propter dissicultatem protiandi eri n cn admitti solent testes domestici , quamvis in alia
II. Dieitur iuramentum assctionis . si enim res tu, tibi valde chara dolo alterius amissa st , V.C. c dex , in quo notationes seripseras, tune permittitur tibi ejus pretium secundum privatam assectionem , 3e utilitatem iurando in litem , .ssimare a praecedente tamen , aut subsequente Iv3icis taxatione , ne in immensum ob assectionem jure
III. Est iuramentum interisse se Iaris extrarem , puta , si per accidens damnum ineum sti , valuerum tibi exinde cessavit , quod nummi , apud alterum depositi , suo tempore restituti non fuerint. V. C. Quia frumentum ea rius emere coactus es, permittitur tibi hoe damnum tuum juramento interposto assimare.
a Tertia speeses juramenti iudicialis est, quod dieitur litis decisevum: idque vel est necessarium. Quod ob inopiam plenae probationis in eiusa dubii a Iudice desertur, sive ex oscio, sive ad instantiam partis . Diacitur necessarium , partim quia Iudex quandoque deferre cogitur , partim quia delatum sine iusta causa recusari non potest . Justae autem treusandi eausae sunt . s Actor intentionem suam plene probavit . Vci Reus rem cognitam non habet , aut eius probabilem oblivionem allegat . Voluntarium autem iuramentum diritur, quod a parte parti desertur a idque simplicitetreeusati potesta Si tamen sponte suscipiatur, parit exisceptionem Reo iuranti, Actori verti, si iuraverit, acti hem tribuit etiam civili Iure. Caeterum, si iuramentum in iudicio a parte patii desertur , Iudice approbante , tune quodammodo necessarium est, quia vel iurare de het is,
19쪽
t is, etii delatum est nis iusta recusatidi causa ad st) vel restite; alioquin iis contra ipsum decisa erit ι iuxta illud l. 48. ff. de Iurejur Manifesta turpittidiri, est. O confessonis . nolle nec tirare , nee jus tirandum referre . Quod non tantum de Reo , sed etiam de M te recte dicitur. veruntamen in actione timosa , ut Rrti , delatum ab Aetore iuramentum Reo nAn est lieitum illi reser te: Quia in eiusmodi causis, v. C. surto elandestino, Reus ini sumitur melius scire veritatem, quam Actor, Quare , s aecidat d Actorem aeque insormatum esse , ac Reum , tune etiam in eausa famosa licebit jur
N B. Iuramentum a Iudiee delatum non obest , quo
minui propter Instrumenta de novo reperta retractari sententia possit, de causa ex integro agi : Iuramentum autem a parte delatum , eum vim habeat transacti
nis . confert ad plenam litis decisionem , ut amplius revocari non possit, nisi eausa sit , in qua periculum animae vertitur, non remis bila partium consensu 1 ut si agatur de valore matrimoniis item, si legatum, vel
fidei commissum sbi relictum fuisse aliquis iuraverit ,
idque postea producto instrumento falsum esse demonia stetur . Caeterum in cons cientiae soro idem dicendum
est de aliis eausis , ut , quotieseunque veritas aliter , uam in iudieio iuratum est , appareat , ea praevalere ebeat , atque iuramentum solum in ordine ad extemnum solum oppostionem litis transactae , de decalae pariat. Aquillimum tamen etiam in soro externo emisietur, ut liceat novo judicio iurantem de periurio aeis cusare. Sicut etiam transactio, quamvis iuramento fit
mala , retractari potest , s proptet salsa Inlitumenta
3 Iuramentum neeessarium plerumque Reo , fle non Actori deserendum est ad litis decisionem. Ratio: Nam famerasiliores Reti potius, Mam Atiores habentur. reg. Ias. ff. Et promptiora sunt Iura ad assolvendum , quam ad conrimnandum, c. 3. de probat. Λlioquin, si in eausa dubia Actori per iuramentum causam mox desiare liceret , Omnis pene legitimae probationis ne cessitas, etiam ea, quae omnium gentium Iute requiri tur , ut in ore duorum , vel iritim testam stet omne verbum , per suppletolium illud iuramentum tolleretur non sne multorum innocentium periculo , Quia
ollidi homines eadem satilitate ad pejerandum , qua ad ea lumniandum aggreactentur. Eorro iuramentum purgationis Reo praesumptione
aliqua, etiam circa semiplenam probationem gravato, in omnibus causis deterri potest, etiam in iis, in quibus animae perieulum vertitur . Neque obstat l. 4. C. de edendo. Actore non prohante Reus absolvitur , eis
nihil nisiterit. Intelligendum enim id ear Etsi nihil praestiterit probando ; quamvis interim delatum sibi
auramentum sne causa reeusare non possit.
Juxta Gl. in ei t. s. sane e Cum Actor habet u ambonam praesumptionem , sive unum bonum , & honesum testem , tune habito respectu ad quantitatemeausae, A: qualitatem personae, ut non sit praesumptio ouod pro tanto velit peierare, desertur iuramentum ipsi Actori . Ad Iudieis autem prudentis arbitrium pertinet, ut eonsideratis eausae, di personarum circumstantiis c utrum V. C. Actor si persona honae vitae , Reus non item λ item , utrum eausa si eriminalis θ in qua elatiores probationes requiruntur an ei uilis λ famosa item , an non famosa λ uti δέ matrimonialis in qua requiritur plusquam semiplena prohatio, de quae nulla
exceptione , vel conjectura probabili elisa si quan doque Actori iuramentum in probationis supplemen Mm, atque ad litis decisonem deserat.
,ne Materia , o Ostigatio e promissorii
I TU ramentum de opere illieito nullam obligationem I pariti Nam juramentam infritiatum non furi . tites e vincultim ruiquitatis, e. quanto , de iurejur. Et
teg. 38. in o. es obligatoriam contra hmos m res praesitum juramentum M. etiam quoad venialia . Ratio est : Quia eontradictionem involvit , ut aliquis obligetur ad patrandam rem illicitam . sive quae in se sectatum est ι v. C. suitum , mendacium . Si enim ecatum est . tenetur iurans ab eo abstinete , s e omitte e r Non potest autem smul sacere opus , de omittere , consequenter neque obligati ad faeiea
a Juramentum illieitum saepe sit mandtim est , si siede re licita: Nam saepe aeeidit, ut aliquis promittenda, ae iurando peecet, quia lege , aut praecepto pro
hibitum est, iuramentum interim , si res promissa, de jurata prohibita non si sub peccato, utique executi ni mandari debeat. I Jutamentum de opere indiffere te, V. C. te nolle ad illas aedes ite, si titia eausa non adjiciatur, nullam obligationem parti ia actio humana, quae secuniadum se , sete ex obiecto indifferens est , s in indivi
duci ad nullum snem testiatur, manet otiosa, ideoque mala ψ eonsequenter non potest esse objectum jurame ii obligatorii. Imo etiams detur actio, ut aliqui e eent , in individuci indifferens, id est, nee bona, nae mala, erit tamen talis actio nemini utilis, maiorisque boni saltem pro eo tempore, in quo exercetur, impodiens et Ergo non pertinebit ad cultum diVini Numi
nil , ut propter eius adductam authoritatem , seu te
simonium persei debeat . Caeterum s actio indisserens
ad snem bovum reseratur , erit opus virtutit, & e
pax obligationis iuramenti religiosi . v. C. Si jures
eum tali homine te non locututum, aut aedes accessu rum peccati vitandi gratia, erit capax materia obliga tionis aut amenti. .. 4Juramentum de te illicita, tametsi mutata ei reum stantia lieita fiat, non ideo eoavalescit, iuxta reg. Igia
in o. 'inatur tractu temporis , quod de iure Misitio non subsisti. v. C. I. Iuravit Titius sine causa, se has aedes nunquam inetessurum a postea superveniti ulta eausa nunquam logrediendi , quia inhabitatur αpersona peccandi occasonem praebente a non ideo ille ab ingressu abstinere cogitur virtute iuramenti , quod ab initio vanum , & irritum erat . I i. Queii contra tacem primorum sponsaliorum secunda sponsalia tutatus
contraxit , priore sponsa ante nuptias mortua erige
dus non est ad sponsalia seeunda i quippe quae promissionem , de iuramentum de re illicita eontinebant , ideoque ab initio irrita etant . III. Qui voto castitatis obstrictus postea sponsalia absoluta . quamvis su ratus, contraxit, post obtentam dispensationem in voto cogendus non est ad servandam fidem sponsalio in I quippe quae a principio nulla suerunt. s Ius amentum , quod divini dumtaxat honoris in. tuitu conceptum est de opere minus bono, vel ab inutio nullam oblitationem adfert , vel arbitratu iurantis in aliud opus melius convertendum eli . V. C. si tu . rasti , te hae hora oraturum , postea vero intelligis .gratius Deci suturum, si aegroto assistas . potes mutare . Ratio a Nam juramentum suscipit naturam , sive conditionem promissionis, eui adjungitur: Ergo . se- uti promissici, seu votum Deo editum de ope te minus hono Deo gratum non eit , s eius directe oppositum melius existata ita etiam die dum de voto iurato.
Imo , licet iuramentum sit nudum s V. C. Simplietice suralii , te matrimonium contracturum 9 nulIa inde obligatio ad Deum oritur οῦ uia non pertinet ad di Vini Numini, revetentiam , ut sat opus minus bonum, omisso eius opposiici meliore. Item , s jur sti, te filium petetissurum , postea autem iudiees, meislius este ahllinere a verberibus , non teneris iuramentor Quia U. C. mutatur status obiecti , quia filius se emendavit , veniamque petiit , aut alius pro eo et
Item , si jurasti , te ad saeram AEdem peregrinat
rum, potes deinde in opus melius mutare , quod Deo Titus esse intelligis , V. C. Di patri aegrotanti assisias . Ratio elir Tum . quia Deus, in euius gratiam auramentum editum est , censetur remittere eius obiugationem, ut opus et aeceptius sat ; tum , quia iura mentum in Dei duntaxat honorem conceptum , per in de ae votum, tacitam conditionem habet . nisi ad maiaiorem Dei honorem cedat opus omittere , aliudque
o Juramentum in gratiam alterius emceptum semiper obligat, si s ne meeato praestare possis , neque In aliud , quamvis melius opus , arbitratu iurantis commutari potest , juxta reg. Iuramensum homini pr
βιtum servandiam es , qtiesissean e sne peccato , si ve salutis dispendia , feriari potes , etiamfi si somlo interno animo eonceptum . Addidi; arbitratu ia rantis mutationem fieri non posse in aliud opus . licet melius . V. C. Iuralii , Titio te donatu rum decem florenos , etsi eoη maiore fructu in praeres erogare possis , tamen iuramenti religione oblitietiis es , donee Titius tibi sponte remittat a Gqψdem omne iuramentum liae tacita eoaditione fit a
Nisi is, in euius aratiam iutatur, remittat . Censetur B autem
20쪽
estii Em Deus remitterE I at homo non presumitur re- rei itere, nos expresse remittat Juli. Si quis auret , puellam se ducturum . non te metue abiti acie ab ingressu Religionis . Ratio 1 Quia juia mentum sortitur natu tam actus , cui apponitur ἔpromissoni autem matrimonii tacita inesse solet eo
ditis: Misi Religi m inraesus fuero: Ergo etiam ju
ramentum ita intelligitur . O Juramentum de faciendo in alterius gratiam opere prohibito. vel in trivato a legibus ci. ilibu, obligati nem parit, saltem ex virtute Religionis, s legi, pio-hibitio , vel infirmatio non oblieet sub eulpa . Prob. Quia omne rurum tam editum o alterius Milituum
Exempla. l. Licet alienatio fundi dotalis seeundum lege, civiles prohibita sit ue s tamen eam mulier sine,i.3e dolo Jutamento consistet, chsetvandum est. II. Transactio super telictis in rettamento non π Jht niti inspectis verbis testamentit At vero aura me to accedente vim obtinet talis transactio sine dolo in ter sta in causa dubia. Similiter tran ici post rem iudieatam nihil valet , cum deficiat cbiectum trans olo nisi sed iuramento talis actio confirmatur. Ill. Pictum renuntiationis haereditatis , sive oon ueeedendi in paterna haereditate secundum legem irruta ea 1 sed iuramento accedente servandum est. IV. Conti actus Ni notis sne consensu Tutoris , vel Iudieis decreto in alienatione rerum immobilium Iole eivili tiritu, est; sed juramento accedente servari debet. v. Donatio satia sine ins nuatione ultra fodi. ssore lam ei Vili Jute irrita est; iuramento confirmatur. VI Pactum, sue promissio non revorandi tellame tum civili Jure irritum est; cuia si ram de honis sui, tellandi usque ad monem ausciet libertatem . quod civilibus motibus repugnati Juramento tamen accede te servandum est, nisi ejus relaxatio impetretur. Idem dicendum de donatione omnium honorum . licet ei vili Jute non subs stat, Eo quod liberam testandi Deulta tem ause at 3 ob juramenti tamen relisionem seruat, da et .
VII. Donatio inter coniuges Iure civili non submsit; sed ex iuramento robur accipit. VII l. si mulier pro altero sdriubeat . non oblis rur ob privilegium SC. Vel Ieiani; adhibito ramen juramento eogitur implere sdejussionem. IX. Quod quis ludo aleatum per Θidit, Caesareo Iu et e solvere non eogitur , atque solventi repetitio conis editur a si tamen juravit , se soluturum , iuramento chligatur. X. Poena sponsalibus adiecta , quae a violatore sdes sol enda si, utroque Iute reprobatur; si tamen aura
mentum accesserit . obligationem parit. .
xl. Pactum legis commisserit Jute improbaturi lca iuramento accedente obligationem patit. Xs I. Pactum non utendi exceptione prus' numeratae irritum est , si adjietatur in eodςm . , mento accepti mutui a quia eadem iaconstendum , tum ad eqceptioni tenuntianduadduci potest . Nihilominu, talis renunti obramento confirmatur
xl II. Si filiivlamiliis pecuniam mutuam dic pix .
non ligatur ad solvendum ob benescium . donianis nisi iuramentum aeeesserit, sis o per iuramentum filius renum m
otiescunque lis ei vilis , vel ali quaecu'que
tur , tune iuramentum de era lac
Quia iuramentum non ςst I Jud i te l-
Posito renuntiat o tae . quam renunt
ita 'Lκε pi,hibentes , vel infirmantes aliquam
istomus ne A. ιeu pactionem , quarum sinis proximus est commodum ipsorum paeiscentium, ne detrimentum liouod pariantur, non solent eos obligate sub culpa
Nam ηuod ob ira iam aliau usi conceditur , non es m. os dispendio retorquendum . reg. 6 I. in s. Tales sunt leges , sue privilegia concessa aetate minori hus , Ee filiissamilias . ne ex eontractu , item mulieribus , ne ex fideiussione effeaeiter obligentur, quibus proindex iantiare posunt, si non valide, saltem licite a ut in super accedens iuramentum obligan/i vim habeat ex ipsorum etiam eommunium Jutium dispositione .s At vero leges prohibentri aliquam pactionem , quarum finis proximus est commune bonum Reipubli cae , V. C. quibus Clericorum immunitas , public tum iudiciorum integritas , rerum ad eommunem vi Eum necessariarum copia conserventur, eae sub meca. to oblitate solent ἰ quare ne tu tamento quidem accedente iis eontra eniri potest i Quia pactum . juxta Bariolum . per Quod tollitur ius privati , ipsi pacitienti publiea authoritate concessum, saltem accedente iuramento validum eli . Secus , si tollatur jus pubi eum : Quia iuri publico ptivatorum pactionibus , vel iuramentis derogari non potest. Praeterea, si lex civi lis aliouid disponat in favorem aliorum , quibus tali lege aliquod ius acquiritur , V. C. ut liberis eerta honorum paternorum portio debeatur . quae neque du- natione, neque legato inofficioso imminui possiti tune tali dispostioni legis nullo pacto, quamvis iuramento firmato . derogari potest: QIia tale iuramentum fovet injustitiam, iamque irritum, S inutile est
Rcivita in pruri ossemanda. . Cum promisso iuramento firmata , secta homini , obliges .atiamfi nos fuerit de meliora iacto , quotiescumque tamen iis rit aera pia a , consequens est . non latu acite huiusmodi proma soni, qui uellet illam in opus melius commutare . ita qui iurastit dare petiti deeem aureos. non satisfaceret sua obliga. anoni . si vellet dare eentum in eleemosynam pauper hu . it. Quia iuramentum promi ilari tim non obligat cum tituari non possit ahiqua peccato . probabilius docent Theologi . non dati obluationem adimplendi promis onem prcidieam , cum nisa possit executioni mandari ιaltem sicie meeato veniata si Nervires promissa si partibili , adimplenda erit in ea quantiale . in qua nulla est prodigalitas. Hi ne dicunt, quod qui promisit Me. retriet, cum qua peccavit, summam excedentem, non renc uream totam dare. Parater ex ea flem fundamento dieunt Theologi , non teneri ad se andum feeretum . qui iuravit, non reuelaturum aliquam arrem, seu remedium ad eutandum aliquem morbum . Utique . usquedum qui illam artem. vel remedium possunt per idiplos hono eommuni providere, patiter mirant flere . st servare secretumi at dehent curare, ut post ipsostum vatam allius artis , seu remedii notitia non deperdatur, quia tunc se rate Iecretum esset apertissime e nita Draritatem. III. Quia multot et diximus. promissionem acceptatam adimisplendam esse, secus novi aeeeptatam . quamvis D tamentum a cesserit. Mia, .are debet Consessarius . hane docti etiam te iis apud Theologo, in inuatam, valere solummodo . quando iura mentum eadit super observantiam Promissionis . NDian in axi au, est quos iurans a potest iurare, te promissionem servaiuia tim re potest absolute jurare, se daturum, quci casu non res dieit promissionem re , ted executionem . Si iuramentum tuli deseruanda promissione, non consurgat obligatio , usquedum nori uerit aeceptata; nam iuramentum erat ad iaducetidam promisi sonem. 6 eontingat promissionem acceptari. Dum proinde pro ista a vei non fuit insinuata . cui iacta est . vel fuit revocata, .el non fuit aeeeptata . vel si postquam fuit Meeptata. Dit te is itime sublata . nulla e suistit iuramenti obla alio . M vero tuis tamentum fuit de re absolute danda . adeoque respiciebat im media e executionem rei, tune etiam ante accepta ioηem set vandum est iuramentum; quia interpositum est Divinum Tel amomum pro suturitione rea . N postulat eius reverentia , ut adimpleatur. Quod s ille . in cuius lavorem iactu in est tale tu ramentum, rem illi ex tutamento dandam retuset , tunc qui tu ravit aliquam rem illi dare , liber erit ab observando iuramen. to . semper enim intelligitur se obligare ad aliquam tem danis dam , qu ties non recusetur . Quom do vero iuramentum cadat in Observantiam promissionis , vel palatis in rei executianem , restiendum est ex intentione iurantis . IV. Eo quod iuramentum metu extortum , semper, cum diluit intentici iuranda, seruandum se , hena in t runt Theologi , solvendas esse usuras promissas eum iuramento ex mutuo . quam vis enim Usurarius eas recipere non possit absuue peccato, M. Ne qui iuravit solvere potest absque peerato. id etiam decisum habetur eap. d. om M itiretis . idem dicendum de pecunia pro missa a viatore cum iuramento Latronibus , ut illum laetum relinquant. si verti surasset . alsos sudiea ιe ncia denuncia urum. non teneretur state iuramento , quoties valde essent pernicios , vel viator a Iudaee interimaretur legitime . tune enam iura mentum fuisset de r. illacita , adeoque m l latenus servasdum
Etante autem quod , secluso iuramento . nulla sit obligatio alis os de nunciandi , tune sereandum est additum iuramentum 4 quia serψari posset absque Peccato. Ex doctrina in superi tibus itabilita, deflueunt Theologi pro mari . quanaonam teneatur ad caecatem redi.e, qui iuramenta a firmavit , se ad careetem rediturum . Et quidem , si calcet si tutius . communis sententia est redire debere etiam cum vi eae discrimine et supposta etenim ius . Gusa. vel sententia mor eis, eon habet hiato modi teri ius scirmatum ad vittam conse andam, adeoque iuramentum servari potest absque peccato . Plures vero Theologi doceat, non servandum huiusmodi iuramentum , si eareeratus illud secedit ad evadendam inquitam mortem . quia tune iuramentum ruit de re temeraria , in con ra ius natura . cum temeratium si se ἱniustae morti offerre . a insuper contra legem natura . qua unusquisque tenetuae vitam suam cia servare . id tamen .erum noti esset . quoties ad cat. etem non redeundo , seandalum . leu iniuria oriretur contra Christianam Religionemr ut si Capetuus, pinstito apud Tureas iurameam redeundi ad lisam ea ivitatem , non redeundo occa si nem apfis praeberet eredendi . apud nos religiorem iuramenti orsipenda . Caeterum non desunt Theologi universaliter assie m ntes, eum debere at ea remem redire, quoties iurauit se re diiunua , etiamsi iuraverit ad mortem iniustam eoadendam adleuat