Nobilitas literata liber unus

11쪽

N oracli PT A saltera addisciplinam morum pertisnet:ineralituus est instituti: dyma.

gna ad alteram adiumenta adfert. - .ii . ecprofecto in hac uita, ea mihi uita beata uidetur: quae ad generis anti quitatem morum sanctitatem adiungit: di bonorum amplitudinem hie. rarum ornat elegantia. tac prece

lxionent meam duas in partes diuis

dam .m cognitionem rerum: quae a, nimi est excultrix. 8c in linguae exeracitationem,ct sermonisii dentiam ecconcinnitatem: tuae cum auribu, audientium repraesentatur mensis 6 suauissimum cocentum indicat: qui

magis intelligi a nobis potest: quam

coelestis machinae, nunquam audi sta, tamen tradita olim a Pythagori γινώ- cis sest coνia Ut autem a cru D rina exordiamur: non uideo quid magis uos deceat, ct nobilitatem exor-

ei politicen nominant quam si conrusequamini,ut oportet:magna allatu t

ri estis

12쪽

ri est is 8c patriae, Sc gerui, familiae pvestrae ornamenta. Quid enim masius est quidprsclarius quam nobilem hominem literatum es k,5 polioticum equa duoec doctrinam,ct uirtutem, religionem omnem coin, plectutur. Ita exponemus Uaula huius,sive scientiare doctrinae, siue uirtuti sic facultatis cognitionem, usumo talem comparetis ut non blum aliis utiliter, uerum etiam uobis iucunde uiuere possitis ut apud amicos grati domi suaves,o publice honorati uideamini fuisse. Quilis uero scientiae cogniti, recte ab iis iobris instituitur: quos Aristoteles de , - tepubatapsit sed quia in moribus

curium probatis fundamenta sunt post magnarum ciuitatum recte doctrinae ciuili scientia de moribus πιέ- . adiungetur quam etiam Aristoteles miriri eta, ris tradidit. Omnium autemaxime iistoria adi H ον-.d ortus rerumpub uari uidentur:

13쪽

NOB ILITA syconseruationes earum: et conuersiones atque teritus Loc homini bus in uita dubitantibus consilia multa,ec exemplauaria suppeditat. Vos quidem quid deinceps poteritis rectius suscipere quam hoc stiris dium post ista uestra o loqtiendi, edidisserendi, e dicendi praecepta Vervimn his ipsis consequendis hahenda latinae linguae ratio est:ne contaminetur uarietate linguarum , di diuersitate uerborum quae singula lae artes, Sc linguae 5 in unoquo que genere singuli scriptores pro

pti a habent qui etiam uerborum eo rundem collocatione ,ec toto comspositionis genere,in consimili argus mento , plurimum saepenumero inruter se disterunt. Historicus enim He -- - cibatus est: ct in eadem gente eoadem sermones, nimirum graeco remis cis tiam Historicus est Thucydides: ecutri ust pulchra est oc ornata oratio. At quantum discrimen est suavitas

14쪽

LITERATA. te, grauitat uerborum collocaticia ne figuris sententiaru,8 quasi trans Drmatione quadam incisorum, membror um,circumductionum,tota denique compositione Eiusdem populi res gestas scripserunt, Caesar, Liuius Tacitus. Sed quantum in his interesst, omnibus iis ornamenaetii, quae iam commemorauic Plus uero miis omnibus,dic in Ciceroonis scriptis. Et hi ipsi Ciceronis lishri, magnam in se uarietatem constinent. Scribe epistolam eo geneor re rationis , quo principium Di tomanae causae est concinnatum tametsi apud imperitos aliquot laudatores inuenies quibus men uerum iudicium est, improbas hunt:ec statuent,decora te praecepta transilisse. Quocirca uidendum est,

ut rerum cognitiora , cum male

riam suppeditat ad res tradians das alienas , noceat uerborum di orationis peregrinitate. Non

15쪽

N IT A quod hi latini non sint aut illi non sint Graeci: sed quia ut equites 5 pedites ec ut in senatu, ct in foro, oc domi,Romani Graeci non iisdem ius

rebantur uestibus uta in diuersis reis hus, us oratione tractands erant: non idem dicendi genus nec eanadem adhibebant sermoni formam.

Laudo quod Romam uiderit alis quis:quod Athenis Cratippum auadieris comprobo:patior etiam et Iaado cum csteris quod Atticus cognominaris Dat ut pallio utaris RomsGrsculo non laudo nam leuitatis indicium et stultitis testimoritum ---- - esse iudico. Sic omnes hi, cum alijsomitibus,ad discendum boni: sed in

suo quisl genere: ct propriu quis aliquid habuit quod sibi placuit socpotuit quisc id decenter bc suo iure.

lam uero adgognitionemrerum maximarum, Dei , religionis , pietatis, charitatis ecccterarum uirtutum ocPrsclarorum morum, humanae

salutis:

16쪽

LITERATA. 'salutis: quid illustrius, quid magis necessarium, quam ea quae Moesta scripsit,quae prophetae,quae apostoael, attamen haec ipsa exornari magis possisnt: si debitus cultus, ct puriuras sermonis linguaec latinae adhiα beatur:&hic ipse sermo Romanus,&latina eloquentia,no uitietur Heshaassinis:qui in sua linguasuauis est:l in aliena aures offendit: ct luci rerirum saepe tenebras offundit Cogno πή- α --scendus igitur hucidides, Herodotus, ct Xenophon, & Polybius, ct Halicarnassaeus, ct Herodianus apud Graecos Z legendus apud Latinos Caesar, Liuius, Tacitus et omnes hi diligenter intelligendi ut

iudicium confirmetur,memoria aurigeatur, amplificetur rerum doctriisna. In priuiis ugro quae IudarisIri mum diuinitus tradita sunt i deinde eadem illustrius explicata post Chri sti mortem,sed ita, ut quemadmodumens ipsa pura et incorrupta horum

17쪽

. OBILITA slectione 5 meditatione euadere dc permanere debet ita etiam linguam ab his non impediri,sed adiuuari uelim. Nec enim impium est inostro praesei tim seculo : mentis ocis eandem esse puritate, concinnitate. elegantiam .dic nescio quanto magis c -- - - MClarisi i doctrma orationis amplituo TI E do deceat:quam temploruimmanes consi ruisiones: nd quod in his non delecter:sed quod hoc ornatu deleacter magis:et magis decere existime. πω - ς μ' - Vt enim imago Dei,qus ab optimo

pictore picta est , magis oblectat,

quam qui ab imperito: et statua Ioauis a Polycleto dedolata magis assis ciebat: ν quae aisteris opificibus:itactia religiones cerimoniae,cti disertum eYplicatorem nanciscuntur do. centur intelligentius: explicantur iulustrius: camorem metum* Dei, dii initas excitatum nec remitti si, nut nec elanguescere patisitur Ad

18쪽

LITERATA. io me nobilitatem decet: hi scriptores magna adferent adiumenta quora

libri de Republica moribus exstant: historici,tum Graeci,tum Latini imo etiam caererarum linguarurum expositores:cum quid superest temporis aut cum tempora id flagratant.ante omnes uero nostrae religionis autores, et doctores, et historici. Et quoniam eam vocamus ciuile doctrinam quae a Graecis πολιτικα est

appellata: ec parte sui habet, Sparaeuam τί νοιώκL etiam ato etiana cognoscere oportet Platonis illa prses ara monumenta de legibus o dehine Ciceronis libros duos: qui, cam -- recte intellecti erunt: facile demon-rabunt quid statuendum sit racquomodo respondendu, quoties de

caeterisAus stio oritur 'us a Iureconsultis concinnatae sunt, atque digeristae. Sed ut ne multitudine perturberamini: neque impediam in linguarum uarietate, e multiplici tractaa

19쪽

NOMULI T Astione: priusquam ad orationis exeracitationem ueniam:uiam uobis indicabo: qua ego puto ingrediendamesie:ut eo quo propositum est,perueniatis. Omnem igitur hanc ratioadem ntua diuidam

commentandi. Quibus tribus si modus adhibeatur,ratio teneatur qua praescribam:& euadetis eo quo constenditis:& temporis satis quotidie supererit post singulas actiones ad animi relaxione,ei uirium resectiois nem, ec cons ationem ualetudioni3.cuius magnam curam geri uolo: Propterea quod animus in bona corporis habitudine uiget magis i a cutius intelligit, e longius prospiαcit Si diligentius conseruat ea, quae discedo, ec intelligendo,& commentando peragrauit. Reuertar ergo ad id quod nurno loco propositum est.

- ad ammandi tempus in quia

6 Lint personarum genera nam O QOctoria

20쪽

, 'priuautimur: ut M. Cicero filius Cratippum Athenis audiuit secutie

murrevitatoribus: Ac tacerom epissola ad Atticummis adolet de Soasithei anagnostae festiui , ut uocat, puerim Orte Scriptores ad intelligere dum dissiciles, ct arduarum rerum autores, ab aliis cognoscendi sunt: quos hodie & lectores, prose ares linguarum, Z scholarum magistros nominant. Vt in Philosophis sunt Platonis Gorgias: θc Protag ras:& sermones apud hunc alij muloti. Aristotelis primi libri de repub.et de moribus in historicis Thucydio

des in poetis Lucanus: nam hic etiaintelligentem ciuem et togatum prudentem faciti in oratoribus Demoesthenes et Cicero non quod obscurssententiae sint: sed quod ars absco dita latet et lumen sentetiarum,compositionis amplitudine saepe, ut sol

oculorum ta ista aciem mentis peris

sirineati Legere ipsi uobis potestia